Về quy định luật sư phải tố giác thân chủ

  • Bởi Admin
    08/04/2017
    0 phản hồi

    Nguyễn Phương Đông

    Luật sư là nghề nguy hiểm, nay cực kỳ nguy hiểm hơn nếu không biết bán đứng thân chủ mình.

    Theo quy định tại Bộ Luật Hình Sự mới đang được trình để Quốc hội thông qua vào tháng 5/2017 tới đây.

    Thì Luật sư sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu không tố giác thân chủ của mình đối với các tội danh xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác.

    Đây là điều đã hoàn toàn đi ngược lại với đạo đức nghề nghiệp Luật sư, về nghĩa vụ tuyệt đối không được tiết lộ thông tin của khách hàng mà mình biết. Cũng như đi ngược lại chính quy định tại Bộ Luật Tố Tụng Hình Sự: "người bào chữa không được tiết lộ thông tin mà mình biết về bị can, bị cáo trừ khi họ đồng ý bằng văn bản".

    Chưa kể nhiều hành vi mà thân chủ trao đổi riêng cho Luật sư biết, Luật sư có quan điểm không cấu thành tội phạm, nhưng cơ quan tiến hành tố tụng lại "được chỉ đạo", thích suy diễn, chụp mũ, vẫn quy kết tội. Khi đó liệu Luật sư có bị buộc tội vì đã không tố giác thân chủ của mình không?

    Điều đó đã vô tình hay cố ý biến Luật sư thành "đặc tình", công cụ hiệu quả của nhà cầm quyền, hoặc nếu không nghe theo thì sẽ dễ dàng bị gài bẫy để bắt và truy cứu cách nhiệm hình sự.

    Nếu quy định này được thông qua tôi chắc chắn rằng sẽ không còn Luật sư nào dám đứng ra bào chữa hay bảo vệ cho người dân khi bị tình nghi về các tội đặc biệt nghiêm trọng hoặc các tội về an ninh quốc gia nữa. Vấn đề này một lần nữa sẽ xâm phạm nghiêm trọng đến hoạt động của nghề Luật sư, điều mà cả thế giới đang cố kiến tạo và vun đắp.

    * * *

    Luật sư Ngô Ngọc Trai: Về quy định luật sư phải tố giác thân chủ

    Nhiều người đang băn khoăn về quy định mới trong dự thảo Bộ luật hình sự sửa đổi, quy định Luật sư phải tố giác thân chủ nếu phát hiện thấy thân chủ phạm thêm tội khác thuộc loại tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội đặc biệt nghiêm trọng khác.

    Tôi chia sẻ ý kiến như sau:

    Tinh thần của nhà làm luật là coi trọng việc xử lý tội phạm, cho nên yêu cầu luật sư là người bào chữa cũng phải tố giác thân chủ.

    Nhưng nên nhớ rằng xử lý tội phạm không phải là mục đích cuối cùng, mà đạt đến công lý mới là mục đích. Nhiều trường hợp xử lý được tội phạm nhưng vẫn không có công lý, nếu bất chấp phương thức thủ đoạn, ví như hủy hoại các giá trị đạo đức niềm tin, hủy hoại luân thường đạo lý để xử lý tội phạm, thì khi đó không có công lý.

    Công lý hàm chứa trong đó các yếu tố sự thật, lẽ phải. Vậy thì buộc luật sư tố giác thân chủ - người mà mình có nghĩa vụ bảo vệ - thì thử hỏi có phải là phản bội, xảo trá, lừa lọc không? Có phải như thế là hủy hoại các giá trị về niềm tin đạo đức không?

    Cho nên một mặt phải xác định là, nhà làm luật coi trọng việc xử lý tội phạm, nhưng đừng bất chấp phương thức thủ đoạn, vì nếu không thì dù có xử lý được tội phạm cũng không có công lý.

    Mặt khác, việc luật sư bào chữa cho thân chủ thực ra cũng chỉ là một thỏa thuận, nó không phải là cái gì thiêng liêng cao quý mà không thể thay đổi được. Thực tế là việc bào chữa có thể chấm dứt và bản thân luật sư hành nghề cũng còn có những nguyên tắc và chuẩn mực giá trị phải tôn trọng.

    Khi đó, quá trình bào chữa mà phát hiện thấy thân chủ phạm thêm tội ác thì luật sư phải cân nhắc giữa sự vi phạm cam kết bảo vệ thân chủ, với việc bảo vệ các giá trị công lý khác.

    Sự cân nhắc ở đây là giữa các mức độ về giá trị, đó không phải là những con số có thể cân đo đong đếm được nên cũng khó biết được cái nào lớn hơn. Nhưng giải pháp cho vấn đề là sẽ chỉ ra những trường hợp cụ thể giúp luật sư thấy rõ được sự chênh lệch về tính quan trọng và mức độ, để biết được mình cần theo hướng nào.

    Theo đó luật pháp không đòi hỏi luật sư phải tố giác thân chủ đối với mọi loại tội phạm, mà chỉ đòi hỏi luật sư tố giác khi thân chủ phạm vào tội ác tày đình mà thôi. Và hiện dự thảo Bộ luật hình sự đòi hỏi luật sư phải tố giác thân chủ phạm các tội xâm phạm an ninh quốc gia và các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác.

    Nhưng tôi cho rằng quy định như vậy là quá rộng và không thỏa đáng, vì thực tế hành nghề luật sư với bản chất hệ thống luật pháp như đã biết, thì với nhiều tội danh thuộc loại xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, nhưng chúng tôi không thấy đó là tội ác hoặc không thấy sự cần thiết phải chống lại quyền lợi thân chủ.

    Nói thẳng ra là những tội bị coi là xâm phạm an ninh quốc gia hiện nay nhiều khi mơ hồ, vô lý và áp đặt. Nhiều hành vi đơn thuần là bóc mẽ những cái sai cái xấu của chính quyền – một việc làm hoàn toàn hợp pháp ở các xứ dân chủ - thì lại bị coi là chống chính quyền ở xứ độc tài.

    Hoặc là những tội đặc biệt nghiêm trọng thật đấy, nhưng vì tính phổ biến của nó, và vì thực trạng xã hội đã đưa đẩy con người ta đến phạm tội, thì cái yếu tố môi trường khách quan lại là cái khiến luật sư thấy vẫn nên bào chữa cho thân chủ, ví như các tội tuy nặng như cũng rất phổ biến như lừa đảo, ma túy, đưa nhận hối lộ, buôn lậu, hiếp dâm, …

    Cho nên tôi cho rằng quy định ràng buộc luật sư phải tố giác thân chủ có thể là cần thiết nhưng cần giới hạn thu hẹp lại phạm vi. Phải liệt kê cụ thể những tội mà luật sư phải có trách nhiệm tố giác chứ không để chung chung là các tội xâm phạm an ninh quốc gia và các tội đặc biệt nghiêm trọng như dự thảo, vì như thế là quá rộng với nhiều sự không hợp lý chứa trong đó.

    Phải liệt kê các tội ra như: Tội khủng bố, tội hoạt động phỉ, tội phản bội tổ quốc, giết nhiều người, và một vài tội khác cụ thể mà thôi.

    Theo FB Luật sư Ngô Ngọc Trai

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi