Những con số (1)

  • Bởi Admin
    30/09/2018
    2 phản hồi

    Xuân Thọ

    Là dân kỹ thuật, tiều phu quen đánh giá sự việc qua các số liệu đáng tin cậy.

    Nguồn dữ liệu chính xác nhất về quốc tế là của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ CIA, gọi là World Fact Book (1). Những nguồn khác của Ngân hàng thế giới World Bank hoặc Statista.com (2) cũng rất hay.

    Thấy nhiều bạn hay bị các con số đánh lừa, tiều phu xin mạo muội đả thông một số hiểu lầm.

    Có người cho là Trung Quốc đã vượt Mỹ, trở thành cường quốc kinh tế số một, dẫn đầu GDP (Gross Domestic Product). Sai!

    Nominal GDP = Official Exchange Rate GDP (OER-GDP) là tổng sản lượng hàng hóa và dịch vụ mà mỗi quốc gia sản xuất ra trong một năm. Ví dụ như bao nhiêu chiếc ô-tô, bao nhiêu tấn thóc, bao nhiêu hợp đồng bảo hiểm v.v. quy ra USD.

    Đây là GDP chính thức, nếu chia cho đầu người dân sẽ ra cho GDP/Capita (Capita = đầu người), gọi là thu nhập theo đầu người. Việt Nam năm 2017 đạt OER-GDP= 202 tỷ USD, nếu chia cho 96 triệu dân thành 2100 USD/đầu người/năm.

    nhungconso_01.jpg
    Xếp hạng GDP theo Official Exchange Rate (OER-GDP). Nguồn Statista.com. Của CIA và WB cũng đúng vậy.

    Vì mức sống ở các nước chênh lệch nên sức mua của đồng USD giữa các nước hậu công nghiệp, các nước công nghiệp và các nước đang phát triển chênh nhau dữ dội. Ở các nước hậu công nghiệp, mức sống bằng nhau nên một đồng USD có sức mua tương đương nhau. Sức mua của đồng USD ở Tây Âu chỉ xấp xỉ từ 1 đến1,1, thậm chí ở những nước giàu hơn Mỹ như Na-Uy thì sức mua của đồng USD lại giảm đi, chỉ bằng 0,98.

    Ở các nước mới công nghiệp như Croatia hay Trung Quốc, sức mua của đồng USD khoảng 1,5 đến 2 lần. Các nước đang phát triển như Việt Nam thì hệ số sức mua là 3 - 4. Ở Châu Phi đen chậm phát triển, sức mua của đồng USD xấp xỉ 5-6 lần. Càng lạc hậu, tỷ số này càng cao. Ví dụ 1 USD ở Đức không đủ uống 1/3 cốc cà phê buổi sáng, nhưng ở Việt Nam có thể ăn đủ bữa trưa, còn ở Công-Gô thì gia đình 3 người ăn cả ngày. Như vậy cu Tí cầm 1USD thì sống ở VIệt Nam bằng cu Bill tiêu 3,2 đồng bên Mỹ. Nhưng Tý mang 1USD sang Mỹ thì vẫn là 1USD.

    Vì thế nên các nhà kinh tế đưa ra chỉ số PPP-GDP (Purchasing power parity), có nghĩa là tính theo sức mua của đồng USD tại nước đó. Nếu đem chia PPP-GDP này cho đầu người thì sẽ ra cái gọi là PPP-GDP/Capita. Thu nhập theo sức mua này thể hiện đúng mức sống trong nước, trong khi OER-GDP là sức mạnh kinh tế ra bên ngoài.

    nhungconso_02.jpg
    Nhờ tính theo sức mua của USD tạị TQ mà PPP-GDP của TQ tăng lên 1,92 lần. VN hay Lào nghèo hơn thì hệ số sức mua của USD gấp 3 lần. Trong khi Na-Uy giàu hơn Mỹ nên hệ số sức mua của USA = 0,98. Bảng dưới là số liệu của WB, cũng tương đương với CIA.

    Vì giá sinh hoạt của VN thấp hơn Mỹ gấp 3,2 lần nên GDP theo sức mua (PPP) của VN là 202 x 3.2 = 647 tỷ USD. Như vậy mỗi người Việt coi như có hơn 6.700 US/năm để ăn, học hành, đi lại, chơi Phây v.v. Nhưng nếu để nhập máy móc ở nước ngoài thì Việt Nam vẫn chỉ có 202 tỷ USD.

    Nước Mỹ năm 2017 đạt 19 ngàn tỷ USD OER-GDP, và PPP-GDP cũng như vậy, đứng đầu thế giới. Chia cho 325 triệu chú Sam, thu nhập đầu người là 59.000 USD.

    1,4 tỷ người Trung Quốc cày cả năm được 12 ngàn tỷ USD. Như vậy mỗi chú Khách làm ra khoảng 8.600 USD. Nhưng vì TQ là nước công nghiệp ở hạng trung bình với mức sống thấp, dẫn đến sức mua của đồng USD là 1,92. Thế là Trung Quốc đương nhiên có GDP-PPP là 12 x 1.92 = 23 ngàn tỷ USD để chia nhau tiêu trong nước và đi Việt Nam ăn tôm biển…. Nhưng để vào Nasdaq hay mua động cơ Boeing, mua máy ly tâm Siemens thì họ chỉ có 12 ngàn tỷ USD mà thôi.

    Nếu coi liên minh EU là một thực thể kinh tế, với OER-GDP= 17 ngàn tỷ USD thì sức mạnh kinh tế của Trung Quốc chỉ đứng thứ ba thế giới.

    Nhưng thu nhập đầu người của Trung Quốc (theo sức mua) là 16.700 USD chỉ xếp thứ 108 trên 229 nước.

    nhungconso_03.jpg
    Tất cả các nước tư bản phát triển (Hậu công nghiêp) đều có HDI trên 0.9

    Đó là tiền trong túi. Số tiền đó được phân phối bình đẳng hay không? phúc lợi xã hội tốt không? Lại là vấn đề khác. Cơ quan UNDP của LHQ đưa ra chỉ số phát triển con người (Human Development Index HDI) tính cả mức thu nhập theo GDP, nhưng đưa thêm các hệ số chất lượng y tế, sức khỏe văn hóa và giáo dục vào đó (3). HDI, với chỉ số lý tưởng là 1, phản ánh đầy đủ hơn trình độ văn minh của mỗi quốc gia.

    Tôi đã đến Guinea Xích đạo là nước xuất khẩu dầu mỏ với thu nhập đầu người là 36.000 USD/năm, nhưng dân chúng sống lầm than cơ cực, trong khi giới lãnh đạo phá tiền như nước. HDI của nước này chỉ đạt 0,591, xếp thứ 141/189, trong khi thu nhập đầu người của họ xếp thứ 55.

    Chỉ số cao nhất hiện nay nằm ở Na-Uy: 0,953. Các nước hậu công nghiệp đều có chỉ số HDI trên 0,9. Châu Á có Nhật, Nam Hàn, Singapore và Hongkong tham gia nhóm này.

    Các nước công nghiệp như Croatia, Hungary, Balan đều có HDI trên 0,8.

    Từ 0.7 đến 0,8 là HDI của các nước đang phát triển và… không cần ngạc nhiên, Trung Quốc nằm trong nhóm này với HDI = 0,751 (xếp thứ 86).

    Các nước đang phát triển chậm thì có chỉ số HDI dưới 0,7. Các nước lạc hậu thì từ 0,4 đến 0,55.

    Giờ tán chuyện nhà. Có người gọi đểu Việt Nam là xứ Đông Lào, cho rằng ta kém cả Lào. Sai!

    Theo thống kê của CIA và cả WB thì Lào có GDP theo đầu người cao hơn VN chút đỉnh, không đáng kể. Nhưng nếu xét theo HDI thì Việt Nam với 0,696 hơn hẳn Lào, 0,601. Việt Nam xếp thứ 116 nằm ở mâm trên của nhóm U 0,7 cao hơn hẳn thằng em, xếp thứ 139, ngồi mâm cuối :-).

    An ủi quá, vì Trường Sơn Tây vẫn phải học Trường Sơn Đông. :-)

    Nhưng kể cả HDI cũng chỉ nói lên tiềm lực vật chất của một quốc gia. Các nước vùng vịnh với những ông lãnh chúa, các đạo luật khắc nghiệt về tự do cá nhân, chèn ép phụ nữ vẫn đạt HDI trên 0,8, nhờ vào chỉ số thu nhập cao chót vót và các dịch vụ y tế, giáo dục miễn phí toàn dân.

    Tôi có bạn bè làm việc cho „Phóng viên không biên giới“ (RSF) hay „Ân xá quốc tế“(AI). Họ thực sự là những người công tâm và không bị chỉ đạo của bất cứ nhà nước nào. Do vậy mọi cáo buộc rằng các tổ chức này là tay sai của thế lực nọ kia là vô trách nhiệm.

    Các tổ chức này lập ra những chỉ số về dân chủ hay tự do báo chí để thúc đấy quyền con người toàn cầu. Bảng xếp hạng của họ được quốc tế công nhận. Vì thế ma nước Qatar giàu có, chiếm chỉ số HDI và GDP khá cao, phải ngậm bồ hòn cải cách luật nữ quyền, luật lao động v.v. nhằm được đăng cai giải bóng đá 2022.

    Theo bảng xếp hạng tự do báo chí 2018 của RSF(4) thì Trung Quốc đạt 176/180 còn đứng sau Việt Nam một bậc và chỉ cách ông đội sổ Bắc Triều Tiên (180) có 4 chỗ.

    Giả sử rằng Trung Quốc từ 12 ngàn tỷ USD cứ tăng trưởng 7%/năm, Mỹ từ 19 ngàn tỷ cứ tăng trưởng 3-4%/năm thì lúc nào đó, họ sẽ đuổi kịp Mỹ về Nominal GDP, khỏi cần nhân hệ số sức mua.

    Đối với chỉ số thu nhập đầu người, chỉ số HDI và kể cả „Trò chơi dân chủ“ như “Tự do báo chí” thì chú Tập còn phải... mỏi cổ mới theo được Nam Hàn, đừng nói tới Mỹ hay Đức.

    Köln 27.09.2018

    (còn tiếp)

    ___________

    (1) https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook

    (2) https://www.statista.com/…/countries-with-the-largest-gross…

    (3) http://hdr.undp.org/en/2018-update

    (4) https://rsf.org/en/ranking


    Xếp hạng tự do báo chí 2018 của tổ chức "Phóng viên không biên giới". Trắng là tốt nhất, kế tiếp là vàng, da cam. Đỏ và đen là xấu và thậm tệ.
    nhungconso_05.jpg
    "Siêu cường" China có chỉ số HDI đứng thứ 86, còn kém cả Venezuela của Maduro.

    Trường Sơn Đông xếp hạng HDI 116, còn Trường Sơn Tây là 139.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Xét về kinh tế, tiền nong thì rõ ràng rồi. 3 tháng cuối năm 2018 này Việt Nam ta phát triển nhanh có mức tăng trưởng kinh tế tới 6,68 mà đài báo đã đưa thế, nhưng còn nhiều cái phát triển quá cao nhưng không biết là tăng trưởng bao nhiêu, nhưng so với các nước khác thì đài báo lại thấy khó đưa quá. Đó là tệ nạn xã hội đủ loại hình thì tăng trưởng bao nhiêu, riêng các chiêu trò lưà đảo thì dạo này đài báo cũng nói là tăng trưởng đấy chứ. Nạn cháy cũng tăng., nạn bán phu nữ sang bên kia biên giới cũng tăng.... Không thấy đài báo hay cơ quan nào thống kê xem số người tài giỏi của nước ta tăng hay giảm bao nhiêu và còn con số người bất tài ngu dốt thì tăng hay giảm bao nhiêu cũng không thấy nói, chỉ thấy người nước ngoài làm ăn ở nước ta thì bảo đội ngũ quản lý nước ta khả năng kém chiếm 70- 80 %. Còn điều này thì ngành y tế của ta đã công bố là mấy tháng trước số người rối loạn tâm thần tức là nửa điên nửa dai chiếm 18% dân số,ì thời gian gần đây đã tăng lên 30 %, chẳng biết đến năm 2020 thì tăng lên đến bao nhiêu phần trăm? Trong một nước mà những người mắc bệnh thần kinh nhiều thì không biết do những yếu tố nào, nhưng là nỗi mừng hay nỗi lo cho dân tộc và với con sô mắc bệnh tam thần nhiều như vậy thì đất nước có phát triển được không? Có đủ khả năng trí tuệ đề chạy đua với thế giới về khoa học 4.0 hay không. Nếu 50% dân số mắc bênh thần kinh thì đất nước sẽ ra sao? Chỉ biết con số ấy chưa có chiều giảm mà đang có chiều tăng. Chưa thấy có ai đề cập đến ván đề này và cũng chẳng có ai dự liệu về ván đề này. Ta hô hào nhiều về kho học 4.0 thế nhưng thế giới khi nói về thành tựu này thì ở khu vực Đông Nam Á chie nêu Singapor, Indonexia Brunei và Thái Lan thôi, không tháy nhắc đén ten Việt Nam. Hình như sô người nói khoác cũng tăng lên thì phải, chưa thây đài báo nêu lên, không biết trong số này có các nhà báo hay không?

    Đúng là nếu tính theo sức mua theo đầu người so với các nước hậu công nghiệp, thì mỗi người VN kiếm được 6700 đô / năm. Nhưng sức mua đó chỉ giới hạn trong một lãnh vực duy nhất là miếng ăn và quần áo mặc hàng ngày, chứ học hành, nhà ở, di chuyển từ miền này tới miền khác, thì sức mua đó chỉ bằng một phần 3, một phần 4 người dân ở các nước này. Tôi lấy thí dụ : Học hành con nít được coi là miễn phí, nhưng tiền thù lao (trực tiếp hay gián tiếp) cô giáo, tiền đút lót để được học trường tốt, tổng cộng mỗi tháng gấp 3 gấp 4 lần tiền học ở những trường tư danh tiếng nhất bên Pháp. Một căn hộ 2 phòng ở Phú Mỹ Hưng, tiện nghi không bằng một căn hộ như vậy ở một chung cư xã hội rẻ tiền bên Pháp, tiền thuê 5-6 trăm đô / tháng, đắt ít nhất là gấp 3-4 lần. Đi lại từ miền này qua miền khác, không có phương tiện nào khác ngoài bằng máy bay, giá còn mắc hơn tiền đi từ nước này qua nước khác ở Âu châu.