Fact & Opinion: Sự thật và Quan niệm

  • Bởi Admin
    04/04/2018
    6 phản hồi

    Hiệu Minh


    Phải dựa vào chuẩn để tranh luận. Ảnh: Internet

    Hang Cua nên bàn thấu đáo hai khái niệm này để tránh những cuộc tranh luận đi vào ngõ cụt. Fact – Sự thật (sự việc) và Opinion – là những khái niệm đơn giản mà học sinh lớp 3-4 bên Mỹ đều biết phân biệt.

    Fact: Là sự việc đã xảy ra, là vấn đề có thể được chứng minh, là điều đúng hoặc sai.

    Opinion: Là những quan niệm không thể chứng minh, cảm nhận cá nhân, dễ tranh cãi dù quan niệm được Fact hỗ trợ.

    Hồi mới vào World Bank ở 53 Trần Phú (Hà Nội) văn phòng rất đẹp nên sếp bà thích tranh của họa sỹ Việt Nam. Mua về rồi bắt anh chàng chạy việc vặt đi treo khắp nơi. Tranh đẹp hay xấu cãi nhau mãi, chán rồi chê tranh treo lệch, không cân đối.

    Đẹp xấu thì mình không dám cãi nhưng lệch hay không lệch thì cánh IT giúp được. Bảo cha chạy vặt mua cái thước thủy nivo, dựa vào sự cân bằng của chất lỏng trên thước để biết bức tranh có thăng bằng. Từ đó hết cãi nhau lệch với không lệch, mắt thường không thể đo chính xác như máy được.

    Đẹp xấu là Opinion, nghiêng hay thăng bằng đo bằng mắt là Opinion nhưng nếu dùng thước thì đó là Fact.

    Fact: Thống kê cho hay, đàn bà sống lâu hơn đàn ông. 2+2 = 5 là mệnh đề sai nhưng là Fact.

    Opinion: Đàn bà yếu hơn đàn ông. Đàn ông có râu sống lâu hơn người không có râu.

    Fact: George Washington là TT đầu tiên của Hoa Kỳ. Lần lại lịch sử thì chưa có ai làm TT trước ông từ khi nước Mỹ được thành lập. Theo Hiến pháp, Quốc khánh Mỹ là ngày 4-7, Quốc khánh Việt Nam là ngày 2-9.

    Opinion: George Washington là người tốt và có đạo đức. Đây chỉ là quan niệm của người viết sử, người đã gặp ông những lúc ông tỏ ra có đạo đức hay tốt. Khái niệm đạo đức không thể cân đong đo đếm nên gọi là Opinion.

    Thời tiết. Lạnh với người này nhưng vừa phải với người khác. Người Việt thấy nhiệt độ 0oC coi như chết cóng nhưng người Mongolia hay Nga coi nhiệt độ này như mùa xuân ấm áp.

    Chủ nghĩa Tư bản thối nát, chủ nghĩa xã hội tuyệt vời đó là Opinion. Nhưng Fact là có hai chủ nghĩa song hành.

    Mấy hôm rồi bàn chuyện café có chuyện lẫn lộn giữa Fact và Opinion khá rõ nét tron các comment.

    Fact: Sự thật là ông Vũ và bà Thảo đều là chủ của thương hiệu café Trung Nguyên.

    Opinion: Vị này khen café Việt Nam ngon, vị kia bảo café Mỹ mới tuyệt. Lấy Opinion mà tranh luận không bao giờ có hồi kết.

    Từ đó suy ra, dựa vào Fact – chuẩn để tranh luận sẽ không có vấn đề. Nhưng cãi nhau dựa vào Opinion mà qui kết anh này ngu, chị kia dốt, thì chính người viết như vậy mới có vấn đề về não trạng.

    Vì thế kể từ nay, nếu các cụ tranh luận gì nên dựa vào hai khái niệm của học sinh lớp 3, và cần thì xin đọc lại bài viết này.

    Không bao giờ mang Opinion quan niệm ra đối đầu với Fact !!!

    Đây cũng là Opinion của hang Cua luôn. Còn Fact là chủ blog đã viết bài.

    HM. 3-4-2018

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    TUAN344 viết:
    nhưng anh ta phê phán lối tranh luận vòng vo xung quanh ý kiến ("Vị này khen café Việt Nam ngon, vị kia bảo café Mỹ mới tuyệt.")

    Thế nào là vòng vo xung quanh ý kiến ? thế nào là café Việt Nam ngon, thê nào là café Mỹ mới tuyệt ?

    Hay lại phải Fact phải coi chừng hai thằng này, toàn là hoá chất cả khi những hạt cà phê được rang thơm như múi mít, nhưng anh Tây coi bộ rõ ràng hơn khi bao bì có nhãn hiệu nơi ăn chố ở, phần trăm mắm, muối, bơ đường vv... Còn như mấy anh Việt phải cẩn thận về cái khâu này, bởi Bắp, Ngô + hoá chất = café Việt Nam ngon, nó gần như là công thức về bài viết này, thực giả lẫn lộn.

    Không sàng lọc cứ nghĩ café Việt Nam ngon, chết sớm vì ung thư.

    Việc đầu tiên phải làm trước khi tranh luận (bảo vệ ký kiến) là kiểm tra sự kiện, trừ phi đấy là các sự kiện đơn giản, rõ rệt. Tuy nhiên sau đó, chính các sự kiện sẽ dẫn đến tranh luận vì người ta tìm cách diễn đạt hay cắt nghĩa các sự kiện đó theo ý mình. Hang Cua tán thành lối tranh luận này ("dựa vào Fact – chuẩn để tranh luận sẽ không có vấn đề."), nhưng anh ta phê phán lối tranh luận vòng vo xung quanh ý kiến ("Vị này khen café Việt Nam ngon, vị kia bảo café Mỹ mới tuyệt.").

    Rõ ngớ ngẩn, đã gọi là FACT thì còn chó gì mà tranh luận? Tranh luận là phải có "opinion", từ opinion mới tạo ra đề tài để tranh luận. Tranh luận là để chứng minh / bảo vệ quan điểm (opinion) của mình. Người tham gia tranh luận của thể dùng facts, dùng logic để thuyết phục người khác.

    Học sinh lớp 3 được học để phân biệt giữa fact & opinion để dùng trong tranh luận / biện luận cho đúng, chứ không phải để tránh "opinion" trong tranh luận.

    Hang Cua viết:
    Lấy Opinion mà tranh luận không bao giờ có hồi kết.
    Từ đó suy ra, dựa vào Fact – chuẩn để tranh luận sẽ không có vấn đề. Nhưng cãi nhau dựa vào Opinion mà qui kết anh này ngu, chị kia dốt, thì chính người viết như vậy mới có vấn đề về não trạng.

    Đã tranh luận lại còn cãi nhau, tranh là tranh cãi là cãi, ngu dốt mà còn đòi tranh luận thì bị chỉ trích là đúng rồi, tranh luận mà ngu như Trần Nhật Quang, hay làm tới chức tbt như Lê Duẩn mà tuyên bố cứ "in tiền ra mà tiêu", những tên này là những thằng dốt không lẽ chê chúng lại có vấn đề về não trạng.

    Tranh luận trong thời kỳ tranh cử TT Mỹ, còn sẳn sàng cho nhau vào tù. Khi tranh luận chẳng gì sai khi xữ dụng từ ngu hay dốt, ngoại trừ Đỗ Mười.

    Hang Cua viết:
    Lấy Opinion mà tranh luận không bao giờ có hồi kết.

    Từ đó suy ra, dựa vào Fact – chuẩn để tranh luận sẽ không có vấn đề. Nhưng cãi nhau dựa vào Opinion mà qui kết anh này ngu, chị kia dốt, thì chính người viết như vậy mới có vấn đề về não trạng.

    Đôi khi tranh luận không cần phải dẫn đến hồi kết, nhưng vẫn giúp làm sáng tỏ thêm vấn đề, hay là cho thấy vấn đề ấy phức tạp hơn là người ta thường tưởng. Nhưng tôi đồng ý với hang cua là chúng ta tránh qui kết các đối tượng tranh cãi là ngu, dốt, tránh công kích cá nhân và xài ngôn ngữ rẻ tiền kiểu ma cô nhà thổ :)


    Tôi bảo đảm là nếu các đối tượng tranh cãi mà có cài ý thức hệ (ideology, -ism) sẵn trong đầu thì chúng ta nên tránh, khỏi cãi vã làm chi cho mất công:
    - Thiên tả
    - Thiên hữu
    - Chủ nghĩa sùng bái Karl Marx hay Ayn Rand
    - Kỳ thị chủng tộc, giới tính
    - Tôn giáo cực đoan

    Đúng là Hang Cua, hang vừa nhỏ lại còn ngang, không dọc nhưng lại hay diễn rộng

    Con người không quan điểm sao tư duy, sao mà phổ biến kiến thức, có được quan điểm là cả một quá trình học hỏi và nhận thức, đâu phải con bò đẻ ra buổi sáng chiều đã biết rống.

    Tranh luận là cuộc sống,

    Như bọn truyền thông, từ bọn dãy chết tự do cởi từ cái quần lót, đến bọn cực kỳ độc tài, tao là chân lý là lẽ phải, ngoài giờ tin tức qua phần bình luận hay quan điểm, Fact chỉ là cái cớ dễ có dẫn chứng nhưng Opinion thì gần như nói lấy được để cũng cố luận cứ, có gì là sai ? người khôn thì phải biết chọn lọc !

    Ai cũng như Cua thì thế giới này có gì đáng sống ? bởi cái gì cũng phải Fact, trăm phần trăm là Fact thì còn gì là Opinion để mà tranh luận, cở như Einstein cũng còn khổ vì Fact, chỉ có Fact thôi thì Einstein làm gì có được những định luật mà giờ này cũng còn chưa được chứng minh mà chỉ là trên lý thuyết .

    Đời chỉ đẹp khi nhìn em chỉ thấy bướm nhưng không là hang cua thum thủm.

    Tôi thấy người Việt hay cãi vã nhau ở đây và các diễn đàn khác, chủ yếu là để biện minh cho các ý kiến (opinion) của mình, chứ ít người chú tâm đến, hay là chịu khó kiểm tra lại các sự kiện (fact) trước khi bàn cãi.
    Trong trường hợp có đầy đủ sự kiện rồi, thì người ta vẫn còn tranh cãi, tại vì họ tìm cách diễn đạt sự kiện theo ý của mình. Lý do họ làm chuyện này được là tại vì sự kiện chỉ cho ta biết là có mối tương quan (correlation) nào đó giữa hai hiện tượng đang được bàn cãi, chứ nó không cho ta biết sự thật về nguyên nhân và hậu quả.
    Ngoài ra người viết bài cũng có thể lựa lọc và nêu lên các sự kiện nào có lợi cho quan điểm của mình thôi.
    Thành thử ra nếu chỉ tranh luận trên sự kiện thôi thì chẳng có chuyện gì nhiều để làm, ngoại trừ đi tìm kiếm và kiểm chứng lại các sự kiện ấy. Rồi sau đấy, nhấn chuột lên chữ "like" (ở FB), hay là lơ đi luôn,