Cải cách tư pháp: Cần những phiên tòa như thế!

  • Bởi Admin
    28/06/2017
    1 phản hồi

    Mõ Làng

    Dân Luận: Đúng rồi, cần những phiên tòa công khai tranh tụng như thế, và nhất là dành cho những nhà bất đồng chính kiến như Nguyễn Ngọc Như Quỳnh ngày mai lại càng cần sự công khai, minh bạch để cho thế giới và toàn bộ người dân Việt Nam thấy chính quyền đã bắt đúng người, đúng tội, không phải bắt giữ người vì muốn bịt miệng và ngăn cản quyền tự do ngôn luận của người dân.

    Có thể nói, phiên tòa xử Nga - Mỹ là phiên tòa hay nhất trong lịch sử tư pháp hiện nay. Không phải chỉ vì nó được dư luận xã hội khen hay mà còn nó thể hiện sinh động nhất tinh thần cải cách tư pháp trong lĩnh vực xét xử.


    Phiên tòa Nga - Mỹ.

    Trên FB của mình, ông Phạm Xuân Cần đã có một đánh giá rất xác đáng: "Những tín hiệu đó cho thấy đây là một phiên tòa theo mô hình tranh tụng, khác với các phiên tòa theo mô hình thẩm vấn lâu nay. Chưa biết kết cục sẽ như thế nào, nhưng chắc chắn nó sẽ không theo kiểu "án tại hồ sơ" như xưa nay, mà sẽ là "án tại tòa". Nghĩa là kết cục của phiên tòa không phụ thuộc nhiều vào kết quả điều tra của cơ quan điều tra đã thể hiện trong hồ sơ, càng không được "bỏ túi" sẵn theo chỉ đạo, mà phụ thuộc chủ yếu vào quá trình tranh tụng và thu thập xác minh các chứng cứ tại tòa.

    Trước mắt, nhờ mô hình tranh tụng này mà những khuất tất, những dấu hiệu tiêu cực trong quá trình điều tra vụ án, cùng với những phức tạp của xã hội đã được phanh phui trước bàn dân thiên hạ. Đó là cái lãi của dân chúng khi theo dõi phiên tòa này."

    Chưa biết vị quan tòa sẽ tuyên như thế nào nhưng những gì diễn ra mấy hôm nay thật công bằng, dân chủ, thật khác lạ. Kết luận điều tra, cáo trạng đã được bổ sung những thông tin "sốc" tại tòa nhờ tranh biện công khai và tinh thần tôn trọng sự thật của vị quan tòa.

    Qua xét xử mà chúng ta biết thêm có hai bản cung giống nhau; có một đường dây liên lạc trong trại giam với ngoài thông qua giám thị; có đường dây chạy án, dàn xếp sau điều tra; có chuyện làm giả chứng cứ; có "nhân chứng bí mật"... Những thuật ngữ "ép cung, mớm cung, thông cung" được xướng tên. Những khuyết tật do quyền được có luật sư, được ghi âm, ghi hình khi xét hỏi lộ diện.

    Thiên hạ thì quan tâm nhiều đến cái tốt, cái xấu của bị cáo nhưng giới phân tích thì quan tâm đến không khí phiên tòa: Tranh tụng công khai, thẳng thắn, tôn trọng sự thật. Quan tòa giữ quyền "trọng tài công minh", không lạm quyền, lái hướng. Bị cáo được tôn trọng...

    Phiên tòa chưa kết thúc, chắc còn nhiều vấn đề, nhưng những tín hiệu mới là cần phải được ghi nhận. Cải cách tư pháp cần những phiên tòa như thế.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Mõ Làng viết:
    Trên FB của mình, ông Phạm Xuân Cần đã có một đánh giá rất xác đáng: "Những tín hiệu đó cho thấy đây là một phiên tòa theo mô hình tranh tụng, khác với các phiên tòa theo mô hình thẩm vấn lâu nay. Chưa biết kết cục sẽ như thế nào, nhưng chắc chắn nó sẽ không theo kiểu "án tại hồ sơ" như xưa nay, mà sẽ là "án tại tòa". Nghĩa là kết cục của phiên tòa không phụ thuộc nhiều vào kết quả điều tra của cơ quan điều tra đã thể hiện trong hồ sơ, càng không được "bỏ túi" sẵn theo chỉ đạo, mà phụ thuộc chủ yếu vào quá trình tranh tụng và thu thập xác minh các chứng cứ tại tòa.

    Tôi không được đọc các thông tin về nội vụ cũng như diễn tiến của phiên toà mà tác giả đề cập, nhưng qua các quan sát về cách làm việc của hệ thống tư pháp ở VN (được sự chỉ đạo của đảng CSVN và không có sự độc lâp) thì tôi cho rằng nhận xét của tác giả là quá lạc quan, hời hợt và có thể gây hiểu lầm (misleading).

    Trước hết cần hiểu rằng tư pháp ở VN là công cụ để bảo vệ quyền lực của đảng CSVN. Kế đến cần phân biệt các vụ án hình sự, dân sự, hay thương mại, v.v.

    Trong các vụ án hình sự mà bị cáo bị coi là nguy hiểm cho quyền lực lãnh đạo của đảng CSVN (thì dụ những nhà đấn tranh cho dân chủ) thì luôn luôn không có phiên toà công khai (công chúng không được tham dự), luôn luôn không có tranh luận thật sự, luôn luôn có án bỏ túi không căn cứ vào bằng chứng pháp lý.

    Đối với các vụ án hình sư (trộm cắp, hiếp dâm, án mạng, v. v.) dân sự hay thương mại dù không liên quan gì đến quyền lực lảnh đạo của đảng CSVN nhưng một bên được "bảo kê" bởi quyền lực chính trị lớn hơn bên kia (công an, các viên chức lãnh đạo) thì cũng không có tranh luận thật sự hay hoàn toàn căn cứ trên bằng chứng pháp luật bởi vì bản án vẫn phản ảnh quyền lực tuơng đối của hai bên trong vụ kiện.

    Chỉ đối với các vụ hình sự (như hiếp dâm, án mạng, v.v.), dân sự hay thương mại mà quyền lực chính trị của hai bên trong vụ kiện tương đương thì mới có thể có tranh luận thật sự và bản án phản ảnh bằng cớ pháp luật (cứ tưởng tượng con gái NTD bị con trai NXP hiếp dâm). Có thể đây là trường hợp trong bài viết của tác giả Mõ Làng. Tuy nhiên, khi phiên toà chưa kết thúc thì chưa thể nói mạnh đuơc. Nếu trong thời gian xét xử, một bên tìm được "bảo kê" chính trị mạnh hơn bên kia thì tình hình có thể xoay chiều đến 180 độ.

    Nói tóm lại, việc tranh luận thật sự và kết quả phiên xử phản ảnh bằng chứng pháp lý không phải là điều luôn luôn xảy ra trong toà án và hệ thống tư pháp bị lệ thuộc vào sự chỉ đạo của đảng CSVN.