Hãy thảo luận về một lộ trình và mô hình dân chủ cho Việt Nam

  • Bởi Admin
    02/02/2018
    8 phản hồi

    Nguyễn Văn Thân

    Vào đầu tháng 10 năm 2017, ông Nguyễn Trung Cựu Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan và Đức đã công bố một bản ''kiến nghị tâm huyết'' kèm theo 4 Phụ lục kêu gọi Đảng CSVN tiến hành một cuộc cải cách chính trị toàn diện mà theo đó, Đảng CSVN sẽ đổi tên và lấy lại tên cũ là Đảng Lao Động Việt Nam, chuyển hóa thành một đảng của dân tộc, thực thi thể chế đa đảng, đa nguyên với tam quyền phân lập và góp phần xây dựng đất nước theo mô hình của các quốc gia dân chủ, tiến bộ trên thế giới dựa trên 3 trụ cột là kinh tế thị trường, nhà nước pháp quyền và xã hội dân sự. Nội dung của kiến nghị này thật ra không có gì mới mẻ nhưng đây có lẽ là lần đầu tiên kiến nghị xuất phát từ một đảng viên cộng sản có hơn 50 tuổi Đảng và đã từng là cộng tác viên của Ban Nghiên Cứu của Thủ Tướng Chính Phủ Việt Nam thời ông Phan Văn Khải. Bản kiến nghị được đúc kết một cách khoa học và có hệ thống trước thềm Hội Nghị Trung Ương 6 mà nghị trình gồm có tập trung thảo luận các vấn đề cấp bách và nhạy cảm gồm có sắp đặt lại hệ thống chính trị và các bộ ngành.

    Lập tức đã có một vài bài viết nặc danh (hoặc núp dưới bút hiệu) ví dụ như các bài của Gió làng, Thành Vinh, Công Lý, Vọng Đức... phổ biến trên các tờ báo trong nước do Đảng kiểm soát sặc mùi đấu tố, chụp mũ, đả kích và tấn công cá nhân ông Nguyễn Trung. Các bài viết này thật ra thật ra chỉ giúp khẳng định bản chất côn đồ của Đảng CSVN hiện nay. Bất cứ những lời đóng góp ý kiến hoặc kiến nghị chân thành nào liên quan đến việc xây dựng và phát triển đất nước của giới trí thức hoặc đảng viên phản tỉnh đều bị gắn cho cái mũ là ''phản động'' hoặc là của ''thế lực thù địch''.

    Trong bản kiến nghị, ông Nguyễn Trung kêu gọi đích danh Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng ra quyết định tiến hành một cuộc cải cách toàn diện dựa vào mô hình thể chế chính trị của Singapore, Nhật và Hàn Quốc. Ông cũng đề nghị thành lập một nhóm đảng viên gồm có Bùi Quang Vinh (cựu Bộ Trưởng Kế hoạch và đầu tư), Vũ Đức Đam (Phó Thủ Tướng) và Phạm Bình Minh (Phó Thủ Tướng kiêm Bộ Trưởng Ngoại Giao và Ủy viên Vộ Chính trị) giúp soạn thảo lộ trình cải cách đa đảng. Nguyễn Trung cũng cho rằng tại Việt Nam thì ''hợp lý nhất chỉ nên hình hành thêm hai đảng tham chính mới như đã từng có trong thời đầu của nước VNDCCH - đó là Đảng Dân Chủ và Đảng Xã Hội...Nếu có nhiều đảng nữa sẽ rối và không cần thiết... Hiến pháp và các bộ luật liên quan cần được thiết kế sao cho bảo đảm nghiêm túc yêu cầu: thực hiện đa nguyên, nhưng bảo đảm không quá ba đảng tham chính trong tranh cử và bầu cử''.

    Tới đây thì kiến nghị của ông Nguyễn Trung đánh mất tính khoa học. Không biết ông dựa vào dữ kiện lịch sử hoặc thực tế hoặc lập luận khoa nào để cho con số ''3'' một vị trí đặc biệt như vậy? Tại Anh Quốc, có 16 chính đảng đăng ký chính thức và đưa đảng viên ra tranh cử. Chỉ có 6 đảng là có đảng viên đắc cử dân biểu hoặc nghị sĩ hiện diện tại Quốc Hội. Nhưng tất cả 16 đảng đều có đảng viên trúng cử là nghị viên Hội đồng Thành phố đại diện cho đảng tại chính quyền địa phương. 16 đảng này được chia thành 7 loại là hữu, tả, trung, trung hữu, trung tả, cực hữu và cực tả.

    Tương tự như vậy, tại Pháp có hơn 20 chính đảng hoạt động trên toàn quốc và chưa kể đến hàng chục đảng nhỏ sinh hoạt tại địa phương. Tại Đức cũng vậy. Có 14 chính đảng có mặt trong Quốc Hội. Không có ai cho rằng hệ thống chính trị của Anh, Pháp và Đức là ''rối'' cả.

    Tại Mỹ, tuy cũng có một vài đảng nhỏ khác như Đảng Xanh, Đảng Tự Do (Libertarian Party), và Đảng Hiến Pháp (Constitution Party) nhưng quyền lực chính trị căn bản nằm trong tay của hai đảng lớn là Đảng Dân Chủ và Cộng Hòa. Từ 1949 đến nay, chỉ có 6 dân biểu độc lập đắc cử vào Quốc Hội. Tất cả đều là đảng viên của Đảng Dân Chủ hoặc Cộng Hòa. Không có cơ sở gì để kết luận rằng độc quyền lưỡng đảng hoặc tam đảng sẽ dân chủ hơn hoặc tốt hơn khi so với hệ thống nhiều đảng tại Châu Âu.

    Tại Singapore, một trong 3 mô hình mà ông Nguyễn Trung đề cập tới thì tuy chỉ có hai đảng thắng ghế Quốc Hội nhưng cũng có có tới 9 đảng đưa ứng viên ra tranh cử. Tại Nhật thì có 11 đảng phái hiện diện hoặc có tiếng nói trong Quốc Hội. Trong Quốc Hội Hàn Quốc có dân biểu của 7 đảng phái và 2 dân biểu độc lập. Tóm lại, lập luận ấn định trước là chỉ cần có 3 chính đảng trong một thể chế Việt Nam dân chủ của ông Nguyễn Trung là một đề nghị không có cơ sở khoa học nếu không muốn nói là phản lại tinh thần dân chủ đa nguyên mà ông kêu gọi thực thi.

    Nhưng có lẽ khiếm khuyết lớn nhất là ông đặt quá nhiều kỳ vọng vào Đảng CSVN và cá nhân Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng. Không có một đảng phái chính trị hoặc thế lực hoặc nhóm lợi ích nào nào tự động từ bỏ quyền lợi đặc quyền hoặc độc quyền sẵn có. Nhất là với ông Nguyễn Phú Trọng thì đó là một chuyện không có thực tế. Vào tháng 2 năm 2013, truyền hình Việt Nam chiếu cảnh ông Trọng phát biểu cho rằng người nào muốn bỏ Điều 4 Hiến pháp, đòi đa nguyên đa đảng, tam quyền phân lập hoặc phi chính trị hóa quân đội là ''suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống''. Nhà báo Nguyễn Đắc Kiên lên tiếng phản đối thì bị đuổi việc ngay. Vào tháng 11 năm 2016, ông Trọng trong chuyến viếng thăm Phật Tích, Bắc Ninh nói rằng ''Mặc dù bây giờ ra đường lắm chuyện khó chịu, nghe báo chí nói rất nhiều chuyện tiêu cực hàng ngày, rất là bực mình. Tệ nạn tham nhũng, cán bộ hư hỏng có cả nhưng nhìn tổng quát lại đất nước ta có bao giờ được thế này không?'' Rõ ràng là trong cương vị Tổng Bí Thư, bảo vệ quyền độc tôn cai trị của Đảng là ưu tiên chính của ông Trọng. Quyền lợi chung của đất nước là chuyện phụ. Cả đời ông chỉ biết học và u mê với lý thuyết Mác - Lênin thứ mà nơi sinh ra nó người đã vứt vào thùng rác.

    Trông chờ vào ông Trọng hoặc bất cứ một lãnh tụ cộng sản nào tự lột xác trở thành một nhà yêu nước chân chính tiến hành công cuộc dân chủ hóa để phát triển đất nước là một điều không có thực tế. Vậy thì lộ trình dân chủ cho Việt Nam sẽ diễn ra thế nào? Trong vài thập niên qua, nhân loại đã chứng kiến một vài sự kiện lịch sử đánh dấu sự chuyển đổi từ độc tài hoặc cộng sản đến dân chủ chẳng hạn như sự sup đổ của bức tường Bá Linh, cuộc Cách Mạng Nhung tại Đông Âu, mùa xuân Ả rập và gần đây nhất là trường hợp của Miến điện. Hai nhà nghiên cứu của Hội đồng Quan hệ Ngoại giao (Council on Foreign Relations) Isobel Coleman và Terra Lawson-Remer đã rút ra một vài bài học quan trọng như sau:

    1. Tận dụng cơ hội từ một cuộc khủng hoảng kinh tế

    Một số người cho rằng phát triển kinh tế sẽ dẫn đến đòi hỏi dân chủ. Đa số các quốc gia dân chủ tương đối giàu có so với các nước độc tài hoặc cộng sản. Nhưng cũng có một vài nước chẳng hạn như Trung Quốc và Saudi Arabia có tỷ lệ tăng trưởng cao trong vài thập niên qua nhưng dân chủ hoặc tự do chính trị không phát triển tới đâu. Các cuộc nghiên cứu đều đưa đến nhận định là không phải tăng trưởng mà là khủng hoảng kinh tế mới dẫn đến sự thay đổi chế độ. Trong những năm qua, sự sụp đổ của các chế độ độc tài đều bắt đầu từ các cuộc khủng hoảng kinh tế hoặc tài chánh vượt quá vòng kiểm soát của chế độ cầm quyền.

    Một ví dụ cụ thể là Nam Dương. Cuộc khủng hoảng tài chánh châu Á 1997 dẫn đến sự sụp đổ của chế độ Suharto. Nhờ vào những bước cải cách dân chủ mà Nam Dương đang trên đà phát triển ngoạn mục. Từ GDP mỗi đầu người khoảng 1,000 Mỹ kim vào năm 1997 đã tăng gấp đôi đến gần 2,000 Mỹ kim vào năm 2007 và nay gấp bốn lần tới 4,000 Mỹ kim vào năm 2017.

    Chính quyền quân phiệt tại Brazil và Mexico ra đi trong thập niên 80 sau các cuộc khủng hoảng kinh tế và nhường chỗ cho một nhà nước dân chủ. Vào năm 2010, mùa xuân Ả rập xuất phát tại Tunisia khi một người đàn ông bán trái cây đốt lửa tự thiêu để phản đối việc bị cấm bán hàng trên đường phố. Gần đây nhất là tại Miến điện. Cơn bão Nargis vào năm 2008 cướp đi sinh mạng của hơn 130,000 người dân Miến và gây thiệt hại hơn 10 tỷ Mỹ kim. Augn San Suu Kyi được trả tự do vào năm 2010 và Liên Đoàn Quốc Gia vì Dân Chủ tham gia vào cuộc bầu cử bổ túc trong tháng 4 năm 2012. Trong cuộc tổng tuyển cử vào năm 2015, đảng của bà Suu Kyi đã thắng cử vẻ vang và thành lập chính quyền mở ra một trang sử mới cho dân tộc Miến.

