“Toàn tập chụp mũ”

  • Bởi Admin
    26/06/2017
    0 phản hồi

    Hiện Hữu

    Cách đây khoảng 2 tuần thì trên Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM đã đăng tải một bài báo tên là “Viện Phan Châu Trinh – một tổ chức đáng nghi ngờ” với những nội dung công kích những nhà trí thức, là những người trong những năm qua đã có những nỗ lực hằng ngày cống hiến cho xã hội, nhất là về lĩnh vực giáo dục, học thuật, văn hóa.Nếu nói về động cơ, bối cảnh, mục tiêu viết bài báo “Viện Phan Châu Trinh – một tổ chức đáng nghi ngờ” thì có lẽ không cần phải bàn nhiều thì cũng đã quá rõ và nội dung của nó rõ ràng là mang một sự thiên kiến rõ rệt. Tác giả bài viết này xin được phép tản mạn, mổ xẻ một vài chỗ trong khuôn khổ bài viết này và cũng xin có một số ý kiến riêng, nhận định riêng của bản thân.

    Ngay ở phần đầu thì một trong những nội dung mà bài báo này nêu đó là việc các nhà trí thức của Viện Phan Châu Trinh đã lợi dụng tên tuổi của nhà tư tưởng Phan Châu Trinh và bài báo đã sử dụng từ “buôn bán cổ nhân” để thể hiện sự thiên kiến, cố tình có cái nhìn lệch lạc về công việc của các nhà trí thức, thể hiện sự “dán nhãn” ngay từ đầu của bài báo đối với họ. Thiết nghĩ một tổ chức bao gồm những nhà trí thức tình nguyện hợp tác, liên kết với nhau cùng làm công việc thúc đẩy, mở rộng văn hóa, giáo dục, học thuật của nước nhà và trong việc lựa chọn một biểu tượng vừa mang tính định hướng cho hoạt động, vừa mang tính khích lệ, cổ vũ cho mọi người thì trong lịch sử nước nhà về các danh nhân thì lựa chọn hình ảnh cụ Phan Châu Trinh là hoàn toàn hợp lý và hiển nhiên và nếu nói về lĩnh vực văn hóa – giáo dục thì tất cả đã thể hiện hết trong 3 vế “Khai Dân trí – Chấn Dân khí – Hậu Dân sinh” của cụ Phan Châu Trinh và tại sao phải Khai Dân trí trước rồi mới bàn đến hai cái kia ? Bởi lẽ nếu như không Khai Dân Trí trước mà lại Chấn Dân Khí trước thì sẽ hình thành những con người có thể có nhiệt huyết nhưng lại chưa được chuẩn bị đầy đủ về mặt tri thức, tâm thế phù hợp để chấn hưng, khai phóng cho đất nước (ai đã từng tham dự seminar Tư tưởng Triết học Phan Châu Trinh được tổ chức tại Sài Gòn cách đây 1 năm thì trong nội dung của buổi seminar đó cũng đã có đề cập đến vấn đề này). Những hoạt động của Viện – Qũy Phan Châu Trinh thì hoàn toàn đã rõ ràng, không hề có gì mập mờ, đối với Qũy Phan Châu Trinh thì Tôn chỉ hoạt động của Qũy đã được nêu rất rõ:

    Khuyến khích, tôn vinh các công trình nghiên cứu đặc sắc thông qua các giải thưởng.

    Hỗ trợ các hoạt động dịch thuật và Dự án Tủ sách Tinh hoa Thế giới.

    Tổ chức đào tạo và phát triển các giá trị văn hóa Việt Nam và Thế giới.

    Chỉ cần thấy Tôn chỉ trên của Qũy Phan Châu Trinh thì hoàn toàn có thể nhận định rằng là những mục tiêu trên là gắn liền với mục tiêu Khai Dân trí của cụ Phan Châu Trinh và cùng với những hoạt động, tổ chức một cách hoàn toàn công khai, minh bạch và cùng với những kết quả, thành tựu đã tích lũy được kể từ khi thành lập thì có thể thấy hoạt động của Viện – Qũy Phan Châu Trinh là hoàn toàn lấy cảm hứng, tinh thần, tư tưởng của cụ Phan chứ không phải là lợi dụng tiền nhân nhằm một mục đích trục lợi nào đó và từ ngữ “buôn bán cổ nhân” này được nêu ra từ cái nhìn kỳ thị, chụp mũ đối với những nhà trí thức và công việc của họ.

    Tiếp theo, cũng trong bài báo này thì đã có viết một nội dung là: “Qũy Phan Châu Trinh là một quỹ trao giải cho các sách hay được xuất bản hằng năm liên quan đến chủ đề nghiên cứu học thuật.Thế nhưng, quỹ này không trao hay khuyến khích các nghiên cứu học thuật có tính khoa học mà chỉ trao cho các nghiên cứu học thuật mang tính chính trị (có thể là bản thân công trình hoặc tác giả) mà toàn là những nhà chính trị “có vấn đề” với lịch sử cách mạng”.Rõ ràng nhận định trên là hoàn toàn sai lầm và cố tình chụp mũ, bởi lẽ nếu theo dõi các giải thưởng của Qũy Phan Châu Trinh qua các năm thì sẽ thấy Giải Sách Hay và Giải Thưởng Văn Hóa Phan Châu Trinh của Qũy Phan Châu Trinh được trao tặng cho các nhà nghiên cứu - dịch giả của những công trình học thuật đặc sắc, được đề cử, xét duyệt và đánh giá cao về chuyên môn mà những công trình này lại rất đa dạng về lĩnh vực chứ không hoàn toàn là chỉ thuần túy về chính trị như bài báo đề cập, có thể truy cập ngay vào trang web của Qũy Phan Châu Trinh để theo dõi thì sẽ thấy vẫn còn đó những thông tin về các giải thưởng được tổ chức và trao tặng qua các năm, Giải Sách Hay (từ năm 2011) và Giải Văn Hóa Phan Châu Trinh (từ năm 2008).Hơn nữa, cho dù là các công trình học thuật về lĩnh vực chính trị thì không phải là không có tính khoa học trong đó, bởi vì bản thân dịch giả hay nhà nghiên cứu nào khi thực hiện một công trình nào đó phải chịu trách nhiệm rất lớn về sự chuẩn mực về mặt kỹ thuật, phương pháp, dữ liệu được sử dụng để thực hiện công trình theo đúng những yêu cầu, không những thế mà còn phải có một tâm thế là phải đảm bảo về sự khách quan, không định kiến, luôn có tinh thần cầu thị, học hỏi, phê phán và chấp nhận sự phê phán v.v… đó là những nguyên tắc chung được đặt ra đối với một công trình học thuật, vì thế “tính khoa học” có ở mọi lĩnh vực học thuật, trong từng chi tiết và kể cả học thuật về chính trị cũng không ngoại lệ.

    Theo quan điểm của tôi (tác giả bài viết này) thì bất cứ một công trình nào đó được ra đời thì trước tiên nó phải là một công trình đảm bảo tính khoa học chứ không phải là công trình có tính chất chính trị và kể cả công trình nghiên cứu liên quan đến chính trị thì nó vẫn phải đảm bảo tính khoa học thì nó mới là một công trình đúng nghĩa. Tuy nhiên, có thể thấy ở nội dung trên thì bài báo lại cố tình nhấn mạnh tính chính trị của một công trình nghiên cứu - dịch thuật hơn là tính khoa học của nó, tính chính trị ở đây không hiểu theo nghĩa là chủ đề - lĩnh vực của công trình mà chính xác hơn là được hiểu theo nghĩa là mức độ ảnh hưởng như thế nào đến vị thế chính trị của thế lực chính trị đang cầm quyền và các công trình học thuật khoa học được bài báo đề cập ở trên mà bài báo cho rằng đó là những công trình không được Qũy PCT khuyến khích, trao giải so với các công trình học thuật chính trị mà những công trình học thuật chính trị này lại “có vấn đề với lịch sử cách mạng”, từ nhận định này đã chứng tỏ bài báo có ý muốn nói rằng các công trình học thuật khoa học vốn dĩ không có nhiều ảnh hưởng đến chính trị và các công trình học thuật chính trị là rất có ảnh hưởng đến chính trị (thông qua từ khóa: “có vấn đề với lịch sử cách mạng”) và điều này càng thể hiện là đã tồn tại cái tư duy là chỉ cần sử dụng tính chính trị thôi để đánh giá tất cả các công trình khác, đến đây lại phát hiện ra một “tinh thần chụp mũ” đáng nghiêm trọng và tất nhiên là cũng cho thấy “tinh thần chụp mũ” này là song hành với “tinh thần phản khoa học”.

    Có lẽ tác giả bài viết này chỉ phát hiện ra những điểm đáng chú ý như trên là thấy là cần phải có trách nhiệm lên tiếng, phê phán đối với bài báo đó mà thôi, còn những nội dung còn lại của bài báo thì cũng chỉ toàn là sặc mùi quy chụp một cách hồ đồ và chúng không đáng để đề cập thêm nữa.

    Hiện Hữu

    (*) Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi