Phan Bội Châu

  • Bởi Admin
    27/12/2017
    56 phản hồi

    Hy Văn

    Thật tình cờ, ngày 26/12/2017, TAND Tp HCM đưa ra xét xử 15 thành phần bị cho là khủng bố sân bay TSN để làm bạo lực cách mạng cũng là kỷ niệm 150 năm ngày sinh của Phan Bội Châu (1867-2017). Tất cả các hệ thống báo chí từ lề phải đến lề trái đều lãng quên ngày này, nó cũng cho thấy phương pháp đấu tranh của Phan đã không còn hợp với thời đại, đương nhiên vị trí và vai trò của Phan đã là dĩ vãng. Nhưng lịch sử là một dòng chảy, ở đó, bài học xương máu của tiền nhân là kinh nghiệm cho hôm nay và mai sau.

    Yêu nước, bạo lực cách mạng

    Phan Bội Châu có lẽ là người thống thiết lòng yêu nước bậc nhất lịch sử Việt Nam, mỗi hành động, mỗi quãng đường Phan đi là ở đó cháy lên tinh thần vị quốc thương dân mà không ai sánh kịp. Đọc văn chương của Phan, nó giống như những ngọn sóng xô đẩy hàng chục triệu con người ra biển lửa. Vì yêu nước cháy bỏng nhưng lại không thấm cái đạo yêu nước, Phan đã đẩy cả một dân tộc vào khúc quanh bi tráng "bạo lực cách mạng". Tiếng bom Sa Diện, đầu độc Hà Thành, khởi nghĩa Thái Nguyên, khởi nghĩa Yên Bái,... đều từ những học trò nhiệt huyết nhất của Phan mà ra. Máu chảy, đầu rơi, đất nước chìm trong tăm tối, nó có sức ám ảnh làm lu mờ các trào lưu ái quốc khác lúc bấy giờ, phần nào đó đã đẩy con đường cứu nước sáng suốt của Phan Chu Trinh đi vào ngõ cụt.

    Phan Bội Châu dù là một nhà nho học, ông điên cuồng làm cách mạng, từ chỗ dựng lên những huyền thoại như rửa nước bằng máu để thiết lập lực lượng văn thân - phong kiến cứu nước, rồi sau lại ảnh hưởng cách mạng Tân Hợi lại lập Việt Nam Quang phục hội theo cách mạng 'tư sản dân quyền', Tâm Tâm Xã,... Ông ủng hộ mọi trào lưu cách mạng, từ cộng sản cho đến tư sản, từ phong kiến cho đến dân nghèo. Nếu chúng ta đặt vào hoàn cảnh, tấm lòng của ông thì việc ông ủng hộ cả ông Diệm, ông Hồ, ông Thái Học,... không có gì mà lạ. Vậy nên mới có nhiều trường hợp nói Phan ca ngợi người này người kia rồi kéo Phan vào phe mình nhằm tạo thêm thanh thế cho các lập luận.

    Khác với phong trào cộng sản sau này, Phan hoạt động cách mạng từ nguồn tài chính trong nước, chủ yếu là người dân Nam Kỳ. Phan tổ chức cầu viện Nhật Bản để nhờ huấn luyện lực lượng, cung cấp vũ khí nhưng bất thành. Phong đào Đông Du, cầu học thực ra hoàn toàn bị động, đó là nhờ sự tham vấn của Lương Khải Siêu và các chính trị gia rất có ảnh hưởng của Nhật bấy giờ (sau khi họ khước từ đề nghị giúp đỡ của Phan). Chúng ta chưa thấy được bất cứ thỏa ước nào mà Phan ký hoặc có ý định để có thể biết được ông 'rước beo cửa sau' hay không. Nhưng hành động cầu viện là hoàn toàn hiểu được, bởi lẽ đã xác định bạo lực cách mạng thì phải có sức mạnh bạo lực tương ứng, bằng không sẽ chuốc lấy thất bại nhanh chóng. Lúc đó ngoài Nhật ra, Phan rõ ràng không tìm được ở đâu khác có tiềm lực quân sự để hỗ trợ. Trong thế kỷ 20, các tổ chức tiến hành bạo lực cách mạng thì 100% đều có sự giúp đỡ của ngoại bang, quốc gia xuất khẩu vũ khí và đào tạo cách mạng nhất là Liên Xô. Vậy nên, cần xem xét lại cái gọi là "đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa sau", áp nó cho Phan là sự bất công, phiến diện.

    Tổ chức

    Di sản lớn nhất của Phan để lại cho hậu thế, có giá trị hôm nay và mai sau là khả năng tổ chức lực lượng. Phan là người giỏi nhất có khả năng xây dựng lực lượng cách mạng, trong cảnh bị đàn áp, khủng bố, lùng sục khắp mọi miền đất nước nhưng ông lại tổ chức được những đảng phái, hội nhóm có chiều sâu khát khao. Để hình dung tài năng xuất chúng này của Phan về vấn đề này, hãy xem thực tại xã hội Việt Nam bây giờ, môi trường có nhiều thuận lơi hơn nhưng để gây dựng được tổ chức mạnh thì gần như trống vắng.

    Chúng ta thử so sánh tài năng này của Sào Nam với Tây Hồ, thì rõ ràng Phan Chu Trinh dù học cao hiểu rộng hơn mấy lần nhưng về tổ chức chính trị là một trời một vực. Lịch sử nhân loại cũng chứng minh, những đầu óc tư tưởng vĩ đại có sức soi đường, nhưng đó không phải là cái lớn nhất mà xã hội loài người cần. Xã hội loài người vốn phân rã thiếu tính kết nối, chỉ khi nào được tổ chức lại thì khi đó nền văn minh mới ra đời, các bước tiến cũng lộ ra.

    Rất ít người biết rằng lực lượng Cộng sản VN, vốn tiền thân từ những tổ chức do Phan Bội Châu gây dựng, các đảng viên sáng lập đảng, trung kiên như Hồ Tùng Mậu, Phạm Hồng Sơn,... từ Tâm Tâm Xã mà ra. Khả năng tập hợp tổ chức và tạo nên sức mạnh của đảng CSVN thì sách vở, đào tạo, huấn luyện sau này đều do Nga Sô và Trung Quốc. Trong khi đó Phan thiếu vắng sự giúp đỡ và đào tạo, ông đã tự mày mò, tự tổ chức. Còn muốn hiểu cách tổ chức lực lượng của Phan hay dở chỗ nào, vì sao lại làm được chắc chắn còn chờ nhiều nghiên cứu chuyên sâu hơn nữa.

    Mấy năm qua thật sự vui mừng khi thấy tinh thần Phan Chu Trinh được cổ vũ, nhưng lại thấy rất buồn vì người ta lại hời hợt với Phan Bội Châu. Đấu tranh không cần những cá nhân tỏa sáng, đấu tranh là tổ chức, chính trị là tổ chức. Nếu anh chưa hiểu được điều đó hoặc cố tình lảng tránh nó, thực ra cũng chỉ là dạng cưỡi ngựa xem hoa, học thức hời hợt. Nói thế để hiểu rằng, tôi thà tôn vinh đảng CSVN lãnh đạo hơn là những tập hợp thiếu tính tổ chức dù tất cả họ đều là thánh nhân...

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    56 phản hồi

    Có thời gian rảnh nhờ bác Ngự (hoặc bạn đọc nào khác) chỉ ra dùm những chỗ sai khi khái niệm "đảng viên" trong tiếng Việt được diễn dịch theo tiếng Anh như thế này.

    phan1.jpg

    Và cái này nữa, tôi nhìn vào trong đầu hiện ngay các lên chữ adherence, adhesive, ....party member, có ai giải thích dùm tại sao lại dịch đảng viên theo các từ này không?

    phan.jpg

    Nguồn: https://vi.glosbe.com/vi/en/%C4%91%E1%BA%A3ng%20vi%C3%AAn

    https://www.danluan.org/tin-tuc/20190103/dung-chi-do-toi-cho-tay-lai-xe-container-la-ke-giet-nguoi
    Những tai nạn thảm khốc này cứ ngày một diễn ra nhiều hơn, thảm khốc hơn, dễ dàng hơn, bạn có nghĩ rằng nó xuất phát từ việc chúng ta đã dễ dãi chấp nhận đất nước mình được quản lý bởi một bộ máy điều hành quá kém cỏi, nhiều tiêu cực.

    Chúng ta hay ai là người chấp nhận và hưởng ứng cho một XH thi lấy bằng lái xe dễ dàng, thậm chí với nhiều người, chỉ cần bỏ tiền ra là có bằng lái?

    Bác Ngự trả lờì bác Mở Miệng :
    "Tôi nghĩ rằng chúng ta nên quan niệm nhân quyền một cách rộng rãi, không phải chỉ là quyền tự do ngôn luận hay quyền tham chính, mà nên bao gồm tất cả các lãnh vực liên quan đến cuộc sống hàng ngày của con người (vệ sinh, sức khoẻ, môi trường, giáo dục v.v.). Với quan điểm như vậy thì dân chúng từ thành thị tới nông thôn đều có thể hiểu và ý thức được vấn đề nhân quyền."

    Tôi đồng ý là quan niệm nhân quyền bao gồm tất cả các lãnh vực liên quan đến cuộc sống hàng ngày của con người (vệ sinh, sức khoẻ, môi trường, giáo dục v.v.).
    Chẳng hạn như vấn đề :
    -quản lý giao thông, tài xế, xe cộ, bảo hiểm, bằng lái xe, ...
    -bảo hiểm y tế mở rộng và bình đẳng, ...

    Tất cả phải có ý thức trách nhiệm và tôn trọng quyền lợi mỗi bên

    Làm cách nào để mọi công dân hiểu và tham gia sâu rộng một phần các lãnh vực liên quan đến cuộc sống hàng ngày của con người (vệ sinh, sức khoẻ, môi trường, giáo dục v.v.) ?

    Trích dẫn:
    Trong số này dân có quyền sơ cấp chừng 4 triệu, dân có quyền trung cấp chừng 2000, dân có quyền cao cấp 200, và dân có quyền tối cao là 20 người.
    . . .
    Vị chi VN có chừng 4 triệu người có quyền, 6 triệu người có "trình độ", và 86 triệu người không có quyền và không có trình độ (dân đen).

    Câu hỏi thứ nhất tôi muốn đưa ra ở đây là: trong 40-50 năm nữa vị trí của VN trên biểu đồ (kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội) thế giới tùy thuộc vào nhóm nào trong 3 nhóm trên, 4 triệu có quyền, 6 triệu trình độ, hay 86 triệu dân đen?

    The tin tức hàng ngày, còn có một nhóm người nữa "ở VN" nhưng không hẳn là người VN. Đó là dân Trung Quốc sang VN thuộc nhiều giai tầng (làm lao động, làm kinh tế/chính cấp cao). Tôi e rằng con số này ngày càng lớn và kết hợp cùng những Hoa kiều sẵn có, nhóm này với sự chống lưng và chỉ đạo của chính quyền TQ rất có thể sẽ quyết định và dẫn đường cho cả dân tộc VN.

    MỞ MIỆNG viết:
    Theo tôi "người dân VN" trong đoạn trên của bác chỉ có thể là người trong 2 nhóm 18-33 (20 triệu) và 33-43 (10 triệu), tổng cộng 30 triệu. Trong số 30 triệu này chỉ chừng 1 triệu có cơ hội gọi là vào đại học. Nhưng ở đại học thì ta biết rõ, không những không trang bị mà còn đàn áp khi sinh viên muốn tìm tri thức về nhân quyền. Số còn lại 29 triệu thì 20 triệu sống ở nông thôn, chỉ 10 triệu sống ở thành phố. Với thực trạng xã hội VN hiện nay tôi muốn hỏi bác Ngự: bằng cách nào để "người dân VN ý thức được vấn đề nhân quyền"? Bác cũng có thể cho biết nếu bác không đồng ý với những con số tôi đưa ra.

    Hôm nay còn được nghỉ, có chút thời giờ nói chuyên với các bác cho vui.
    Về số liệu dân số VN theo một số trang web về dân số thế giới (thí dụ: https://www.populationpyramid.net/viet-nam/2018/;https://theodora.com/wfbcurrent/vietnam/vietnam_people.html) thì trong vòng 40-50 năm nữa dân số VN sẽ không tới 130 triệu mà chỉ vào khoảng 115 triêu. Về phân bố dân số theo tuổi tác (theo cấu trúc tuổi tác hiên nay) thì những người trong độ tuôi 20-44 chiếm khoảng 40% dân số hay 46 triệu. Hiện nay dân số thành thị chiếm 35% với mức phát triển đô thị hoá là 2.5% một năm trong thời gian 2015-2020. Như vậy trong vòng 40-50 năm nữa, mức đô thị hoá ở VN có thể lên đến 50%-60% (hiện nay mức đô thị hoá ở Thailand là 52%). Như vậy, trong vòng 40-50 năm nữa sẽ có khoảng 25-30 triêu người VN ở lứa tuổi 20-44 sống ở thành thị.

    Tuy nhiên, tôi không nghĩ rằng chỉ có người sống ở thành thị hay những người có học vấn đại học mới có ý thức về nhân quyền. Tôi nghĩ rằng chúng ta nên quan niệm nhân quyền một cách rộng rãi, không phải chỉ là quyền tự do ngôn luận hay quyền tham chính, mà nên bao gồm tất cả các lãnh vực liên quan đến cuộc sống hàng ngày của con người (vệ sinh, sức khoẻ, môi trường, giáo dục v.v.). Với quan điểm như vậy thì dân chúng từ thành thị tới nông thôn đều có thể hiểu và ý thức được vấn đề nhân quyền.

    Làm sao để người dân có ý thức về vấn đề nhân quyền? Đây không phải là vấn đề đơn giản nhưng không có nghĩa là không làm được. Để bàn về vấn đề này, tôi nghĩ chúng ta nên "ôn cố tri tân," nhìn lại kinh nghiệm của Hồ chí Minh và Phong Trào Giải Phóng Miền Nam trước đây để xem họ vận động người dân tham gia kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ như thế nào.

    Dân Việt Nam cách đây hơn nửa thế kỷ còn lạc hậu và học vấn cũng thấp hơn nhiều so với ngày nay. Thế nhưng ý thức chính trị (qua tuyên truyền của phe cộng sản) rất cao. Người dân VN hiện nay cũng có lòng yêu nước không kém, tinh thần chống bành trường Bác Kinh cũng rất cao. Vấn đề là phải có cách vận động hữu hiệu (ngoài việc khai dân trí nói chung đang xảy ra dưới nhiều hình thức, nhưng còn chậm) để hướng lòng yêu nước vào hành động cụ thể.

    Tôi nhớ có đọc một bài báo viết về chuyện bầu cử ở VN cách đây khá lâu. Ứng cử viên là một nhà báo (quốc doanh . . . nhưng tốt) tôi không nhớ tên. Ông này ứng cử tại một tỉnh ở đồng bằng Cửu Long và cử tri phần lớn là thành phần nông dân. Trong nhiều dịp tiếp xức với cử tri (trong khi còn chưa có chuyện vận động bầu cử ở VN), người dân rất thích ông ta vì thấy ông ta rất am hiểu các vấn đề trong cuộc sống của họ. Ông ta thắng tất cả các cuộc "hiệp thương" ở cấp dưới nhưng bị chặn ở cấp đảng uỷ, không được trở thành ứng cử viên chính thức.

    Tôi kể câu chuyện trên để muốn nói rằng cần có những người làm các công tác giúp nâng cao ý thức về nhân quyền và dân quyền trong dân chúng. Những người này cần phải gần gũi người dân và tạo cho người dân có niềm tin và yêu mến họ. Một trong các cách để làm công việc này là thông qua các tổ chức xã hội dân sự (civic societies). Hiện nay ở VN đã có một số ít các tổ chức xã hội dân sự. Tuy nhiên, các tổ chức xã họi dân sự ở VN chưa có được sự gần gũi với quảng đại quần chúng, chưa nói đến việc tạo được niềm tin. Và việc này cần phải thay đổi.

    Cám ơn các bác: Ngự, NGT và TUAN344 đã có trả lời.

    Theo đà tăng trong 10 năm qua thì 30-40 năm nữa dân số VN ước chừng 120-130 triệu và tỷ lệ phân bố theo tuổi sẽ có thay đổi, nhưng việc tăng dân số này nếu có gây ra vấn đề gì chúng ta sẽ bàn sau. Ở đây tôi đưa ra các con số chi tiết là để thấy rõ hơn tâm lý, nhu cầu và vai trò của từng nhóm, tránh tình trạng nói chung chung mà rốt cuộc là không ai thấy mình có dự phần.

    Hôm nay, đầu tiên tôi muốn bàn với bác Ngự.

    TRẦN THI NGỰ viết:
    Tuy nhiên, tôi nghĩ là vị trí của VN trên bản đồ sẽ tuỳ thuộc vào suy nghĩ và hành động của người dân VN (ở trong nước). Nếu người dân VN ý thức được vấn đề nhân quyền và biết hành động để đòi thực thi các nhân quyền và dân quyền căn bản, trong đó có quyền tham gia quản lý và điều hành đất nước, thì bản chất và phẩm chất của chính quyền tất phải thay đổi, để từ đó đưa đến các thay đổi tích cực cho đất nước về kinh tế, chính trị, xã hội và vị trí quốc tế.

    Theo tôi "người dân VN" trong đoạn trên của bác chỉ có thể là người trong 2 nhóm 18-33 (20 triệu) và 33-43 (10 triệu), tổng cộng 30 triệu. Trong số 30 triệu này chỉ chừng 1 triệu có cơ hội gọi là vào đại học. Nhưng ở đại học thì ta biết rõ, không những không trang bị mà còn đàn áp khi sinh viên muốn tìm tri thức về nhân quyền. Số còn lại 29 triệu thì 20 triệu sống ở nông thôn, chỉ 10 triệu sống ở thành phố. Với thực trạng xã hội VN hiện nay tôi muốn hỏi bác Ngự: bằng cách nào để "người dân VN ý thức được vấn đề nhân quyền"? Bác cũng có thể cho biết nếu bác không đồng ý với những con số tôi đưa ra.

    Với bác NGT

    NGT viết:
    Hiện nay nhóm thiểu số có quyền là cs VN, chúng kết hợp với các nhóm lợi ích trong và ngoài nước, trong mục đích trục lợi tiền bạc, đất đai, quyền lực ...

    Thật ra trong số 4 triệu có quyền này hiện nay chỉ có chừng 200 có thể "kết hợp với các nhóm lợi ích trong và ngoài nước". Chừng 200 nữa đang có cơ hội (lớn) này. Chừng 20,000 đang làm giàu bằng cách ăn cắp tài sản công. 20,000 nữa làm giàu bằng triết lý "mầy kiếm được 100 phải chia cho tao 10" (cái này là sách nhiễu doanh nghiệp). Chừng 500,000 đã về hưu, như vậy còn lại 3 triệu đang kiếm ăn (cố làm giàu nhưng không hẳn đã giàu) bằng cách sách nhiễu dân đen.

    Ở khía canh kiếm sống và sau đó thu nhập tài sản làm giàu, đảng viên là tư cách bảo đảm có cơ hội thu nhập tốt nhất so với các ngành nghề khác trong xã hội. Vì vậy, đảng có sức hút đáng kể đối với 20 triệu người tuổi từ 18 đến 33. Giả dụ bác có vài người thân trong số này, những người còn trẻ, đang tuổi vào đời kiếm sống, và họ đang được chiếu cố là "đối tượng đảng", bác có muốn nói gì với họ?

    Chúc mọi người năm mới vui vẻ, mạnh khoẻ.

    Chúc nước VN thật nhiều may mắn.
    Hy vọng viễn cảnh tốt đẹp sẽ xảy ra cho đất nước (theo như một trong hai tình huống mà bác Ngự đã phác hoạ), tức là trong 40-50 năm nữa, dân Việt sẽ ý thức được, rồi lên tiếng đòi hỏi các quyền dân sự căn bản, đồng thời với việc giới cai trị trở nên cởi mở, chấp thuận thay đổi để hoàn thiện tình trạng kinh tế, chính trị cũng như dân chủ. Nhưng trong khi mọi người bắt đầu ra sức kiến tạo lại đất nước, thì các nước như Anh, Mỹ, Úc, Canada, Pháp, Nhật, Bắc Âu, Đại Hàn lúc ấy đã tiến quá xa, qua mặt VN từ 100 đến 150 năm về mức độ phát triển văn minh. (Hiện giờ dân Việt có cuộc sống phát triển vào mức độ ở thập niên 50 bên Pháp, Anh hay tệ hơn).

    NGT viết:
    Trong 40-50 năm nữa, dân số VN sẽ thay đổi về số lượng và thành phần.
    Tuy nhiên vị trí của VN trên biểu đồ, theo tôi, có lẽ vẫn tùy thuộc vào nhóm thiểu số có quyền.
    Hiện nay nhóm thiểu số có quyền là cs VN, chúng kết hợp với các nhóm lợi ích trong và noài nước, trong mục đích trục lợi tiền bạc, đất đai, quyền lực ...
    Đánh tham nhũng vẫn chủ yếu đánh bắt cá nhân chứ không hề chỉ ra lỗi hệ thống độc quyền, cải tổ thể chế, định chế, ... sao cho các qui trình rõ ràng, công bằng, tạo ra công lý .

    Việc qui hoạch bọn trung ương cs lãnh đạo mà không hề thông qua tranh cử, bình đẳng đối với các ứng cử công dân, ... chứng tỏ mọi việc vẫn độc quyền bưng bít, và có lẽ đa số ngườì dân ( trình độ và dân đen ) sẵn sàng đút lót

    CHÚC MỪNG NĂM MỚI.

    Tôi đồng ý với bác NGT là 40-50 năm nữa, dân số VN sẽ thay đổi về số lượng và thành phần.

    Tuy nhiên, tôi nghĩ là vị trí của VN trên bản đồ sẽ tuỳ thuộc vào suy nghĩ và hành động của người dân VN (ở trong nước). Nếu người dân VN ý thức được vấn đề nhân quyền và biết hành động để đòi thực thi các nhân quyền và dân quyền căn bản, trong đó có quyền tham gia quản lý và điều hành đất nước, thì bản chất và phẩm chất của chính quyền tất phải thay đổi, để từ đó đưa đến các thay đổi tích cực cho đất nước về kinh tế, chính trị, xã hội và vị trí quốc tế.

    Trích còm bác Mở Miệng :
    " Câu hỏi thứ nhất tôi muốn đưa ra ở đây là: trong 40-50 năm nữa vị trí của VN trên biểu đồ (kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội) thế giới tùy thuộc vào nhóm nào trong 3 nhóm trên, 4 triệu có quyền, 6 triệu trình độ, hay 86 triệu dân đen? "

    Chúc tất cả các bác năm mới 2019 hạnh phúc và sức khỏe.

    Trong 40-50 năm nữa, dân số VN sẽ thay đổi về số lượng và thành phần.
    Tuy nhiên vị trí của VN trên biểu đồ, theo tôi, có lẽ vẫn tùy thuộc vào nhóm thiểu số có quyền.
    Hiện nay nhóm thiểu số có quyền là cs VN, chúng kết hợp với các nhóm lợi ích trong và noài nước, trong mục đích trục lợi tiền bạc, đất đai, quyền lực ...
    Đánh tham nhũng vẫn chủ yếu đánh bắt cá nhân chứ không hề chỉ ra lỗi hệ thống độc quyền, cải tổ thể chế, định chế, ... sao cho các qui trình rõ ràng, công bằng, tạo ra công lý .

    Việc qui hoạch bọn trung ương cs lãnh đạo mà không hề thông qua tranh cử, bình đẳng đối với các ứng cử công dân, ... chứng tỏ mọi việc vẫn độc quyền bưng bít, và có lẽ đa số ngườì dân ( trình độ và dân đen ) sẵn sàng đút lót

    Dân, dân trí và tương lai

    Dân VN thì cần phân biệt dân có quyền và dân không quyền. Theo độ tưổi 96 triệu người có thể phân bố như sau:

    1) Từ sơ sinh dến 18 tuổi : 15 triệu
    2) 18 đến 23 : 6.4 tr
    3) 23 đến 28 : 7.3 tr
    4) 28 đến 33 : 7.3 tr
    5) 33 đến 38 : 6.6 tr
    6) 38 đến 43 : 5.6 tr
    7) 43 đến 48 : 5.5 tr
    8) 48 đến 53 : 5.7 tr
    9) 53 đến 58 : 5.2 tr
    10) 68 đến 63 : 4.4 tr
    11) Trên 63 : 28.6 tr

    Trong số này dân có quyền sơ cấp chừng 4 triệu, dân có quyền trung cấp chừng 2000, dân có quyền cao cấp 200, và dân có quyền tối cao là 20 người.

    "Trí" của VN thì có thể hình dung qua các số liệu:

    - 235 đại học (2017)
    - 37 viện nghiên cứu đào tạo tiến sĩ.
    - 16 514 tiến sĩ và 43 065 thạc sĩ đang giảng dạy tại các đại học.
    - 5 triệu lao động có trình độ đại học, 200000 thất nghiệp ( cộng với số đã về hưu cứ cho VN có 5.5 triệu người học qua đại học)

    Vị chi VN có chừng 4 triệu người có quyền, 6 triệu người có "trình độ", và 86 triệu người không có quyền và không có trình độ (dân đen).

    Câu hỏi thứ nhất tôi muốn đưa ra ở đây là: trong 40-50 năm nữa vị trí của VN trên biểu đồ (kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội) thế giới tùy thuộc vào nhóm nào trong 3 nhóm trên, 4 triệu có quyền, 6 triệu trình độ, hay 86 triệu dân đen?

    https://vnexpress.net/the-gioi/con-dap-khien-ecuador-ngap-trong-no-nan-voi-trung-quoc-3859619.html

    Con đập khiến Ecuador ngập trong nợ nần với Trung Quốc

    Đập Coca Codo Sinclair do Trung Quốc xây dựng bị hư hỏng sau hai năm đưa vào sử dụng, dù chi phí đầu tư tới 2,6 tỷ USD.

    Dù Ecuador có đủ khả năng trả hay không thì Trung Quốc vẫn nhận được tiền vì nhiều hợp đồng trả bằng dầu chứ không phải USD. Trung Quốc được nhận 80% lượng dầu xuất khẩu của Ecuador. Họ được mua với giá thấp và sau đó bán lại để kiếm thêm lợi nhuận.

    Bơm đủ dầu để trả nợ cho Trung Quốc đã trở thành một điều bắt buộc đối với Ecuador, khiến họ tiến vào sâu hơn trong Amazon để khoan dầu, gây ra nguy cơ phá rừng nhiều hơn. Không chỉ vậy, Tổng thống Lenin Moreno đã cắt giảm chi tiêu xã hội, trợ cấp xăng dầu, một số cơ quan chính phủ và hơn 1.000 công chức. Hầu hết các nhà kinh tế dự đoán đất nước sẽ trượt vào suy thoái.

    "Trung Quốc đã lợi dụng Ecuador", Bộ trưởng Năng lượng Ecuador Carlos Pérez nhận xét. Chiến lược của Trung Quốc rất rõ ràng. "Họ nắm quyền kiểm soát kinh tế của các nước".
    ...

    Tàu cộng của Tập Cận Bình và đồng bọn, lợi dụng tất cả mọi nước, lợi dụng tất cả mọi ngườì, kể cả dân TQ

    Mở Miệng viết:
    Hình như tôi không có hiểu gì nhầm về "Nợ Công" ở đây cả! Cũng không có chữ nào nói là tôi và con tôi không phải trả "ngay trong cuộc đòi này"! Và cũng không có ý nào nói "con cháu chúng ta" sau này sẽ trả! "Có lẽ" tôi không hiểu gì về tài chính nhưng tôi hiểu rất rõ những gì tôi viết.

    Tôi đồng ý. Dù có cắt nghĩa nợ công đúng hay sai, post của bác Mở Miệng tả cái nợ đời mà người dân sinh ra ở một đất nước lụn bại phải gánh chịu (bị "ép mua hàng dỏm") đọc nghe hay và thấm thía. Lối viết này rất độc đáo, liện hệ "nợ công của chính quyền" với cái nợ đời chỉ là lối viết ẩn dụ, các chi tiết về cấu trúc của mọn nợ tài chính không có ăn nhập gì nhiều ở đây.

    CÁNH CÒ viết:
    Mở miệng có lẽ không hiểu gì về tài chính, nên đã hiểu nhầm về "Nợ Công" !
    Đúng là NỢ CÔNG là "ăn trước, trả sau", nhưng trong nợ công có hai khoản khác nhau : Nợ NƯỚC NGOÀI hay TƯ NHÂN qua Trái phiếu quốc gia, thì người dân đã phải "trả nợ" ngay trong cuộc đời của họ, chứ không phải "con cháu chúng ta sau này sẽ trả" !
    Đơn giản thế thôi, vì không thể trả lời chi tiết và chính xác hơn trong một vài bài viết, huống chi chỉ trong một comment !

    Hình như tôi không có hiểu gì nhầm về "Nợ Công" ở đây cả! Cũng không có chữ nào nói là tôi và con tôi không phải trả "ngay trong cuộc đòi này"! Và cũng không có ý nào nói "con cháu chúng ta" sau này sẽ trả! "Có lẽ" tôi không hiểu gì về tài chính nhưng tôi hiểu rất rõ những gì tôi viết.

    Mở miệng có lẽ không hiểu gì về tài chính, nên đã hiểu nhầm về "Nợ Công" !
    Đúng là NỢ CÔNG là "ăn trước, trả sau", nhưng trong nợ công có hai khoản khác nhau : Nợ NƯỚC NGOÀI hay TƯ NHÂN qua Trái phiếu quốc gia, thì người dân đã phải "trả nợ" ngay trong cuộc đời của họ, chứ không phải "con cháu chúng ta sau này sẽ trả" !
    Đơn giản thế thôi, vì không thể trả lời chi tiết và chính xác hơn trong một vài bài viết, huống chi chỉ trong một comment !

    "Đất nước hư hỏng toàn diện". Điệp khúc này nghe đi nghe lại đã lâu và càng ngày càng có nhiều người nói tình trạng đã đến mức "phải làm một cái gì đó". Nhưng có thật sự là đất nước hư hỏng? Và nếu hư hỏng là hư cái gì? Hư hỏng thì có gì liên quan tới bản thân tôi, gia đình tôi? Câu trả lời xem ra có vẻ khó tìm, nhưng tôi cố chiêm nghiệm.

    Trước hết là với con tôi. Con tôi vừa chào đời thì nó đã mang ngay một món nợ vài ngàn đô, đến tuổi trưởng thành chắc chắn món nợ này sẽ lên tới vài chục ngàn. Theo như người ta nói thì đây là cách "xài trước trả sau" như kiểu vay tín dụng, xã hội nào, nước nào cũng áp dụng cách này. Nghe thì có vẻ hợp lý nhưng kiểm nghiệm lại tôi thấy rằng nếu tôi sống ở xứ khác tôi có một chút lựa chọn trong món nợ này. Chẳng hạn nếu tôi thấy nó quá nhiều tôi có lựa chọn để hạ bớt nó. Hay nếu tôi thấy nó không minh bạch tôi có thể yêu cầu để được biết nó được dùng vào những việc gì, có chính đáng hay không. Qua kiểm nghiệm tôi cũng thấy ở các nước món nợ "xài trước trả sau" này khá lớn nhưng ở những nước đó không có viện chức chính phủ nào tuồn hàng chục triệu đô ra nước ngoài, không có viên chức nào có tài sản vài triệu đô mà không ai biết tài sản ấy từ đâu có. Thành ra "trả sau" thì chắc chắn là con tôi trả nhưng "xài trước" thì không chắc là con tôi xài. Đây là chổ hư hỏng thứ nhất.

    Thứ hai là lúc con tôi đau yếu phải nhập viện. Thứ ba là lúc con tôi phải gởi nhà trẻ. Đây là những chỗ có rất nhiều bất trắc nhưng tôi sẽ bỏ qua vì nói ra sẽ quá dài. Đến chỗ thứ tư là chặng con tôi đến trường từ cấp 1 đến cấp 3. Đây là chặng không thể thiếu trong một đời người, nhưng cũng ở đây con tôi có thể bị bắt uống nước lau bảng, bị tát 230 lần ..., có thể bị bạo hành dưới đủ mọi hình thức. Và quan trọng nhất, một lần nữa, tôi không có lựa chọn trong việc con tôi được giáo dục, được dạy những gì.

    Đến đây thì đã rõ một phần thế nào là đất nước hư hỏng. Đất nước hư hỏng là con tôi phải trả món nợ mà không chắc nó đã vay, là phải chấp nhận những bất trắc ở bệnh viện, là bị ngược đãi ở nhà trẻ, là bị bạo hành ở nhà trường, là trưởng thành với mớ kiến thức lỗi thời, khiếm khuyết.

    Gia đình là một phần đời sống của tôi, tôi có trách nhiệm với con đến khi nó trưởng thành, nhưng trước những phi lý, bất trắc, lỗi thời, khiếm khuyết của con, tôi bất lực! Đời người có một phần đời cho gia đình, cho con; bất lực có nghĩa là tôi không đủ năng lực hoặc không biết cách thu xếp phần gia đình trong đời sống của mình.

    Đất nước hư hỏng làm tôi bất lực, hay vì do thiếu năng lực thu xếp đời sống của mình tôi đã góp phần làm đất nước hư hỏng? Tôi cho rằng vì thiếu năng lực tôi đã góp phần làm đất nước hư hỏng.

    Dân là nước hay dân không là nước - câu chuyện Olympic 2008 ...và Giải Cứu Binh Nhất Bryan.

    Một tuần trước khi vô lại chỗ này để đưa ra cái định nghĩa về đất nước tôi nhận thức rất rõ tôi đang làm ra vẻ quan trọng một điều đã quá hiển nhiên. Giờ đọc lại và định sẽ nói phần kế tiếp tôi vẫn thấy như vậy. Dân cấu thành nước, vậy thì dân chính là nước, mỗi người dân là một phần đất nước. Đơn giản, dễ thấy, không có gì phải nghi ngờ, không lý luận nào có thể sửa đổi hay bác bỏ được. Nhưng rồi tôi lại tự hỏi nếu nó là quá hiển nhiên thì tại sao thế giới ngày nay vẫn còn rất nhiều nhà cầm quyền nhân danh nước để đày đọa dân? Nhiều lắm, và những người cầm quyền lại là người có học! Và rồi tôi nhớ tới Bắc Triều Tiên, Olympic 2008, Đồng Tâm, Thủ Thiêm, Giải Cứu Binh Nhất Bryan...Tôi nhận ra hiển nhiên chỉ là phần trên bề mặt, còn một phần nữa nằm ẩn sâu bên dưới và tôi phải nói tới phần này.

    Olympic Bắc Kinh 2008 kết thúc được mấy tuần thì lộ ra chuyện hát nhép trong lễ khai mạc! Bé gái có ngoại hình đẹp được tráo ra sân khấu thay cho bé gái hát hay nhưng ngoại hình không đẹp, người ta nhân danh thể diện quốc gia để làm chuyện này! Khi chuyện lộ ra dư luận TQ có phẫn nộ, có nhiều ý kiến lên án vì không công bằng, vì tính dối trá, nhưng tuyệt nhiên không có ý kiến nào lên án hành vi tước đoạt. Người ta nhân danh đất nước đẹp để tước đoạt quyền được nhìn nhận đã có góp phần làm cho đất nước đẹp của một người dân (dù mới 9 tuổi)! Tư duy của những người thực hiện vụ đánh tráo này rất kỳ lạ, nó cho thấy dân là nước chưa chắc là điều hiển nhiên.

    Đồng Tâm và Thủ Thiêm thì sự tước đoạt đã lộ ra trên bề mặt. Nhưng ở đây phần nằm bên dưới còn quan trọng hơn. Cũng như trên toàn cõi VN, ở Đồng Tâm và Thủ Thiêm người ta đem CNXH ra, đem tương lai ra, đem quy hoạch ra để hủy hoại mối gắn kết giữa hai bộ phận cấu thành đất nước: người dân và mảnh đất của họ. Dân, đất, trời, biển cấu thành đất nước, nhưng dân với đất không có gì để gắn kết với nhau! Vậy thì đất nước vững hay mong manh?

    Giải Cứu Binh Nhất Bryan là câu chuyện trên mặt bên kia của một đồng tiền. Câu chuyện này phản ánh câu hỏi yêu nước là yêu cái gì, hy sinh cho đất nước là hy sinh cho cái gì khi hy sinh có nghĩa là không còn chút quan hệ nào nữa với đất nước về sau? Một cặp vợ chồng già, có một đưá con trai duy nhất đang tham chiến bên Châu Âu. Binh nhất Bryan nếu hy sinh cha mẹ anh vì tuổi già vài năm sau cũng sẽ qua đời, mọi quan hệ giữa gia đình anh và đất nước đến đây là chấm dứt. Vì nước Bryan hy sinh nhưng vì nước là vì cái gì? Từ câu hỏi này người ta gửi qua Châu Âu một đội quân với nhiệm vụ duy nhất là tìm ra Bryan và đưa anh an toàn trở về Mỹ. Nghe đâu có rất nhiều đội quân loại này đã được gửi đi.

    Dân là nước, nhưng có một số người không nhìn ra, một số khác nhìn ra nhưng không muốn nhận, một số khác nữa nhận ra nhưng không biết phải làm gì, chỉ một số ít nhận ra và biết phải làm gì. Bạn nằm trong nhóm nào?

    TUAN344 viết:
    Cũng để ý là dân Mỹ, nói chung, khá dốt về khoa học hay toán (so với dân của nhiều nước khác), nhưng nước Mỹ nuôi dưỡng những nhà khoa học hàng đầu thế giới, giúp nâng nền khoa học và công nghệ của Mỹ lên địa vị #1.

    Theo bạn TUAN344 thì những nhà khoa học hàng đầu thế giới mà nước Mỹ đang "nuôi dưỡng" không phải là dân Mỹ chăng?

    Toán không phải là một bộ môn của khoa học sao? Nếu không phải xin bạn cho biết tại sao.

    Nếu nước Mỹ không có năng lực trí tuệ ở tầm đứng đầu thế giới thì nước Mỹ "nuôi dưỡng" những nhà khoa học hàng đầu thế giới bằng cách nào? Họ làm gì ở đó?

    TUAN344 viết:

    Đhttps://thuvienhoasen.org/a29389/vo-minh
    Đây là định nghĩa từ "Vô Minh", từ này thường dùng trong triết lý nhà Phật, ít khi dùng ngoài đời và càng đi sâu vào từ này, thì "Vô Minh" khác với "dốt"

    thuvienhoasen viết:
    Vô minh là không sáng. Không sáng theo cả nghĩa bóng lẫn nghĩa đen. Nghĩa bóng, là không sáng suốt, không trí tuệ. Chỉ cho trạng thái tinh thần mê muội đối với sự vật, không thông đạt chân lý và không thể lý giải rõ ràng đạo lý của các sự tướng. Cũng chỉ cho nhận thức thế tục không hiểu được đạo lý Phật giáo... Nghĩa đen là không sáng.
    thuvienhoasen viết:
    Như vậy, vô minh không phải là một sự kiện thiếu hiểu biết, mà là một sự hiểu biết sai lạc và lầm lẫn, như trường hợp người cha đoan chắc tro của con mình đang được gói trong cái bọc lụa quý. Sự hiểu biết sai lạc hay vô minh chính là nguồn gốc của khổ đau. Ta hãy lấy một thí dụ trong cuộc sống thường nhật, chẳng hạn một số người có trí thông minh khác thường, nhưng trí thông minh ấy không giúp gì được cho họ, lại còn làm cho họ điêu đứng hơn. Không hẳn sự thiếu hiểu biết gây ra khổ đau, nhưng chính trí thông minh sai lạc đã giữ vai trò trực tiếp. Kinh sách gọi trí thông minh sai lạc là tà kiến.

    Lại chuyện nước Mỹ, "tám" là để lấy kiến thức, để nhìn người biết ta, không ghét Mỹ hay yêu Mỹ.

    TUAN344 viết:
    chỉ có 34% dân Mỹ là kể được cả ba cái tên gọi của ba nhánh tam quyền phân lực của liên bang (hành pháp, lập pháp và tư pháp)

    34% từ website Forbes nói về dân chúng Mỹ ngu dốt là "misleading" phỉnh lừa, bởi 34% không phải là dữ kiện thực về trình độ văn hoá dân Mỹ mà chỉ là "poll" thăm dò, mà cái thăm dò này lại không cho chi tiết phần trăm thăm dò này từ dân chúng Mỹ ở những khu vực nào, thăm dò ở một khu gia đình con đông, toàn hộ nghèo, và có thể dân chúng còn là thành phần di dân thí dụ như khu ghetto in New York, thì nó sẽ khác với thăm dò ở một khu bao gồm các trường đại học Harvard hay MIT ở Boston. Như về anh Trump và chị Clinton tiền bầu cử Mỹ 2016 thì rõ thấy cái phỉnh lừa của Poll, 34% poll cũng thế.

    Muốn biết chính xác trình độ dân chúng Mỹ, thì phải dùng dữ kiện thực, một học sinh Mỹ khi tốt nghiệp trung học là phải qua một lớp học căn bản về "government" chính phủ, thì chắc chắn họ đã biết về lâp pháp, hành pháp và tư pháp của chính quyển Mỹ. Mà dân Mỹ phần trăm tốt nghiệp trung học phổ thông rất cao trong tổng số dân chúng Mỹ là 350 triêu người.

    Tham khảo:
    https://nces.ed.gov/fastfacts/display.asp?id=372
    https://en.wikipedia.org/wiki/Educational_attainment_in_the_United_States

    TUAN344 viết:
    Cũng để ý là dân Mỹ, nói chung, khá dốt về khoa học hay toán (so với dân của nhiều nước khác), nhưng nước Mỹ nuôi dưỡng những nhà khoa học hàng đầu thế giới, giúp nâng nền khoa học và công nghệ của Mỹ lên địa vị #1

    Toán con nít Mỹ thì thua thế giới thật, và thường thì thế giới thắng Mỹ trong mọi lãnh vực ở trung học, nhưng khi đã lên trình độ đại học và đánh được bọn sinh viên Mỹ thì thật là trần ai về các ngành chuyên môn.

    "Nuôi dưỡng" có nghĩa là di dân hay là sinh viên du hoc tại Mỹ và ĐƯỢC trường Mỹ đào tạo để thành tài năng, cở tài năng như Ngô Bảo Châu không du học Pháp thì chỉ là xe ôm xứ Việt.

    "Nuôi dưỡng" và cho "vổ béo" để còn làm việc, mà thường có việc lại thành công dân Mỹ, thì có gì sai trái cách dùng người của bọn Mỹ, chỉ những tâm hồn nông cạn thì dân Mỹ dốt dân Mỹ ngu, nhưng thực tế lại đang làm Osin cho Mỹ.

    Tôi thấy cái từ "dân trí" này nó ngồ ngộ làm sao ấy. Mình có thể cắt nghĩa từ "dân trí" bằng một cụm từ tiếng Anh, nhưng người Anh hay Mỹ hình như không chú ý đến ý niệm này nhiều, tôi chưa bao giờ đọc các bài viết bằng tiếng Anh hiện hành mà sử dụng từ ngữ ấy. Bạn đừng nghĩ là tại người Mỹ có "dân trí" cao sẵn rồi nên họ không cần bàn tán đến cái vấn đề ấy nhiều như người Việt. Tác giả Ilya Somin của cuốn sách Dân chủ và Sự Vô minh Chính trị (vô minh = "dốt") có lần đã nhận xét (*) rằng chỉ có 34% dân Mỹ là kể được cả ba cái tên gọi của ba nhánh tam quyền phân lực của liên bang (hành pháp, lập pháp và tư pháp). Việc này làm người ta nhớ lại câu nói của Winston Churchill: "Chỉ cần nói chuyện năm phút với một cử tri trung bình là đủ để thấy cái tệ hại của dân chủ. "
    Như vậy, vấn đề thật sự của người Việt là cái gì? "Dân trí" thấp, hay là "thiếu tầng lớp lãnh tụ trí tuệ, chỉ vì tại vì lãnh tụ nào mà có tư tưởng độc lập mà vừa ngóc đầu lên là bị CS tìm cách triệt tiêu"?

    Cũng để ý là dân Mỹ, nói chung, khá dốt về khoa học hay toán (so với dân của nhiều nước khác), nhưng nước Mỹ nuôi dưỡng những nhà khoa học hàng đầu thế giới, giúp nâng nền khoa học và công nghệ của Mỹ lên địa vị #1.

    (*) https://www.forbes.com/sites/jaredmeyer/2016/06/27/american-voters-are-ignorant-but-not-stupid/#1e38033a7ff1

    Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh

    Nhưng dân trí là gì và từ đâu mà có?

    Để trả lời câu hòi này phải bắt đầu bằng việc định nghĩa đất nước là gì.

    Đất nước là một thực thể tương đối động, các bộ phận cấu thành của nó bao gồm: lãnh thổ, lãnh hải (nếu có tiếp giáp biển), không phận và người dân. .

    Với các bộ phận cấu thành nêu trên một đất nước sẽ có sức mạnh cơ bắp. Đây là sức mạnh tổng lực tạo ra từ cơ bắp của tất cả người dân. Vì vậy một nước có 100 triệu dân ( trong tình trạng bình thường, không dịch bịnh hay thiếu đói ) chắc chắn có sức mạnh cơ bắp cao hơn nước có 30 triệu. Việt Nam có năng lực cơ bắp cao hơn Thụy Sĩ hay Canada, thức tế chứng minh như vậy. Sức mạnh cơ bắp của một nước tùy thuộc vào dân số của nước đó.

    Bên cạnh sức mạnh cơ bắp một đất nước còn có sức mạnh trí tuệ. Đây là sức mạnh đúc kết được từ sự hiểu biết của toàn dân. Sức mạnh này không tùy thuộc vào dân số, thực thế chứng minh như vậy. Trung Quốc hay Ấn Độ có dân số trên 1 tỷ nhưng năng lực trí tuệ thấp hơn Mỹ với dân số 350 triệu. Việt Nam có 96 triệu người nhưng năng lực trí tuệ khôngt bằng Hòa Lan dân số 17 triệu.

    Dân trí là năng lực trí tuệ của đất nước.

    Từ nhận thưc đất nước là gì nhìn ra được dân trí là gì. Tiếp theo sẽ là từ dân trí đến dân sinh.

    Bác Mở Miệng:
    Phan Thanh Giản không những đã thất bại không những trong chuyến đi Pháp (1863) để điều đình xin chuộc lại 3 tỉnh miền Đông (bị Pháp chiếm năm 1858), mà luôn cả khi còn ở VN khi ông được Tự Đức cử đi điều đình với Pháp (1862) để chuộc lại 3 tỉnh ấy với giá là 1.300 vạn lạng, và Tự Đức đã dặn là nếu Pháp nhất định giữ các tình ấy thì phải kiên quyết không nghe. Rốt cuộc Phan đã ký hiệp ước với Pháp qua đó công nhận 3 tỉnh miền Đông thuộc về Pháp và còn xin bồi thường thêm cho Pháp một chiến phí là 4 triệu piastre trong 10 năm. Vì thế vua Tự Đức đã trách hai ông Phan và Lâm (Duy Hiệp): “Thật là đau lòng. Hai người không những chỉ là tội nhân của triều đình mà còn là tội nhân muôn đời của hậu thế”.

    Tuy nhiên lỗi không phải ở Phan Thanh Giản (Nói theo tiếng, Anh Phan Thanh Giản bị Tự Đức dùng làm "whipping boy"), cuộc thương lượng ấy giống như chuyện hai bên giành nhau lại con dao và Pháp nắm đằng cán thì mình thua là phải rồi. Lúc ấy Pháp có thể chiếm luôn trọn nước VN cũng còn được nếu hoàng đế Napoleon Đệ Tam có đủ ngân sách chiến tranh và dư thừa quân để gởi sang VN. Mình mất đất là vì tiều đình nhà Nguyễn yếu hèn, không chịu canh tân làm đất nước giàu mạnh mà chỉ lo đi bắt chước xem nhà Thanh ("kẻ bệnh hoạn của Châu Á") làm chuyện gì thì mình cứ làm theo như thế.
    Vua quan triều Nguyễn đã xây dựng lên một cái chế độ mô phỏng theo triều đình nhà Thanh bên Tàu, chú trọng đến văn hóa khoa cử, làm quan hầu chúa nhiều hơn là cải tiến canh tân kỹ thuật để đất nước phát triển theo kịp đà tiến bộ của phương Tây.
    Ngay cả Hoàng Thành ở Cố đô Huế cũng được dựa vào mô hình phỏng theo Cấm Cung của nước Tàu, với cổng chính đi vào đế đô, hay là cổng Ngọ Môn,cũng nhại y hệt theo Ngộ Môn của Cấm Cung. Ngay cả chuyện bài đạo và hành quyết các giáo sĩ công giáo của Pháp cũng chỉ là bài tập thực hành lấy ra từ một hai trang của cuốn “Đại Thanh luật lệ” thời nhà Thanh, trong đó có điều khoản quy định cách "đối phó" với việc truyền đạo Công giáo của phương Tây (Lịch sử tái diễn vào thế kỷ 20: cải cách ruộng đất).

