Hà Sĩ Phu

  • Bởi tqvn2004
    05/08/2009
    0 phản hồi

    Sự ra đời của sản xuất Công nghiệp và Kinh tế thị trường đã chiếu một tia sáng hoàn toàn mới vào tư duy của con người trong việc tổ chức và điều hành xã hội. Người ta nhận ra cái nghịch ly rằng muốn cho xã hội có đạo đức hơn thì phải giả thiết là nó gồm người chưa có đạo đức, và không thể gom họ về một mối tốt đẽp đã định sẵn được. Nguy cơ vô đạo đức nhất luôn phát xuất từ kẻ đi thi hành đạo đức, bởi quy luật của quyền lực là bành trướng vô hạn độ, nếu không gặp phản lực. Người đạo đức thực sự bây giờ giác ngộ rằng phải tạm gác "phương án tối đa" để đảm bảo cho "phương án tối thiểu": Chưa cần anh đạo đức, xin anh hãy sòng phẳng với chúng tôi cái đã! Nghĩa là xã hội loài người phải đổi luật chơi.

    Bởi tqvn2004
    05/08/2009
    0 phản hồi

    Tính khoa học, tính tiền phong và khả năng dự đoánlà một bộ ba liên hoàn. Nếu có tính khoa học thật sự, ắt có tính tiền phong và khả năng dự đoán. Ngược lại nếu Dự đoán luôn luôn sai hay chủ yếu là sai thì bản chất khó lòng là tiền phong và khoa học được. Một khi chủ nghĩa Mác-Lê đã tự xác định mình là "Chủ nghĩa Xã hội khoa học" thì việc tự xưng là Đảng Tiền phong và tiến hành Dự đoán như đinh đóng cột cũng là hợp với tư duy lôgic và phép biện chứng tự nhiên. Nhưng ngược lại, nếu dự đoán như đinh đóng cột ấy đổ thì đương nhiên không ai dám nhận mình là khoa học và tiền phong nữa, vì đó cũng là lôgic tự nhiên và là sự tự trọng tối thiểu.

    Bởi tqvn2004
    05/08/2009
    2 phản hồi

    Để giữ yên cái ghế thống trị của mình, giới tăng lữ hoặc lãnh tụ của các nước ấy một mặt cố sức trói buộc xã hội ở tình trạng ngu dân bằng phương pháp tư tưởng cũ và nhất là đạo đức cũ dưới bàn tay bảo trợ của bạo lực, nhưng một mặt họ cũng như tất cả mọi người, đang lao như điên vào cuộc "đổi mới" kinh tế và ngoại giao mà thực chất là cuộc đấu tranh sinh tồn để mau chóng thích nghi, để khỏi phải bị gạt ra bên lề dòng chảy. Miệng nói một đằng tay làm một nẻo. Chẳng cần thông minh gì lắm cũng nhận ra rằng "sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, dưới ánh sáng Mác-Lê và tư tưởng Hồ chí Minh, làm kinh tế thị trường theo định hướng Xã hội chủ nghĩa" chính là một ví dụ điển hình của cái cục diện xã hội ấy.

    Bởi tqvn2004
    05/08/2009
    0 phản hồi

    Tôi viết bài này chính từ mặc cảm tội lỗi, tội lỗi của cá nhân, của thế hệ, của giống nòi, mặc cảm "bị lưu manh hóa". Những thế hệ con cháu sau này sẽ hiểu chúng ta là những người thế nào, khi chúng thấy chúng ta đã chung sống với cái phi lý, với cái lưu manh một cách hòa thuận đến thế? Nhưng lưu manh đâu chỉ là cái nằm bên ngoài mình? Nó đang nằm trong cả những người cầm bút "dấn thân" nhất.

    Bởi tqvn2004
    05/08/2009
    0 phản hồi

    Hợp quần để chống lại kẻ thù xâm phạm bờ cõi, đó là bản năng tự vệ sẵn có từ khi còn là bầy đàn. Từ bản năng sống đàn và phản xạ tự vệ nâng thành tình cảm, đạo đức. Từ tình cảm gia đình, tình yêu quê hương làng xóm, mở rộng thành lòng yêu nước thương nòi. Tuy đã có ý thức nhưng ý thức chỉ đóng vai trò thứ yếu. Quan hệ nòi giống, quan hệ xã hội có xu hướng gia đình hóa: cả nước đều là ruột thịt vì sinh từ trăm trứng của một mẹ Ấu Cơ, các công dân gọi nhau là "đồng bào", tướng và quân gắn bó một lòng "phụ tử", coi nội chiến là "huynh đệ tương tàn", nước thì gọi là "nước nhà", chính phủ thì gọi là "nhà nước", trong giao tiếp xã hội ưa gọi nhau là anh em, chú cháu, cô cháu, mẹ con...cả dân tộc gọi Chủ tịch nước là "Bác". Trong những giai đoạn lịch sử nhất định, đặc điểm này tăng thêm sức mạnh cho dân tộc Việt Nam.

    Bởi tqvn2004
    05/08/2009
    0 phản hồi

    Trả giá bao xương máu cho ảo tưởng "đức trị", con người mới nhận ra rằng: "Bất cứ ai có quyền cũng có xu hướng lạm quyền, họ cứ sử dụng quyền tới khi gặp phải giới hạn" (Montesquieu). Nền "pháp trị" đã ra đời và trưởng thành trong ánh sáng của nhận thức ấy. Cái khó là vừa phải chống độc tài vừa phải chống tự do vô chính phủ (mà công cụ chống tự do vô chính phủ tiện lợi nhất lại chính là độc tài!).

    Bởi tqvn2004
    05/08/2009
    0 phản hồi

    Ngay khi hình thành, quan niệm này về "con người" đã gặp bế tắc. Tu thân đến như đức thánh Khổng, đạo đức đến như đức thánh Khổng mà không được nước nào dùng, các "quốc" đều "bất trị", "thiên hạ" thì "bất bình", bởi mô hình "con người đạo đức" (homo ethicus) chỉ là "con người" của quy mô gia đình, làng xóm. Một người hướng về thực tế, hướng về hành động như Khổng Tử mà quan điểm này của ông thì thật là "không tưởng". Bệnh "XHCN không tưởng" của nhân loại có thể đã âm ỉ từ trước công nguyên.

    Bởi tqvn2004
    05/08/2009
    0 phản hồi

    Hiện tượng nhiều người xấu trở nên tốt là dấu hiệu của một thể chế tốt, nhiều người tốt trở nên xấu là dấu hiệu của một thể chế không tốt. Cứ thấy "một người ngã, chục người tiếp bước" thì đó là một phong trào đang lên, tìm mãi không thấy người kế tục thì đó là một phong trào đang xuống. Xem thái độ cởi mở tự nhiên hay là dấu dấu diếm diếm thì biết là người tử tế hay kẻ gian phi.

    Bởi tqvn2004
    04/08/2009
    1 phản hồi

    Thế nhưng, mỗi lần đối thoại với thực tiễn mà “Mác hiện thực” bị lâm vào thế bí, thì người ta lại giở ra ngón chống đỡ cổ truyền: Thưa đồng bào, “Mác hiện thực” tuy có sai lầm với đồng bào, nhưng ông này không phải “đích tôn” của Mác nên hiểu sai Mác, làm sai Mác, để chúng tôi về bẩm với “Mác kinh viện” xem sao.

    Bởi tqvn2004
    27/07/2009
    6 phản hồi

    Thực tế cho thấy: Muốn bàn luận về vụ Bauxite không thể không đề cập rốt ráo đến quan hệ Việt-Trung. Rồi tiếp tục, không thể nào bàn luận quan hệ Việt Trung mà không cày xới những vấn đề gốc rễ nằm trong chủ nghĩa Mác-Lê là chủ nghĩa đã chi phối và quyết định động thái, số phận của hai nước Cộng sản này. Không thể đạt kết quả gì hữu ích nếu chỉ bàn chuyện khơi khơi trên ngọn.

    Bởi tqvn2004
    11/07/2009
    9 phản hồi

    Chỉ có nhân dân mới cứu được nước. Cần phát triển một xã hội dân sự cường tráng mới phát huy được sinh lực của dân. Xã hội dân sự cần bảo vệ hai trụ cột là giới luật sư dân chủ và giới nhà báo dân chủ (tức đệ tứ quyền). Muốn phá xã hội dân sự tất nhiên phải phá hai trụ cột này. Cụ thể trước mắt cho thấy không có luật cho minh bạch thì người này có thể hiếp đáp người khác, nước này có thể hiếp đáp nước nước, thủ tướng có thể lạm quyền, tổng bí thư đảng có thể lộng quyền (Luật Sư Lê Công Ðịnh đã có kế hoạch kiện Trung Quốc tội đàn áp ngư dân Việt Nam). Kẻ phi nghĩa và xâm lược muốn triệt giới luật sư dân chủ là phải.

    Bởi tqvn2004
    09/07/2009
    0 phản hồi

    Vì thế một loạt câu hỏi tự nhiên cứ bật ra: Chủ nghĩa xã hội khoa học là gì? Biến cố kia là tất yếu không tránh khỏi hay do những thiếu sót có thể rút kinh nghiệm? Là khúc quanh thử thách để rồi lại phát triển mạnh hơn theo định hướng cũ hay đây là sự biểu hiện quyết định của sự cáo chung? Mấy nước còn lại, trong đó có nước ta sẽ đi về đâu và số phận nhân dân sẽ thế nào? Gia đình mình, cá nhân mình sẽ sống kiểu gì đây? Tiếp tục phó mặc đại sự cho những người lãnh đạo, mình là dân thì cứ sống theo, để rồi... đất nước vẫn tên là xã hội chủ nghĩa mà những kẻ kiếm bạc tỉ bằng cách mánh mung ngày càng nhan nhản, còn mình thì xin làm thuê không xong mà chẳng biết trách ai?

    Bởi tqvn2004
    09/07/2009
    0 phản hồi

    Tất cả những biến đổi cơ bản ấy đều là biểu hiện sự gia tăng tri thức của con người về các quy luật tự nhiên và quy luật quản lý, tổ chức xã hội. Vậy thì, cái lõi bên trong của dòng tiến hoá là dòng phát triển của trí thức nhân loại, còn sự đấu tranh giữa tập đoàn người này với tập đoàn người khác, tức là sự đấu tranh giai cấp chỉ là cái vỏ, là những hiện tượng xã hội kèm theo mà thôi.

    Bởi tqvn2004
    09/07/2009
    0 phản hồi

    Ông bắt đầu nổi tiếng với các tác phẩm "Dắt tay nhau đi dưới tấm biển chỉ đường của trí tuệ" (1988), "Ðôi điều suy nghĩ của một công dân" (1993), "Chia tay ý thức hệ" (1995). Ông bị bắt giữ trong chuyến ra Hà Nội vào ngày 5 tháng 12 năm 1995 sau khi bài viết "Chia tay ý thức hệ" được công bố trong và ngoài nước. Ngày 6 tháng 12 tư gia của ông bị công an tỉnh Lâm Đồng lục soát, nhiều tư liệu bị tịch thu. Sau gần một năm bị bắt giữ ngày 22 tháng 8 năm 1996 ông bị tuyên án một năm tù ở vì tội "có hành vi tiết lộ bí mật nhà nước". Cùng bị xử trong phiên tòa này là hai ông Lê Hồng Hà và Nguyễn Kiến Giang.

    Bởi tqvn2004
    04/07/2009
    1 phản hồi

    Ngay sau đó, ông Nguyễn Hộ đã đứng ra thành lập Câu lạc bộ những người kháng chiến cũ ở Sài Gòn, để thông qua các hình thức hội thảo, kiến nghị, viết báo... đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu, cửa quyền, ức hiếp quần chúng, đòi bầu cử tự do. Nhưng chính quyền đã đàn áp các thành viên và ra lệnh cấm câu lạc bộ này hoạt động.

    Bởi tqvn2004
    08/06/2009
    0 phản hồi

    bên cạnh những ưu điểm đáng tự hào cũng vốn có những nhược điểm đang kìm hãm Dân tộc. Đó là “lối khôn khéo của đầu óc tiểu nông và theo lối nửa vời của đầu óc tiểu thương” làm cho xã hội cứ “cò cưa kéo cưa”. Đó là “thói ỷ lại chờ đợi phó mặc cho những quyết định từ bên trên, cấp trên quyết định gì cũng được, cấp trên quyết định thế nào cũng xong, hậu quả ra sao không cần biết”.

    Bởi tqvn2004
    23/04/2009
    2 phản hồi

    Những lời “tuyệt vọng” ấy là sự phẫn nộ không cùng, của những trái tim có lửa, muốn xã hội và đất nước khá lên, nhưng vướng những thói hư tật xấu kinh niên của chính đồng bào mình, của giới mình, của nước mình, tỉnh mình, huyện mình, làng mình, hoặc nhà mình nữa.
    Xã hội như con ngựa chiến, cũng như cơ thể con người, thường phải vỗ về, động viên, hy vọng, nhưng khi “liệu pháp ngọt” ấy đã lờn, đã lì, đã ngủ, có lúc phải dùng “liệu pháp ngược” là dùng roi mà quất.

    Bởi tqvn2004
    05/02/2009
    2 phản hồi

    Do vậy, một khi đã chủ trương chuyên chính vô sản thì không thể nói đến nhà nước pháp quyền theo nghĩa chân chính đích thực của từ này. Và, khi không xây dựng một nhà nước pháp quyền chân chính vững mạnh thì không thể có khả năng quản trị một xã hội hiện đại với văn minh tin học, thị trường toàn cầu, pháp lý toàn cầu, cạnh tranh khốc liệt và đòi hỏi nhân quyền cao như hiện nay. Đó là ý nghĩa thực tiễn trong quan điểm lý luận này của Hà Sĩ Phu.

    Pages