Lãng - Minh định về con đường đấu tranh!

  • Bởi Admin
    07/02/2017
    8 phản hồi

    Lãng

    Gần đây trên trang facebook của tôi sau loạt bài phân tích về chế độ hiện tại, có nhiều comment vào hô hào cách thức lật đổ chính quyền bằng bạo lực. Đại loại những ý kiến này tập trung vào ý tưởng chờ đợi hoặc thúc đẩy khủng hoảng kinh tế ở Việt Nam, trông đợi nền kinh tế rơi vào đáy khủng hoảng và đói nghèo, trên cơ sở đó thúc đẩy sự bức xúc và tiến tới lật đổ chính quyền hoặc bằng áp lực hoặc bằng bạo lực. Tôi muốn nói rõ rằng, đó là sự ảo tưởng và ngu đần. Đó là một dạng khác của cực đoan và nó cũng xấu xa không kém độc tài cộng sản.

    Hầu hết những người hô hào lật đổi chính quyền một cách cực đoan có lẽ chưa bao giờ tự hỏi: Trong 50 năm qua, các cuộc cách mạng đã diễn ra ở nhiều nước độc tài, vậy còn tại các nước tư bản có nền chính trị tự do thì sao?

    Thực tế mà ít người nhận ra, số cuộc cách mạng tại các nước tư bản nhiều gấp đôi nếu không muốn nói là nhiều gấp ba các nước độc tài. Có điều rất cả các cuộc cách mạng này đều diễn ra trong hoà bình và dựa trên một nền tảng căn bản: "Sự tiến bộ về dân trí và nhận thức". Lấy ví dụ từ chính nước Mỹ, dù lập quốc với một bản hiến pháp về căn bản là bất biến cho đến tận ngày nay, và có một nền chính trị tự do ngay từ ngày đầu lập quốc, nhưng phải mất gần 200 năm, phụ nữ Mỹ mới có quyền bầu cử (năm 1920). Thời điểm kết thúc thế chiến thứ hai năm 1945, Mỹ vẫn là một quốc gia phân biệt chủng tộc nặng nề dù Abraham Lincon đã tuyên bố xoá bỏ chế độ nô lệ trước đó 81 năm (1861). Và phải đến khi Martin LutherKing phát động cuộc đấu tranh bất bạo động trong nhiều năm trời, xã hội Mỹ mới bắt đầu biến chuyển. Sau khi LutherKing bị ám sát năm 1968, nước Mỹ vẫn còn phải đi một chặng đường dài trong cuộc cách mạng đòi quyền bình đẳng, thậm chí chính Michael Jackson, một tượng đài âm nhạc có ảnh hưởng lớn đến văn hoá Mỹ và thế giới, cũng từng là một nạn nhân của tệ phân biệt chủng tộc. Cho đến tận năm 2008 khi Obama thắng cử, nước Mỹ đã mất 63 năm để đạt được những tiến bộ về căn bản trong cuộc cách mạng cho sự bình đẳng của nó. Cũng trong cùng thời kỳ, có 3 cuộc cách mạng công nghệ nối tiếp nhau diễn ra trong lòng nước Mỹ. Tất cả đều dựa trên nền tảng của tiến bộ nhận thức và hoà bình. Nó mang lại những thành quả văn minh bền vững.

    Nhìn vào lịch sử thế kỷ 20, có thể thấy tất cả các cuộc cách mạng về chính trị dựa trên bạo lực đều để lại hậu quả vô cùng nặng nề, phần lớn trường hợp đều không đạt được mục đích cho sự thịnh vượng, vốn là mục đích tối hậu của mọi sự tiến bộ xã hội. Có lẽ ít ai còn nhớ rằng Iraq, Syria, Lybia đều từng là những quốc gia thịnh vượng, với mức thu nhập bình quân đầu người xếp trên mức bình quân thế giới (cao gấp hàng chục lần Việt Nam trong quá khứ). Vậy mà hiện nay, sau hàng thập kỷ tính từ cái chết của Saddam Husein, iraq vẫn đang trong tình trạng chiến tranh và chỉ còn là cái bóng của chính mình. Điều tương tự cũng đang diễn ra tại Syria, Lybia. Những cuộc cách mạng dựa trên bạo lực và hoang tàn, nó không những dễ dàng thúc đẩy mà còn bị chi phối bởi những xu hướng cực đoan. Kể cả trong tình huống may mắn nhất nếu có một nền chính trị dân chủ được thành lập thì nền văn minh vốn đã từng có cũng đã bị tàn phá và kéo lùi nhiều thập kỷ bởi chiến tranh. Đây là một con đường sai lầm. Đấu tranh cho tiến bộ xã hội trước hết và bao giờ cũng phải dựa trên sự thịnh vượng và thúc đẩy thịnh vượng, bởi nếu không mang lại thịnh vượng cho người dân thì cuộc đấu tranh có ý nghĩa gì?

    Có lẽ cũng rất nhiều người từng quên rằng Hàn Quốc cũng từng bị cai trị bởi những chế độ độc tài liên tiếp nhau. Trước khi có nền chính trị dân chủ như hiện nay, người Hàn Quốc cũng từng phải đấu tranh bất bạo động trong nhiều thập niên. Dù rằng nền chính trị tự do ở Hàn Quốc đã được thúc đẩy sau cái chết của tổng thống Park Chung Hee khi ông ta bị ám sát vào năm 1979, tuy nhiên về cơ bản đất nước ấy đã lật đổ được chế độ độc tài trong hoà bình. Tất cả đều dựa trên nền tảng tiến bộ kinh tế và nhận thức.

    Cũng là một sự chuyển hoá hoàn toàn hoà bình, người Đài Loan sau nhiều thập kỷ nằm dưới quyền cai trị độc tài của gia tộc Tưởng Giới Thạch, cuối cùng cũng đạt được một nền chính trị tự do. Cũng chẳng hề có cuộc đấu tranh bạo lực nào diễn ra ở Đài Loan. Người dân đất nước ấy cần mẫn xây dựng nền kinh tế và đấu tranh đòi tự do chính trị trong ôn hoà. Khi thấy không thể kìm kẹp một cộng đồng đã có trình độ rất cao về tư duy, Tưởng Kinh Quốc chịu nhượng bộ và chấm dứt nền cai trị độc tài.

    Có nhiều ý kiến tranh cãi, đại loại chính những khó khăn kinh tế nghiêm trọng đã dẫn tới sự sụp đổ các chế độ cộng sản ở Liên Xô và Đông Âu. Điều đó đúng, nhưng chỉ một phần. Xét về mặt kinh tế, dù gặp khó khăn lớn vào cuối những năm 1980 nhưng mức sống, nền kinh tế và trình độ khoa học kỹ thuật của các nước Đông Âu vẫn cao hơn mức bình quân thế giới và vượt xa Trung Quốc lẫn Việt Nam. Vậy tại sao cộng sản lại trụ được ở Việt Nam, khi cả nước đói ăn vào năm 1985, dân phải ăn bo bo và ngửa tay xin viện trợ lương thực, lạm phát 3 con số liên tiếp đến tận năm 1991, trong khi đó cộng sản lại sụp ở Liên Xô khi chẳng ai ở đó đói vì đất quá rộng, tài nguyên quá nhiều và mật độ dân thì quá ít? Lý do đơn giản: Dân trí của họ cao hơn nhiều ở đây. BaLan có khoảng 30 tr dân mà có tới 10 tr người xuống đường tham gia phong trào công đoàn đoàn kết, người Nga nắm tay nhau làm hàng rào sống chặn xe tăng tiến về dinh tổng thống Boris Enxin... Trong khi đó dù đói vàng mắt nhưng ở TQ lẫn Việt Nam chẳng có gì ngoài một đám sinh viên lẻ loi bị tàn sát tại Thiên An Môn, số còn lại vẫn rất thần tượng bác Mao với lại bác Hồ. Dân trí, do đó là gốc rễ cho mọi sự tiến bộ xã hội.

    Những cuộc cách mạng ấy có nhiều điểm không hoàn toàn giống nhau, diễn ra trong những bối cảnh lịch sử và văn hoá khác nhau, nhưng đều có điểm chung: Dựa trên nền tảng tiến bộ về nhận thức của con người.

    Đây cũng chính là điều tôi muốn nhìn thấy ở Việt Nam. Với một đất nước có nền văn hoá tiểu nông như ở Việt Nam, đồng thời có sự chia rẽ hết sức nặng nề về chính trị và văn hoá, mọi cuộc đấu tranh dựa trên nền tảng đói nghèo và bạo lực đều sẽ chỉ dẫn đến hai hậu quả cơ bản: Trước hết là tất cả những thành quả người Việt Nam đã đạt được trong ba thập niên chuyển hướng sang kinh tế thị trường đều có nguy cơ bị xoá sổ. Thứ hai là trong tình huống bạo lực lan tràn, đất nước rất dễ rơi vào vòng xoáy của những thế lực cực đoan, nhất là khi các quốc gia đang có tranh chấp lãnh thổ với Việt Nam can thiệp phá hoại bằng cách này hay cách khác (mà chúng chắc chắn sẽ làm). Đó sẽ là một tình huống không thấy ngày mai, nó chỉ thay thế một ác mộng bằng một cơn ác mộng kế tiếp.

    Mọi cuộc cách mạng hướng tới văn minh ở Việt Nam, nhất định phải được xây dựng trên nền tảng của sự tiến bộ về tư duy và bằng phương thức hoà bình. Để thúc đẩy sự tiến bộ về nhận thức, nền tảng bền vững của nó chính là sự phát triển về kinh tế, văn hoá và đặc biệt là sự giao lưu hội nhập với thế giới văn minh. Cùng với nó là sự kiên trì nhưng bền bỉ của những công dân tiến bộ trong việc phổ biến những tư tưởng tiến bộ một cách hoà bình, thổi luồng khao khát tự do vào xã hội. Đi kèm theo đó là việc thúc đẩy các phong trào xã hội dân sự, đòi hỏi về nhân quyền, đòi chống tham nhũng, đòi chống bất công, đòi tự do ngôn luận, tự do tôn giáo và cuối cùng tiến tới đòi quyền bầu cử tự do, quyền lập chính đảng và quyền tự do chính trị. Đó chắc chắn là con đường đấu tranh đạt được thành quả bền vững nhất và cũng chỉ có nó mới là cách giúp đất nước này hướng tới sự thịnh vượng và văn minh, tránh được vũng lầy chiến tranh luôn gắn liền tàn phá và luôn là mảnh đất hứa nuôi dưỡng sự cực đoan.

    Trong nhiều năm, tôi có sự chiêm nghiệm rất rõ về tiến trình thức tỉnh tư duy ở Việt Nam. Cùng với sự hội nhập với quốc tế và đặc biệt là cùng với sự xuất hiện của ngày càng nhiều các nhà đấu tranh ôn hoà, số người Việt Nam giác ngộ về nhận thức ngày một tăng theo thời gian. Chiều hướng mà người Việt Nam từ bỏ việc công nhận tính chính danh của nền cai tri độc tài và hướng về các khao khát tự do là một chiều hướng không có sự đảo ngược. Đó là những tiến bộ xã hội bền vững. Tôi tin rằng khi số người Việt thức tỉnh đủ lớn và sẵn sàng xuống đường tuần hành đòi quyền tự do bầu cử, đó sẽ là lúc bình minh lên ở đất nước này. Cách đây ít lâu thôi, phong trào "Một lá phiếu, một cái tên" trong cuộc bầu cử quốc hội khoá XIV đã có được sự hưởng ứng không hề nhỏ, điều vốn chưa từng xuất hiện ở Việt Nam.

    Con đường đấu tranh cho Việt Nam, do đó luôn luôn phải dựa trên nền tảng thúc đẩy sự thức tỉnh về tư duy, bảo tồn và thúc đẩy sự thịnh vượng vì chẳng thể có trình độ nhận thức cao trên một nền tảng vô giáo dục và đói nghèo. Đó cũng chính là tư tưởng cốt lõi nhất của nhà tư tưởng Phan Chu Trinh, một trí tuệ vượt thời gian của người Việt. Đó cũng là con đường mà tôi đã và sẽ luôn theo đuổi.

    P/S Dù luôn khuyến khích sự tự do trao đổi, nhưng trang nhà tôi nhất định và luôn luôn từ chối mọi quan điểm khuyến khích bạo lực và cực đoan. Mọi ý tưởng cơ hội và đê tiện về việc kéo lùi hoặc cô lập nền kinh tế Việt Nam cũng không phải là thứ được hoan nghênh ở đây. Tất cả những ai có quan điểm này đều sẽ bị block không thương tiếc. Tất nhiên facebook là một xã hội tự do, những người đó cũng hoàn toàn có quyền bình đẳng giống như tôi để chia sẻ bất cứ gì họ muốn trên trang nhà của họ.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    8 phản hồi

