Phản biện một bài báo viết về trí thức

  • Bởi Admin
    20/05/2019
    1 phản hồi

    Nguyễn Đình Cống

    Ngày 12/5/2019 Báo Điện tử ĐCSVN đăng bài Tự hào bản lĩnh của đội ngũ trí thức Việt Nam chân chính, tác giả là TS Hà Sơn Thái - Nguyễn Văn Minh. Tôi thấy cần nêu vài ý phản biện.

    1- Các mục chính của bài báo

    + Vượt lên những thăng trầm, một lòng vì nước vì dân

    Hỏi thế nào là trí thức chân chính. Bài báo nêu tấm gương trong lịch sử như Nguyễn Trãi, Lê Quý Đôn, Nguyễn Đình Chiểu, Huỳnh Thúc Kháng (không nhắc đến Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh Khiêm).

    + Coi trọng trí thức nào

    Bài báo dẫn lời Hồ Chí Minh: Coi trọng trí thức đi theo cách mạng, phục vụ nhân dân. Không coi trọng bọn trí thức theo giặc, vì bơ sữa mà quên tổ quốc, bị các thế lực thù địch lôi kéo.

    + Sáng ngời bản lĩnh trí thức chân chính

    Đầu tiên bài báo viết: Đáp lời kêu gọi của Hồ Chí Minh, nhiều trí thức lớn đã một lòng, một dạ theo Đảng, theo Bác cống hiến, hy sinh cho cách mạng, tiêu biểu như cụ Huỳnh Thúc Kháng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Thiếu tướng - Giáo sư - Viện sĩ Trần Đại Nghĩa… Tiếp theo trình bày về công lao của Trần Đại Nghĩa và Nguyễn Mạnh Tường.

    Phần cuối bài báo nêu ra hiện tượng thật đáng buồn khi có một số trí thức ngộ nhận mục tiêu lý tưởng, mơ hồ về chính trị, bị kẻ xấu kích động, lôi kéo, lợi dụng, phủ nhận chủ nghĩa Mác Lê, nói xấu Đảng, xúc phạm lãnh tụ…

    2- Vài lời phản biện

    Theo định nghĩa thông thường, trí thức là người chuyên làm việc lao động trí óc và có tri thức chuyên môn cần thiết cho hoạt động nghề nghiệp của mình. Tôi chưa đọc thấy định nghĩa “trí thức chân chính” trong tự điển mà chỉ có thể ghép định nghĩa chân chính vào với trí thức. Chân chính là hoàn toàn xứng với tên gọi (tốt đẹp), là thật sự đúng như vậy, không sai.

    Trong những trao đổi trên báo chí có ý kiến cho rằng, để được xứng đáng với tên gọi, người trí thức không những làm tốt công việc lao động trí óc của mình mà còn có đóng góp vào hoạt động tiến bộ của xã hội, có những phát hiện hoặc phản biện về những điều bất cập, có khả năng độc lập tư duy và làm việc, có đức tính trung thực.

    Về vai trò của trí thức, có 2 quan điểm khác nhau.

    Quan điểm chung của thế giới: Tầng lớp trí thức là một trong 3 lực lượng tạo nên động lực tiến bộ xã hội (công chức nhà nước, tầng lớp trí thức, đội ngũ doanh nhân).

    Quan điểm của các ĐCS: trí thức là lực lượng trong khối liên minh công nông.

    Ở VN hiện nay có ý kiến cho rằng cần phân biệt trí thức của Đảng và trí thức của Dân. Trí thức của Đảng cần thể hiện lòng trung thành vô hạn với chủ nghĩa Mác Lê, và lý tưởng cộng sản (thực tâm hoặc đóng kịch cũng được). Trí thức của Dân không có lòng trung thành ấy, và bị Đảng quy kết là mơ hồ về chính trị, bị kẻ xấu lôi kéo.

    Phải chăng vì lòng trung thành mà Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh Khiêm không được tác giả xem là trí thức chân chính (vì cáo quan để phản đối triều đình)?

    Tôi đã tìm hiểu các trí thức hiện tại bị cho là ngộ nhận mục tiêu lý tưởng.

    Họ rất đông, với các đại diện như Hoàng Minh Chính, Trần Độ, Vũ Đình Huỳnh, Hà Sĩ Phu, Tương Lai, Tống Văn Công, Lê Hiếu Đằng, Nguyễn Khắc Mai, Chu Hảo, Nguyên Ngọc, v.v.

    Những người đó không hề vướng một chút nào vào những tội lỗi hoặc thói xấu bị Hồ Chí Minh và Đảng CS lên án như: theo giặc, vì bơ sữa mà quên Tổ quốc, bị các thế lực thù địch lôi kéo, mơ hồ về chính trị. Họ mới thực sự là trí thức chân chính của Dân. Họ có trí tuệ và dũng khí để vạch ra những độc hại của chủ nghĩa Mác Lê, để phát hiện và phản biện những sai lầm trong các nghị quyết của Đảng. Họ phê phán một số chủ trương và việc làm của Đảng, nhưng đó là nói ra sự thật. Chỉ là Đảng rất muốn che giấu những sự thật ấy. Che giấu không được, bị vạch ra lại lu loa người ta nói xấu.

    Ca ngợi GS Viện sĩ Trần Đại Nghĩa là đúng, nhưng ca ngợi LS Nguyễn Mạnh Tường làm tôi hơi khó hiểu.

    LS Nguyễn Mạnh Tường đúng là đã có nhiều đóng góp to lớn, hiệu quả cho một nước VNDCCH non trẻ. Thế nhưng ông đã bị ĐCS phá nát cuộc đời chỉ vì ông muốn làm đúng vai trò một trí thức chân chính, không chịu khom lưng quỳ gối để nịnh bợ, mà dám phản biện đường lối sai lầm của Đảng. Từ năm 1956 đến 1989 ông bị đối xử tàn tệ đến mức cả gia đình suýt chết đói. Ông đã viết và xuất bản ở Pháp cuốn hồi ký “Một kẻ bị loại bỏ” (Un Excommunié). Sau năm 1989 ông mới được bạn bè và học trò cũ cứu giúp, trở lại làm người bình thường. Ông mất năm 1997 (88 tuổi).

    Nguyễn Mạnh Tường đúng là một trí thức tài ba và chân chính, nhưng đã bị ĐCS, bị chế độ xem là thuộc thế lực thù địch trong nhiều năm. Bài báo viết: “Sau này, vì nhiều lý do, Nguyễn Mạnh Tường phải chịu nhiều thiệt thòi nhưng ông vẫn kiên định bản lĩnh một trí thức yêu nước chân chính”.

    Nêu mập mờ “vì nhiều lý do” mà không dám công nhận lý do chính là ĐCS không bao giờ chấp nhận người phản biện có tính phê phán. Về lĩnh vực này ĐCS thù hận mọi trí thức chân chính.

    Những Nguyễn Hữu Đang, Phan Khôi, Trương Tửu, Trần Độ, Trần Bạch Đằng, Tống Văn Công, Lê Công Định, Phạm Đoan Trang và hàng trăm, hàng ngàn trí thức khác vì muốn làm người chân chính mà phê phán Mác Lê, mà phản biện chủ trương, chính sách của ĐCS. Họ biết rõ, làm các việc ấy sẽ bị ĐCS, bị chính quyền thù oán, vu cáo, hãm hại. Nhưng họ là loại người mà giàu sang không thể quyến rũ, nghèo hèn không thể chuyển lay, vũ lực không thể khuất phục (Phú quý bất năng dâm, bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất). Họ phải nói cho toàn dân biết rằng Chủ nghĩa Mác Lê và một số chính sách chủ trương của ĐCSVN trong khi đem lại quyền lợi to lớn cho các nhóm lợi ích của Đảng, thì đã làm hại cho đất nước, cho dân tộc rất nhiều. Bảo rằng họ ngộ nhân, họ mơ hồ, họ bị lôi kéo, họ chạy theo bả vinh hoa, họ quên Tổ quốc… thì đó là những lời vu báo bỉ ổi, là suy những xấu xa của bụng ta ra bụng người.

    Nếu nhìn vào những người có bằng cấp cao trong các cơ sở của ĐCSVN và xem họ là đội ngũ trí thức chân chính thì đã nhầm to. Phần lớn trong số họ là loại hữu danh vô thực. Sự trung thành với ý thức hệ đã làm thui chột nhiều đức tính cần có của giới tinh hoa. Trí thức chân chính của VN phần lớn ra nước ngoài làm việc, một số bị chính quyền CS tù đày hoặc vô hiệu hóa, số còn lại hoạt động đơn lẻ. Họ chỉ mới là những cá nhân trí thức, họ chưa tập hợp lại được để thành đội ngũ, thành tầng lớp trí thức của dân tộc.

    Không biết tác giả bài báo tự hào bản lĩnh của đội ngũ trí thức Việt Nam chân chính là dựa vào đội ngũ trí thức nào?

    N.Đ.C.
    Tác giả gửi BVN

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Đề tài trí thức đã được bàn luận trên mạng vài lần nhưng chẳng đi đến đâu, chẳng giải quyết được vấn đề gì. Người nói cứ nói, người tranh luận cứ tranh luận, nhưng xem ra kết quả bằng không.
    Qua bài viết này của GS Nguyễn Đình Cống, tôi thấy bài này cũng na ná các lần trước thôi, chẳng biết GS NĐC muốn nêu gì .về vai trò trí thức trong này này.. Còn về nội dung thì tôi có mấy ý kiến sau:
    - Phần đầu tản mạn, rời rạc, chỉ điểm qua một vài trí thức nổi tiếng qua từng thời kỳ
    - Phần 2 vẫn chỉ là điểm danh một vào trí thức ở vào từng thời kỳ, có phan loại trí thức, chẳng có gì mới lạ.
    - Phần kết thì chỉ là đánh giá vào nét về trí thức quốc doanh bao cấp.
    Theo tôi thì bài viết này nhợt nhat, không sâu. GS viết bài phản biện một ý kiến "trí thức đỏ" nhưng bản thân GS NĐC lại có quá trình học tập và đào tạo trong "môi trường đỏ" nên cũng nhốm mầu đỏ, nghĩa là kiểu tư duy thiếu sáng tạo, không tìm ra cái mới, nói cách khác là qua loa.
    Muốn biết bản chất của đội ngũ trí thức đỏ thì hãy xem biểu tượng của họ là cái gì được trưng ra trước mắt thiên hạ hàng ngày là rõ ngay: đó là cái cờ có hình BÚA LIỀM, điều này GS Cống có thấy không? Thế giới CS coi trọng tầng lớp búa liềm từ thời ông tổ sư của lý thuyết CNCN đến người thực hiện, biến CNCS trên lý thuyết thành thứ tồn tại trên quả đất, rồi đến người rước nó vào nước ta cũng đều đéo coi trí thức là cái đinh gì, mà họ coi lực lượng lao đông cơ bắp là công cụ để họ lợi dụng tung hê họ lên tận mây xanh. Mác Nổi tiếng với cáo khẩu hiệu "Giai cấp vô sản toàn thế giới liên hiêp lại". Đến anh Sáu Lê nin (VI Lê nin) thì thưc hiện "liên minh công nông" đến nỗi anh ta giương cao khẩu hiệu "CNXH là điện khí hóa toàn quốc cộng với chính quyền xô viết". Anh Sáu còn bảo "trí thức là cái cục cứt", Sau này thì Mao sếnh sáng cũng coi đó là bài học thuộc lòng, toàn dựa vào nông dân thôi. Đến thời "Bác Hồ kính yêu" của ta gần gũi hơn thì điều dễ hiểu nhất cí thể xem quan điểm làm cách mạng của anh Ba đầu bếp với nhà chí sĩ nổi tiếng Phan Bôi Châu thì rõ. Cụ Phan Bội châu viết trong cuốn "Hậu Trần dật sử" nói rõ quan điểm là muốn đi làm cách mạng thì phải học để mở rộng tầm mắt nhìn xa trông rộng và cuộc đồ của cụ là tấm gương sáng học vì đời, học để cứu nước. Còn anh Ba đầu bếp thì khi đi làm CM lạ lài đi ăn cùng, ở cùng, làm cùng với tầng lớp thợ thuyền và bà con nông dân, coi tầng lấp nghèo, bần cố nông là chõ dựa cơ bản, vị họ kém kiểu biết, dễ bị lừa nhất. Những người đi làm CM như anh Ba thì đang là ông ký ông phán (chỉ trí thức thời Pháp thuộc) đã bỏ bàn giấy đi kéo xe hoặc ra hầm mỏ làm cu li. Khẩu hiệu nối tiếng nhất của cụ Hồ còn ghi vào sử sách để con cháu đời đời ghi nhớ là thực "trí phú địa hào đào tận gốc trốc tận rễ".
    Cụ Hồ có cái khôn của cụ là vận dụng được sách lược của dân Á Đông biết lựa thời thế với nguyên tắc của người châu Âu. Lúc chưa nắm chính quyền, chưa phơi bầy cờ búa liền ra trước ánh sáng mặt trời thì cụ lợi dụng lòng yêu nước của trí thức.
    ĐIều này thì SG Cống đã nêu ở trong bài rồi. Nhưng sau khi nắm chính quyền thì cụ Hồ quay ngoắt 180 đô, đàn áp tầng lớp trí thức và giới nhà buôn nổi tiếng. Chắc nhiều người còn nhớ lại vụ án "Nhân văn giai phẩm" và vụ án "xét lại" cùng thời với chủ trương đánh giai cấp tư sản kéo dài hàng chục năm, cứ ai làm giầu là chụp cho cái mũ "bóc lột".
    Để thêm một bằng chứng nữa là chính cụ Hồ coi thường tầng lớp trí thức có những biểu biện cụ thể sau: một là trước kia những thày giáo dạy từ cấp trung học trở lên thì gọi là "giáo sư", CM về tức là cụ Hồ ở rừng về thì gọi họ là giáo viênm những người dạy học trước kia nay không gọi là giáo sư , đang không biết gọi là gì thì ông Trần Đức Thảo mới bảo gọi họ là "cán bộ giảng dạy". Rồi còn điều nữa là trước kia những người tốt nghiệp đại học ngành xã hội thì gọi là "cử nhân" thì nay chỉ gọi là "tốt nghiệp đại học". Tức là khai tử chco cái từ "cử nhân" v gọi thế cao sang quá. Thêm điều nữa là trước kia gọi người đang theo học đại học gọi là "sinh viên", năm 1868 trước khi về với cụ Mác và Lê nin thì cụ Hồ gọi tất cả nhưng trẻ em học từ cấp một đến các anh chị sinh viên là "học sinh" , tức là tên chung chỉ những người đang cắp sách đến trường. Sau này sau khi đổi mới thì chẳng biết bộ Giáo dục có văn bản nào không đã khôi phục lại cách gọi cũ .
    Còn phải đặt vai trò trí thức như thế nào trong cuộc CM khoa họ kỹ thuật thì để những trí thức bây giờ kể cả "trí ngủ" hãy bàn thảo hơn nữa sao cho thỏa đáng. Bản thân tôi là con nhà nông dân có truyền thống nhưng tôi vẫn ước mơ vươn lên thành trí thức, tôi rất con trọng tầng lớp trí thức có thược lực chứ không phải những ông "tiến sĩ giấy". Muốn thế thì có lẽ nên để trí thức lãnh đạo tầng lớp "búa liềm" hơn là để bua liềm lãnh đạo trí thức. Có lẽ như thế thì đi đúng quỹ đạo tiến trình của lịch sử là vươn lên từ ngu dốt lên hiểu biết, còn để búa liềm lãnh đạo thì tức là trí thức phải đi "lao động là vinh quang" như hồi hợp tác xã, hàng ngày phải họp hành tính công điểm rồi kết quả chia nhau từng bó lúa. Nay không còn cảnh này nhưng lại biến tướng thành anh đeo thẻ đảng không có bằng cấp thực chất thì giầu ú ụ, còn anh trí thức đích thực thìhay tranh luận như GS Nguyễn Đình Cống mà chẳng giải quyết được cái gì.