Venezuela: Đại biểu tình và đường về không nô lệ

  • Bởi Admin
    26/01/2019
    1 phản hồi

    Trọng Đức


    Hàng triệu người Venezuela đang xuống đường biểu tình, đòi lật đổ tổng thống Nicolas Maduro.

    Khó ai có thể ngờ được một đất nước từng siêu giàu, ngồi trên kho vàng đen lớn nhất thế giới như Venezuela lại có ngày phải nghèo đói lụi bại tới mức hơn 3 triệu dân (10% dân số) phải bỏ xứ mà đi. Hơn 20 năm trước, người dân Venezuela đã chọn con đường nô lệ bởi mù quáng tin vào những hứa hẹn viễn vông của Hugo Chavez rồi bị vỡ mộng dưới thời Nicolas Maduro. Nay, những con người tuyệt vọng cùng cực ấy đang đánh đổi tất cả mọi thứ, kể cả sinh mạng để dũng cảm lựa chọn một con đường mới, một con đường không nô lệ cho họ và những thế hệ mai sau.

    Trong tác phẩm Đường về nô lệ, tác giả người Áo Friedrich von Hayek nhận định rằng, khi nhà nước kiểm soát quyết sách kinh tế qua kế hoạch hóa tập trung, xã hội không tránh khỏi mối nguy hiểm của chế độ chuyên chế. Nếu người dân chấp nhận từ bỏ tự do cá nhân để đổi lấy yên bình và giàu sang trong chốc lát, thì tất yếu sẽ dẫn đến bị tước đoạt tự do, áp bức và hình thành chế độ độc tài bạo ngược.

    Đây chính xác là những gì đã xảy ra với Venezuela. Năm 1998, Hugo Chavez đắc cử Tổng thống. Cùng với việc sửa Hiến Pháp theo hướng kéo dài nhiệm kỳ (giống Putin hiện nay), ông mua chuộc sự trung thành của người nghèo bằng cách tăng cường trợ cấp y tế, giáo dục, xây nhà ở miễn phí… Để có tiền phân phát “những bữa ăn miễn phí” khổng lồ như thế, ông ta tìm cách quốc hữu hóa tất cả nền kinh tế nhân danh công bằng cho nhân dân. Chavez quốc hữu hóa các công ty ty dầu mỏ, vốn là nguồn thu ngoại tệ chính của quốc gia, trục xuất các nhà đầu tư ngoại quốc. Nhà nước cũng có quyền ấn định giá cả, trợ giá và hoàn toàn quyết định lượng cung ứng hàng hóa. Venezuela bị áp đặt vào một nền kinh tế cứng nhắc, mệnh lệnh và quan liêu; những động lực từ cạnh tranh thị trường và tư nhân hóa gần như biến mất hoàn toàn.

    Với nguồn dầu mỏ khổng lồ và nhu cầu dầu mỏ tăng đột biến trong những năm 2008 (gần 150 đô Mỹ một thùng), người Venezuela từng giàu tới mức “sáng bắt máy bay sang châu Âu dự tiệc”, chiều “bắt máy bay về”. Tuy nhiên, cùng với việc giá dầu suy giảm nghiêm trọng (còn 53 đô một thùng năm 2015 và 35 đô năm 2016), Venezuela chìm sâu vào khủng hoảng và suy thoái. Chính phủ cánh tả của nước này cũng phồng lên và tha hóa cùng cực. Chavez và Maduro thay thế nhánh tư pháp bằng tay chân thân tín và mua chuộc quân đội bằng chiếc bánh béo bở ở công ty dầu khí quốc gia PDVSA. Chính vì thế, dù bị phản đối bởi toàn bộ Quốc hội Venezuela, Maduro vẫn đắc cử Tổng thống lần 2 nhờ sự lũng đoạn ủy ban bầu cử, và các tay trong trong tòa án tối cao đã ra lệnh giải tỏa các đảng đối lập có nguy cơ đe dọa ông ta. Từ 2014 đến nay, hàng nghìn cuộc biểu tình lớn đã nổ ra trên đường phố Venezuela, nhiều nỗ lực đảo chính thất bại, nền kinh tế hỏng hóc, thiếu các nhu yếu phẩm cơ bản và hàng triệu người phải bỏ chạy sang các nước láng giềng để mưu sinh. Nhưng bởi vì nắm chắc tư pháp và quân đội, chế độ Maduro vẫn ung dung cầm quyền và đưa ra lý giải về thất bại kinh tế một cách rất mị dân: do bọn phản động và đế quốc tư bản phương Tây chống phá. Gọng kìm nô lệ tại đất nước này được kẹp chặt bởi nghèo đói, bạo lực, giết chóc, đàn áp và bắt bớ.

    Tuy nhiên, nay biến chuyển tại Venezuela đã có bước tiến mạnh mẽ. Ngày 21/1, 27 binh sĩ nổi loạn đòi bắt Maduro đã thất bại nhưng lời kêu gọi đại biểu tình của họ thì không. Ngày 23/1, lãnh đạo trẻ của Quốc hội Venezuela Juan Guaido, người từng bị bắt giam vì một nỗ lực đảo chính bất thành, kêu gọi cả nước xuống đường phản đối chế độ Maduro. Hàng triệu người hưởng ứng. Trên các đường phố của thủ đô Caracas, đối mặt với cảnh sát vũ trang và đạn hơi cay, người biểu tình hô vang “chúng tôi muốn thay đổi, chúng tôi muốn tự do”.

    Guaido tuyên bố ông là Tổng thống lâm thời và nhanh chóng có đượ sự ủng hộ của Mỹ, Canada và các nước lớn Mỹ Latinh. Mỹ đang tìm cách chặn dòng tiền của Venezuela, viện trợ cho phe đối lập. Washington còn tuyên bố họ sẵn sàng sử dụng “mọi biện pháp” nếu Maduro dùng vũ lực đàn áp những người biểu tình. Chính phủ Maduro tức giận tuyên bố cắt quan hệ ngoại giao với Mỹ, đòi đuổi tất cả nhân viên sứ quán Mỹ về nước.

    Một tia hy vọng mới đang bừng lên đối với những người Venezuela, tuy nhiên khó khăn vẫn chồng chất trước mắt. Nicolas Maduro sẽ không dễ dàng từ bỏ quyền lực. Quân đội nước này vẫn trung thành với ông ta, trong khi đó Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Quốc cũng tuyên bố ủng hộ Maduro là Tổng thống chính danh duy nhất của nước này.

    Tính tới nay, 26 người đã thiệt mạng trong các cuộc đụng độ với cảnh sát, nhưng những người biểu tình khẳng định họ sẽ không dừng lại và tuyên bố: “Chúng tôi chịu đựng quá đủ rồi. Chúng tôi sẽ lật đổ Maduro dù cho có phải phá hủy mọi thứ”.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    https://www.aljazeera.com/news/2019/01/eu-nations-give-venezuela-maduro-day-ultimatum-190126115807947.html

    Bản dịch ra tiếng việt do Google

    Các quốc gia EU đưa ra tối hậu thư tám ngày [cho] Maduro của Venezuela

    Tây Ban Nha, Pháp, Đức và Anh công nhận Guaido là tổng thống của Venezuela trừ khi Maduro gọi bầu cử.

    Tây Ban Nha , Pháp , Đức và Anh đã đưa ra tối hậu thư cho nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro , nói rằng các quốc gia sẽ công nhận nhà lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido làm tổng thống trừ khi ông gọi bầu cử trong vòng 8 ngày.

    "Nếu trong vòng tám ngày không có cuộc bầu cử công bằng, tự do và minh bạch được kêu gọi ở Venezuela, Tây Ban Nha sẽ công nhận Juan Guaido là tổng thống Venezuela", Thủ tướng Pedro Sanchez nói trong một thông báo trên truyền hình vào thứ Bảy.

    Guaido, người đứng đầu Quốc hội 35 tuổi, tuyên bố mình là quyền tổng thống của Venezuela trong các cuộc biểu tình lớn trên đường phố trong tuần này.

    Ông đang cố gắng loại bỏ Maduro khỏi đất nước đang gặp khó khăn về kinh tế sau cuộc bầu cử gây tranh cãi khi thấy nhà lãnh đạo xã hội chủ nghĩa tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai.

    Sự thúc đẩy của Maduro năm ngoái đã bị phe đối lập tranh cãi và chỉ trích trên phạm vi quốc tế - nhưng cho đến nay, ông vẫn giữ được lòng trung thành của quân đội hùng mạnh.

    Hoa Kỳ và các đồng minh khu vực - Brazil, Argentina và các quốc gia khác - đã chứng thực Guaido trong việc thoái thác Maduro.

    Các chính phủ nghiêng trái trong khu vực, bao gồm Cuba và Bolivia, đã giảm cân sau Maduro. Mexico dưới thời tổng thống mới của họ, Andres Manuel Lopez Obrador, cho đến nay đã từ chối đứng về phía.

    UNSC thảo luận về Venezuela

    Tây Ban Nha liên kết chặt chẽ với Venezuela, một thuộc địa cũ, vì khoảng 200.000 người quốc tịch của họ sống ở đó.

    Kể từ khi tự xưng là lãnh đạo lâm thời, Guaido đã từ chối lời đề nghị đàm phán với Maduro và kêu gọi một "cuộc biểu tình lớn".

    Tổng thống Pháp Emmanuel Macron lặp lại tối hậu thư của Tây Ban Nha.

    "Trừ khi các cuộc bầu cử được công bố trong vòng tám ngày, chúng tôi sẽ sẵn sàng công nhận @jguaido là 'Tổng thống phụ trách' của Venezuela để kích hoạt một quá trình chính trị," Macron nói trên Twitter của mình.

    Người phát ngôn của chính phủ Đức đã đưa ra một tuyên bố tương tự.

    Bộ trưởng Ngoại giao Anh Jeremy Hunt nói rằng Guaido là "người phù hợp để đưa Venezuela tiến lên".

    "Thời gian cho một khởi đầu mới cho ppl (người) đau khổ của Venezuela", Hunt nói trong một tuyên bố sau đó vào thứ Bảy.

    Giám đốc ngoại giao EU Federica Mogherini cũng kêu gọi bầu cử mới.

    "Trong trường hợp không có thông báo về việc tổ chức các cuộc bầu cử mới với những đảm bảo cần thiết trong những ngày tới, EU sẽ có những hành động tiếp theo, bao gồm cả vấn đề công nhận lãnh đạo của đất nước," ông Mogherini nói trong một tuyên bố.

    Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (UNSC) hôm thứ Bảy đã bỏ phiếu để thảo luận về tình hình ở Venezuela theo yêu cầu của Hoa Kỳ bất chấp sự phản đối của Nga và Trung Quốc.

    Pompeo đưa ra cảnh báo mới

    Phát biểu tại phiên họp đặc biệt của UNSC, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo nói rằng đã đến lúc các nước phải chọn một bên ở Venezuela.

    "Bây giờ là lúc để mọi quốc gia khác chọn một bên. Không còn sự chậm trễ, không còn trò chơi nào nữa. Hoặc là bạn đứng với các lực lượng tự do, hoặc bạn đang liên minh với Maduro và tình trạng hỗn loạn của anh ấy", ông Pompeo nói.

    Bất chấp sự chứng thực quốc tế của Guaido, Maduro vẫn nhận được sự hỗ trợ của quân đội và các đồng minh mạnh mẽ, lâu năm như Nga và Trung Quốc và thề sẽ bảo vệ sự cai trị xã hội chủ nghĩa của mình.

    Maduro đã phá vỡ quan hệ ngoại giao với Washington và đặt ra thời hạn 72 giờ để các nhà ngoại giao Mỹ rời khỏi đất nước Mỹ Latinh.

    Nhưng hôm thứ Bảy, ông Pompeo đã cảnh báo nhà lãnh đạo Venezuela bảo vệ đại sứ quán Mỹ. "Hãy để tôi rõ ràng 100 phần trăm - Tổng thống [Donald] Trump và tôi hoàn toàn mong đợi rằng các nhà ngoại giao của chúng tôi sẽ tiếp tục nhận được sự bảo vệ được cung cấp theo Công ước Vienna", ông Pompeo nói trong bài phát biểu của UNSC.

    Guaido vào thứ Sáu tuyên bố sẽ ở lại trên đường phố cho đến khi đất nước của anh ta có một chính phủ chuyển tiếp, trong khi Maduro lao vào và buộc tội các đối thủ của anh ta đã dàn dựng một cuộc đảo chính.

    Cuộc nói chuyện của Guaido với các phóng viên ở quảng trường ở Venezuela đã biến thành một cuộc biểu tình thực tế khi hàng ngàn người tập trung sau khi nghe ông nói lần đầu tiên kể từ khi tuyên thệ mang tính biểu tượng vào thứ Tư tuyên bố mình là nhà lãnh đạo chính đáng của quốc gia.

    NGUỒN: AL JAZEERA VÀ CÁC HÃNG TIN