    " chống lại cái gì thì ta làm ngược lại cái ấy, "
    CS "chống diễn biến hòa bình" thì ta diễn biến hòa bình
    Cứ làm ngược là chống thì Trịnh Xuân Thanh và Phạm Quang Vinh (cục trưởng cục tài chính quân đội) lại là những người chống cộng tích cực nhất, vì cộng "CHỐNG THAM NHŨNG" thì hai vị này THAM NHŨNG ôm cả tấn tiền chuồn ra nước ngoài. Hóa ra những người tham nhũng lại là những người chống cộng cả. Hiện nay số người này ngày càng tăng và càng tinh vi, trước chỉ thấy nam nổi tiếng, nay có cả nữ cũng DŨNG CẢM chống cộng, bà Hồ Thị Kim Thoa thứ trưởng Bộ công thương đang nổi bật là CHIẾN SĨ CHỐNG CỘNG vì bà ta THAM NHŨNG nhiều quá.
    Số người là quan chức CS chống cộng cứ lộ dần làm cho cụ Trọng phải lo sốt vó vì sự "tồn vinh của Đảng". Chỉ có người dân là KHÔNG CHỐNG CỘNG VÌ KHÔNG THAM NHŨNG.

    VNVN viết: "@Dân Quê. Chắc bác cũng đã để ý hai từ đần và lãng trong bài của tác giả, chính đó làm tôi "bức xúc" buông lời than/mỉa mai. Thường có những ngoại lệ, hy vọng bác thuộc nhóm này vì bác vừa tỏ ra khả năng khai trí cho tôi, xin cám ơn."
    Tôi chẳng biết "thuộc nhóm này vì bác vừa tỏ ra khả năng khai trí" là như thế nào. Nhưng tôi thấy nói người Việt thì hơi "vơ đũa". Người Việt hiện nay có gần 90 triệu ở trong nước và trên 4, 5 triệu ở nước ngoài. Nếu nói người Việt ở nước ngoài cũng "đần và lãng" thì các bác Trần Thị Ngự, NJ, Phong Uyên và nhiều bác khác ở nước ngoài có tán thành không? Nếu các bác ấy tán thành thì ý tôi sai hoàn toàn.
    Còn tôi thì chỉ quen với mùi khai trên đồng ruộng khi bón nước tiểu cho rau thôi. Còn không đủ trình độ "khai dân trí", tôi có được học hành gì đâu. Có lần ( lâu lắm rồi) người ta hỏi tôi "Gia đình có ai làm gì cho địch không?" Tôi trả lời là "Không". Người ta lại hỏi tôi "Có ai làm gì cho ta không?" Tôi cũng trả lời là "không". Thế là người ta hỏi tôi:
    -Thế từ trước tới nay làm gì để sống?
    - Thưa chỉ làm ruộng thôi ạ. Làm ruộng từ đời cụ cho đến đời ông, đời cha. -Tôi trả lời thật như vậy.
    Có điều tôi muốn nói như thế nay, hoàn toàn theo cái kiểu suy nghĩ của người nông dân để gợi ý cho những người đấu tranh (trong đó có cả tôi) là ta chống lại cái gì thì ta làm ngược lại cái ấy, ví dụ chống hạn thì tát nước. Thế thì chống cộng thì cứ làm ngược lại cộng.
    - Cộng dùng biện pháp ngu dân để trị thì ta làm ngược là mở mang dân trí. (Biện pháp thì sẽ bàn sau)
    - CỘNG NỢ MÁU THÌ PHẢI TRẢ MÁU còn ta thì LẤY ÂN TRẢ OÁN chứ KHÔNG TRẢ THÙ. Tức là ta chỉ chống những người theo cái học thuyết Mác giả tạo CS chứ ta không tiêu diệt đồng bào ta còn mơ ngủ tôn thờ chủ nghiã CS.
    - Cộng lừa dối thì ta vạch ra những thủ đoạn lừa dối của cộng
    - Cộng không tuân thủ theo luật pháp thì ta đòi cộng phải tôn trọng luật pháp, phải có luật biểu tình, phải có luật tự do báo chí...
    - Cộng thân Tàu thì ta chống thân Tàu. Ta không chống Tàu, Tàu làm gì trên đất Tàu thi ta mặc kệ họ.
    - Cộng gây MẤT ĐOÀN KẾT, chia rẽ đảng viên với người ngoài đảng thì ta ĐOÀN KẾT tập hợp tất cả mọi người không phân biệt đảng phái.
    - Cộng DÙNG BẠO LỰC thì ta thân ái, mềm mỏng...
    - CỘNG BẤT NHÂN thì ta NHÂN ĐỨC
    -Công ĐỘC TÀI thì ta ĐÒI DÂN CHỦ
    Bác nào còn ý nào nữa thì đóng góp chung trên cơ sớ thiện chí, thực sự cầu thị vì đất nước, vì tương lai con cháu chúng ta, cũng là tương lai tiến lên của dân tộc. Ta không phỉ báng lẫn nhau, chỉ nêu những thiếu sót của nhau thôi và bổ khuyết cho nhau, chẳng ai khôn được bằng cả một tập thể.
    Thấy có nhiều bác hay phản biện nhưng chỉ phản biện những gì trong những người cùng chung chí hướng chứ lại không chĩa mũi dùi phản biện vào những người lãnh đạo CS. Nếu phản biện những người CS thì có thể phản biện cả năm cả tháng không hết. Họ nói câu gì là có thể phản biện câu ấy, vì họ toàn nói sai, lại bắt người ta phải thừa nhận thế là đúng.

    Trích dẫn:
    Gần đây trên trang facebook của tôi sau loạt bài phân tích về chế độ hiện tại, có nhiều comment vào hô hào cách thức lật đổ chính quyền bằng bạo lực. Đại loại những ý kiến này tập trung vào ý tưởng chờ đợi hoặc thúc đẩy khủng hoảng kinh tế ở Việt Nam, trông đợi nền kinh tế rơi vào đáy khủng hoảng và đói nghèo, trên cơ sở đó thúc đẩy sự bức xúc và tiến tới lật đổ chính quyền hoặc bằng áp lực hoặc bằng bạo lực. Tôi muốn nói rõ rằng, đó là sự ảo tưởng và ngu đần. Đó là một dạng khác của cực đoan và nó cũng xấu xa không kém độc tài cộng sản. (tác giả Lãng)

    @Dân Quê. Chắc bác cũng đã để ý hai từ đần và lãng trong bài của tác giả, chính đó làm tôi "bức xúc" buông lời than/mỉa mai. Thường có những ngoại lệ, hy vọng bác thuộc nhóm này vì bác vừa tỏ ra khả năng khai trí cho tôi, xin cám ơn.

    Đần và lãng thì cá nhân tôi cũng thuộc vào đó, nhưng chưa biết hạng nào. Nếu là đần, làm sao tôi có thể khai hóa người khác? Nếu lãng thì chỉ chuyên nói chuyện trời ơi, chẳng làm được việc gì. Phần tôi chắc nằm trong cả hai hạng, vừa đần vừa lãng.

    Thật ra theo tôi cảm nhận, người VN có một tính khí còn khác hơn đần và lãng. Đó là tự cao, tự đại (ví dụ "lửa thiêng soi toàn thế giới" trong một bài hát mà ai cũng biết và yêu chuộng). Vì nó mà không chịu học hỏi sửa mình (chỉ chuyên bắc chước mấy chuyện tào lao như xây dựng XHCN). Vì nó mà hở miệng là kích bác người khác là ngu, là đần, và "tiễn người khác không thương tiếc" trong khi chính mình là lãng (ít nhất là cái tên Lãng)

    Vài dòng "tản mạn" cuối tuần cho vui.

    VNVN: "Người VN gồm hai hạng: đần vs lãng, cho nên đất nước ngày nay mới ra nông nỗi và tương lai chắc cũng như thế dài dài."
    "Người VN gồm hai hạng: đần vs lãng" là những ai? Là bố mẹ anh chị em vợ con và cả họ hàng nhà mình. Thế thì hãy dạy cho họ hết đần và lãng, chứ sao lại để mạc kệ họ? Phải tự hào và tự ái dân tộc thì mới tạo động lực mà phấn đấu chứ. Người trí thức thấy dân mình ngu đần thì phải biết hổ thẹn và tìm cách hướng dẫn cho dan tộc mình tiến lên sánh vai cùng các cường quốc năm châu chứ. Mình phải có trách nhiệm làm cho dân bớt đần và bớt lãng chứ.
    Tôi vừa còm vào bài khác, nhưng gặp trường hợp làm tính cộng đúng thì trả lời là sai nhưng lại không cho tính cộng mới để cộng lại thành ra không gửi được còm. Sao thế?

    Người VN gồm hai hạng: đần vs lãng, cho nên đất nước ngày nay mới ra nông nỗi và tương lai chắc cũng như thế dài dài.

    Rất trân trọng quan điểm đấu tranh bàng biện pháp hòa bình của tác giả. Nếu ta đấu tranh bằng bạo lực thì "nồi da nấu thịt, "huynh đệ tương tàn". Cuộc chiến tranh tàn khốc đau thương nhất là cuộc nội chiến.
    Trong hoàn cảnh hiện nay, nếu ta đấu tranh bằng bạo lực thì người dân sẽ bị dìm trong bê máu, vì CS khăng khăng một mực bằng mọi giá giữ cho vững cái XHCN ảo tưởng, CS mua sắm vũ khí hiện đại không phải là để chống giặc mà để chống dân, gọi là "dẹp bạo loạn".
    Tác giả đã nhiều lần đưa ra quan điểm "Sự tiến bộ về dân trí và nhận thức". Ông tác giả này toàn nói chuyện đâu đâu, ở Mỹ, ở chau Âu, châu Phi lung tung mà ông quên bẵng mất lịch sử nước nhà, trong hơn nửa thế kỷ qua, dân mình ở miền Nam trình độ dân trí đâu có cao như Mỹ hoặc nhiều nước khác trên thế giới nhưng đã làm được cách mạng hòa bình êm thắm là chuyển từ chế độ quân chủ có vua Bảo Đại sang chế độ tư bản có tổng thống đầu tiên của Việt Nam là Ngô Đình Diệm. Sao mà rõ ràng chuyện nước ngoài mà tối mờ tối mịt chuyện nước mình thế? Cuộc cách mang hòa bình ở miền Nam nước ta có thể làm gương cho thế giới noi chung đấy ông ạn.
    Có điều người ta rất cần biết là như ông nói "Sự tiến bộ về dân trí và nhận thức", vậy thì làm thế nào và làm những gì để có "Sự tiến bộ về dân trí và nhận thức"? Ông thử đưa ra biện pháp xem sao?
    Những điều ông viết trong bài này cũng giống như trong những bài khác, ông chỉ biết viết thôi, dân hỏi để "tiến bộ về nhận thức" thì ông có trả lờ i được đâu? Sao thế? Có lẽ vì chính ông cũng không biết. Điều này thì ông giống hệt những người CS, CS hô hào "phản biện xã hội" nhưng bảo CS thử "phản biện xã hội" để làm mẫu thì CS đéo biết, cũng giống như bà mẹ bảo con phải học giỏi, người con bảo thế thì mẹ dạy con nhé, bà mẹ liền trả lời: "Tao có biết chữ đâu mà dạy" !!!!
    Trước hết ông càn sửa lại cái nếp tư duy của ông cho thực tế hơn. Có lẽ còm này chẳng được đăng đâu vì nói theo kiểu "đục thẳng cưa suốt" chứ không ỡm ờ như CS. Hỏi ông câu này nữa xem ông có trả lời được không, xem trình độ nhạn thức của ông đến đâu: Người Mỹ và người Liên xô (Nga) trước đây đều có nhận xét là "người Việt Nam thiếu giác ngộ chính trị", tại so họ nói như vậy. Chắc chắn 99,9% là ông không trả lời được, giống như hiện tượng giáo dục ở Việt Nam, thày giáo chỉ biết nói những gì thày biết chứ không trả lời những gì trò cần biết, giống hệt kinh tế XHCN , cửa hàng mậu dịch chỉ bán những gì mình có chứ không bán những gì dân cần mua..

    Tên tác giả viết:
    Mọi cuộc cách mạng hướng tới văn minh ở Việt Nam, nhất định phải được xây dựng trên nền tảng của sự tiến bộ về tư duy và bằng phương thức hoà bình. Để thúc đẩy sự tiến bộ về nhận thức, nền tảng bền vững của nó chính là sự phát triển về kinh tế, văn hoá và đặc biệt là sự giao lưu hội nhập với thế giới văn minh. Cùng với nó là sự kiên trì nhưng bền bỉ của những công dân tiến bộ trong việc phổ biến những tư tưởng tiến bộ một cách hoà bình, thổi luồng khao khát tự do vào xã hội. Đi kèm theo đó là việc thúc đẩy các phong trào xã hội dân sự, đòi hỏi về nhân quyền, đòi chống tham nhũng, đòi chống bất công, đòi tự do ngôn luận, tự do tôn giáo và cuối cùng tiến tới đòi quyền bầu cử tự do, quyền lập chính đảng và quyền tự do chính trị. Đó chắc chắn là con đường đấu tranh đạt được thành quả bền vững nhất và cũng chỉ có nó mới là cách giúp đất nước này hướng tới sự thịnh vượng và văn minh, tránh được vũng lầy chiến tranh luôn gắn liền tàn phá và luôn là mảnh đất hứa nuôi dưỡng sự cực đoan.

    Con đường này có thể lâu, nhưng bền vững, như Tg viết.

    Nguyễn Jung