Vụ 39 nạn nhân: Những giải pháp trước mắt

  • Bởi Admin
    10/11/2019
    0 phản hồi

    Nguyễn Anh Tuấn

    Vậy là không còn nghi ngờ gì nữa về quốc tịch của 39 người xấu số bỏ mạng trong thùng xe container tới Anh.

    Tất cả đều là người Việt, và đa số chỉ đang tuổi đôi mươi.

    Thảm kịch này tô thêm một nét thật buồn lên bức tranh người Việt di cư vốn đã u ám lâu nay.

    Lý do dòng người chọn lựa ra đi ngay cả khi biết là sẽ đối mặt với rủi ro hẳn rất đa dạng, từ nghèo đói, thất nghiệp, đến nhận thức hạn chế.

    Mà những lý do này lại có nguồn gốc ở những vấn nạn lớn hơn từ kinh tế, chính trị, đến giáo dục, môi sinh. Tựu trung lại, đất nước chưa gieo được niềm tin và hi vọng cho người dân về một tương lai tươi sáng mà họ sẽ dự phần.

    Giải quyết những vấn nạn này đòi hỏi những cải tổ căn cơ vốn cần nhiều thời gian, với mục tiêu biến Việt Nam thành một nơi đáng sống hơn, để không ai phải ra đi vì không thấy phần mình trong đất nước.

    Tuy nhiên, không phải không có những giải pháp trước mắt giúp hạn chế những thảm kịch tương tự xảy ra:

    Thông tin càng rộng rãi càng tốt về những rủi ro của di cư bất hợp pháp. Quyết định ra đi, xét đến cùng, vẫn là của mỗi cá nhân, nhưng ít nhất cá nhân đó và gia đình họ cũng có quyền được biết đầy đủ thông tin trước khi ra quyết định (informed decision). Hình thức thông tin vừa phải hấp dẫn để có sức lan tỏa, vừa phải tập trung để nhắm đúng đối tượng.

    Các thị trường XKLD hợp pháp như Nhật, Hàn, Đài Loan… phải trở nên hấp dẫn hơn. Mà muốn thế thì nhất định phải giảm chi phí tham gia XKLD bằng cách giám sát chặt chẽ các công ty XKLD. Bất kỳ công ty XKLD nào lạm thu đều phải bị bóc trần ra trước công luận và chịu sự trừng phạt nghiêm khắc của pháp luật để tạo dựng một thị trường XKLD lành mạnh hơn. Người lao động nhờ đó sẽ hưởng đầy đủ hơn thành quả lao động của mình, thay vì bị bóc lột để làm giàu cho môi giới như lâu nay.

    Người tham gia XKLD hợp pháp cần được hỗ trợ nhiều hơn. Chẳng hạn, họ cần được cung cấp thông tin về quyền và tiêu chuẩn lao động mà họ được hưởng ở nước nhận lao động. Các kiến thức về pháp luật, văn hóa, phong tục, tập quán cũng rất cần thiết để họ có thể hội nhập tốt hơn và cảm thấy thời gian lao động xa xứ chẳng những không vô nghĩa mà còn giúp thăng tiến đời sống cá nhân.

    Những giải pháp này kì thực gói gọn lại cũng chỉ là làm sao để các gia đình thấy con đường hợp pháp có phần hấp dẫn hơn so với bất hợp pháp, dựa trên cân nhắc chi phí – lợi ích (bất hợp pháp thì quá rủi ro trong khi hợp pháp thì hoá ra cũng không đến nỗi nào), để rồi có thể có một quyết định sáng suốt nhất có thể cho con em họ.

    Tuy vậy, câu hỏi ở đây là ai sẽ làm tất cả những việc này, và làm một cách hiệu quả? Chính quyền với bộ máy quan liêu nhiều tầng nấc liệu có thể? Hay các đoàn thể nhà nước như Mặt trận Tổ Quốc, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên…vốn đã xơ cứng vì bị hành chính hóa, chính trị hóa quá nặng nề?

    Chỉ có các tổ chức dân sự nơi tập hợp những con người thực sự quan tâm đến vấn đề này mới có hi vọng giải quyết nó. Số này thường không nhiều, song vì toàn tâm toàn ý nên họ có thể tạo ra sự thay đổi. Chính họ sẽ làm những thước phim sáng tạo nhất cảnh báo di cư bất hợp pháp nguy hiểm tới mức nào. Chính họ sẽ đến làng trên xóm dưới, gõ cửa từng nhà để cung cấp thông tin nhiều nhất có thể cho mỗi gia đình trước khi ra quyết định. Họ cũng sẽ bóc trần những công ty XKLD ăn trên mồ hôi nước mắt của người lao động. Cũng chính họ sẽ tổ chức những chương trình đào tạo ngắn ngày giúp các bạn trẻ biết được quyền lợi hợp pháp mà mình được hưởng khi lao động xứ người, những gì nên và không nên làm để hòa nhập tốt hơn. Từ đó, họ còn có thể thúc đẩy chính phủ nước gửi và nhận lao động ban hành những chính sách tốt hơn cho người lao động xuất khẩu.

    Thế còn chính quyền có thể làm gì? Chính quyền không cần làm gì, chỉ cần đừng cản trở những nỗ lực dân sự kể trên là tốt lắm rồi. Duy trì thái độ nhẹ thì dè chừng, nặng thì thù địch với mọi nỗ lực dân sự ngoài vòng kiểm soát từ trước đến nay đã giết chết biết bao thiện chí, đi kèm là ý tưởng và nguồn lực, của người Việt muốn giúp người Việt.

    Bởi vậy, ban hành và thực thi một đạo luật về quyền tự do hiệp hội theo chuẩn mực quốc tế là việc vô cùng đơn giản mà chính quyền có thể làm ngay để góp phần giải quyết những vấn đề xã hội mà bản thân chính quyền cũng không thể giải quyết nổi, chẳng hạn như thảm kịch vừa rồi.

    Làm đi, đừng sợ.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi