Sự kiện - truyền thông - tự do - tin đồn qua dịch coronavirus

  • Bởi Mở Miệng
    23/02/2020
    5 phản hồi

    Mở Miệng

    Trong thiên nhiên có tồn tại một loại siêu vi khuẩn được đặt tên là corona. Loại này trước nay chỉ tồn tại trong hệ sinh thái của các loài động vật hoang dã, không ảnh hưởng tới con người. Trong thiên nhiên, tương tự như tất cả mọi sinh thể khác (tạm nhìn nhận virus thuộc hệ sinh vật dù nó không có đủ điều kiện để được nhìn nhận là có "sự sống") corona liên tục trải qua biến thể. Và một trong các biến thể của corona đã xâm nhập được vào hệ sinh học của con người. Đây là sự kiện.

    Xâm nhập vào cơ thể con người, corona ảnh hưởng đến phổi, làm tắc đường hô hấp, gây tử vong. Ngoài yếu tố gây tử vong biến thể mới của corona cũng có khả năng lan truyền từ người này sang người khác. Đây là tính chất của sự kiện, tính chất nguy hiểm.

    Ngày 30/12/2019 lần đầu tiên có thông tin về sự nghi ngờ rằng siêu khuẩn corona đã tấn công được con người và có thể gây dịch bệnh ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Một tháng sau, ngày 30/01/2020 sự kiện corona thành thông tin tràn ngập toàn cầu. Đây là truyền thông.

    Truyền thông là việc đưa thông tin từ các sự kiện vượt qua cách trở không gian. Theo lịch sử, truyền thông, qua phương tiên báo in, đã manh nha xuất hiện khoảng 1000 năm trước ở Trung Quốc. Sau đó đến giữa thế kỷ 15, báo in phát triển mạnh ở Đức rồi lan tỏa ra khắp Châu Âu. Đến đầu thế kỷ 20 radio xuất hiện, tiếp theo là TV; đến cuối thế kỷ 20 có thêm internet. Hiện nay báo in, "đài" và internet là những phương tiện truyền thông phổ quát toàn thế giới.

    Truyền thông là việc phổ biến thông tin từ các sự kiện, nhưng mỗi ngày qua đời sống diển ra vô số sự kiện. Vậy thì sự kiện nào là sự kiện đáng để được truyền thông phổ biến (gọi là "loan tin")? Nói cách khác, dựa theo tiêu chuẩn nào để một sự kiện được chọn là "tin" và cần được truyền thông phổ biến? Câu hỏi này trước đây chỉ dành cho những người đang được đào tạo tại khoa báo chí ở các trường đại học (bên ngoài Việt Nam và Trung Quốc). Tuy nhiên với internet hiện nay việc tìm câu trả lời không khó.

    Ba trong số các tiêu chuẩn để một sự kiện được cân nhắc thành "tin" là:

    1- Đối tượng ảnh hưởng
    2- Tầm ảnh hưởng
    3- Vùng ảnh hưởng

    Sự kiện siêu khuẩn corona bùng phát, đối tượng ảnh hưởng của nó là: không ngoại trừ một ai. Tầm ảnh hưởng: chết người. Vùng ảnh hưởng: toàn thế giới.

    Khắp thế giới trong mấy ngày qua tin về corona lấn át cả tin Thổng thống Mỹ đang bị luận tội. Đây là bằng chứng cho thấy sự chính xác trong tiêu chuẩn và trong chức năng của truyền thông, từ lý thuyết sách vở đến thực tế.

