Công nghiệp ô tô, một câu chuyện buồn

  • Bởi Admin
    01/09/2017
    4 phản hồi

    Bạch Hoàn

    Một chiếc xe Camry 2017 có giá từ nhà sản xuất là 26.991 USD. Sau khi cộng các khoản chi phí nhập khẩu về Việt Nam, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế VAT, thì giá chiếc xe này đã nhảy lên đến 92.899 USD. Tại sao lại có sự vô lý đến kinh khủng như thế?

    Phải nhìn nhận một thực tế đáng buồn là, để hiện thực hoá giấc mơ có một ngành công nghiệp ô tô, Chính phủ đã kiên trì bảo hộ cho các nhà sản xuất ô tô trong nước suốt 25 năm qua. Nhưng đến giờ, ước mơ vẫn chỉ là mơ ước.

    Suy cho cùng, mọi sự phát triển đều phải vì mục tiêu người dân được sử dụng những sản phẩm, dịch vụ tốt nhất nhưng giá cả phù hợp nhất. Việc bảo hộ cho ngành công nghiệp ô tô đã khiến người tiêu dùng Việt Nam lại phải trả một chi phí quá đắt đỏ. Giá xe ô tô ở Việt Nam đã bị đội nhiều lần. Thực sự vô cùng bất hợp lý khi người Việt thu nhập thấp mà giá xe cao gấp 2 lần Thái Lan, thậm chí gấp 3 lần người Mỹ. Điều vô lý này, nếu còn tồn tại, thì sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô cũng thất bại ở cái đích cuối cùng.

    Suốt mấy chục năm qua, Chính phủ kiên trì bảo hộ cho nền sản xuất, đúng ra là lắp ráp ô tô trong nước bằng chính sách đánh thuế nhập khẩu cao ngất ngưởng. Kết quả của việc ban hành các chính sách bảo hộ cho doanh nghiệp sản xuất ô tô nhưng lại không đi kèm một chương trình hành động với sự ràng buộc trách nhiệm của các nhà sản xuất, lắp ráp trong nước đã dẫn đến tỉ lệ nội địa hoá quá thấp.

    Cụ thể, đối với loại xe dưới 9 chỗ ngồi, mục tiêu tỉ lệ nội địa hoá vào năm 2005 - tức 12 năm trước - là 40% và năm 2010 là 60%. Thế nhưng đến giờ, thực tế mới chỉ đạt mức trung bình trong khoảng 7-10%. Đó là chưa kể, tỉ lệ 7-10% này lại chủ yếu là những linh kiện đơn giản, hàm lượng chất xám thấp.

    Trong khi đó, nhìn sang các nước khu vực ASEAN, tỉ lệ nội địa hoá của họ đã ở mức 60-70%, riêng Thái Lan thậm chí đã đạt 80%. Chỉ còn hơn 3 tháng nữa, công nghiệp ô tô của VN sẽ phải đối mặt với một cuộc cạnh tranh khốc liệt, một cuộc cạnh tranh hoàn toàn không cân sức với ô tô đến từ các nước như Thái Lan, Malaysia... khi các cam kết hội nhập đã đến hạn phải thực thi.

    Nghĩa là, bắt đầu từ năm 2018, ô tô sản xuất ở khu vực ASEAN có tỉ lệ nội địa hoá từ 40% trở lên sẽ được hưởng thuế suất thuế nhập khẩu ở mức 0%. Ngành sản xuất ô tô của Việt Nam, dù là xe lắp ráp, không những mất hoàn toàn lợi thế cạnh tranh trong xuất khẩu, mà còn mất thị trường nội địa vào xe nhập khẩu đến từ các nước ASEAN.

    Tôi không có hi vọng gì vào việc giá xe sẽ giảm vào năm 2018. Một mặt Chính phủ sẽ vẫn kiên trì bảo hộ cho công nghiệp ô tô vốn đã ì ạch quá nhiều năm nay thông qua công cụ thuế nội địa, một mặt xu hướng độc quyền phân phối xe, với những điều kiện ngặt nghèo đang được áp dụng, thì một chiếc xe giá rẻ có thể vẫn chỉ là giấc mơ của hàng triệu người dân nước Việt.

    Nếu không có một sự đột phá trong chính sách và thực thi chính sách, nếu không có một thương hiệu ô tô Việt đủ mạnh làm đối trọng, thì người tiêu dùng Việt Nam sẽ tiếp tục phải trả giá đắt cho ô tô và cân đối vĩ mô sẽ tiếp tục thiếu một cột trụ quan trọng là công nghiệp chế tạo mà ô tô là đỉnh cao của công nghiệp này.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Tôi thắc mắc là làm sao có thể bán lại các dự án đã trúng thầu ?
    Giả sử công ty A kêu gọi đấu thầu 1 dự án của công ty A.
    Công ty chủ A nghiên cứu khả năng các công ty tham dự đấu thầu có thể thực hiện thành công dự án (kinh nghiệm chuyên môn, khả năng tài chánh, thành tích, ...).
    Ví dụ công ty B trúng thầu và ký hợp đồng với công ty chủ A.
    Về mặt pháp lý và thực tế, công ty A chỉ biết và giao dịch trực tiếp với công ty B.
    Như vậy là sao công ty B bán lại dự án trúng thầu cho công ty khác được ?

    Để tránh qua trung gian, công ty chủ A cứ gọi đấu thầu một cách công khai (Call for bids, appel d'offres)

    http://www.bbc.com/vietnamese/41115583

    "Bản chất của họ là tư bản thân hữu. Họ chỉ sử dụng quan hệ để mưu cầu đặc lợi. Họ thầu nhiều công trình bằng những thông tin độc quyền họ có được. Họ đấu thầu các dự án, khi đấu thầu được rồi thì họ bán cho các nhà thầu khác.

    “Mặc dù công nghiệp ô tô ở Việt Nam đã được nuôi dưỡng khoảng hơn 30 năm nay rồi nhưng chi phí để lắp ráp một chiếc ô tô trong nước đắt hơn so với ở nước ngoài rất nhiều.

    Dỏm, tham nhũng, tham lam như thế thì làm sao cạnh tranh nổi !!

    http://www.bbc.com/vietnamese/41115583

    “Ví dụ trong ngành công nghiệp ô tô. Các doanh nghiệp sản xuất ô tô thực ra chỉ là lắp ráp. Họ lobby để chống lại chính sách tự do hóa nhập khẩu ô tô.

    “Mặc dù công nghiệp ô tô ở Việt Nam đã được nuôi dưỡng khoảng hơn 30 năm nay rồi nhưng chi phí để lắp ráp một chiếc ô tô trong nước đắt hơn so với ở nước ngoài rất nhiều.

    “Tại sao lại có chuyện vô lý như thế? Là vì có sự hiện diện của những hành vi có thể gọi là tư bản thân hữu.

    “Rõ ràng là những hành vi mang tính tư bản thân hữu này chỉ tìm kiếm những đặc lợi đặc quyền không phản ánh giá trị gia tăng do bản thân họ làm ra. Họ chỉ tìm kiếm phần chênh lệch có được do chính sách ngăn cấm.”

    Chỉ có một số nước có thương hiệu xe hơi nổi tiếng như Pháp (Citroen, Renault, Peugeot), Đức (Mercrdes, VW, ...), Mỹ, Ý, Anh, Nhật, Nam Hàn, Tàu, Thụy Điển, ...

    Theo kinh nghiệm của các nước không có thương hiệu xe hơi, họ sẽ chuyên trách về lắp ráp xe hơi để xuất cảng.
    Muốn vậy cần :
    -nhân công tay nghề cao : trường nghề công nghệ và đại học
    -năng xuất cao. Về điểm này tôi e rằng công nhân VN không có sức, không có thể lực bằng công nhân Âu, Mỹ
    -cảng biển tốt cho chuyên chở phân phối xe hơi
    -trung tâm nghiên cứu để test các linh kiện xe hơi
    -trung tâm nghiên cứu các công nghệ mới, để phát triển mạng lưới xí nghiệp trong nước và các đại học, các chất liệu mới, ...
    -đánh giá và theo dõii các dự án liên quan đến thị trường xe hơi, thuế và phí, hạ tầng cơ sở

    VN nên tập trung phát triển các mục tiêu trên, công thêm nhân công rẻ, có thể cạnh tranh tốt

    http://thanhnien.vn/kinh-doanh/pha-san-chien-luoc-noi-dia-hoa-o-to-408064.html

    Theo ông Nguyễn Minh Đồng, một chuyên gia về ô tô có nhiều năm làm việc tại Đức, việc ưu đãi thuế để các nhà đầu tư ô tô NĐH là không tưởng. Vì các hãng ô tô, ngay tại chính hãng cũng chỉ sản xuất chiều sâu được 36 - 45% các chi tiết của chiếc xe, phần còn lại được các nhà sản xuất linh kiện ở các quốc gia khác cung cấp.

    Theo một chuyên gia khác, đưa ra “miếng bánh” ưu đãi chỉ để đổi lấy cam kết, nhưng lại quên đi ràng buộc với các DN, cơ quan quản lý chẳng khác nào nắm dao đằng lưỡi.

    Sai lầm từ chiến lược

    Sự thất bại của chính sách NĐH ô tô tại VN hôm nay không nằm ngoài dự báo. Bởi, sai lầm của các cơ quan hoạch định chính sách đối với ngành công nghiệp ô tô trong thời gian qua nằm ở chỗ “ép” tỷ lệ NĐH đối với các DN mà không căn cứ trên trình độ công nghệ và vốn đầu tư. Ngành công nghiệp ô tô đòi hỏi vốn đầu tư rất cao vì đó là ngành cơ khí có độ chính xác, an toàn, chất lượng, kỹ thuật cao. Những nhà sản xuất ô tô có thương hiệu chỉ mua những linh kiện đảm bảo chất lượng để không ảnh hưởng đến thương hiệu của họ. Trong khi đó, chiến lược phát triển ô tô VN chỉ dựa vào ưu đãi thuế nhằm đạt mục tiêu NĐH sản phẩm linh kiện. Đây là việc không tưởng.

    Bên cạnh đó, sở dĩ công nghiệp phụ trợ của VN không phát triển được còn có lý do là dung lượng thị trường ô tô của VN quá nhỏ bé. Vì nhỏ bé nên các nhà đầu tư không muốn lao vào sản xuất linh kiện phụ trợ cung cấp cho các DN trong nước. Họ lại càng không thể mơ đến việc cạnh tranh với Trung Quốc, Thái Lan, Đài Loan... trong việc xuất khẩu linh kiện ô tô.

    Cái vòng luẩn quẩn của ngành công nghiệp ô tô VN chính là Nhà nước một mặt kêu gọi phát triển công nghiệp phụ trợ để giảm giá ô tô, nhưng mặt khác lại đề ra chính sách hạn chế sử dụng ô tô bằng cách áp dụng thuế TTĐB. Trong khi công nghiệp phụ trợ muốn phát triển thì dung lượng thị trường phải lớn, lượng tiêu dùng phải cao...

    Có ông bà đại biểu QH nào lên tiếng không ?

    http://khampha.vn/kinh-doanh/cn-o-to-viet-nam-dang-bi-kim-ham-c10a34123.html

    Hiệp hội Vận tải ô tô vừa có kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ cùng Bộ Tài chính và Bộ Giao thông vận tải, rà soát lại các chính sách thuế và phí, những gì phù hợp thì giữ nguyên, những gì không phù hợp thì cần phải điều chỉnh, thậm chí có thể bãi bỏ. Trong đó, cụ thể nhất là đề nghị giảm thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt để giá xe ô tô của Việt Nam ngang bằng với các nước trong khu vực và trên thế giới; giảm thuế VAT từ 10% xuống 5%; thuế thu nhập doanh nghiệp giảm từ 25% xuống 20%.