    Cứ mỗi lần có người ca ngợi lòng yêu nước của hai cụ Phan, Phan Bội và Phan Chu, tôi lại nhớ tới môt cụ Phan khác: Phan Thanh Giản.

    Nếu hai cụ Phan Bội và Phan Chu được nhìn nhận là yêu nước, cụ Phan Thanh lại mang tiếng là bán nước.

    Xét về công sức phục vụ hai cụ Phan Bội và Phan Chu kém xa cụ Phan Thanh.

    Trước đất nước hai cụ Phan Bội và Phan Chu cũng chưa bao giờ nhận lãnh một trách nhiệm nặng nề và nghiệt ngã như cụ Phan Thanh. Trách nhiệm đi Paris để thương lượng chuộc lại ba tỉnh miền Đông.

    Nặng nề thì dễ hiểu rồi. Còn nghiệt ngã là vi "mò kim đáy biển" đã là chuyện hoang đường, đằng này cụ Phan phải "mò kim đáy biển" vối đôi mắt bị bịt kín.

    Tôi thường tự hỏi từ đâu nảy ra cái ý tưởng chuộc ba tỉnh này? Từ trong đám triều thần hủ nho đui mù hay từ chính Tự Đức? Và cụ Phan được chọn hay cụ tình nguyện nhận lấy sứ mạng?

    Tôi cũng tự hỏi tại sao một người thông minh như cụ Phan lại không thấy rằng việc "chuộc" này thực chất là triều đình Huế hoặc Tự Đức muốn cụ đi Paris để tìm cái chỉ có thể tìm được trên chiến trường ba tỉnh miền Đông. Nói cụ làm chuyện hoang đường "mò kim đáy biển" là vì vậy.

    Hình dung phái đoàn của cụ Phan chuẩn bị đi Paris ngày ấy tôi cố tìm xem trước cụ ai là người Việt đã đến Paris rồi trở về. Tôi chỉ thấy có một người: hoàng tử Cảnh. Nhưng ông hoàng này đến Paris lúc bốn tuổi và trở về lúc chín tuổi. Hoàn toàn là tuổi con nít nên chẳng mang về nước được thông tin gì có giá trị về Paris và nước Pháp. Điều này có nghĩa cụ Phan nhận sứ mạng đi thương lượng chuộc đất nhưng không hề biết trước một chút gì về nước Pháp, về sức mạnh của kẻ thù.

    Nói mắt cụ bị bịt kín là vì vậy.

    Chỉ khi đến Paris cụ mới được mở mắt. Cụ thấy gì?

    Ngày cụ Phan đặt chân đến, Paris đã có đầy đủ những biểu tượng sức mạnh của nước Pháp như được thấy ngày nay. Nghe nói cụ đuợc viên chức Bộ Thuộc địa hướng dẫn đi thăm nhiều nơi. Như vậy hẳn cụ được biết những công trình đồ sộ phi thường như nhà thờ Đức Bà đã có từ 500 năm trước, cung điện Versailles đã 180 tuổi, điện Élysée 140 tuổi, bảo tàng Louvre 70 tuổi, Khải Hoàn Môn 30 tuổi. (Và chỉ 30 năm sau ngày cụ Phan đến Paris có tháp Eiffel, hoàn tất bộ mặt hiện đại của nước Pháp)

    Muốn biết những thứ này có ấn tượng thế nào hãy nhìn lại xem VN lúc ấy có gì.

    Vào lúc cụ Phan đi Pháp Sài Gòn là môt bãi sình lầy chó ỉa. Hà Nội "36 phố phường" chỉ toàn là nhà tranh vách đất. Kinh thành Huế, chỗ được gọi là "cung điện" nơi vua Tự Đức ở nền được lát bằng gạch bát tràng. Ngự lâm quân đi chân không, các quan vào chầu vua quỳ trên sân đất nện.

    Tương phản sức mạnh của hai lực lượng Pháp - Việt không còn chỗ nào để nghi ngờ. Và người Pháp, với những bài học từ thiên tài quân sự Napoleon, thừa biết không thể nào tìm kiếm ở đâu khác cái cần phải tìm kiếm trên chiến trường.

    Và cụ Phan trở về, trắng tay.

    Về đến Huế, bị Tự Đức hạch tội cụ cam chịu.

    Khi Pháp tấn công ba tỉnh miền Tây cụ đầu hàng.

    Biết rõ sức mạnh của kẻ thù cụ đầu hàng là phải. Đầu hàng là để cứu dân. Chống trả như Hoàng Diệu, Nguyễn Tri Phương rồi sẽ cầm cự được bao nhiêu ngày? Chống trả chỉ làm chết lính, chết dân, chống trả không giữ được thành, không giữ được đất. Cụ không tham sanh huý tử, cụ nghĩ tới sinh mạng của dân lành.

    Sứ mạng chuộc ba tỉnh miền Đông đươc giao cho cụ, rồi sứ mạng phòng thủ ba tỉnh miền Tây cũng được giao cho cụ, nhưng hôn quân Tự Đức và đám triều thần hủ nho không thấy được tính chất hoang đường của những sứ mạng này. Họ lên án cụ là bất trung, phản quốc!

    Một ông vua chỉ biết đọc chữ Tàu và chưa bao giờ bước chân ra khỏi kinh thành Huế kết tội cụ phản quốc kể ra cũng có thể hiểu được. Lạ là đã qua 150 năm, khi lịch sử đã phơi bày ra tất cả những góc khuất, nhưng khối kẻ vẫn cúi đầu nhai lại lời của người khác rằng cụ Phan bán nước!

    Xử bắn hàng chục vạn dân vô tội như Hồ Chí Minh thì được tôn vinh là yêu nước. Cứu hàng trăm ngàn mạng dân lành như cụ Phan lại bị phỉ nhổ là bán nước!

    Xem ra dân tộc này vẫn chưa thoát khỏi cơn u mê để nhận thức cho đúng cái gì là đất nước.

    Tên tác giả viết:
    Xử bắn hàng chục vạn dân vô tội như Hồ Chí Minh thì được tôn vinh là yêu nước. Cứu hàng trăm ngàn mạng dân lành như cụ Phan lại bị phỉ nhổ là bán nước!

    Xem ra dân tộc này vẫn chưa thoát khỏi cơn u mê để nhận thức cho đúng cái gì là đất nước.

    Sự u mê của Dân tộc đã bị đảng Cs và 2 nhà nước của nó định hướng.
    Nhưng ở miền Nam trước 30.4.1975 thì không.
    Sài Gòn và một số Thành phố lớn của miền Nam Việt Nam trước 30.4.1975 có những con đường rộng, lớn mang tên Phan Thanh Giản.
    Ở Sài Gòn, Sau 1975, đường Phan Thanh Giản bị đổi tên thành đường Điện Biên Phủ.

    https://vi-vn.facebook.com/notes/s%C3%A0i-g%C3%B2n-tr%C6%B0%E1%BB%9Bc-1975/t%C3%AAn-%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng-ph%E1%BB%91-s%C3%A0i-g%C3%B2n-tr%C6%B0%E1%BB%9Bc-v%C3%A0-sau-1975/766653340106150/

    Ở Cần Thơ có trường Trung học Phan Thanh Giản.

    https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_h%E1%BB%8Dc_Phan_Thanh_Gi%E1%BA%A3n_(C%E1%BA%A7n_Th%C6%A1)

    Có youtube về trường Trung học Phan Thanh Giản Cần Thơ

    https://www.youtube.com/watch?v=Jfj9-hm9Nzg

    Đọan dưới, trích từ Wiki, viết về Phan Thanh Giản.

    Tên tác giả viết:

    ......
    Cũng có nhiều trí thức đương thời đã tỏ lòng thông cảm cho ông. Như Nguyễn Thông đã từng dâng sớ lên vua Tự Đức để giãi bày nỗi oan cho ông. Và nhà thơ đương thời Nguyễn Đình Chiểu cũng đã tỏ thái độ thương tiếc, trân trọng ông qua bài thơ điếu:

    Minh tinh chín chữ lòng son tạc,
    Trời đất từ rày mặc gió thu.
    .......
    Sau khi thành mất, Phan Thanh Giản gói mũ áo, phẩm hàm, kèm theo sớ tạ tội và gửi về triều. Song chờ nửa tháng vẫn không thấy triều đình hồi âm. Lo lắng rồi thất vọng, Phan Thanh Giản uống thuốc độc tự sát vào nửa đêm ngày 5/7 năm Đinh Mão, tức 4/8/1867, hưởng thọ 72 tuổi.
    ....
    Soái phủ Pháp là Pierre Paul Marie de La Grandière sai đưa linh cữu ông với đoàn binh hộ tống về Bảo Thạnh an táng. Mộ ông rất khiêm nhường, đề bảy chữ Nho: Lương Khê Phan lão nông chi mộ, giao cho Phan Đôn Hậu và Phan Đôn Khải chăm nom.[4]

    Đền thờ Phan Thanh Giản hiện ở ấp Thạnh Nghĩa, xã Bảo Thạnh, huyện Ba Tri, Bến Tre. Và từ rất lâu, nhân dân ở vùng núi Ba Thê, thuộc huyện Thoại Sơn tỉnh An Giang vẫn coi ông là một vị thần Thành Hoàng. Ngoài ra ông còn được thờ tại Văn Thánh Miếu Vĩnh Long.
    ....
    Năm 1963, hành động giao nộp ba tỉnh miền Tây, được Trần Huy Liệu đem ra bàn luận, và đã kết tội ông là kẻ bán nước[11].

    Sau 1975, nhiều đường phố ở miền Nam Việt Nam mang tên Phan Thanh Giản đã bị đổi thành tên khác.

    https://vi.wikipedia.org/wiki/Phan_Thanh_Gi%E1%BA%A3n

    Nguyễn Jung

    Bác Dân Quê (Dương Tố Yển, Dân cấp xã...) phân tích chí lý quá, bác có tầm nhìn thấu xa hơn tác giả khờ khạo của bài viết này .

    Tác giả viết: "Nếu chúng ta đặt vào hoàn cảnh, tấm lòng của ông thì việc ông ủng hộ cả ông Diệm, ông Hồ, ông Thái Học," Có lẽ tác già bài này chưa nghiên cứu sâu về Phan Bội châu thì phải. Cụ Phan có mấy đièu khác hàon toàn cụ Hồ:
    1 - Cụ Hồ đi vào hàng ngũ bình dân công nông ít học để vận độn họ làm CM. Không những thế cụ Hồ còn chó chủ ttr]ơng công nông hóa trí thức, các ông ký ông phấn cũng rời bỏ bàn giáy mà di kéo xe tay, ra các khu mỏ vào đồn điền cao su ba cùng với quàn chúng lao động để vận động họ theo CM. Ngược lại cụ Phan Bội Châu thì nêu lên muốn làm CM thì phải học cao hiểu rộng để mở mang trí tuệ , có tầm nhìn. Điều này thể hiện trong tác phẩm "Hậu Trần dật sử" của cụ. Bản than cụ cũng là người học cao, đỗ đạt cao.Cụ Hồ thì rất lí học.
    2- Điều thứ hai là cụ Phan có nhạn xét về Nguyễn Ái Quốc như sau: "Trong những người xuất dương hoạt động CM thì Nguyễn Ái Quốc là người sắc sảo nhất, nhưng Nguyễn Ái Quốc lên cầm quyền thì nước loạn". Điều này thì quá đúng. Sau đánh giặc là đánh dân, loạn từ trong nhà loạn ra.
    Hai cụ giống nhau ở chỗ cùng có tư tưởng vọng ngoại "đuổi hùm phí trước, rước beo phía sau". Tài tổ chức thì cụ Hồ ăn đứt cụ Phan vì cụ Hồ được Liên xô rèn luyện cho một cách bài bản.
    Cụ Hồ trong lòng không ưa cụ Phan nhưng lại sợ, còn có tin cụ Hồ và những người CS báo chó mật thám Pháp bắt cụ Phan một là được tiền thưởng, hai là triệt một phe phái. Người CS vốn là người độc quyền mọi lĩnh vực, kể cả độc quyền yêu nước và độc quyền tham nhũng, độc quyền lẽ phải, độc quyền lẽ trái và độc quyền sai lầm, độc quyền ngu dốt, bắt người khác phải ngu dốt theo mình, trừ người nước ngoài và người Việt ở nước ngoài và những người dã chết.
    Ông tác giả này thích CS lãnh đạo tức là thích dân ta làm nô lệ cho Tàu cộng đấy.

    Hơn 100 năm trước cụ Phan Chu Trinh chủ trương phải đuổi thực dân Pháp cứu nước bằng con đường duy tân xã hội với khẩu hiệu khai dân trí chấn dân khí hậu dân sinh mà việc cần làm trước hết là khai dân trí. Tại sao cụ Phan lại chủ trương khai dân trí trước rồi mới tới đuổi thực dân? Thử sơ lược tình trạng xã hội VN vào thời ấy.

    100 năm trước 99% dân số VN mù chữ. Cũng ngần ấy người dân suốt đời chưa bao giờ đi xa nơi mình được sinh ra 30km. Thông tin văn hoá từ bên ngoài phạm vi làng xã thường chỉ có "chữ thánh hiền", những lời thoại trong tuồng hát, những truyện Tàu, truyện Lục Vân Tiên truyền miệng.

    Đa số người dân lúc ấy có nhận thức nước đã mất và trong lòng chất chứa phẫn uất trước sự vơ vét trắng trợn của thực dân Pháp. Một số có ý chí cứu nước đã tham gia vào các cuộc khởi nghĩa Cần Vương. Những cuộc khởi nghĩa mà nếu thành công sẽ đưa VN trở lại dưới sự cai trị của một ông vua nhà Nguyễn mới. Cứu nước thời kỳ này có nghĩa là cứu vua.

    Cụ Phan không nói rõ dân trí là gi nên mấy điểm sơ lược về tình trạng xã hội như trên có lẽ cũng đủ phản ánh dân trí VN.

    100 năm sau, xã hội VN thay đổi hoàn toàn. Mù chữ đã không còn. Hầu hết người dân đã có lần đi lại từ Bắc chí Nam. Tỷ lệ người đã học qua phổ thông trung học và đại học ngày càng cao. Các phương tiện radio, TV, điện thoại, rồi internet lần luơt hiện diện trong đời sống. Sách vở dịch từ đủ loại ngôn ngữ trên thế giới cũng không thiếu.

    Đặc biệt là trong 40-50 năm trở lại đây nhận thức cứu nước của người dân đã dần dần đổi thành nhận thức yêu nước. Ngày nay đa số người Việt vừa tự xưng bản thân mình vừa ca ngợi người khác có lòng yêu nước.

    Điều này thật tuyệt vời nếu gần đây xã hội VN khônng nổi lên những báo động phải cứu nước.

    Và những báo động cứu nước lần này, khá lạ lùng, vẫn đi kèm với chủ trương khai dân trí như 100 năm trước!

    Cụ Phan phải đội mồ trở lại trần gian để dẫn dắt 100 triệu dân nước Việt bước vào thập niên thứ ba của thế kỷ 21.

    Lạ lùng hơn là 100 năm trước không ai nói rõ dân trí là gì và cần khai ở chỗ nào, 100 năm sau tình trạng vẫn nguyên vẹn như cũ.

    Rõ ràng trong cái khai dân trí này có những khiếm khuyết rất trầm trọng đã bị bỏ qua.

    Tác giả viết:
    Mấy năm qua thật sự vui mừng khi thấy tinh thần Phan Chu Trinh được cổ vũ, nhưng lại thấy rất buồn vì người ta lại hời hợt với Phan Bội Châu. Đấu tranh không cần những cá nhân tỏa sáng, đấu tranh là tổ chức, chính trị là tổ chức. Nếu anh chưa hiểu được điều đó hoặc cố tình lảng tránh nó, thực ra cũng chỉ là dạng cưỡi ngựa xem hoa, học thức hời hợt. Nói thế để hiểu rằng, tôi thà tôn vinh đảng CSVN lãnh đạo hơn là những tập hợp thiếu tính tổ chức dù tất cả họ đều là thánh nhân.

    Không có tổ chức thì sẽ không có sức mạnh, đấu tranh sẽ thất bại. Nhưng muốn có một tổ chức thì điều kiện đầu tiên là những người tham gia phải có nhận thức chung. Tổ chức chính trị là tổ chức làm việc nước. Để thành công trước khi bắt tay tổ chức làm phải có nhận thức chung. Vậy thì nhận thức chung về việc nước là nhận thức về điều gì? Lật đổ cộng sản? Dân chủ? Tự do, nhân quyền ....?

    Pages