    2. Bầu cử: từ giả đến thiệt

    Kết quả nghiên cứu cho thấy là các cuộc bầu cử ngay cả giả tạo có tác động tốt đến tiến trình dân chủ. Chế độ độc tài thường hay tổ chức bầu cử dỏm để chứng minh rằng ta đây cũng dân chủ ra phết. Chắc chắn là các cuộc bầu cử dỏm này sẽ bị các nhà quan sát và cộng đồng quốc tế lên án. Dần dần cử tri sẽ ngộ ra và đòi hỏi bầu cử phải thật và công bằng.

    Một ví dụ là Mexico. Trong thập niên 70, đảng Cách mạng Thế chế (Institutional Revolutionary Party) cai trị Mexico hơn 70 năm (1929 - 2000) tổ chức bầu cử với mục đích là cho đảng đối lập thắng được một vài ghế cho có vẻ dân chủ. Nhưng khi kinh tế bị khủng hoảng thì dưới áp lực của dân chúng chế độ bắt buộc phải cải cách và tổ chức cuộc bầu cử kế tiếp công bằng và minh bạch hơn. Tương tự như vậy tại Brazil, chế độ quân phiệt tổ chức bầu cử gian lận và cho rằng sẽ thắng dễ dàng. Nhưng sự sụp đổ kinh tế làm cử tri tức giận và dồn phiếu cho đối lập.

    Tại Miến điện, Liên Đoàn Quốc Gia vì Dân Chủ tẩy chay hàng loạt các cuộc bầu cử gian lận do chính quyền quân phiệt tổ chức trong thập niên 90. Nhưng khi quyết định tham gia thì lại thắng vẻ vang. Có thể nói, dân chủ giả làm người dân thèm dân chủ thiệt. Hiến pháp 2008 ban đặc ân cho quân độ được nắm 1/4 số ghế Quốc Hội. Dĩ nhiên là điều này phi lý và không công bằng nhưng nó cũng là điều kiện cho quân đội tự tin tiến hành cải cách vì họ có một phần trách nhiệm và quyền lợi. Tóm lại, đừng để cái hoàn hảo đánh mất đi cái tốt hơn trong giai đoạn đầu của sự chuyển hóa.

    3. Ủng hộ quần chúng biểu tình ôn hòa

    Các cuộc cách mạng bạo động thường không dẫn đến chuyển hóa dân chủ. Lịch sử chứa đầy ví dụ của các cuộc đảo chánh để rồi chỉ thay thế một chế độ độc tài này bằng một chế độ độc tài khác. Nhưng các cuộc biểu tình ôn hòa là một hình thức đấu tranh thành công nhất. Nó nói lên ý nguyện thật sự của người dân và thể hiện đúng bản chất của dân chủ đó là chính người dân phải bắt tay vào cuộc làm chủ đời sống của họ bằng cách đòi hỏi một thể chế đáp ứng đúng nguyện vọng và nhu cầu của cử tri. Phong trào Công đoàn Đoàn kết là một ví dụ nổi bật khi thành viên của phong trào lên tới 25% dân số Ba lan thời đó. Phong trào chống apartheid tại Nam Phi là một trường hợp tương tự. Tổ chức National African Congress được đông đảo quần chúng ủng hộ dưới sự lãnh đạo của Nelson Mandela. Phong trào dân chủ tại Nam Dương và Ukraine cũng có những nét tương tự.

    Nhưng có lẽ yếu tố quan trọng nhất là xây dựng ý thức và văn hóa dân chủ sâu rộng trong xã hội và gia đình. Truyền thông và giới trí thức có trách nhiệm chuyển tải và cung cấp thông tin, kiến thức cũng như lập luật có cơ sở khoa học để xây dựng nền móng cho văn hóa và ý thức dân chủ. Kẻ thù lớn nhất của phong trào dân chủ là thái độ thờ ơ, vô cảm của quần chúng.

    4. Mô hình dân chủ nào cho Việt Nam

    Một số người cho rằng hãy lật đổ chế độ cộng sản trước rồi mới bàn về mô hình dân chủ sau. Lập luận này không có tính thuyết phục nếu không muốn nói là nguy hiểm. Người dân có quyền được biết là mô hình dân chủ nào sẽ thay thế chế độ độc tài toàn trị để đặt niềm tin và ủng hộ thể chế mới. Do đó, vấn đề tuy hai mà một. Trong ba mô hình mà ông Nguyễn Trung đưa ra thì Nhật và Singapore căn bản là thuộc hệ thống đại nghị trong khi Hàn Quốc theo tổng thống chế. Hai nền Việt Nam Cộng Hòa (miền Nam) phỏng theo mô hình tổng thổng chế trong giai đoạn phôi thai có nhiều mặt hạn chế trong hoàn cảnh chiến tranh. Hàn Quốc cũng theo mô hình tổng thống chế. Các vị tổng thống gồm có trường hợp gần đây nhất là Phác Cận Huệ trong hoặc sau khi mãn nhiệm đều dính líu tới các vụ bê bối tham nhũng hoặc lạm dụng quyền lực liên quan tới người thân. Còn nhìn vào Tổng Thống Duterte của Phi Luật Tân thì đã thấy chán ngấy rồi. Liệu mô hình tổng thống chế có phù hợp với hoàn cảnh của Việt Nam hay không?

    Bất cứ một lộ trình dân chủ nào cũng nên bắt đầu bằng việc trả tự do cho tất cả tù nhân lương tâm vì đó là nền tảng cho một cuộc đối thoại dân tộc. Tiếp theo là ban hành luật cho phép mọi đảng phái hoạt động và tham gia tranh cử vào Quốc Hội. Dưới mô hình đại nghị, đảng hoặc liên minh chiếm đa số ghế tại Quốc Hội sẽ thành lập chính quyền. Nhóm thiểu số đóng vai đối lập, giám sát và cạnh tranh quyền bính với Đảng cầm quyền. Tùy theo thể thức đầu phiếu, thông thường thì chỉ có các đảng có sự ủng hộ của số lượng cử tri đáng kể mới có cơ hội thắng ghế vào Quốc Hội. Tự điều này cũng là một hình thức sàng lọc những đảng li ti làm phân tán Quốc Hội là điều mà có lẽ ông Nguyễn Trung lo ngại.

    Phong trào dân chủ tại Châu Á có vẻ như đang trên đà suy thoái. Chính quyền quân phiệt vẫn cai trị tại thái Lan. Duterte hành xử như một tên đồ tể tại Phi Luật Tân. Tại Cam Bốt, Hunsen vừa giải thể Đảng Đối Lập để "tranh cử một mình". Tóm lại, ông Nguyễn Trung đã có công đáng kể khi đưa ra vấn đề một cách nghiêm túc. Bước kế tiếp là trách nhiệm của tất cả mọi người nhưng đặc biệt là của giới trí thức ở trong và ngoài nước cùng góp phần tham gia vào cuộc thảo luận để đạt được đồng thuận căn bản nào đó về lộ trình và mô hinh dân chủ cho Việt Nam.

    Theo báo cáo của Phó Thủ Tướng Vương Đình Huệ thì nợ công Việt Nam đã lên tới 62.6% GDP và 25% GDP được dùng để trả nợ. Nếu tiếp tục tăng theo tốc độ 5% hàng năm như hiện nay thì không bao lâu sẽ vượt qua mức trần 65% GDP. Nếu chế độ cộng sản Việt Nam bất ngờ tan rã vì vỡ nợ thì phong trào dân chủ đã sẵn sàng có mô hình thay thế hay chưa? Do đó, việc mà mọi người có thể làm được ngay là bắt tay vào một cuộc thảo luận về lộ trình và mô hình dân chủ cho Việt Nam ngay từ bây giờ.

    Ls Nguyễn Văn Thân

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    8 phản hồi

    Tác giả viết:
    Theo báo cáo của Phó Thủ Tướng Vương Đình Huệ thì nợ công Việt Nam đã lên tới 62.6% GDP và 25% GDP được dùng để trả nợ. Nếu tiếp tục tăng theo tốc độ 5% hàng năm như hiện nay thì không bao lâu sẽ vượt qua mức trần 65% GDP. Nếu chế độ cộng sản Việt Nam bất ngờ tan rã vì vỡ nợ thì phong trào dân chủ đã sẵn sàng có mô hình thay thế hay chưa? Do đó, việc mà mọi người có thể làm được ngay là bắt tay vào một cuộc thảo luận về lộ trình và mô hình dân chủ cho Việt Nam ngay từ bây giờ.

    Phân tích chính trị cần tỉnh táo và phải dựa trên căn bản thực tế. Với cán cân tài chính thu chi hiện nay nguy cơ VN vỡ nợ là có thật. Nhưng đặt câu hỏi "chế độ cộng sản Việt Nam bất ngờ tan rã vì vỡ nợ thì phong trào dân chủ đã sẵn sàng có mô hình thay thế hay chưa?" e rằng tác giả đã đi quá xa thực tế.

    Thứ nhất khi chính phủ VN thật sự mất khả năng trả nợ (hầu hết là nợ nước ngoài) và có nguy cơ bất ổn chính trị sẽ có dàn xếp sau hậu trường để VN vay lại từ TQ nhằm tránh bị vỡ nợ. Theo thực tế khả năng này cao hơn khả năng 'bất ngờ tan rã".

    Thứ hai, nếu muốn thảo luận về mô hình dân chủ đại nghị hay tổng thống chế thì cứ việc thảo luận. Nhưng cho rằng phải thảo luận để có mô hình dân chủ sẵn sàng thay thế khi chế độ cộng sản hiện nay bất ngờ tan rã chỉ bộc lộ một lộ trình tư duy tưởng tượng phi thực tế, trường hợp mà dân gian gọi là "cái cày đi trước con trâu".

    Đừng ngây thơ nghĩ rằng vì chế độ độc tài quá xấu nên khi độc tài tan rã một chế độ dân chủ tốt đẹp hơn sẽ tự động hình thành.

    Tan rã không thể tư nhiên mà có. Phải có động lực thúc đẩy tan rã. Rồi tùy thuộc vào động lực này mà quá trình tan rã sẽ diễn ra thế nào và để lại hậu quả gì. Sau đó hậu quả để lại, nhận thức của đa số người dân và một số điều kiện thuận tiện sẽ là những yếu tố quyết định dân chủ có thể hình thành hay không. Một khi dân chủ đã có bước đầu hình thành thì mô hình nào thích hợp sẽ được lựa chọn trong quá trình hình thành đó.

    NJ viết:
    Đoạn 1 trong đoạn trích dẫn trên là một câu hỏi!
    Rất khó để trả lời. Bởi Dân Tộc Việt Nam không là Dân Tộc Afghanistan hay Iraq.

    Đoạn 2 là một xác định đúng với thực tế VN. Nhưng tại sao không thể hay không bao giờ đi đến hiện thực?

    Tôi đặt câu hỏi này vì trước đây cũng trên DL tôi đã có trả lời trong một lần góp ý.

    Tôi nhớ là khoảng năm 2013 tôi có góp ý trong bài của tác giả Trần Bình Nam khi ông này cho rằng dân chủ trong chế độ thời Ngô Đình Diệm là dân chủ "giả hiệu" (đại khái vậy).

