Sự thống trị kinh tế của Hoa Kỳ có lẽ sắp chấm dứt

  • Bởi Admin
    29/07/2020
    9 phản hồi

    Heike Buchter
    Nguyễn Văn Vui chuyển ngữ

    Cuộc khủng hoảng Corona đã đem lại cho Hoa Kỳ một bài học: Người ta không thể xây dựng một mạng lưới an sinh xã hội trong vòng một vài hôm được. Châu Âu, bị cho là mang tính "xã hội chủ nghĩa", đang hưởng lợi từ hệ thống xã hội của nó.

    Trong tuần này nhiều gia đình Mỹ sẽ đứng trước một tình trạng khẩn cấp. Các biện pháp như tăng trợ cấp thất nghiệp và bảo vệ tạm thời chống các vụ kiện trục xuất sẽ hết hạn. Đến nay chính quyền Washington chưa đồng ý về các khoản tài trợ mới. Nhiều người dân đang lo lắng cho cuộc sống của mình.

    Cùng thời gian này các nhà kinh tế như Jari Stehn của Goldman Sachs dự đoán châu Âu sẽ phục hồi nhanh hơn Mỹ (1). Đây thật là chuyện hiếm có. Trong 28 năm qua kể từ 1992, Hoa Kỳ đã có mức tăng trưởng kinh tế cao hơn Châu Âu trong 20 năm, theo dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (2). Nay virus Corona có thể chấm dứt sự thống trị kinh tế của Hoa Kỳ.

    Trong việc này hệ thống an sinh xã hội khác nhau cũng đóng một vai trò quan trọng. Nếu Hoa Kỳ rơi vào khủng hoảng, các công ty Mỹ có thể sa thải nhân viên của mình tương đối dễ dàng. Đồng thời, vì không có mạng lưới xã hội nên người đi tìm việc làm sẵn sàng chấp nhận công việc trong các ngành khác hoặc chấp nhận những điều kiện dở hơn. Điều này được các nhà kinh tế gọi là sự linh hoạt cao hơn của thị trường lao động Mỹ.

    Hệ thống xã hội châu Âu bảo vệ người lao động

    Ở châu Âu, các cơ chế như làm việc ngắn thời gian và hệ thống an sinh xã hội tốt, sẽ giảm thiểu hậu quả xã hội khi có một cuộc suy thoái. Mặt khác, việc bảo vệ sa thải nhân công tốt hơn và các quyền lợi an sinh xã hội cũng giúp làm giảm áp lực đối với người lao động khỏi phải chấp nhận những công việc có điều kiện dở hơn. Tuy nhiên, an sinh xã hội bảo đảm hơn cũng có nghĩa là tiền thuế cao hơn đáng kể và người dân phải è ra chịu.

    Vì vậy, hệ thống châu Âu mất nhiều thời gian hơn để nền kinh tế khởi động trở lại, và khi tăng trưởng thì nền kinh tế cũng sẽ không tăng vọt, mà thường phát triển đằm hơn. Điều này được chứng minh gần đây nhất là sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Hậu quả là nền kinh tế ở Mỹ đã giảm 2,5% và trong khu vực Eurozone giảm đến 4,5%. Tuy nhiên, mức lương ở Mỹ đã ngưng trệ từ đó: Nhiều công việc mới đã được tạo ra nhưng lương lại trả thấp hơn và thậm chí ít bảo đảm hơn.

    Cho đến gần đây, các chính trị gia bảo thủ và đại diện doanh nghiệp Mỹ thích báng bổ cái gọi là "chủ nghĩa xã hội" phía bên kia bờ Đại Tây Dương. Nhưng trong cuộc khủng hoảng Corona này, lợi thế của người châu Âu được thể hiện rõ nét. Các chính phủ có thể cho nhân viên nghỉ ở nhà mà không có những cảnh dân chúng sắp hàng dài dài nhận đồ cứu trợ và nhận phần ăn miễn phí. Mà đây là những gì đang xảy ra ở nhiều thành phố Mỹ.

    Tờ New York Times chạy tin: "Công nhân ở châu Âu tiếp tục nhận lương trong khi công nhân ở Mỹ đi xin thực phẩm“ (3). Các phóng viên kể trường hợp của một nhân viên môi giới bất động sản ở Manhattan bị cho nghỉ việc sau khi công ty suy sụp do đại dịch. Ban đầu anh ta vay tiền bạn bè và gia đình để trả tiền thuê nhà. Cuối cùng, sau khi được một người quen chỉ mánh, anh ta bắt đầu đi moi thùng rác ở một khu chợ loại sang trọng trong vùng, để tìm những thứ còn ăn được.

    Mức lương bị ngưng đọng và phí sinh hoạt tăng nhanh

    Nhiều người ở Mỹ sống theo kiểu kiếm được đồng nào, tiêu hết đồng nấy. Vì vậy ít khi họ có có dự trữ gì và phụ thuộc vào thu nhập hàng tháng của họ. Theo một cuộc khảo sát của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ năm ngoái, khoảng 40% người dân Mỹ không thể tự trả 400 đô la khi gặp một trường hợp khẩn cấp.

    Điều này không dính dáng gì đến tính ăn xài sang của họ gì cả. Bởi vì trong khi thu nhập của họ bị ngưng đọng trong mấy thập kỷ qua, thì các chi phí sinh hoạt, đặc biệt là chi tiêu cho chăm sóc y tế và giáo dục đã tăng nhanh. Để sống qua ngày, nhiều người phải đi vay nợ. Cuộc khủng hoảng Corona đang làm cho tình hình thêm phần bi đát. Gần một nửa số công nhân viên được bảo hiểm y tế thông qua chủ nhân của họ, nên khi mất việc, họ cũng mất luôn cả bảo hiểm y tế.

    Cũng không thể giải thích cuộc sống khó khăn hơn của công dân Mỹ trong khủng hoảng bằng việc thiếu trợ cấp tài chính. Sự thật là nhà nước Hoa Kỳ đã bơm 2,7 nghìn tỷ đô la vào nền kinh tế kể từ tháng ba năm nay. Tuy nhiên một mạng lưới an sinh xã hội không thể nào xây dựng được trong vòng vài hôm hay vài tuần.

    Và đã có rất nhiều việc làm sai trong lúc phân phối các quỹ cứu trợ. Các trung tâm lao động bị tràn ngập với hơn 30 triệu người thất nghiệp, nhiều người phải chờ cả mấy tuần lễ mới nhận được trợ cấp thất nghiệp. Các sở thuế vụ đã trả khoảng 1,4 tỷ đô la trợ cấp cho những người đã… quá cố. Các quỹ, đúng ra là để tài trợ cho các công ty vừa và nhỏ, nhưng lại đi chi trả hàng tỷ đô la cho các tập đoàn lớn, cho các trường tư thục, các ngôi sao ti vi và đội thể thao. Các doanh nghiệp nhỏ, thường do người da đen và các nhóm thiểu số khác điều hành, lại bị trắng tay (4).

    Hoa Kỳ đang trong thế kẹt cứng

    Do đó nhiều thống đốc tiểu bang đã chịu áp lực rất lớn khi phải quyết định có nên khóa máy và hạn chế hoạt động kinh tế để làm chậm sự lây lan của đại dịch hay không. Không phải ngẫu nhiên mà các tiểu bang giàu có ở vùng đông bắc, như New York, New Jersey, Connecticut và Massachusetts, đã thành công trong việc thực thi các biện pháp hạn chế, tốt hơn và kiên trì hơn. Trong cuộc khủng hoảng này sự linh hoạt của thị trường lao động Mỹ có một cái giá chết người.

    Hoa Kỳ đang ở trong thế kẹt cứng: Nếu nền kinh tế vẫn tiếp tục bị đóng cửa, nhiều người Mỹ sẽ phải đối mặt với tình huống thách thức sự sinh tồn của họ. Nhưng nếu nền kinh tế được mở lại, số ca nhiễm Covid-19 sẽ bùng phát. 145.000 người đã là nạn nhân của đại dịch rồi.

    Nhưng đây không phải là lúc để người châu Âu ngồi vỗ tay cười đểu, vì thái độ này không những là vô tâm mà còn rất thiển cận. Bởi vì một khi nền kinh tế quan trọng nhất thế giới là Hoa Kỳ chưa hồi phục được, thì gần như chắc chắn là châu Âu cũng sẽ không tài nào bỏ được cuộc khủng hoảng lại phía sau lưng mình.

    Nguồn: Heike Buchter: Die wirtschaftliche Dominanz der USA könnte enden. Die Zeit, 27-7-2020.

    Ghi chú:

    (1) https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-07-26/europe-s-economy-set-to-outpace-u-s-in-upending-of-past-roles

    (2) https://www.imf.org/external/datamapper/[email protected]/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD/EURO/USA

    (3) https://www.nytimes.com/2020/07/03/business/economy/europe-us-jobless-Coronavirus.html

    (4) https://www.cbsnews.com/news/women-minority-business-owners-paycheck-protection-program-loans/

    Chủ đề: Thế giới
    Từ khóa: Nguyễn Văn Vui

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    9 phản hồi

    NGT viết:
    Như vậy, suy diễn ra, ngườì quen của tôi ở Mỹ, thuộc gia đình lợi tức thấp ?
    Họ chỉ kể là các con của họ, đi học free, kể cả ăn sáng ăn trưa miễn phí

    Đúng vậy bác ạ, tính theo diện nghèo Mỹ để con cái ăn uồng free trong trường là theo như một tiêu chuẩn nếu một gia đình nghèo Mỹ 4 người, nếu lợi tức chỉ có 40000 đô la một năm, nếu lợi tức cao hơn đứa trẻ phải trả là 2 đô la + 50 xu một ngày cho bữa ăn sáng và trưa, tiêu chuẩn dinh dưỡng rất cao trái cây+ thịt+ sữa +rau vv... giá bình thường một bữa ăn trưa Mỹ là 12 đô la. một tô phở nay giá cũng thế ở Mỹ

    Để hưỡng ăn free cho con trẻ nhà trường Mỹ bắt phải điền giấy tờ nhưng chỉ là hình thức, không ai kiểm soát cả và nhà trường cũng chằng quan tâm bởi càng gắt gao thì bị cắt ngân sách, nhân viên mất công ăn việc làm, chính vì vậy nhân viên nhà trường trong khâu ăn uống còn hỏi học sinh tụi mày ăn chưa? và cho vé ăn

    Cám ơn còm sĩ NGT về đường link website nói về Cobol

    Cobol rất hiệu quả bác ạ, mà nó lại còn an toàn nữa (security), khó mà hack được nó, cái vấn đề như bài viết về tiểu bang New Jersey, không phải là tính chất của ngôn ngữ lập trình Cobol mà vì không đủ nhân viên làm việc (user) để cho (enter) dữ kiện vào máy điện toán, mà người chì cần enter dữ kiện thì chỉ là người xử dụng mà không là người viết lập trình (progammer), hai nhu cầu hoàn khác nhau, hơn nữa Cobol là dùng cho mainframe mà không là personal computer như laptop

    Cái chuyện bọn lobby muốn chuyễn Cobol sang ngôn ngữ Java hay C+ thì nó cũng tương tự như để trị con Corona thì dùng kí ninh (hydroxychloroquine ) + trụ sinh mà Trump cổ võ và hiệu quả và rẽ, chỉ chưa tới 50 xu Mỹ cho một dose (một lần uống), bởi kí ninh không lạ gì với thế giới cả 60 năm qua, chẳng chết thằng Tây nào mà còn chữa bịnh, nhưng bọn kỹ nghệ dược phòng Mỹ nó mạnh lắm, đánh Trump tơi tả bởi chúng không làm ra tiền nếu chỉ sài kí ninh thay vì remdesivir bởi một dose giá từ 50 đô tới 100 đô la, chính vì nếu Trump mạnh mẽ làm nên chuyện hydroxychloroquine và được thêm 4 năm nhiệm kỳ tới thì cải tổ y tế và bảo hiễm sức khoẽ toàn dân Mỹ là trong lòng bàn tay Trump, bởi chỉ có đánh được bọn kỹ nghệ dược phòng Mỹ thì bảo hiểm y tế Mỹ mới cải tồ được, thử nhìn vào bịnh viện Mỹ hai đêm cho một ca mỗ rất thường, nó chém 10000 đô la trong khi đó ở VN chỉ 500 đô la, giá này ở VN là VIP

    https://www.businessinsider.fr/us/new-jersey-cobol-programmers-coronavirus-experts-mainframe-2020-4

    COBOL persists for two major reasons, experts say: First and foremost, it still works, making government agencies especially unlikely to incur the costs involved in switching. Second, the programmers who built much of that critical software have long since retired, and don't always leave documentation behind.

    Experts hope that the troubles that New Jersey and other states are having with COBOL serve as a "wake-up call" for governments to modernize and move away from mainframesbefore the talent pool dries up entirely.

    1. Ở Mỹ, giáo dục phổ thông (1-12) là bắt buộc và miễn phí. Tuy nhiên, ăn sáng ăn trưa miễn phí thì chỉ áp dụng cho những con em gia đình lợi tức thấp. Gia đình nào có lợi tức cao hơn mức lợi thức thấp (tôi không rỏ là bao nhiêu) thì phải đóng tiền nếu con muốn ăn sáng hay ăn trưa với trường.

    Thanks bác Ngự. Điểm này tôi không biết.
    Như vậy, suy diễn ra, ngườì quen của tôi ở Mỹ, thuộc gia đình lợi tức thấp ?
    Họ chỉ kể là các con của họ, đi học free, kể cả ăn sáng ăn trưa miễn phí

    TRAN THI NGỰ viết:
    Cứ xem cơ quan thuế vụ Hoa Kỳ ngày nay còn dùng hệ thống điện toán với ngôn ngữ Cobalt thì đủ hiểu cơ chế thuế khoá (vốn được xem là một cách để điều chỉnh phân phối lợi tức) của Mỹ như thế nào. Nhiều người Mỹ không thích progressive tax policy. Họ không thích bất cứ cái gì progressive. Họ thích regressive và conservative.

    TỘI cho cho cái ngôn ngữ lập trình điện toán COBOL mà không là Cobalt (có họ với sắt, hay thép), cái lỗi của Cobol là gì mà bị ghép vào regressive và conservative mà không là progressive ? khi Cobol rất hiệu quả, nhanh và xữ lý gọn, khi mà đại đa số các nhà bank Mỹ vẫn còn đang sài bởi Cobol chỉ là ngôn ngữ điện toán cho business (thuơng mại), rút tiền, gởi tiền vào chuơng mục, kế toán công trừ nhân chia cuối ngày ....

    Tên tác giả viết:
    COBOL is a compiled language and tends to have slightly better performance than interpreted languages such Java and C#. But then Java / C# languages were designed with multi-threading and distributed processing in mind - making it easier to benefit from low cost multi-processor & multi-core system, or Cloud deployment.

    COBOL is a Language of Business: It is still used by the majority of major banks and insurers. ... For most of those businesses, no other programming language has displaced COBOL and it remains as the back-office business language of choice.

    COBOL là một ngôn ngữ được biên dịch và có xu hướng có hiệu suất tốt hơn một chút so với các ngôn ngữ được giải thích như Java và C #. Nhưng sau đó, các ngôn ngữ Java / C # được thiết kế với xử lý đa luồng và xử lý phân tán - giúp dễ dàng hưởng lợi từ hệ thống đa xử lý & đa lõi chi phí thấp hoặc triển khai Đám mây.

    COBOL là một ngôn ngữ kinh doanh: Nó vẫn được sử dụng bởi phần lớn các ngân hàng và công ty bảo hiểm lớn. ... Đối với hầu hết các doanh nghiệp đó, không có ngôn ngữ lập trình nào khác thay thế cho COBOL và nó vẫn là ngôn ngữ kinh doanh hỗ trợ.

    NGT viết:
    Giáo dục Mỹ là không phải trả đồng nào cả từ nhà trẻ cho đến xong trung học, tức lớp 12 mà còn được ăn sáng, ăn trưa.

    Điểm này bác Ba nói đúng.

    Xin phép bác NGT để làm rõ phần quote ở trên.
    1. Ở Mỹ, giáo dục phổ thông (1-12) là bắt buộc và miễn phí. Tuy nhiên, ăn sáng ăn trưa miễn phí thì chỉ áp dụng cho những con em gia đình lợi tức thấp. Gia đình nào có lợi tức cao hơn mức lợi thức thấp (tôi không rỏ là bao nhiêu) thì phải đóng tiền nếu con muốn ăn sáng hay ăn trưa với trường.

    2. Về nhà trẻ (day care) cho các trẻ em dưới 6 tuổi, các gia đình có lợi tức thấp (tôi không rõ là bao nhiêu) sẽ nhận được một phần trợ cấp nhà trẻ để gởi con khi đi làm (mức trợ cấp thay đổi tuỳ theo tiểu bang). Trong khi đó, ở Montreal, tất cả các gia đình, không phân biệt mức lợi tức, có con nhỏ dưới 6 tuổi đều nhận được khoảng trên $400 CAN/tháng trợ cấp nhà trẻ.

    3. Về mẫu giáo (3 tuổi đến 5 tuổi hay còn gọi là Pre-K) ở Mỹ, không phải tất cả các trường đều có các lớp mẫu giáo miễn phí. Tại tiểu bang tôi đang ở (miền Nam, bảo thủ), chỉ có các em con nhà nghèo hay sống trong gia đính không dùng tiếng Anh trong nhà mới được thu nhận vào các lớp mẫu giáo (họ sợ các em nhỏ này không hiểu tiếng Anh khi vào lớp 1). Tôi có quen một số gia đình "ăn gian" để cho con được vào lớp mẫu giáo bắng cách nộp đơn xin với lý do trong nhà nói tiếng Việt, và con không biết nói tiếng Anh. Sau đó dặn con khi vào "phỏng vấn" ai hỏi gì cũng lắc đầu thì sẽ được vô học.

    Giáo dục Mỹ là không phải trả đồng nào cả từ nhà trẻ cho đến xong trung học, tức lớp 12 mà còn được ăn sáng, ăn trưa.

    Điểm này bác Ba nói đúng.

    Bác Ngự nói cũng đúng là đa số dân Mỹ không thích "chủ nghĩa xã hội" theo kiểu Âu châu. Họ thích regressive và conservative.

    Tôi cho rằng việc mua súng để tự vệ là conservative (?).
    Việc chưa có bảo hiểm y tế phổ cập là conservative (?).
    Thật ra bảo hiểm y tế phổ cập không ngăn cản cạnh tranh mua bán các dịch vụ y tế chất lượng cao, dành cho ngườì giàu.
    Bảo hiểm y tế phổ cập chỉ bảo đảm cho tất cả (có giấy tờ hợp pháp) có quyền chăm sóc sức khỏe cơ bản như nhau. Ai muốn có chất lượng cao như phòng bệnh viện cá nhân tiện nghi, ... trả thêm tiền

    Nước Mỹ, hoàn toàn có khả năng, nhưng họ tổ chức theo ý đa số dân Mỹ (?)

    Chị Heike Buchter là ký giả người Đức nói chuyện Mỹ, chuyện chị viết về Mỹ thời con Corona sẽ làm một số còm sĩ người Việt, nhất là số người sống trời Tây hồ hỡi phấn khởi bởi Mỹ sao mà tệ hại đến thế, chuyện chị viết cứ như thật bởi quan điểm thiên tả thì phải thế, nhưng với người kinh nghiệm về nước Mỹ thì khinh chị này bởi chị chỉ là một ký giả ấu trỉ

    Nói về thất nghiệp Mỹ thời Corona:

    Dân Mỹ có thất nghiệp không ? có và rất đúng, nhưng dân Mỹ có đói không ? chắc chắn là không, nhưng tại sao lại có hiện tượng dân Mỹ xếp hàng để lãnh thùng thực phẩm, bởi thực phẩm Mỹ rất dư thừa, nông phẫm Mỹ không còn nơi bán hay cất giữ, chính vì vây chính phủ Mỹ cũng như các nhà cung cấp thực phẩm qua trung gian các tổ chức từ thiện chủ trương là phân phát cho dân chúng nếu họ có nhu cầu cần thay vì phải tiêu huỷ, vì vậy rồng rắn xếp hàng lãnh thùng thực phẩm là ngồi trên xe hơi chứ không đi bộ, cứ nhìn cộng đồng người Mỹ gốc Việt, chỉ toàn các ông bà già về hưu buồn nên đến những nơi này lấy thùng hàng cho vui, tâm lý người Việt mà, của chùa thì đâu cũng có mặt, một số bọn Mỹ cũng thế, nhất là dân thiểu số Mỹ, kiếm một khuôn người trẻ gốc Việt trong thành phần này phải nói là hiếm.

    Khi thất nghiệp, sau hai tuần là dân Mỹ tự đông khai xin thất nghiệp, tiền thất nghiệp này là từ ngân quĩ tiểu bang, nó có hiệu lưc 6 tháng, 1 năm hay 2 năm tuỳ theo hoàn cảnh kinh tế xã hội cho đến khi người dân tìm lại được công việc mới hay trở lại làm như cũ, quĩ thất nghiệp là các công xưỡng đã đóng vào ngân quĩ tiểu bang khi người công nhân còn đi làm cho những trường hợp như thế này, hay chính tiểu bang phải dùng ngân sách dự phòng nếu người không có gì đóng góp từ hãng xưỡng.

    Chính phủ liên bang hào phóng nên người dân Mỹ mới có thêm $600 một tuần, số tiền này nay chấm dứt thì người dân Mỹ thất nghiệp vẫn còn tiền thất nghiệp như chương trình tiểu bang nói ở trên.

    Giáo dục Mỹ là không phải trả đồng nào cả từ nhà trẻ cho đến xong trung học, tức lớp 12 mà còn được ăn sáng, ăn trưa. trong những ngày vừa qua nước Mỹ lại còn hiện tượng mỗi trưa, hàng xe buýt trước nay thì chuyên chở học sinh thì nay mang bữa ăn đến từng khu vực phân phát cho bọn trẻ vì nhà trường đóng cửa mà ngân sách cho giáo dục đã có thì phải sài cho hết, hơn nữa họ lo sợ nhiều cha mẹ còn đi làm được , không có người chăm sóc trong mùa này nên lo lắng bọn trẻ không có buổi ăn trưa.

    Bảo hiễm sức khoẻ, khi đi làm có bảo hiễm sức khoẽ, thất nghiệp, bảo hiểm không bị cắt ngay mà còn có Corba Medical insurance, sau thời gian này, nếu người thất nghiệp không trả nỗi thì lại xin bảo hiểm y tế nhà nước vì không lợi tức.

    Dân Mỹ có lục thùng rác không ? có, nhưng chỉ là người tâm thần

    Ông ký giả ở nước Đức viết về tình hình kinh tế xã hội ở Hoa Kỳ rất đúng và rất hay. Nhưng để thay đổi cơ chế để giảm thiểu bất ổn xã hội khi gặp khủng hoảng thì rất khó bởi vì nguyên nhân chính là đa số dân Mỹ không thích "chủ nghĩa xã hội" theo kiểu Âu châu. Những người này dường như vẫn còn bám chặt vào các ý tưởng xuất phát từ quan điểm mạnh được yếu thua của Darwin. Ý tưởng "self-made man" được cổ võ trong thời kỳ khai hoang (thực ra là cướp đất của người Da Đỏ) lập quốc đã khiến nhiều người không có tinh thần tương trợ xã hội và chống lại việc đóng thuế cao. Cứ xem cơ quan thuế vụ Hoa Kỳ ngày nay còn dùng hệ thống điện toán với ngôn ngữ Cobalt thì đủ hiểu cơ chế thuế khoá (vốn được xem là một cách để điều chỉnh phân phối lợi tức) của Mỹ như thế nào. Nhiều người Mỹ không thích progressive tax policy. Họ không thích bất cứ cái gì progressive. Họ thích regressive và conservative.