dịch thuật

  • Bởi Admin
    24/08/2019
    0 phản hồi

    Cuốn đầu, #Sapiens: Lược sử loài người – NXB Tri thức 2017, Nguyễn Thủy Chung dịch từ bản tiếng Anh, Võ Minh Tuấn hiệu đính – có ít nhất ba sửa đổi điển hình cho kiểu kiểm duyệt cố hữu ở Việt Nam: né tránh, xiên xẹo và cắt xén.

    Bởi Khách
    12/11/2015
    0 phản hồi

    Nhưng cái mà nó có chính là một câu chuyện về một nghiệp vụ báo chí không ngại va chạm. Sự việc dẫn Thompson tới câu chuyện này là qua cuộc điều tra việc sát hại nhà báo Nguyễn Đạm Phong ở Houston, Texas - loại tội phạm đến, một cách điển hình, làm cho công chúng phát khiếṕ̣̉̀, nhưng đã bị coi nhẹ và bị bỏ qua vào thời điểm đó bởi cảnh sát và giới truyền thông. Anh ta bị cuốn hút vào việc điều tra các vụ giết chóc các nhà báo khác, đáng chú ý nhất, vụ ở San Francisco, đã bị phớt lờ đi một cách tương tự bởi cảnh sát.

    Bởi deholy
    01/09/2015
    0 phản hồi

    Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Cách mạng Pháp được xem là một trong những văn kiện pháp lý về quyền con người có tầm ảnh hưởng rất lớn trong lịch sử pháp lý thế giới cận đại, nguồn cảm hứng của của các dân tộc đấu tranh giành độc lập, và đồng thời cũng là một trong những nguồn tư liệu chính cho Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền do Liên hiệp quốc soạn thảo vào năm 1948. Vậy Bản tuyên ngôn đã hình thành như thế nào? Và điều gì đã tạo nên sự trường tồn của nó?

    Bởi Trà Mạn
    13/04/2015
    0 phản hồi

    Trong suốt chiều dài lịch sử của loài người, một số lỗi dịch thuật đã tạo ra những cuộc xung đột ngoại giao và những hiểu lầm, kéo dài nhiều thế kỷ. Trong bài viết này chúng ta sẽ thảo luận những sai lầm đáng chú ý nhất.

    Bởi Khách
    12/11/2014
    1 phản hồi

    Tất nhiên là đội ngũ tư vấn người Việt của ông đã có công lao sửa đổi những lỗi chính tả về tên riêng hay một số từ không chuẩn hoặc không đúng trong bản dịch. Nhưng dường như họ đại diện cho một thứ tiếng Việt được dùng cách đây gần nửa thế kỷ ở miền Nam Việt Nam, bị “đóng băng” kể từ khi rời đất nước ra đi và muốn bảo vệ cho thứ ngôn ngữ đã hơi lỗi mốt đó của họ, đối nghịch lại với thứ ngôn ngữ hiện hành mà họ cho là ngôn ngữ quan phương (bureaucratic language) có chủ ý, đầy rẫy những “thuật ngữ cộng sản”. Theo quan điểm của họ thì bản dịch tuy “thành thạo và trung thành với bản gốc (“competent” and “faithful to the text”) nhưng lại sử dụng nhiều từ và lối nói Hán Việt, gây nên nhiều sai lạc về niên đại của từ ngữ (anachronisms). (Nhân tiện đây xin nói thêm là bản dịch bài viết nói trên của Thomas Bass đã dùng từ “thác ngộ niên đại” để dịch chữ anachronism mà đến tôi cũng chẳng rõ nghĩa lắm. Không biết nếu ban cố vấn của ông Bass mà đọc đến chữ này thì họ có phê phán người dịch không). Như vậy đã có một độ “vênh” nhất định giữa hai phe trong trận “giáp lá cà” này.

    Bởi Admin
    04/11/2014
    12 phản hồi

    Cách đây chừng 5-7 năm, chính ông bạn người Hàn Quốc ngày xưa học chung với tôi, về dạy ở Đại học Seoul, viết thư kể cho tôi nghe: ông và thế hệ trước đó, từ những năm 1970 trở đi đã bắt tay vào dịch sách vở cho Hàn Quốc. Hầu hết những tác phẩm kinh điển quan trọng từ tiếng Đức đã được dịch sang tiếng Hàn, hết toàn tập này đến toàn tập khác, mà mỗi toàn tập của một tác giả thì có đến 40-50 tập. Tôi rất kinh ngạc về sức làm việc của họ. 40 năm thôi, nhưng với trách nhiệm với đất nước và đàn em, họ quyết tâm làm được việc lớn như thế. Vậy thì ngày hôm nay, làm sao sinh viên của ta có thể “đấu” lại được một sinh viên Hàn Quốc, trong khi cách đây 40 năm, anh sinh viên này cũng vất vả y như mình. Khoảng cách đó thật khủng khiếp!

    Bởi Admin
    27/10/2013
    9 phản hồi

    Ở đây xin chia sẻ một kinh nghiệm tìm từ tiếng Việt hay tiếng Anh bằng Internet. Đơn giản là gõ từ hay cụm từ muốn dịch vào ô tìm kiếm, tốt nhất là trong ngoặc kép, xong rồi gõ thêm một hai từ liên quan bằng ngôn ngữ muốn dịch.

    Bởi Diên Vỹ
    01/05/2013
    1 phản hồi

    Thế nhưng, ở VN, dịch giả không biết vì nguyên cớ gì thì nổi cứ như pop star, cứ như học giả, còn biên tập viên thì cứ lọ mọ, cứ …hèn hèn. Dịch giả ngồi lên đầu biên tập là bình thường. Dịch giả dịch một cuốn, còn biên tập viên thì cùng lúc ôm mấy cuốn. Thấy sai mà sửa cho đúng đã ong cả não lên, lại gặp phải dịch giả ngôi sao suốt ngày cự nự: không được sửa chỗ này, không được sửa chỗ kia. Cãi nhau mất thời gian, cho nên thôi kệ mẹ. Sai cũng kệ mẹ.

    Bởi Admin
    30/03/2013
    0 phản hồi

    Tôi thật xúc động và hãnh diện khi được biết Hội đồng Quản lý Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh quyết định trao giải thưởng về dịch thuật năm 2012 cho tôi - nhất là khi Quỹ này lại mang tên một nhà ái quốc vĩ đại, một người đã giành cả đời mình cho sự nghiệp khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh, rất được nhân dân ngưỡng mộ và kính yêu.

    Bởi Admin
    08/10/2012
    4 phản hồi

    Trong các giảng đường đại học, sinh viên Việt Nam vẫn phải học các giáo trình cũ kỹ, lạc hậu, nhiều khi được biên soạn từ những năm 1960-1970 của thế kỷ trước, mà phần lớn các sách này lại được biên dịch từ nguồn tài liệu trước đó khá lâu. Điều này dẫn đến một thực tế: Những tri thức và kỹ năng được giảng dạy trong đại học Việt Nam phần lớn đã quá lạc hậu; các kỹ sư, cử nhân, bác sĩ, kiến trúc sư… tương lai được học các công nghệ nhiều khi đã bị thế giới thải loại từ lâu.

    Bởi Khách
    14/09/2012
    16 phản hồi
    106.jpg

    Điểm lại vài nét về tình hình dịch thuật của Nhật vào nửa sau thế kỷ 19 ta có thể hiểu được nguyên nhân thành công của công cuộc hiện đại hoá, của chiến lược theo kịp phương Tây của họ. Ngày nay ai cũng thấy sự quan trọng của tri thức trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội. Nhật đã khôn khéo hấp thu tri thức và các tư tưởng tiến bộ của nhân loại qua nỗ lực dịch thuật. Tinh thần cầu học và sự nghiêm túc trong dịch thuật của Nhật Bản hơn 100 năm truớc đáng cho ta suy ngẫm.

    Bởi Thanh Minh
    20/04/2012
    1 phản hồi
    mua-xuan-a-rap-1.jpg

    Từ học sinh cho đến học giả, từ sử gia cho đến bình luận gia, từ Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc cho đến Thứ Trưởng Ngoại Giao Trung Quốc, từ blốc-gờ cho đến đốc-tờ, từ người Đức, người Pháp, người Ý cho đến người Phi, người Nhật, người Ma-rốc ... tuyệt đại đa số đều dùng, hiểu, hoặc dịch thuật ngữ "Arab Spring" theo ý nghĩa ẩn dụ mùa xuân của nó để ám chỉ những cuộc khởi nghĩa của nhân dân các nước Ả Rập và Bắc Phi.

    Bởi Thanh Minh
    19/04/2012
    1 phản hồi

    Ẩn dụ là một phương thức trần thuật trong đó ngôn từ được vay mượn để miêu tả một sự vật hay khái niệm có ý nghĩa khác với ý nghĩa cốt lõi hay căn bản (tức là ý nghĩa mặt chữ hay nội hàm) của chính ngôn từ đó. Đơn giản hơn, nói theo định nghĩa của Aristotle, ẩn dụ là việc gọi tên sự vật này bằng danh xưng thuộc về sự vật khác. Xuân là mùa tỉnh thức và phục hoạt của tự nhiên. Tại nhiều nơi trên thế giới, khi mùa xuân đến đất trời nồng nàn sinh khí và vạn vật trở nên tươi thắm dưới ánh dương quang rực rỡ, cây cối trơ trụi trong mùa mưa gió bắt đầu đâm chồi nẩy lộc trở lại, muông thú vươn mình trỗi dậy sau chuỗi ngày đông tháng giá. Ở vùng Đông Á, yến oanh réo hót líu lo, mai đào mỹ miều nở rộ, người người hớn hở đón chào năm mới với niềm ước mơ và lời chúc mừng nhau an khang và thạnh vượng. Bởi thế mùa xuân thường được dùng để ẩn dụ hoặc tượng trưng cho sự ra đời hay giai đoạn đầu tràn trề sức sống và triển vọng; quá trình chuyển hóa, tái tạo và đổi mới; mốc đánh dấu sự kết thúc của một quá khứ lạnh lùng và hắc ám; hoặc nguồn hạnh phúc đầm ấm và tương lai xán lạn hơn.

    Bởi Admin
    09/02/2012
    5 phản hồi

    Sự bất toàn, dịch sai ý hay “dịch phản nghĩa” vừa xẩy ra gần đây, khi thuật ngữ “Arab spring” [Anh ngữ] của giới báo chí, chính trị gia, ngoại giao Hoa Kỳ “được/bị” dịch sai ý ra Việt ngữ là “Mùa Xuân Ả Rập”.

    Bởi Admin
    27/08/2010
    1 phản hồi

    Rõ ràng ý tứ của hai đoạn văn là khác hẳn nhau. Trong đoạn thứ nhất, lời của tướng Vịnh dè dặt và nêu ra sự ủng hộ mang tính điều kiện với sự phát triển "quốc phòng" chứ không phải "quân sự". Trong khi đó, qua đoạn văn của Tân Hoa Xã thì lời tướng Vịnh cứ như thể khẳng định rằng sự phát triển quân sự của Trung Quốc không gây ra đe dọa nào cho khu vực cả.