    Tôi nhớ lúc đó tôi nói rằng những ai thật sự hiểu biết về dân chủ phải biết rằng điều kiện tiên quyết để thể chế dân chủ có thể hoạt động trôi chảy và có hiệu quả là phải có một hệ thống quyền lực xuyên suốt từ trung ương tới địa phương. Cụ thể là nếu có một đạo luật từ chính phủ ở SG đưa ra thì tât cả các địa phương từ Quảng Trị đến Cà Mau phải áp dụng. Và nếu có địa phương nào không chấp hành luật thì chính quyền trung ương phải có đủ phương tiện và súc mạnh để cưỡng chế

    Viện dẫn tình hình thời TT Diệm tôi nói rằng ông Diệm ngồi làm việc trong văn phòng ở quận 1 nhưng sòng bạc Đại Thế Giới ở quận 5 ông không có quyền kiểm soát! Nó nằm trong tay Bảy Viễn thủ lĩnh Bình Xuyên. Hay rừng Sát tức là huyện Cần Giờ của TPHCM hiện nay chính phủ ông Diệm cũng không kiểm soát được. Rồi các giáo phái Cao Đài, Hòa Hảo có quân đội riêng, quyền lực cát cứ một vùng. Miền Nam bé tí mà có đến bao nhiêu "túi quyền lực" như vậy, nếu muốn có thể chế dân chủ thử hỏi dân chủ theo kiểu nào đây?

    Tôi cũng nói ra sức diệt hết các giáo phái để thống nhất quyền lực là bước đầu tiên rất chính xác của ông Diệm mà công lớn có lẽ thuộc về ông Ngô Đình Nhu.

    Sau khi diệt hết các giáo phái, thống nhất quyền lực về một mối ông Diệm tổ chức bầu cử. Xem xét các điều kiện và kết quả tôi thấy việc bầu cử đã được tổ chức đúng với các chuẩn mực dân chủ. Để chứng minh tôi trưng ra 2 tấm hình này.

    baucu.jpg

    baucu1.jpg

    Sau đó tôi viện dẫn thêm trường hợp của Afghanistan và Iraq. Sau mười mấy năm với biết bao tiền của, công sức của Mỹ và đồng minh thể chế dân chủ ở hai nước này vẫn không thể hoạt động hữu hiệu vì thiếu sợi dây quyền lực xuyên suốt này..

    Tôi đặt câu hỏi lần này vì trước dây tôi đã có góp ý như vậy, nhắc lại để bác NJ có thể tham khảo.

    Phần tiếp theo là phần "dân tộc Việt" khác với các dân tộc Afghanistan và Iraq. Dân tộc dĩ nhiên khác nhưng chính trị thì không khác. Trong tình trạng gọi là "vô chính phủ" (political vacuum) hoặc lơi lỏng kiểm soát của chính quyền, thì người của tất cả các dân tộc, kể cả những dân tộc đưọc coi là văn minh như Anh, Mỹ.., đều có hành vi rất giống nhau.

    Tiếp theo nữa là phần "giải pháp tối ưu". Tôi đoán là cụ Nguyễn Trung đưa ra kiến nghị như vậy vì cụ cũng biết rõ diều kiện tiên quyết để có thể chế dân chủ là hệ thống quyền lực xuyên suốt. Mà muốn có hệ thống này tại VN hiện nay thì tốt nhất là dùng cái đang có của đảng cộng sản. Tôi nói "tối ưu" là vì vậy.

    Còn nói "nó sẽ không bao giờ đi tới hiện thực" là nói về bản kiến nghị, chắc chắn các loại kiến nghị kiểu này đếu bị vứt bỏ. Nhưng thực tế nếu có chuyển biến không có lý do gì để loại bỏ những chuyển biến theo hướng này.

    Mở Miệng viết:
    Nói khác đi, muốn đánh giá kiến nghị của cụ NT hãy nhìn vào trường hợp Afghanistan và Iraq. Tại sao đã 15-20 năm với sự đỡ đầu của Mỹ và sự ủng hộ mạnh mẽ của các nước phương tây thể chế dân chủ của hai nước này vẫn trong tình trạng thất bại?

    Đây là kiến nghị một giải pháp tối ưu, rất hợp với thực tế, nhưng có lẽ chính các cụ như cụ Nguyễn Trung cũng biết là nó sẽ không bao giờ đi đến hiện thực.

    Đoạn 1 trong đoạn trích dẫn trên là một câu hỏi!
    Rất khó để trả lời. Bởi Dân Tộc Việt Nam không là Dân Tộc Afghanistan hay Iraq.

    Đoạn 2 là một xác định đúng với thực tế VN. Nhưng tại sao không thể hay không bao giờ đi đến hiện thực?

    Tên tác giả viết:
    Đảng Cộng sản Việt Nam đã từng bị Việt Nam Quốc dân Đảng và một số sử gia phương Tây cáo buộc, sau khi Chính phủ Cách mạng Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, đã dựng lên Vụ án phố Ôn Như Hầu nhằm triệt hạ các đảng phái đối thủ chính trị của mình trong chính quyền liên hiệ

    https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam

    Thực tế trong quá khứ, thời kỳ đầu của nước VNDCCH đã có ít nhất 2 đảng khác, đối lập với đảng Cộng sản. Nhưng các đảng đối lập này biến mất trong một thời gian rất ngắn.

    Tên tác giả viết:
    Tại miền Nam, đảng bộ Miền Nam năm 1962 công khai lấy tên Đảng Nhân dân cách mạng Miền Nam, là thành viên và lãnh đạo Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam [20], tuyên truyền chủ nghĩa Marx - Lenin (thành phần Mặt trận còn có Đảng Dân chủ, và Đảng Xã hội cấp tiến và các tổ chức do người cộng sản lãnh đạo).

    Tương tự, sau ngày 30.4. 1975, cái gọi là Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam hay tên khác là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam cũng đã biến mất rất nhanh chóng, để cho ra đời nước CHXHCNVN.

    bởi

    Tên tác giả viết:
    Ngày nay Nhà nước Việt Nam khẳng định Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, cũng như các mặt trận trước đó và sau này là các tổ chức chính trị - xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, thực hiện các nhiệm vụ đoàn kết toàn dân dưới lá cờ của Đảng Cộng sản Việt Nam để đạt mục tiêu chính trị do Đảng đề ra.

    https://vi.wikipedia.org/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam

    Cái gọi là Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam không hề đối lập với nước VNDCCH mà chính là con đẻ của Cq VNDCCH. Nhưng dù được đảng "ta" đẻ ra, nó cũng bị bóp mũi cho chết, sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Bởi đảng "ta" KHÔNG chấp nhận Đảng Dân chủ, và Đảng Xã hội cấp tiến trong cái gọi là Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam. Trong thời Chiến tranh, 2 đảng kể trên được (miễn cưỡng) chấp nhận, để bịp Thế giới là không chỉ có Cộng sản trong cái gọi là Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam.

    Xưa và nay, đảng Cộng sản VN chỉ chấp nhận Đối lập (thật sự hay trá hình) cho mục tiêu của họ. Sau khi "hoàn thành nhiệm vụ" các đảng (được cho là ) Đối lập sẽ bị xoá sổ không thương tiếc bằng các biện pháp công khai- như với cái gọi là Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam, như vụ án phố Ôn Như Hầu hay trong bóng đêm- các lãnh tụ, đảng viên các đảng (được cho là ) Đối lập sẽ được đi mò Tôm.

    Người Cộng sản VN biết rõ hơn ai hết những Tư tưởng Cấp tiến hay Đối lập sẽ được đảng "ta" quy kết như thế nào. Hoặc sẽ chết bất đắc kỳ tử, hay "Nhân đạo" hơn sẽ được ban cho một bản án từ vài năm đến vài chục năm hay chỉ bị theo dõi, đe doạ.... tuỳ theo "cấp số nguy hiểm" đảng "ta" đặt ra.

    Thực tế của quá khứ đã chứng minh: NVGP, vụ án xét lại. Mặc dù, vụ án xét lại KHÔNG chứng minh những người bị bắt có Tư tưởng Cấp Tiến, Đối lập, nhưng vụ án này cho thấy đảng "ta" sẵn sàng xử dụng mọi Thủ đoạn để tiêu diệt Đối phương.

    Tên tác giả viết:
    Vụ án Xét lại Chống Đảng có tên chính thức là "Vụ án Tổ chức chống Ðảng, chống Nhà nước ta, đi theo chủ nghĩa xét lại hiện đại và làm tình báo cho nước ngoài"[1] mang mã số X77[2] là một vụ án chính trị do Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Lê Đức Thọ và Bộ trưởng Công an Trần Quốc Hoàn trực tiếp chỉ đạo đưa đến việc bắt giam không xét xử nhiều nhân vật quan trọng của Đảng Lao động Việt Nam và nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ năm 1967 với cáo buộc những người này đi theo Chủ nghĩa Xét lại và làm gián điệp, sau đó từ năm 1973 lần lượt thả ra.

    https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BB%A5_%C3%A1n_X%C3%A9t_l%E1%BA%A1i_Ch%E1%BB%91ng_%C4%90%E1%BA%A3ng

    Nguyễn Jung

    Bài viết của tác giả Nguyễn văn Thân có những phân tích khá hợp lý và mạch lạc. Xin được góp thêm vài ý kiến:

    Nguyễn Văn Thân viết:
    Nhưng có lẽ yếu tố quan trọng nhất là xây dựng ý thức và văn hóa dân chủ sâu rộng trong xã hội và gia đình. Truyền thông và giới trí thức có trách nhiệm chuyển tải và cung cấp thông tin, kiến thức cũng như lập luật có cơ sở khoa học để xây dựng nền móng cho văn hóa và ý thức dân chủ. Kẻ thù lớn nhất của phong trào dân chủ là thái độ thờ ơ, vô cảm của quần chúng.

    Việc xây dựng ý thức dân chủ trong quần chúng đúng là rất quan trọng vì dân chủ là ở từ người dân, không phải là quà tặng do ai ban phát, hay là sự áp đặt từ trên xuống. Ngoài truyền thông và giáo dục, kinh nghiệm tại các nước có mức độ dân chủ cao cho thấy vai trò quan trọng của các tổ chức xã hội dân sự (civil society) trong việc thúc đẩy tiến trình dân chủ. Ở VN, các tổ chức xã hôi dân sự thật sự (tức là không phải trá hình do đảng CSVN điều khiển và giật dây như kiểu Mặt Trận Tổ Quốc hay các Hôi Liên Hiệp Phụ Nữ, Hội Liên Hiệp Thanh Niên, v.v.) chưa thực sự giúp phát triển ý thức dân chủ trong quảng đại quần chúng. Một trong các lý do là phần lớn các tổ chức này thường có những hoạt động bị những người cầm quyền cho là chống đối khiến dân chúng sợ hãi và không dám tiếp cận. Ví thế, cần có các tổ chức xã hội dân sự không mang tính đối đầu với nhà cầm quyền để dân chúng không cảm thấy sợ hãi khi tiếp xúc. Những tổ chức này cũng cần thu hút sự ủng hộ của quần chúng qua việc giúp dân giải quyết những vần đề thiết thực trong cuộc sống. Ý thức dân chủ sẽ được phát triển khi người dân được hướng dẫn tham gia vào việc cải thiện cuộc sống của chính họ.

    Nguyễn Văn Thân viết:
    Một số người cho rằng hãy lật đổ chế độ cộng sản trước rồi mới bàn về mô hình dân chủ sau. Lập luận này không có tính thuyết phục nếu không muốn nói là nguy hiểm. Người dân có quyền được biết là mô hình dân chủ nào sẽ thay thế chế độ độc tài toàn trị để đặt niềm tin và ủng hộ thể chế mới. Do đó, vấn đề tuy hai mà một.

    Hiện nay, những quốc gia có mức độ dân chủ cao áp dụng rất nhiều mô hình dân chủ khác nhau như tác giả đã phân tích. Các mô hình dân chủ ở những quốc gia này dù là tổng thống chế, đại nghị chế, hay quân chủ lập hiến, có một vài điểm chung là tam quyền phân lập và tôn trọng nhân quyền (theo Tuyên Ngôn Nhân Quyền Quốc Tế), đặc biệt là quyền tự do ngôn luận và tư tưởng, vì đó chính là cốt lõi của đinh chế dân chủ. Vì thế việc chọn một mô hình dân chủ nhất định nào đó không quan trọng bằng việc áp dụng nguyên tắc tam quyền phân lập, tôn trọng nhân quyền và phát triển ý thức dân chủ trong dân chúng.

    Tác giả nên tham khảo tình hình đang xảy ra ở Venezuela cho bài này .
    Theo một số bài đã đăng gần đây trên Tạp chí Nghiên cứu quốc tế thì người dân Venezuela đang đứng trước một thảm họa kinh tế chưa từng có trong lịch sử nước họ ( còn trầm trọng hơn Việt Nam hiện nay ) : nền kinh tế hỗn loạn , kho bạc trống rỗng , thiếu hụt nghiêm trọng các loại nhu yếu phẩm cho đời sống , rất nhiều người dân đang sống trong nghèo khổ ,nhiều người đã phải tìm thức ăn trong các bãi rác , khan hiếm thuốc men y tế để chữa bệnh ...
    Do đó , hơn ¾ ( ba phần tư ) trong tổng số 31 triệu người Venezuela đang muốn giải phóng mình khỏi vòng kìm kẹp của giới cầm quyền độc tài , đã ngu dốt về quản trị quốc gia , lại tham nhũng . Nhiều cuộc biểu tình đường phố của dân chúng có tổ chức và quy mô lớn phản đối giới cầm quyền đã diễn ra liên tục . Trong cuộc bầu cử Quốc hội hợp pháp tháng 12 năm 2015 đã có đến 2/3 ( hai phần ba ) số cử tri ủng hộ phe đối lập dân chủ và phe đối lập đã chiếm được 2/3 số ghế trong Quốc hội . Nhưng Tổng thống độc tài Maduro và phe cánh của ông ta vẫn không chịu rời bỏ quyền lực và chuyển giao quyền lực trong hòa bình . Vì Maduro còn nắm được Quân đội và nắm được ngành Tư pháp . Các sĩ quan cấp cao của Maduro nắm giữ 11 Bộ trong số 32 Bộ của Chính phủ và nắm giữ nhiều ngành kinh doanh trọng điểm để vơ vét làm giàu nên rất trung thành với ông ta . Họ đã tuân lệnh của ông ta đàn áp dã man các cuộc biểu tình . Khoảng 85 người đã bị giết hại và hơn 1.000 người bị thương và Maduro đã dùng Tòa án tối cao để bác những dự Luật của Quốc hội có thể bất lợi cho ông ta .
    Tổng thư ký Tổ chức các nước Châu Mỹ ( OAS ) đã kêu gọi các nước thành viên quan tâm đến những vi phạm Hiến pháp và Nhân quyền nghiêm trọng của chế độ Maduro . 14 quốc gia Châu Mỹ đã đề xuất một dự thảo Nghị quyết về việc mở một cuộc đối thoại với chế độ Maduro , nhưng không có kết quả . Xem như vậy , các nhà lãnh đạo độc tài không dễ gì tự nguyện từ bỏ quyền lực và những đặc quyền đặc lợi mà họ đã chiếm được .
    Tình hình nói trên đã được đăng trên các bài sau đây của Tạp chí Nghiên cứu quốc tế :
    - Thảm họa nhân tạo : Từ Stalin đến Chavez ( Tạp chí Nghiên cứu quốc tế 14/01/2016)
    - Nguồn gốc thảm họa kinh tế của Venezuela ( NCQT 23/6/2016 )
    - Tại sao Maduro vẫn nắm quyền ở Venezuela ? ( NCQT 18/6/2017)
    - Venezuela : Dân chủ hay là chết ? ( NCQT 31/7/2017 )
    - Tại sao cần giải phóng Venezuela bằng vũ lực ? ( NCQT 30/01/2018 )
    Để nhanh chóng tìm được những bài này , bạn đọc mở trang Web ( http://nghiencuuquocte.org) rồi tìm bài theo chủ đề ( Select Category) , mục Châu Mỹ
    Nguyễn Tư Chính

    Vừa mới đọc bên BBC trưởng công an Tô Lâm vìết trên báo " Thực tiễn lịch sử anh hùng của Công an Nhân dân Việt Nam cho thấy, quá trình xây dựng, lớn mạnh, trưởng thành, những chiến công, thành tích vẻ vang của CAND Việt Nam đều bắt nguồn từ sự lãnh đạo của Đảng ...Công an Nhân dân chỉ biết còn Đảng thì còn mình... Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền cách mạng...Ngoài mục tiêu đó ra, Công an Nhân dân không có mục tiêu nào khác"!.

    Bên cạnh còn có mấy lời "gan ruột" của Duẩn đầu đà nói với bộ phận công an: "Công an phải thấy Đảng giao vận mệnh của Đảng cho mình"!

    Sang đây đọc bài này với mấy điểm tác giả bàn về kiến nghị của cụ Nguyễn Trung:

    Tác giả viết:
    Nguyễn Trung cũng cho rằng tại Việt Nam thì ''hợp lý nhất chỉ nên hình hành thêm hai đảng tham chính mới như đã từng có trong thời đầu của nước VNDCCH - đó là Đảng Dân Chủ và Đảng Xã Hội...Nếu có nhiều đảng nữa sẽ rối và không cần thiết... Hiến pháp và các bộ luật liên quan cần được thiết kế sao cho bảo đảm nghiêm túc yêu cầu: thực hiện đa nguyên, nhưng bảo đảm không quá ba đảng tham chính trong tranh cử và bầu cử''.

    Tới đây thì kiến nghị của ông Nguyễn Trung đánh mất tính khoa học. Không biết ông dựa vào dữ kiện lịch sử hoặc thực tế hoặc lập luận khoa nào để cho con số ''3'' một vị trí đặc biệt như vậy? Tại Anh Quốc, có 16 chính đảng đăng ký chính thức và đưa đảng viên ra tranh cử. Chỉ có 6 đảng là có đảng viên đắc cử dân biểu hoặc nghị sĩ hiện diện tại Quốc Hội. Nhưng tất cả 16 đảng đều có đảng viên trúng cử là nghị viên Hội đồng Thành phố đại diện cho đảng tại chính quyền địa phương.16 đảng này được chia thành 7 loại là hữu, tả, trung, trung hữu, trung tả, cực hữu và cực tả.

    Theo thiển ý, cụ Nguyễn Trung đưa ra kiến nghị như vậy là dựa vào thực tế để đưa ra một giải pháp cải cách thể chế tối ưu. Tại sao tối ưu? Câu trả lời có thể thấy trong sự xác định chức năng của ngành công an phản ánh qua lời của Tô Lâm và Lê Duẩn.

    Nói khác đi, muốn đánh giá kiến nghị của cụ NT hãy nhìn vào trường hợp Afghanistan và Iraq. Tại sao đã 15-20 năm với sự đỡ đầu của Mỹ và sự ủng hộ mạnh mẽ của các nước phương tây thể chế dân chủ của hai nước này vẫn trong tình trạng thất bại?

    Đây là kiến nghị một giải pháp tối ưu, rất hợp với thực tế, nhưng có lẽ chính các cụ như cụ Nguyễn Trung cũng biết là nó sẽ không bao giờ đi đến hiện thực.

    Tên tác giả viết:
    Nhưng có lẽ yếu tố quan trọng nhất là xây dựng ý thức và văn hóa dân chủ sâu rộng trong xã hội và gia đình. Truyền thông và giới trí thức có trách nhiệm chuyển tải và cung cấp thông tin, kiến thức cũng như lập luật có cơ sở khoa học để xây dựng nền móng cho văn hóa và ý thức dân chủ. Kẻ thù lớn nhất của phong trào dân chủ là thái độ thờ ơ, vô cảm của quần chúng.

    Đúng.

    Tên tác giả viết:
    Bất cứ một lộ trình dân chủ nào cũng nên bắt đầu bằng việc trả tự do cho tất cả tù nhân lương tâm vì đó là nền tảng cho một cuộc đối thoại dân tộc. Tiếp theo là ban hành luật cho phép mọi đảng phái hoạt động và tham gia tranh cử vào Quốc Hội. Dưới mô hình đại nghị, đảng hoặc liên minh chiếm đa số ghế tại Quốc Hội sẽ thành lập chính quyền. Nhóm thiểu số đóng vai đối lập, giám sát và cạnh tranh quyền bính với Đảng cầm quyền. Tùy theo thể thức đầu phiếu, thông thường thì chỉ có các đảng có sự ủng hộ của số lượng cử tri đáng kể mới có cơ hội thắng ghế vào Quốc Hội.

    Đúng.

    Tên tác giả viết:
    Một số người cho rằng hãy lật đổ chế độ cộng sản trước rồi mới bàn về mô hình dân chủ sau. Lập luận này không có tính thuyết phục nếu không muốn nói là nguy hiểm. Người dân có quyền được biết là mô hình dân chủ nào sẽ thay thế chế độ độc tài toàn trị để đặt niềm tin và ủng hộ thể chế mới. Do đó, vấn đề tuy hai mà một.

    Đúng.
    Bài viết của Ls Nguyễn Văn Thân đúng, nhất là những đoạn tôi trích dẫn.

    Tôi ủng hộ ý kiến của Ls Nguyễn Văn Thân.

    Tuy nhiên, khi điều 4 HP còn và không có luật lập hội, lập đảng, thì "Truyền thông và giới Trí thức có trách nhiệm chuyển tải và cung cấp thông tin, kiến thức cũng như lập luật có cơ sở khoa học để xây dựng nền móng cho văn hóa và ý thức dân chủ."- Câu này trích từ bài chủ nên phải bỏ trong ngoặc kép, xin ai chớ có hiểu lầm.
    Liệu có hy vọng nào vào Truyền thông và giới Trí thức của nhà nước CHXHCNVN?
    Tri thức và Trí thức của tuyệt đại đa số những người muôn năm cũ vẫn chỉ là Tri thức và Trí thức của những người muôn năm cũ. Có rất ít những người trong họ thật sự muốn thay đổi Tư duy, muốn đặt Tổ Quốc lên trên đảng, vì sự Tồn Vong của đảng CSVN cũng là sự Tồn Vong của chính họ.
    Thế nhưng, họ không muốn hiểu, không muốn biết những thay đổi KHÔNG bạo lực sẽ làm giảm những Tổn thất- nếu có cho họ.

    Nguyễn Jung

    Tên tác giả viết:
    Trông chờ vào ông Trọng hoặc bất cứ một lãnh tụ cộng sản nào tự lột xác trở thành một nhà yêu nước chân chính tiến hành công cuộc dân chủ hóa để phát triển đất nước là một điều không có thực tế.

    Đúng vậy.

    Nguyễn Jung