Nhìn lại năm 2017 chúng ta có những gì?

  • Bởi Admin
    26/12/2017
    0 phản hồi

    Nguyễn Nữ Phương Dung

    Năm 2017 là năm diễn ra hàng loạt cuộc bắt bớ các tiếng nói đối lập. Ước tính trong năm có khoảng 30 nhà hoạt động nhân quyền bị nhà cầm quyền bắt, bị truy nã, với những cáo buộc tuyên truyền chống chế độ và/hoặc âm mưu lật đổ chế độ. Mặc dù trong nhưỡng người đó chỉ hoạt động về nhân quyền, về môi trường hoặc quyền lợi của người lao động một cách ôn hòa. Đây được cho là năm bắt bớ nặng nề nhất từ hơn 10 năm qua.

    Dù bị đàn áp mạnh và có vẻ như phong trào đối kháng đang đi xuống nhưng không thể phủ nhận được, năm nay cũng có nhiều sự kiện nổi bật diễn ra, mang đến làn gió thay đổi mới mẻ nào đó cho xã hội.

    Cùng điểm lại những thành quả nổi bật trong năm 2017:

    1, Sự ra đời của Quỹ Lương Tâm

    Thành lập vào giữa năm 2017, với phương châm hiện nay "không gia đình nào bị bỏ mặc khi người thân của họ bị giam cầm vì đấu tranh cho quyền con người ở Việt Nam".

    Quỹ Lương Tâm là một nỗ lực của những trí thức có uy tín tại Việt Nam nhằm giúp đỡ những người hoạt động vì quyền con người. Thời gian đầu mới thành lập, quỹ ưu tiên hỗ trợ gia đình những nhà hoạt động đang bị cầm tù.

    Tính đến nay Quỹ lương tâm đã hỗ trợ được 8 gia đình nhà hoạt động bị giam cầm với khoảng 20 người được hưởng lợi, đồng thời Quỹ cũng là cầu nối giữa các Nhà Hảo Tâm đến với những người hoạt động cần được giúp đỡ. Hồ sơ của những người hoạt động khi được phê duyệt, gia đình của họ sẽ được nhận hỗ trợ hàng tháng cho đến khi họ được trả tự do.

    Mặc dù trước đây có nhiều hội nhóm giúp đỡ cho gia đình các Tù Nhân Lương Tâm. Nhưng có thể nói, sự ra đời của Quỹ Lương Tâm là một tin vui cho phong trào đấu tranh nói chung và những người hoạt động nói riêng, để họ có thể tự tin hơn trong công việc hoạt động xã hội, rằng nếu vì các hoạt động cho cộng đồng mà bị nạn, thì họ cũng yên tâm khi gia đình cũng được đảm bảo phần nào về mặt tài chính.

    2, Xuất bản sách Chính Trị Bình Dân

    Chính Trị Bình Dân do NXB Giấy Vụn ấn hành là quyển sách viết về những khái niệm chính trị xuất hiện đầu tiên ở Việt Nam [sau năm 75].

    Quyển sách ra mắt vào tháng 9 năm 2017 được viết bởi nhà báo Pham Doan Trang, với mong muốn của tác giả là xóa bỏ suy nghĩ cho rằng chính trị chỉ thuộc về một nhóm thiểu số mà đó là thuộc về cuộc sống, là đơn giản như cơm ăn áo mặc. Người bình dân nào cũng đều có quyền chính trị, biết về chính trị.

    Đây là một cuốn sách nhập môn về những kiến thức căn bản về chính trị mà tác giả đã “cố gắng để làm cho nó dễ hiểu và thú vị, góp phần đánh tan định kiến ‘chính trị là xấu xa, thủ đoạn’ ở đại đa số người Việt Nam”.

    Cuốn sách dày 502 trang hiện đang được bán trên Amazon với giá 20$. Đặc biệt, Số tiền tác giả có được qua việc bán sách toàn bộ đều được chuyển về Quỹ Lương Tâm.

    Tác phẩm ra mắt được giới trí thức hoạt động xã hội đánh giá cao về cả nội dung, phong cách viết và mức độ cần thiết của nó trong bối cảnh hiện tại của Việt Nam. Sự ra đời của cuốn sách mở ra một tương lai mới mẻ cho phong trào hoạt động đấu tranh. Thông qua cuốn sách, các khái niệm chính trị từ đây đã không còn mơ hồ với những người quan tâm đến chính trị xã hội nữa.

    Và dĩ nhiên nhờ những kiến thức “chính trị bình dân” đó, phong trào đối kháng từ đây sẽ không còn trở nên đáng sợ nữa. Và người dân cũng không còn sợ 2 chữ chính trị nữa.

    3, Vận động thành công hiệp định EVFTA "Phải có những điều khoản ràng buộc về nhân quyền".

    Vào tháng 2/2017 một số nhà hoạt động đã gặp gỡ phái đoàn dân biểu thuộc Tiểu ban Nhân quyền của Quốc hội châu Âu (DROI) trong tương quan Việt Nam - EU kí kết hiệp định thương mại tự do (EVFTA).

    Trong buổi gặp gỡ các nhà hoạt động đã đưa ra các khuyến nghị yêu cầu EU phải đặt ra những điều kiện về quyền lao động gắn liền với nhân quyền đối với chính quyền Việt Nam như: Quyền có nghiệp đoàn độc lập, quyền đình công, quyền thương lượng tập thể, quyền tụ do hiệp hội ...

    Những yêu cầu nêu trên của các nhà hoạt động nhằm giúp bảo vệ quyền lợi người lao động Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, toàn cầu hóa mà những hiệp định tự do thương mại mang đến.

    Sau cuộc gặp gỡ vào tháng 2 hàng loạt các cuộc vận động nhỏ khác với các sứ quán EU cũng được thực hiện tại VN. Bên cạnh đó chuyến vận động UPR ở EU vào tháng 9 các nhà hoạt động cũng không quên đề cập đến điều kiện nhân quyền trong việc kí kết hiệp định EVFTA. Gần đây nhất là vào tháng 11, trước thềm đối thoại nhân quyền EU - VN, liên minh EU đã mời đại diện các tổ chức XHDS độc lập tham vấn về nhân quyền, trong buổi gặp gỡ các nhà hoạt động tiếp tục nêu lại các yêu cầu về nhân quyền mà chính quyền Việt Nam cần phải khắc phục để hội nhập với quốc tế.

    Sau nhiều nỗ lực vận động của các tổ chức XHDS độc lập kể trên, phía EU đã yêu cầu chính phủ VN phải chấp nhận các khuyến nghị mà các nhà hoạt động Việt Nam đề xuất. Như vậy hiệp định EVFTA sẽ không chỉ là quyền lợi về kinh tế của VN - EU mà sẽ gắn chặt với các đòi hỏi về nhân quyền.

    Đây là một thành công và là tín hiệu đáng mừng bởi để 1 quốc gia phát triển không chỉ là kí kết được nhiều hiệp định thương mại quốc tế mà người dân cũng cần phải có tự do, nhân quyền phải được cải thiện để hội nhập với thế giới. Để có được những điều đó, các hiệp định thương mại cần phải có các ràng buộc về nhân quyền.

    4, XHDS độc lập luôn là lực lượng sẵn sàng hỗ trợ cho các phong trào dân sinh

    Năm 2017 nổi bật lên là những phong trào đấu tranh về dân quyền, dân sinh, đòi quyền lợi của người dân. Sự kiện ở Đồng Tâm và BOT Cai Lậy chính là diễn biến hiển nhiên tất yếu của một xã hội đầy rẫy những bất cập như ở Việt Nam.

    Những phong trào dân quyền này có thể được cho là hình thức nghiệp đoàn độc lập sơ khai: FB Group Bạn Hữu Đường Xa - Bảo vệ quyền lợi những người tài xế chung ngành nghề với nhau. Hoặc Đồng Tâm là một kiểu hình thức nông hội....

    Điểm chung của các sự kiện này đều là tập hợp những người có cùng hoàn cảnh, bước qua rào cản sợ hãi để bảo vệ quyền lợi của nhau. Tạo nên một không khí sôi động góp phần vào bức tranh đấu tranh thay đổi xã hội thêm đa dạng, không chỉ gói gọn trong phong trào đòi hỏi dân chủ nhân quyền.
    Qua các phong trào dân quyền, dân sinh mới hình thành, chúng ta có thể thấy được tầm quan trọng của mạng xã hội, đặc biệt là truyền thông Facebook góp phần vào công cuộc thúc đẩy tiến bộ xã hội ở Việt Nam. Các Blogger, Facebooker cũng là nơi đưa tin sớm nhất và theo dõi hỗ trợ một phần nào đó cho các phong trào dân quyền này.

    Ở sự kiện Đồng Tâm những gương mặt như: Lê Dũng Vova Le Van Dung, Nguyễn Xuân Diện Chú Tễu, Nguyễn Đăng Quang, Nguyễn Đình Ấm, Nguyen Anh Tuan v.v... những người này hoặc là trực tiếp đến tận nơi đưa tin, hỗ trợ pháp lý, truyền thông, hoặc là cầu nối giữa nông dân Đồng Tâm với các luật sư, báo chí nhà nước, hoặc vận động, truyền thông dư luận để đảm bảo quyền lợi cho người nông dân.

    Ở BOT Cai Lậy nhờ bài hát chế vui nhộn "Tiền Giang Đông Tiền Giang Tây" hay "Cô gái chặn đường BOT Cai Lậy" của Đinh Nhật Uy qua giọng ca ngọt ngào của Nguyễn Tín mà hiệu ứng lan tỏa rất lớn, nhiều tầng lớp bình dân trước đây không quan tâm đến chính trị xã hội cũng chú ý đến. Học giả Hoàng Dũng, nhà báo Trương Châu Hữu Danh là một trong những Facebooker theo dõi và nhiệt tình hỗ trợ đưa tin. Ngoài ra còn nhiều hình thức của các cá nhân khác cũng góp 1 phần vào thành công của BOT Cai Lậy.

    Đồng Tâm hay BOT Cai Lậy cũng cho thấy rằng đấu tranh trước bất công, đòi hỏi nhân quyền, bất hợp tác hay bất tuân dân sự đã không còn mang cái mác "phản động" đáng sợ nữa, không chỉ riêng một nhúm nhỏ muốn thay đổi xã hội hay quan tâm nhân quyền, dân chủ nữa. Mà bây giờ bất cứ người dân hay cộng đồng yếu thế nào cũng có thể sẵn sàng gầy dựng nên một phong trào đòi hỏi quyền lợi cho chính họ, đó chính là mưu cầu, mong muốn thiết yếu tự phát của người dân.

    Và XHDS độc lập với sứ mạng phụng sự cộng đồng, thúc đẩy tiến bộ xã hội luôn là lực lượng sẵn sàng hỗ trợ, không ngại ngần giúp sức cho các phong trào đòi hỏi quyền lợi chính đáng của người dân.

    5, Giam giữ bắt bớ hàng loạt nhà hoạt động nhân quyền nhưng không giam được tư tưởng tự do của họ.

    Năm 2017 có thể nói là năm đáng sợ của các nhà hoạt động nhân quyền, hàng loạt cuộc bắt bớ, giam giữ diễn ra từ đầu năm cho đến nay khiến bầu không khí phong trào trở nên tồi tệ.

    Mức án tù dành cho các nhà hoạt động cũng trở nên nặng nề hơn trong năm nay. 2 nhà hoạt động nữ có 2 con nhỏ là blogger Mẹ Nấm - Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và Trần Thị Nga trong cùng một năm bị đưa ra xét xử với mức án 9-10 năm tù khiến dư luận không khỏi bàng hoàng phẫn nộ. Sinh Viên 24 tuổi Phan Kim Khánh đã phải trả giá bằng 6 năm tuổi trẻ của mình chỉ vì nói lên vấn nạn của đất nước trên Internet.

    Và còn nhiều bản án bất công oan sai khác đã diễn ra trên đất nước này...

    Tuy tất cả các bản án dành cho các nhà hoạt động nhân quyền năm nay vô cùng nặng nề & tàn nhẫn nhưng hầu như tất cả những nhà hoạt động bị đưa ra xét xử đều cho rằng bản thân không có tội.

    Sinh viên Phan Kim Khánh thật thà thừa nhận trước tòa hành vi của mình và cho rằng "đây là kết quả của nhận thức". Blogger Mẹ Nấm thì dõng dạc khẳng định "Nếu được làm lại từ đầu tôi vẫn chọn con đường này, một xã hội phát triển nên lắng nghe tiếng nói đa chiều để thay đổi".

    Điều đó cho thấy, dùng nhà tù, bản án nặng đối với các nhà hoạt động là vô dụng.

    Ngược lại những bản án nặng nề, bất công như thế đã gây nên làn sóng bức xúc âm ỉ trên mạng xã hội. Nhiều bức tranh biếm họa ẩn dụ về phiên tòa bất công của blogger Mẹ Nấm, hay các bài viết của các nghệ sĩ bức xúc về phiên tòa xét xử nhà hoạt động là bất công, phi lý được chia sẻ khắp nơi trên mạng xã hội.

    Điểm qua những sự việc kể trên thì trong năm 2017 phong trào thúc đẩy tiến bộ xã hội cũng có những chuyển biến mới mẻ, tích cực mặc dù có nhiều thiệt hại và sóng gió nhất trong vài năm trở lại đây.

    Đó cũng là minh chứng cho một sự thật hiển nhiên, xu hướng thay đổi xã hội là một điều không thể tránh khỏi, là nhu cầu tất yếu của người dân, dù nhà cầm quyền có ngăn cấm hoặc tìm mọi cách để ngăn chặn đi nữa. Và XHDS độc lập luôn có một phần nhất định vào chuyển biến thay đổi đó.

    Trải qua một năm đầy thăng trầm, bước sang năm 2018 thách thức sẽ khác và nhiều hơn, nhưng tôi tin rằng mọi nỗ lực thúc đẩy thay đổi xã hội ở Việt Nam chắc chắn sẽ không bao giờ dừng lại.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi