Chiến lược xoay trục về Châu Á của Obama sẽ đi về đâu?

  • Bởi Admin
    27/01/2017
    1 phản hồi

    Luật sư Nguyễn Văn Thân

    Tám năm trước đây khi Obama tuyên thệ nhậm chức, cả thế giới vui mừng chào đón tân tổng thống với bao niềm hân hoan và hỵ vọng. Lần đầu tiên trong lịch sử có một vị tổng thống Mỹ da đen chứng thực Hoa Kỳ là một đất nước phi thường nơi mà mọi người có thể đạt được bất cứ giấc mơ nào nếu họ thực tâm bỏ công theo đuổi.

    Sử gia sẽ đánh giá thành công và thất bại của Obama qua hai nhiệm kỳ. Nhưng trước mắt thì di sản chính sách đối nội Obamacare đang bị đe dọa trầm trọng. Lưỡng Viện Quốc Hội Hoa Kỳ do Đảng Cộng Hòa kiểm soát đã bắt đầu thông qua một số điều luật chuẩn bị cho tiến trình hủy bỏ Đạo Luật Obamacare. Hoa Kỳ và người Mỹ vẫn có nhiều dấu hiệu chia rẽ đặc biệt là với chiến thắng bất ngờ của Donald Trump. Ước lượng là có hàng trăm ngàn người tụ về thủ đô Washington để tham dự Lễ Nhậm chức của Trump. Nhưng ngay sau đó cũng cóhàng triệu người biểu tình phản đối.

    Về mặt đối ngoại, thành tựu của Obama xem ra có vẻ khá khiêm nhường. Chưa đầy 8 tháng sau khi nhận chức, Obama nhận giải Nobel cho quyết định chấm dứt hai cuộc chiến tại A phú hãn và Iraq. Obama coi trọng thỏa thuận hạt nhân với Iran nhưng vẫn còn có nhiều câu hỏi về khả năng ngăn chận Iran phát triển vũ khí nguyên tử dưới thỏa thuận này. Đúng là Obama đã thành công nối lại quan hệ với Cuba nhưng quốc gia cộng sản nhỏ bé này hầu như đã bị thế giới (ngoại trừ Việt Nam) quên lãng.

    Nhiều người hy vọng là thái độ và phong cách hòa nhã, khiêm tốn của Obama sẽ hóa giải được phần nào mâu thuẫn giữa phương Tây và thế giới Hồi giáo. Nhưng sự lơ là của Mỹ dưới thời Obama đã tạo cơ hội cho tổ chức khủng bố Nhà Nước Hồi Giáo (ISIS) sinh trưởng. Tuy không có tấn công khủng bố thành công tại Mỹ nhưng các quốc gia ở Châu Âu gồm có Pháp, Đức, Bỉ và Thổ Nhĩ kỳ đều là nạn nhân của ISIS. Tranh chấp giữa Do Thái và Palestine mà một số chuyên gia quan hệ quốc tế cho rằng là nguồn gốc của sự mâu thuẫn giữa phương Tây và thế giới Hồi Giáo dẫn đến nạn khủng bố chẳng những không tiến triển mà ngày càng trầm trọng hơn. Một phần là do chính sách diều hâu của Thủ Tướng Do Thái Benjanim Netanyahu nhưng phần lớn là vì sự do dự hoặc thiếu quyết đoán của Obama trong quan hệ song phương với Do Thái. Có thể nói, ngoại trừ quyết định ra lệnh cho biệt kích Mỹ tiến vào Pakistan ám sát Osama Bin Laden thì sự do dự hoặc thiếu quyết đoán là đặc điểm chính trong chính sách ngoại giao Obama. Từ cuộc xâm chiếm Crimea của Nga, bãi cạn Scarbourough của Trung Quốc và việc sử dụng vũ khí hóa học của Assad tại Syria, Obama đã phản ứng một cách quá thận trọng làm cho các đối thủ như Nga và Trung Quốc ngày càng tự tin và dạn dĩ hơn.

    Một điểm tích cực trong chính sách ngoại giao của Obama là chiến lược xoay trục (sau này được gọi là tái cân bằng) về Châu Á – Thái Bình Dương được chính thức công bố khi Obama đọc diễn văn trong Quốc Hội Úc vài cuối năm 2011. Trưởng thành từ Hawaii, Obama luôn tự hào là tổng thống đầu tiên xuất thân từ Thái Bình Dương. Cùng lúc với rút quân khỏi Iraq và A Phú Hãn, Obama cam kết chuyển 60% lực lượng hải quân về Thái Bình Dương. Nguyên nhân chính là do sự trỗi dậy hung hăng của Trung Quốc làm các nước trong khu vực ngày càng lo ngại và mong muốn Hoa Kỳ tăng cường sự hiện diện để làm thế lực đối trọng. Mặt khác, đây là khu vực có tầm quan trọng về mặt kinh tế và chiến lược trong bối cảnh Hoa Kỳ đang trải qua tình trạng kinh tế suy thoái sau cuộc khủng hoảng tài chánh thế giới. Nếu Hoa Kỳ không chứng minh quyết tâm sát cánh đối với các quốc gia đồng minh và thân thiện tại châu Á, các nước đó có thể phải xét lại lập trường và chuyển hướng đi vào quỹ đạo của Trung Quốc.

    Chiến lược xoay trục gồm có 3 vế: quân sự, ngoại giao và thương mại. Về mặt quân sự, Hoa Kỳ công bố luân chuyển 2,500 lính thủy quân lục chiến tại căn cứ Darwin của Úc. Ngoài ra, hải quân Mỹ sẽ đưa 4 tàu chiến ven biển (littoral combat ships) vào đậu tại Singapore. Thứ ba, Mỹ đạt thỏa thuận với Phi Luật tân về việc sử dụng các căn cứ quân sự tại những địa điểm chiến lược gần Trường Sa. Mỹ cũng đang thương lượng với Ấn độ về quyền sử dụng các căn cứ và phương tiện hậu cần cho hải quân Mỹ thi hành nhiệm vụ trong khu vực trải dài hai đại dương từ Ấn Độ Dương đến Thái Bình Dương. Ngoài các quốc gia đồng minh, Mỹ cũng tiến hành thắt chặt quan hệ quân sự với các nước khác trong vùng gồm có Nam Dương, Mã Lai và Việt Nam cũng như hỗ trợ các quốc gia có tranh chấp với Trung Quốc phương tiện tuần tra và theo dõi dồm có các tàu tuần duyên và hệ thống radar. Tuy ngân sách quốc phòng bị cắt giảm theo yêu cầu của Quốc Hội nhưng ngân sách dành cho an ninh tại Châu Á không bị ảnh hưởng. Kế hoạch xây dựng và duy trì lực lượng hải quân gồm có 313 tàu chiến và 33 tàu đổ bộ cho thủy quân lục chiến vẫn được thi hành. Để chống lại chiến thuật chống tiếp cận (anti access) của Trung Quốc, các nhà quân sự Mỹ đã bắt đầu khai triển khái niệm không-hải chiến (air-sea battle concept) kết hợp các lực lượng không quân và hải quân một cách nhịp nhàng và hiệu quả. Mỗi một bước đi mới xem có tính biểu tượng nhưng tổng hợp lại thì là một sự thay đổi đáng kể.

    Về mặt ngoại giao, chính sách xoay trục chú trọng đến hai điểm: tiếp cận và tham gia vào các cơ chế đa phương trong khu vực và xử lý tốt đẹp quan hệ Mỹ - Trung. Trong 3 năm đầu, Ngoại Trưởng Hillary Clinton viếng thăm các nước trong khu vực châu Á - Thái Bình dương nhiều lần hơn 3 ngoại trưởng Hoa Kỳ trước đó. Từ năm 2009 thì Mỹ đã quyết định ký kết Hiệp Ước Thân Thiện và Hợp Tác với ASEAN mở đường cho Tổng Thống Obama tham dự cuộc họp lãnh tụ thường niên giữa Mỹ và ASEAN đầu tiên và Hội Nghị Thượng Đỉnh Đông Á vào năm 2011. Cuộc họp lãnh tụ thường niên được nâng cấp thành Hội Nghị Thượng Đỉnh Mỹ - ASEAN vào năm 2013. Vào tháng 11 năm 2015, Mỹ và ASEAN công bố quan hệ đối tác chiến lược. Theo lời mời của Obama, lãnh tụ ASEAN tham dự Hội Nghị Thượng Đỉnh đặc biệt tại Sunnylands California vào tháng 2 năm 2016. Từ năm 2009 tới 2016, Obama thăm viếng tất cả 14 quốc gia trong khu vực, nhiều hơn tất cả so với các vị tổng thống tiền nhiệm. Vào tháng 5 năm 2013, Tổng thống Thein Sein của Miến Điện đến Washington sau 45 năm gián đoạn quan hệ ngoại giao. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình “hội đàm sơ-mi" (shirtsleeve summit) với Obama vào năm 2014. Đặc biệt là vào tháng 7 năm 2015, Tổng Bí Thư Đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng được Obama tiếp đón tại Nhà Trắng mở ra một chương mới trong quan hệ bang giao giữa hai nước cựu thù.

    Obama đề ra hai mục tiêu trong quan hệ với Trung Quốc. Một mặt là thắt chặt quan hệ hợp tác nhưng cùng lúc tăng cường lực lượng quân sự và ngoại giao để ngăn cản hành vi lấn lướt của Trung Quốc cũng như tạo niềm tin cho các quốc gia khác trong khu vực. Về mặt này thì mức độ thành công của Obama chỉ có giới hạn. Thật ra, Trung Quốc coi chính sách xoay trục là nhằm để kiềm hãm sự trỗi dậy của Trung Quốc và họ đã thi hành những kế sách đáp trả bằng cách lấn chiếm các đảo tại Biển Đông để chi phối và chiếm ưu thế chiến lược trong khu vực. Mỹ đã phản ứng bằng các chuyến tuần tra tự do hàng hải nhưng không ngăn cản được ý đồ quân sự hóa Biển Đông của Trung Quốc. Nhìn chung thì quan hệ Mỹ - Trung dưới thời Obama vẫn còn nhiều thách thức.

    Vế thứ ba là về mặt thương mại, vừa là nguyên nhân mà cũng là công cụ của chính sách xoay trục. Sau nhiều năm thương thuyết gian nan, Mỹ đã lèo lái 11 quốc gia khác trong khu vực đạt thoả thuận TPP bằng cách sử dụng thị trường rộng lớn cũng như đầu tư kỹ thuật làm miếng mồi. Đổi lại, các đối tác (trong đó có Việt Nam) chấp nhận cho Mỹ viết điều luật đặt tiêu chuẩn cao về quản trị minh bạch, cạnh tranh công bằng, quyền lao động và bảo vệ môi sinh. Obama là lãnh tụ thích khai triển quyền lực mềm và coi TPP như là công cụ chính của chiến lược xoay trục. Thượng lượng thành công TPP là một thành tựu đáng kể trong chính sách ngoại giao châu Á nói riêng cũng như chính sách ngoại giao nói chung của Obama.

    Như Obamacare, di sản TPP của Obama đã bị Trump khai tử ngay trong ngày đầu tiên nhậm chức. Đáng tiếc là Obama đã không dồn mọi nỗ lực kết thúc đàm phán sớm hơn để có thể yêu cầu Quốc Hội thông qua trước khi Mỹ bước vào mùa bầu cử. Đúng là mưu sự tại nhân mà thành sự tại thiên. Không có TPP thì chính sách xoay trục mất một trong cái kiềng ba chân. Thế giới chứng kiến một cảnh tượng lạ lùng trong đầu năm 2017. Trong khi tân Tổng Thống Mỹ Donald Trump theo đuổi chính sách bảo hộ lỗi thời thì Tập Cận Bình phát biểu tại Diễn Đàn Kinh tế Thế giới Davos là Trung Quốc sẵn sàng mở cửa thị trường để giúp kinh tế thế giới phát triển. Vai trò lãnh đạo dường như bị đảo ngược. Nếu 2016 là một năm đầy biến cố thì có lẽ sẽ còn có nhiều biến động bất ngờ trong năm 2017.

    Ls Nguyễn Văn Thân

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Phản hồi: 

    Cựu Tổng Thống Obama là người tâm tịnh trí minh, là tâm lý học gia thông minh sáng suốt, là nhà chính trị tâm lý chiến tài giỏi, và là một vị tổng thống cường quốc có tâm hạnh và phẩm hạnh nhân đạo hữu tình đệ nhứt thế giới ở "thế kỷ 21". Cựu Tổng Thống Obama đã áp dụng tình thương trí tuệ tề quốc an bang, tề thế giới thiên hạ, mục đích muốn đem tình thương trí tuệ chuyển hóa bộ não "thú trí" dã man mọi rợ của nhân loại được tiến hóa "người trí" và "thánh trí". Cựu Tổng Thống Obama hy vọng nhân loại được tiến hóa "người trí" và "thánh trí" thì tư tưởng độc tài tham nhũng, lưu manh man rợ, v.v của nhân loại sẽ tự nhiên thoái hóa, và sẽ tự nhiên chán nản lười biếng chiến tranh, như vậy, thì thế giới nhân loại tương lai sẽ được hòa bình vĩnh cữu, mà không cần phải tốn một viên đạn nào cả, và bộ não thế hệ mai sau sẽ được di truyền từ từ tiến hóa tới đời sống tâm linh như người ngoài hành tinh vậy, không còn "thú trí" man rợ, không còn đồng loại tàn sát đồng loại nữa.

    Nhưng thật đáng tiếc, là trong lúc các nước Tây Âu và đồng minh đang dụng tâm lượng khổ hợp tác, chờ đợi thời gian triều đại độc tài và bộ não "thú trí" dã man mọi rợ của nhân loại đã và đang từ từ bị thoái hóa, phần nào bởi do ảnh hưởng từ bộ điện não khoa học tiên tiến, và phần nào bởi do ảnh hưởng từ phong thủy dân chủ nhân quyền, tình thương trí tuệ của các nước Tây Âu lan tràn hiệu quả (con người phải có tuệ nhãn mới minh thông được bên trong tâm lý chiến của bàn cờ chính trị Tây Âu, chứ đôi mắt nghiện ngập của thú trí thì không bao giờ thấu hiểu). Nhưng thật kinh ngạc là đã bị ông trùm cờ bạc, ông tỷ phú có tiếng không có miếng, ông Trump thắng cử làm tổng thống Hoakỳ. Thôi rồi, hỏng hết rồi, nguy hiểm tới nơi rồi, thế giới sẽ có đại nạn sắp phát sanh rồi!!!

    Ông trùm cờ bạc 70 tuổi rồi, muốn làm tổng thống cường quốc đáng lẽ phải có bác sĩ tâm lý thần kinh kiểm chứng, nhưng vì Đảng Cộng Hòa (cuồng tín mê man) chỉ lo độc tài lộng hành âm mưu chiếm quyền, chứ không lo thương dân thương nước. Ông Trump tâm lý thần kinh bệnh nặng trầm trọng ( bởi do uống nhầm "loạn thần dược" của Putin bí ẩn mưu ác kế hại vào mê hồn trận, mà bản thân ông Trump hoàn toàn bất tri bất giác), mà không được công khai kiểm chứng, là mối tai hại vô cùng lớn lao cho nhân dân nước Mỹ. Hơn nữa, ông Trump thiếu số nợ to lớn khổng lồ cần phải thanh toán trả lại cho ông Putin, hay là gia đình của Trump sẽ mất mạng hết về tay Putin 2 mặt nạ độc ác nham hiểm đệ nhứt thế giới.

    Bệnh trạng của ông Trump hiện tại không có thể tự mình tư duy được một điều nào chính trị được cả, hãy coi mỗi động thái của ông Trump hoàn toàn là làm theo cờ tướng dẫn dắt của Putin, chẳng hạn như là chiến tranh với Trung Quốc (csVN đã bán nước bán đảo bộn tiền cho Tàu cộng, thì Tàu cộng có quyền làm gì làm chớ, mắc mớ gì tới nước Mỹ phải ngu ngốc hy sinh binh sĩ đánh TQ cho ai lợi? Có phải chỉ cho Putin vui lòng?), chẳng hạn như là phải hy sinh binh sĩ của Mỹ đi Trung Đông chiến tranh với khủng bố (Putin và Iran là vua khủng bố thế giới, mọi nơi có khủng bố nổ bom đều là chiến thuật của Putin, bao gồm khủng bố 2 tầng lầu ở New York Hoakỳ), chẳng hạn như là chia rẽ đồng minh nước Mỹ tan rã, chẳng hạn như là chọc tức nước Mễ ghét nước Mỹ, để cho Putin đưa hỏa tiển vào nước Mễ uy hiếp nước Mỹ, chẳng hạn như là bắt buộc nhân dân nước Mỹ thân thể sống ở "thế kỷ 21" mà tư tưởng trở về "thế kỷ 18" v.v. Cờ tướng nham hiểm điên ác của Putin đang điều khiển ông Trump quậy phá nước Mỹ và thế giới tan nát sụp đỗ hết, mà Đảng Cộng Hòa nước Mỹ vẫn đang cuồng tín mê man, vẫn mù quáng ngu ngốc, mới đồng ý chấp nhận cho ông Trump từng bước đi trên bàn cờ hiểm độc của Putin?

    Putin từ nhỏ đã có chứng bệnh trầm cảm tự sát thật nặng, mỗi lần thấy ai cười là ông ngầm giết chết người đó, Putin thích nhứt là thấy người ta khóc và chết. Trước khi ông Trump đắc cử, Putin đã từng nói: "Tôi muốn kết thúc sự nghiệp bằng sự thành công vĩ đại, trước khi tôi đi du lịch thế giới". Tâm nguyện và mưu kế của Putin đã từng bước tiến tới gần con đường thành công vĩ đại rồi, nếu như ông Trump không bị từ chức sớm, hay là ông Trump đã nghe Putin bỏ "loạn thần dược" cho nội bộ chính trị của nước Mỹ uống xong rồi, nên mọi người mới tâm bất do kỷ, giống y như ông Trump vậy?

    Putin 8 năm qua đã thù ghét và ghen tức Tổng Thống Obama da đen da màu (có lịch sữ nô lệ nhục hèn) mà được làm tổng thống cường quốc, và được lãnh giải thưởng hòa bình danh tiếng nữa, nên Putin mới kiếm cớ hiếu chiến làm anh hùng, để chiến thắng hạ nhục tổng thống da đen, mà Putin khinh thường TT Obama như còn là giai cấp nô lệ. Putin thật không ngờ là TT Obama tâm tịnh trí minh không bị trúng kế, mà còn tiết kiệm được vạn binh sĩ người Mỹ sống tồn tại với gia đình thương yêu (tâm hạnh của TT Obama luôn coi sanh mạng người Mỹ quan trọng trên hết, mặc kệ cho con người "thú trí" dã man mọi rợ, ham độc tài hiếu chiến hiếu thắng, ham coi trâu chọi gà đá, hổn ác chửi nhu nhược vịt què), khỏi phải hy sinh chỉ vì chiến tranh người giết người không nên, và không cần thiết. TT Obama đã áp dụng phương pháp trừng phạt kinh tế cô lập Putin mất hết thể diện v.v là chiến thuật đúng nhứt cho Putin, và có hiệu quả ở "thế kỷ 21" nầy. Chiến thuật trừng phạt kinh tế giảm bớt chiến tranh, đã cải thiện thế giới nhân loại từ "thú trí" dần dần được chuyển hóa thành "người trí" phần nào rồi, mọi người đều phải hợp tác nổ lực cải thiện "thú trí" dã man mọi rợ chứ...

    Từ ngày Putin thấy cựu TT Obama mãn nhiệm ta về ta tắm ao ta với một gia đình hạnh phúc, thì Putin không còn đối thủ nào chơi tâm lý chiến nữa, Putin đã yêu và đã hận Obama quá đáng rồi, Putin đã cảm thấy mệt mỏi và chán nản chính trường lắm rồi, muốn về hưu thì Putin sẽ mất thể diện, thôi thì Putin phải làm một chuyện vĩ đại, để thế giới lưu danh vạn cổ như danh tiếng của Hitler thú vật vậy. Tình hình nước Mỹ và thế giới hiện nay, chỉ duy nhứt là cần phải có Tổng Thống Obama, mới có thể ngăn chận được thế giới đại nạn khỏi phát sanh ("tâm bệnh" cần phải trị bằng "tâm dược"), chỉ có TT Obama mới hay biết tâm lý chiến của Putin là thế nào? Nhưng rất tiếc là Đảng Cộng Hòa cuồng tín mê man, trung ngôn nghịch nhĩ, chỉ biết tham giựt quyền hành thôi, chứ nào có tâm hạnh thương dân thương nước Hoakỳ lập quốc gian nan, càng không hay biết khoa học và tâm lý học là con người động vật "thú trí" dã man mọi rợ cần thiết phải nên có nền dân chủ nhân quyền mạnh mẽ, mới có thể chuyển hóa được bộ não của "thú trí" thành "người trí" và "thánh trí" cho nhân loại thế hệ mau sau tiên tiến.

    "Lập quốc nan, giữ quốc càng gian nan", cầu nguyện Quốc Phụ Hoakỳ linh thiêng linh hiển dẫn dắt ông Trump hiểu biết thương dân, thương nước, thương yêu nền dân chủ nhân quyền của Hoakỳ, mà người Mỹ đã bao thế hệ trôi qua đã cải thiện, và cải tiến vô cùng khó khăn mới có ngày nay tạm tạm ổn định. Nếu thế gian nầy không có nước Mỹ trật tự thế giới nữa, thì ông Putin và báo Đất Việt, cùng nhóm cuồng ngố mù quáng ngu ngốc, sẽ đốt pháo bông ngồi coi vui cười sung sướng thỏa mãn, khi nhìn thấy thế giới đại loạn, chủng tộc giết chủng tộc, tôn giáo giết tôn giáo, người giết người, cướp giết cướp, v.v thi thể bao triệu chết đầy đường không có ai lo nổi hết, chỉ phải đổ xăng lên thi thể đốt thành tro bụi mới không hôi thối ghê gớm, đó là ác quả ác báo của con người dã thú.

    Cựu Tổng Thống Obama đã khiêm nhượng đại lượng, đã nhân đạo hữu tình, đã "thương người như thể thương thân, thương yêu đồng loại như con một nhà", làm cho người trẻ ở Vietnam mãi mãi tưởng nhớ...

    Obama có lần thăm viếng Vietnam
    Làm cho dân Việt nhớ hoài không quên
    Yêu sao những việc ông làm
    Giản đơn gần gủi, chẳng ham khoe tài
    Mong ông trở lại nơi nầy
    Hân hoan chào đón, tình thương ấm lòng
    8 năm tổng thống nhiệt thành
    Chính trường từ giả bạn bè luyến lưu
    Chử tài chử đức chử nhân
    Mà ông hành đạo suốt thời gian qua
    Ngày nay gặt hái muôn hoa
    Chúc ông phước lộc mười phân vẹn toàn!!!