Quyền Lực Và Hành Vi Sai Trái Về Tình Dục (4)

  • Bởi Admin
    07/08/2018
    1 phản hồi

    Trần Thị Ngự

    Phong Trào MeToo (Tôi Cũng Vậy)

    Vào khoảng giữa tháng Mười năm 2017, chỉ ít lâu sau khi xuất hiện những cáo buộc về các hành vi tình dục sai trái của nhà sản xuất phim ở Hollywood Harvey Weinstein, diễn viên Alyssa Milano đăng một thư ngỏ trên Tweeter khuyến khích các nạn nhân bị lạm dụng tình dục chia sẻ kinh nghiệm của họ và xử dụng câu trả lời “Me Too” (Tôi Cũng Vậy). Mục đích của Alyssa Milano là tạo tiếng nói cho các nạn nhân và gióng lên sự nghiêm trọng của lạm dụng tình dục. Lời kêu gọi của Alyssa Milano là sự mở rộng chiến dịch do một nhà hoạt động đưa ra 10 năm trước đó.

    Năm 1997, Tarana Burke ngồi nghe một bé gái 13 tuổi kể về việc em bị lạm dụng tình dục. Câu chuyện của bé gái khiến Tarana Burke không thốt nên lời, dù là hai tiếng “Me Too” (“tôi cũng bị như vậy”). Điều đó làm cô băn khoăn trong một thời gian rất lâu. Gần mười năm sau, tức 2006, Tarana Burke thành lập tổ chức Just Be Inc., một hội bất vụ lợi, để giúp những phụ nữ da màu, đặc biệt là những người thuộc thành phần bị thua thiệt trong xã hội, từng bị lạm dụng hay bị tấn công tình dục. Cô đặt tên cho phong trào là MeToo. (37)

    Theo Tarana Burke, MeToolà tuyên ngôn cho thấy những người bị lạm dụng tình dục không đơn độc và không phải xấu hổ. Mục đích nguyên thủy của MeToo là để tạo sức mạnh (empower) cho phụ nữ, đặc biệt là những người trẻ và dễ bị tổn hại, thông qua sự đồng cảm (empathy). Phong trào MeToo đã đưa ra một cách để các nạn nhân kể về kinh nghiệm với bạo lực tình dục và để tỏ tình đoàn kết với các nạn nhân khác. Do đó, sau khi diễn viên Alyssa Milano đăng tải bức thư trên Tweeter, mạng xã hội tràn ngập các câu chuyện về quấy nhiễu và tấn công tình dục do chính nạn nhân kể.

    Kết quả thăm dò ý kiến cho thấy phong trào MeToo đã giúp nâng cao ý thức (raising wareness) của công chúng về mức độ nghiêm trọng cũng như sự tổn hại của các hành vi sách nhiễu, lạm dụng và tấn công tình dục. (38) Phong trào MeToo đã đưa đến các thảo luận, đa phần ở trên mạng xã hội, về các hành vi tình dục sai trái. Các thảo luận và trao đổi ý kiến giúp nâng cao hiểu biết và làm sáng tỏ những hiểu lầm về một số hành vi quấy nhiễu tình dục vốn được coi là vô hại do thành kiến xã hội.

    Tuy nhiên hãy còn quá sớm để có thể biết phong trào MeToo giúp xóa bỏ hay giảm bớt các hành vi sai trái về tình dục đến mức nào. Nâng cao ý thức và hiểu biết thông qua giáo dục quân chúng có thể đóng góp phần nào vào viêc giảm bớt các hành vi tình dục sai trái nhưng chưa đủ. Có những người biết rõ hành vi của họ là sai trái nhưng vẫn cứ làm vì họ không phải chịu hậu quả tiêu cực nào (thí dụ, hình phạt).

    Thăm dò gần đây cho thấy tuyệt đại đa số dân chúng ở Mỹ (gần 90 phần trăm) tin rằng cần có chính sách “không dung thứ” (zero tolerance) đối với hành vi sách nhiễu tình dục để đem đến sự thay đổi trong xã hội. (39) Nhưng cho tới nay, đa số thủ phạm của các hành vi nghiêm trọng cấu thành tội hình sự (tấn công tình dục, lạm dụng tình dục và hiếp dâm) đã không bị trừng phạt vì nạn nhân không khai báo với cơ quan chức năng. Thành kiến xã hội nói chung và thành kiến của ngành tư pháp và tòa án nói riêng là rào cản lớn cho việc không khai báo.

    Phong trào MeToo đã gây cảm hứng cho việc chia sẻ trên mạng. Cùng với MeToo, cần phải xóa bỏ các thành kiến xã hội về nam và nữ vốn phát sinh từ bất bình đẳng giới. Đồng thời, cần có các thay đổi trong cách làm việc của ngành tư pháp và toà án để khuyến khích nạn nhân khai báo hay tố giáccác hành vi tình dục sai trái. Có như vậy, các nạn nhân mới có thể mạnh dạn khai báo với cơ quan chức năng và làm cho các thủ phạm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tính răn đe luật pháp sẽ đóng góp vào việc giảm bớt các hành vi sai trái về tình dục bằng cách ngăn ngừa việc tái phạm và cảnh báo những kẻ toan phạm pháp.

    Chú Thích

    37. https://www.nytimes.com/2017/10/20/us/me-too-movement-tarana-burke.html

    38. http://www.pewsocialtrends.org/2018/04/04/sexual-harassment-at-work-in-the-era-of-metoo/

    39. https://www.npr.org/2017/12/14/570601136/poll-sexual-harassment-ipsos

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    http://vi.rfi.fr/quoc-te/20181008-cong-nghiep-quoc-phong-my-muon-giam-le-thuoc-vao-trung-quoc
    [bắt đầu từ phần chót của trang này]

    Hãm hiếp phụ nữ : Vũ khí chiến tranh

    Ra sạp sớm từ chiều thứ Bảy 06/10, báo Le Monde có bài xã luận đề tựa « Một giải thưởng Nobel chống vũ khí hãm hiếp ». Le Monde nhận định không ai xứng đáng đoạt giải Nobel Hòa Bình 2018 hơn cô gái trẻ Nadia Murad và bác sĩ Denis Mukwege.

    Khi quyết định trao giải Nobel Hòa Bình 2018 cho cô gái trẻ Nadia Murad, từng là nô lệ tình dục của tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo và sau này là nhà đấu tranh chống bạo lực tình dục, và cho bác sĩ phụ khoa người Congo Denis Mukwege, người đã dành cả cuộc đời cứu chữa cho những phụ nữ từng bị hiếp dâm, Ủy ban Nobel cuối cùng đã tấn công nhắm vào một thảm họa, vốn chỉ bị coi là một tổn thất phụ đáng tiếc và đáng xấu hổ trong suốt một thời gian rất dài.

    Mỗi người một cách, nhưng cả cô gái trẻ Nadia Murad và bác sĩ sản phụ khoa Denis Mukwege đều có chung một trận chiến, đều có chung lòng can đảm : đó là đấu tranh để các vụ hiếp dâm không còn bị xem là một hệ quả phụ không thể tránh khỏi trong các cuộc xung đột vũ trang mà là thực sự là một loại vũ khí chiến tranh. Và Ủy ban Nobel muốn nhấn mạnh đến cái gọi là vũ khí chiến tranh, khi quyết định trao giải Nobel Hòa Bình cho hai nhà tranh đấu.

    Việc dùng bạo lực tình dục làm vũ khí chiến tranh cũng đã có từ lâu, không kém gì chính bản thân các cuộc xung đột : loại vũ khí răn đe, vô nhân đạo này đã được sử dụng trong Đệ Nhị Thế Chiến, ở Yougoslavie, Rwanda, hay mới đây là ở Syria và Miến Điện. Nhưng sự im lặng trong một thời gian quá dài khiến các thủ phạm không bị trừng phạt và cản trở công tác phòng ngừa nạn hiếp dâm trong các lực lượng vũ trang. Theo Le Monde, giải Nobel Hòa Bình năm nay sẽ góp phần phá vỡ sự im lặng đó.

    Việc thông báo quyết định trao giải Nobel Hòa Bình năm nay trùng vào dịp tròn một năm phong trào chống bạo lực tình dục #Metoo ở phương Tây. So với mức độ tàn bạo mà phụ nữ ở các nước có chiến tranh phải hứng chịu, phong trào #Metoo có vẻ không đáng kể. Nhưng Le Monde kết luận, trong lĩnh vực đấu tranh chống bạo lực tình dục, không có gì là không đáng kể. Nền văn minh của chúng ta không thể hòa hợp với bạo lực tình dục, dù chỉ là với một cá nhân hay trên diện rộng.

    Pháp : Đấu tranh chống bạo lực tình dục và các trở ngại

    Nhân dịp một năm xảy ra vụ bê bối tình dục Weinstein, báo Le Monde chạy tựa trang nhất « #Metoo : Tư pháp và cảnh sát không có đủ phương tiện đối phó với bạo lực tình dục ». Trong bài viết về cuộc đấu tranh chống bạo lực tình dụctrên trang Nước Pháp, Le Monde cho biết số đơn kiện về các vụ hãm hiếp tại Pháp tăng mạnh.

    Trung bình, mỗi năm ở Paris có 600 - 800 đơn kiện về các vụ hiếp dâm, nhưng trong vòng 8 tháng đầu năm 2018, con số này đã tăng 25%. Phong trào #MeToo được khởi xướng trên các mạng xã hội vào tháng 10/2017, sau khi nhiều ngôi sao Mỹ tố cáo nhà sản xuất phim Hollywood, Harvey Weinstein, hiếp dâm họ. Phong trào này đã có những hiệu ứng không thể phủ nhận ở Pháp. Hiệp hội nữ quyền chống hãm hiếp (CFCV) tồn tại từ 30 năm nay và trong những tháng sau vụ bê bối tình dục Harvey Weinstein, số cuộc gọi đến cho hiệp hội này đã tăng 30%.

    Thế nhưng, Le Monde đặt câu hỏi tại sao trong 10 năm qua, số vụ xét xử về tội hiếp dâm lại giảm 40% và số vụ xét xử về bạo lực tình dục giảm 20% ? Các thẩm phán cũng rất ngạc nhiên về số liệu nói trên. Sự trái ngược, giữa hiện tượng số vụ đệ đơn kiện trong vòng một năm qua tăng (dấu hiệu cho thấy có sự biến chuyển sâu sắc trong xã hội) và việc số vụ xét xử trong 10 năm qua giảm, đặt ra nghi vấn về khả năng đấu tranh có hiệu quả của hệ thống tư pháp Pháp chống lại nạn bạo lực tình dục.

    Các nhà điều tra, thẩm phán, nhà nghiên cứu đại học và cả các hiệp hội bảo vệ nạn nhân bị xâm hại tình dục đều khẳng định đó không phải là một vấn đề liên quan tới việc làm ra luật. Bộ luật hình sự của Pháp hiện khá hoàn chỉnh, đủ để xử lý mọi vụ việc hoặc hầu như mọi vụ việc.

    Tuy nhiên, một cuộc điều tra và xét xử chỉ có thể được tiến hành, nếu cảnh sát nhận được đơn tố cáo. Vấn đề là theo bộ Nội Vụ Pháp, cứ 10 nạn nhân bị tấn công tình dục thì có đến 9 người không trình báo vì nhiều lý do : sợ gia đình tan nát, cuộc sống của họ bị thủ phạm kiểm soát… Ngoài ra, nhiều nạn nhân cảm thấy không được lắng nghe khi trình báo ở sở Cảnh sát.

    Tuy nhiên, ông Philippe Conte, giám đốc Viện Tội phạm học và luật hình sự Paris cho rằng trong những năm qua đã có nhiều nỗ lực cải cách trong đào tạo cảnh sát để họ có kỹ năng đón tiếp và lắng nghe tốt hơn khi các nạn nhân đến trình báo.

    Le Monde cũng nêu lên nhiều lý do khiến các vụ xét xử gặp trở ngại, không đi đến cùng, chẳng hạn theo quy định tại nhiều nơi, băng ghi hình vidéo theo dõi chỉ được lưu trong vòng 15 ngày, sau đó sẽ bị xóa hoặc theo quy định, nếu nạn nhân không hồi đáp thư triệu tập của Tư pháp thì vụ xét xử sẽ phải ngưng lại …

    Le Monde kết luận, trung bình hàng năm có 100.000 vụ cưỡng hiếp, nhưng chỉ có 14.000 đơn tố cáo và chỉ có 1.000 vụ được xét xử, và trước quy mô của hiện tượng này, một mình tư pháp không thể làm xuể.