    Lý Văn Lượng là bác sĩ nhãn khoa, làm việc trong một bệnh viện ở Vũ Hán. Bệnh nhân không đến bác sĩ nhãn khoa để được khám về đường hô hấp. Họ đến để được khám mắt, nhưng qua sự tinh ý của mình BS Lượng nhận ra có dấu hiệu tăng đột biến số người có triệu chứng ho, khó thở. Xem lại hồ sơ trận dịch SARS năm 2003 Lượng nghi ngờ các triệu chứng này cũng do một biến thể của siêu vi corona gây ra; và như vậy anh sợ rằng một đại dịch suy hô hấp cấp tính khác đang bắt đầu. Ngày 30/12/2019 BS Lượng bộc lộ nỗi lo sợ của mình và cảnh báo 20 bạn đồng nghiệp phải cẩn thận phòng ngừa. Bốn ngày sau anh bị cảnh sát Vũ Hán triệu tập và bị cáo buộc "đưa ra những bình luận sai lệch,... làm xáo trộn nghiêm trọng trật tự xã hội ". Đây là vấn đề tự do.

    Sự quy kết bừa bãi và tính chất đe dọa trắng trợn trong cáo buộc này đến nay đã hoàn toàn phơi bày, thối nát và tai hại tới mức nào là chuyện không cần phải giải thích thêm. Còn lại nếu có chút giá trị nào được rút ra từ bài học thối nát này, đó phải là đề tài tự do.

    Trong một phạm vi hẹp gọi là "tự do ngôn luận", ở cấp độ cá nhân một người có thể nói hoặc viết ra ý tưởng của mình về bất cứ điều gì mà ngưòi ấy muốn. Nếu lời nói hay văn bản không có căn cứ thực tế và làm tổn thương người khác, người bị tổn thương có thể đệ đơn kiện đòi bồi thường và tòa án sẽ xét xử. Nếu lời nói hay văn bản không có căn cứ thực tế nhưng nhiều người tin dẫn tới hành vi phạm pháp, trách nhiệm trước pháp luật là của người thực hiện hành vi. Nếu hành vi không phạm pháp nhưng làm rối loạn trật tự xã hội, trách nhiệm trước việc xã hội rối loạn thuộc về chính quyền, đây là thước đo khả năng điều hành xã hội của chính quyền.

    Ở cấp độ thông tin chuyên nghiệp, một cơ quan truyền thông, dựa theo các tiêu chuẩn nêu ở phần trên, có thể đưa tin về bất cứ ai và bất cứ thể loại nào miễn là bản tin đó có căn cứ sự thật. Nếu một bản tin làm xã hội bất ổn, khắc phục sự bất ổn là trách nhiệm của chính quyền. Đây cũng là thước đo khả năng chính quyền ứng phó trước khủng hoảng xã hội.

    Với trường hợp BS Lý Văn Lượng nếu không phải từ Bắc Kinh thì chắc chắn phải từ chính quyền tỉnh Hồ Bắc có lệnh ngăn chận mọi thông tin liên quan tới nguy cơ bùng phát dịch siêu vi corona bất chấp mức chính xác và độ nghiêm trọng của nó. Chủ trương người dân chỉ được nói, chỉ được biết những gì nhà nước cho phép là chủ trương của những chế độ phủ nhận tự do.

    Qua mấy trăm năm tồn tại, thực tế cho thấy sự khác biệt giữa nhìn nhận tư do và phủ nhận tự do là khác biệt giữa no và đói, giữa sống và chết. Trường hợp Lý Văn Lượng minh họa hết sức rõ cho sự khác biệt này.

    Mấy ngày qua ở Sài Gòn có tin đồn đã có 33 người chết vì nhiễm corona ở bệnh viện Chợ Rẫy! Tin đồn này tương tư như tin đồn nhiều năm sau chiến tranh thế giới thứ hai Hít-le vẫn còn sống và đang ẩn náu đâu đó ở Nam Mỹ hoặc Phi Châu dưới một cái tên giả! Nhiều người nhận ra ngay đây là sản phẩm hoang tưởng nhưng đồng thời cũng thừa nhận tin đồn này sống dai dẳng là hợp lý. Hợp lý vì những bằng chứng về cái chết của Hít-le đã bị giấu kín. Khi sự thật bị giấu kín người ta có xu hướng tin vào những sản phẩm hoang tưởng là chuyện hiển nhiên.

    Xã hội Việt Nam cũng như xã hội Trung Quốc, là những xã hội tự do ngôn luận bị phủ nhận, thông tin bị kiểm duyệt, truyền thông là công cụ tuyên truyền của chế độ. Sống quá lâu trong tình trạng biết rõ sự thât bị bưng bít và những thông tin vỉa hè có khi lại phản ánh đúng sự thật hơn truyền thông chính thống ngườì ta dần dần mất khả năng phân biệt đâu là thật, đâu là giả. Tin đồn 33 người chết là một sản phẩm hoang tưởng hợp lý.

    Đúc kết lại, cho đến lúc này đại dịch corona cho thấy: thảm họa là chuyện không thể tránh, truyền thông phải được tự do để nhiều người khỏi phải chết và để xã hội không bị hôn mê trước những tin đồn.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    5 phản hồi

    Trời có sinh có tử, như Mỹ một năm chết 2 triệu người, nhưng lại có 2,5 triệu người được sinh ra, riêng VN chưa có rõ thống kê

    Như Mỹ y tế hiện đại, dụng cụ thử nghiệm (test kit) tai các bệnh viện là biết ngay có bị nhiễm con corona hay không, ấy thế mà còn phải gửi về trung tâm CDC để kiểm chứng và mới biết tính chính xác 100%

    VN, tại bệnh viện Chợ Rẫy, liệu có thử nghiệm thiết bị và có biết chính xác nếu cũng làm thử nghiệm, vậy 33 người chết làm thế nào mà biết chết vì con corona, bệnh viện mù mà người dân cũng mù, vậy thân nhân có dám la là thân nhân chết vì corona trên mạng, hơn nữa thẳng nhà nước VN nó còn phạt tội xuyên tạc

    Chết vì đột quỵ bệnh tim, dân VN mình còn cho là phải gió và chỉ lo cạo lưng, một cái giấy báo khai tử cho 33 người chết chỉ vì cảm lạnh từ bệnh viện, vậy thì có phải là tin đồn?, 33 người chết trong một tháng tại một bệnh viện lớn như Chợ Rẫy, liệu con số này có cao? với một dân số 90 triệu người

    @Bác NJ,

    Tin tức mà do phía VN hay Tàu cung cấp (=chính quyền kiểm soát) thì gần như... lúc nào cũng đáng ngờ vực cả. Ngoài ra số ca bị nhiễm mà họ đưa ra thì không thể nào chính xác được vì lý do có người có triệu chứng nhưng không dám đi BV, hay có người bị nhiễm SVT nhưng lại không biểu hiện các triệu chứng. Số người chết vì bệnh thì khó dấu hơn được, và nó đáng tin cậy hơn số liệu về ca bị nhiễm.

    Về tin đồn "hơn 30 người chết ở Sàigon": dĩ nhiên là "không có gì là không thể". Nhưng cho tới khi có chứng cớ, hay ít ra là có tin do người nhà có thân nhân bị chết tung lên mạng (dù cho có khó khăn vì bị chính quyền kiểm soát, nhưng chuyện này cũng không có gì là không thể), thì cái tin 33 người chết ấy chỉ vẫn là tin đồn thôi.

    @Bac Tuan 344,

    tuỳ theo từng trang mạng mà người đọc với khả năng "sàn lọc" thông tin sẽ biết được tin vịt hay tin thật.
    Cá nhân tôi không tin những gì nhà nước VN loan báo về dịch Corona và ngờ vực tin đồn có hơn 30 người chết ở Sàigon, nhưng không có gì là không thể.

    Số người nhiễm Corona (đã xác định) và cách ly vì nghi ngờ đang tăng ở Đức, Thuỵ sĩ, Pháp.
    Cũng như số người nhiễm, cách ly và chết vi dịch ở Ý cũng đang tăng.
    Cq Thuỵ sĩ đã huỷ bỏ hội chợ xe, Auto Salon Genf 2020 và hội lễ Hoá trang ở Basel.

    Chỉ có trang tiếng Đức, các bác có thể nhờ anh Gut hay các trang đáng tin cậy hơn dịch dùm.

    https://www.auto-motor-und-sport.de/auto-salon-genf/

    https://www.verlagshaus-jaumann.de/inhalt.basel-entsetzen-und-enttaeuschung-nach-absage-der-basler-fasnacht.69a9ca3c-676c-4bb9-9de5-4d6cea424d8f.html

    Nguyễn Jung

    Người có điện thoại di động sẽ biết rất nhanh về số ca nhiễm và chết trên toàn thế giới ... và cũng tin vào nhiều tin nhảm nhí. Sự khác biệt giữa SARS 2002 và COVID-19 là vào năm 2002 chưa có Facebook, Twitter, Instagram vv. Ngày 2 tháng hai được WHO chính thức hoá tên gọi là "Ngày Bùng Phát Dịch Thông Tin".

    Cám ơn Tg Mở Miệng đã có một bài phân tích đúng về truyền thông VN và Corona.

    Tin nhà Nước VN: VN " chỉ " có 16 ca nhiễm và đã chữa khỏi!
    Cô Sv ở Huế chết vì bệnh " Não", triệu chứng trước đó là ho, sốt, xét nghiệm Corona "âm tính"!

    Cứ theo thông tin của nhà nước thì nhà nước "ta" làm rất tốt trong việc phòng, chống và chữa trị Corona:
    VN có số ca nhiễm thấp, không có ai chết. "VN đoạt giải nhất trong việc phòng, chống và chữa trị Corona"
    Liệu người dân có tin điều này?

    Số người ở VN có điện thoại di động và mạng toàn cầu rất nhiều, chịu khó theo dõi, họ sẽ biết rất nhanh về số ca nhiễm và chết trên toàn Thế giới. Họ sẽ tin con số 33 người chết ở Bv Chợ rẫy là có thật.

    Số người chết ở Nam Hàn và Ý Đại Lợi đang tăng !

    Nguyễn Jung

    Bài hay: Nêu nhiều vấn đề cơ bản về TRUYỀN THÔNG và CORONA.
    Bản thân mình có "nhận xét" khá sớm về CORONA:
    THÁNG GIÊNG 2010: KHẢO KHỰA
    30/01/[email protected], 31 lượt xem, viết bởi: hoangthu3-1403
    Chuyên mục: Nhật ký, Tâm sự, Văn học, Báo chí

    Khẩu Trang "Tơ-Lụa"
    (Có Tùy chọn / Option - Ốp-sừn)
    23:04, 29.01.2020

    Mở "Hải-Lục Tơ-Lụa", 1)
    "Hoa hạ" hoá địa cầu; 2)
    Vũ Hán bùng dịch sốt,
    Vi-rút đến từ đâu ?

    Hoang hốt sờ miệng mũi:
    Cần có cái KHẨU TRANG;
    Chế tạo ngay hàng loạt,
    Cung gấp - Cầu đang tăng !
    (Người đến hơn cả tỷ,
    (Không phải là tầm thường !)

    Tỉnh ra mà nhìn lại:
    KHẨU TRANG từ Hồng Công; 3)
    HƯƠNG Cảng không chịu KHÓI,
    Từ Hoa lục chuyển sang!

    Nhớ lại lời Các Mác (Karl Marx): 4)
    Kẻ đi đánh nước ngoài,
    Thì NHÂN QUYỀN / TỰ DO trong nước,
    Đã đạp dưới chân rồi !
    =====
    1) BRI = One Belt One Road;
    2) Nhiệm vụ của các "Viện Khổng tử - Konfuzius Íntitute" ở nước ngoài;
    3) Những người tham gia biểu tình ở HK dùng khẩu trang chống hơi cay của cảnh sát;
    4) Môn CN ML chỉ dạy 2 năm đầu cho các chuyên khoa Khoa học - Kỹ thuật - Công nghệ. ...
    =====
    Trong đây cũng đã nói đến bản chất ngăn chặn thông tin của chế độ CS VN và TQ.

    Thân mến, Tr.L.