“Tự do hay là... (đã) chết?”

  • Bởi Admin
    23/10/2019
    0 phản hồi

    Bùi Uyên

    Chuyện con ngáo ộp “nhạy cảm chính trị" án ngữ mọi diễn đàn, group, là chuyện cũ rích, như thủa lên 3 các bà cụ doạ cháu. Ấy vậy mà nhìn lại, từ những group (có vẻ như là) tinh hoa như International Vietnamese Academic Network, lại quy tụ những người làm nghiên cứu và giảng dạy trên toàn thế giới, đa phần từ các quốc gia phát triển và tự do hàng đầu, mà con ngáo ộp đó còn làm mưa làm gió, để tranh cãi, block bài block người. Dù vụ đó làm mình muốn out khỏi group vì thất vọng, nhưng nhìn lại, chí ít cuối cùng admin cũng nhận trách nhiệm vụ block không báo trước, “bị cáo" cũng được trình bày hết mọi nhẽ.

    Lần này group Amster (học sinh trường HN-Ams), admin xoá bài, cho out khỏi nhóm các thành viên với các lý do “không phù hợp với tiêu chí nội quy của nhóm".HAO, với mình, không thể so sánh trình độ bằng nhóm IVANet, nhưng có vẻ cũng (được cho là/ tự coi mình là) có chút nằm trong giới tinh tú ở VN, lại cũng lùm xùm với con ngáo ộp! Nội dung post là chuyện kêu gọi quyên tiền cho Phạm Đoan Trang - một cựu hs Ams, hiện đang khó khăn về sức khoẻ và tài chính, cũng là người vừa được giải thưởng Tự do báo chí của tổ chức Phóng viên không biên giới.

    Trong “nội quy" của nhóm, trong phần “không bêu xấu, kích bác, xúc phạm người khác” có: “comment hạ nhục cá nhân, comment có đề cập đến tôn giáo, chính trị, giới tính, nguồn gốc xuất thân” - cũng chính là lý do để block, xoá bài. Khoan chưa bàn đến việc đánh giá có công tâm hay không, nội viêc admin xoá cả bài, “đuổi" tác giả, vì có comment “có vấn đề", loại thành viên thẳng tay, không cần báo trước, không giải trình, không trao đổi, đã nhuốm một không khí ngột ngạt, độc đoán, chuyên quyền. Con ngáo ộp “nhạy cảm chính trị" ở đây không hư ảo doạ ma, mà to lừng lững, dường như có sức mạnh tối cao, điều khiển quyết định không khoan nhượng của những người (được coi là) “tinh hoa", có học thức, địa vị trong xã hội VN, xuất thân từ ngôi trường có chút tiếng tăm.

    Tôi ngẫm lại về ngôi trường ấy, cái gì đã làm nên danh tiếng nó? cái gì là điểm chung của những người đã học ở đó? Với tôi, môi trường Ams không ít cái dở, nhưng cái đọng lại lớn nhất, và duy nhất, với riêng tôi, là một bầu không khí TỰ DO (và tương đối dân chủ trong mối quan hệ giáo viên - học sinh)!

    Vâng, nó là cái tự do, tự lập khác hẳn, so với các trường cấp 3 khác , (không so với có các lớp cấp 3 trong khối ĐH là quản lý hơi khác). Tự do từ hình thức đến nội dung. Từ việc không bắt mặc đồng phục, hoặc ngay cả sau này bắt mặc đồng phục cũng thả cho học sinh tự biên tự diễn thoải mái. Nên những năm tôi theo học, sự đa dạng và phóng khoáng trong trang phục của học sinh không khác so với học sinh bên trường Quốc tế hồi đó còn chung sân. Trong nhiều môn học, những hình thức tự nghiên cứu, làm nhóm, giao lưu hùng biện giữa các lớp, trao đổi học sinh quốc tế, diễn ra khá thường xuyên. Chúng tôi không phải học những bài học thuộc lòng dài lê thê, không bị giao núi bài tập khổng lồ. Đến việc thoải mái lập các hội, nhóm, kinh doanh, chuyên đề, ý tưởng startup, hoạt động ngoại khoá, thể thao văn hoá. Tất cả trao quyền tự quản tự quyết rất lớn cho học sinh, các giáo viên đa phần cởi mở, ủng hộ và trợ giúp.

    Có lẽ vì thế mà cái tôi nhớ về trường, không phải là ai là học sinh giỏi nhất, hay thành tích học tập, mà chính là môi trường mà lũ trẻ tuổi teen được tin tưởng, tự chịu trách nhiệm, thoải mái sáng tạo trong bầu không khí tự do, được người lớn tôn trọng và lắng nghe, thoải mái thể hiện và phát triển cá nhân không gò bó. Không có những bài diễn văn dài ngoằng của ban giám hiệu mà là những bài chia sẻ của cựu học sinh ngày khai / bế giảng, Không có những nội quy cấm và quản, hay nếu có cũng ít áp đặt nặng nề nên tôi không nhớ gì nữa. Sảnh trường hay phòng giám hiệu, thầy và trò gặp nhau cười vui vẻ, nơi học sinh bâu lấy giáo viên giới thiệu, chào mời tham gia/ mua vé các hoạt động, sản phẩm của chúng.

    Tinh thần tự do, sự độc lập, mối quan hệ “dân chủ" giữa giáo viên và học sinh, là hành trang lớn nhất mà tiêu chí giáo dục của trường gửi gắm, và là điểm chung, theo tôi, của những học trò trường Ams. Tôi nghĩ nhờ thế mà chúng dễ xin học bổng và nhanh chóng hội nhập với môi trường du học ở các nước tiên tiến, khi mà khởi điểm tư duy đã khá gần gũi.

    Biết là sống trong môi trường VN có những gò bó phải nương theo, nhưng cái tinh thần tự do ấy đâu rồi? sự cởi trói những khuôn khổ để tin vào chính mình chứ không dựa dẫm, sợ hãi, sự độc lập tư duy ấy, nơi nào trong con người của cựu học sinh Ams hôm nay?

    Nó đã chết hết rồi ư? khi hôm nay, những thành phần “ưu tú", đã tự kiểm duyệt, không cho phép trong “ngôi nhà" của Ams, việc ủng hộ, giúp đỡ một thành viên đã chọn con đường tự do và phản biện xã hội?

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi