Liệu hệ thống chính trị đa đảng có hủy hoại Singapore?

  • Bởi Admin
    24/01/2017
    0 phản hồi

    Nguyễn Anh Tuấn

    1/ Ong Ye Kung hiện là Bộ trưởng Giáo dục Singapore nghĩa là đảng viên cao cấp của PAP nên việc ông không tán dương hệ thống đa đảng cũng là điều dễ hiểu, vì ông đang thuộc đảng cầm quyền và hưởng lợi từ nó. Vị trí của ông khiến người đọc có quyền nghi ngờ về khả năng thiên vị trong nhận định của ông về việc Singapore nên áp dụng hệ thống chính trị nào. Bên cạnh đó, những luận điểm ông đưa ra để bảo vệ quan điểm của mình cũng rất không ổn:

    Ong lo ngại nếu có nhiều hơn một đảng thì sẽ xảy ra nhiều 'va chạm trên thực tế' bởi các công đoàn, hiệp hội và truyền thông. Nhưng, một mặt, lẽ nào các va chạm này mất đi trong hệ thống chính trị độc đảng; mặt khác, các va chạm này nếu được biểu lộ thì chưa hẳn đã là điều xấu, bởi nó chỉ là lẽ thường tình trong bất kỳ xã hội nào. Vì sao giới chủ (thông qua hiệp hội) và giới thợ (thông qua công đoàn) va chạm nhau để tìm được điểm cân bằng về lợi ích lại là điều xấu và cần phải ngăn chặn bằng hệ thống độc đảng?

    Ong còn bày tỏ lo lắng rằng "các đảng chính trị tập hợp với nhau theo những ngọn cờ “xấu”, như chủng tộc, ngôn ngữ hay tôn giáo, thì “thứ kết hợp độc hại” này có thể làm đất nước bị phá hỏng và ngay cả khi các đảng chính trị đại diện cho các quan điểm đa dạng, chính bản chất đó “vẫn có thể biến tướng, gây bất hòa và chia rẽ xã hội”. Đây là luận điểm phổ biến của các đảng độc tài: Nó luôn tin rằng ngoài nó ra, các đảng phái và tập hợp khác luôn lợi dụng các vấn đề chủng tộc, ngôn ngữ, tôn giáo để gây bất hòa và chia rẽ xã hội, nhưng chẳng bao giờ giải thích vì sao chính nó lại là một ngoại lệ. Những đảng độc tài này cũng gián tiếp coi người dân như đám trẻ con nên mới lo ngại khả năng họ bị những đảng 'xấu' dụ dỗ. Không phải là người cộng sản, nhưng với quan điểm này, Ong chia sẻ lòng 'kiêu ngạo cộng sản' với các môn đồ của Lenin trong một lòng hữu ái độc tài.

    Cuối cùng, Ong bảo vệ quan điểm của mình bằng một lập luận bất khả tri “Hãy tưởng tượng, nếu chúng ta [Singapore] có một hệ thống đa đảng thời năm 1965, liệu chúng ta có đi được xa một cách nhanh chóng vậy không?”. Chẳng ai đảo ngược được quá khứ để trả lời câu hỏi này cả? Bằng cùng cách thức, người ta cũng có thể đặt câu hỏi: 'Singapre lẽ ra đã tiến xa hơn hiện tại tới mức nào với một nền dân chủ đa đảng/lưỡng đảng kể từ 1965?'

    2/ Bài viết cũng dẫn quan điểm của Lee Hsien Loong năm 2011 cho rằng 'hệ thống hai đảng không phải là hoàn toàn khả thi tại Singapore vì không có đủ tài năng để tạo thành hai “Đội hạng A”. Nếu việc thiếu thốn tài năng chính trị mà Lee phản ánh là đúng thì Lee cũng đã cố tình lờ đi một nguyên nhân quan trọng của thực tế là này là cha ông và PAP đã bỏ tù không qua xét xử hàng loạt đối thủ chính trị của mình hàng chục năm bằng Luật An ninh Nội địa, nghĩa là vùi dập chính những người có tiềm năng lập được một Đội hạng A như vậy. Có thể kể một số cái tên những chính khách hoặc thủ lĩnh nghiệp đoàn như Loh Miaw Gong, Lee Tee Tong, Ho Toon Chin, Chia Thye Poh, Chuang Men Hu. Quan điểm của Lee khiến người ta nhớ tới Vũ Minh Giang, trong một phát biểu tương tự cũng tự tin cho rằng hiện không lực lượng chính trị nào có thể cạnh tranh được với Đảng Cộng sản. Ông ta chẳng những không nói rõ Đảng Cộng sản chính là đảng của ông, mà còn cố tình lờ đi nguyên nhân những đối thủ chính trị tiềm tàng của Đảng Cộng sản đã bị đảng này xưa thì thủ tiêu, nay thì bỏ tù. Nếu nắm quyền bằng cạnh tranh không công bằng mà tự hào thì hẳn Stalin, Mao Trạch Đông, Kim Jong Un đều thật đáng tự hào.

    3/ Status viết: "Việt Nam hiện tại đang có lợi thế về sự ổn định chính trị, một điều tối quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội cũng như bảo vệ an ninh - quốc phòng, đồng thời là điều khó có thể duy trì nếu tồn tại một hệ thống đa đảng trong điều kiện hiện nay."

    Nhận định này có quá nhiều điều đáng bàn:

    Cơ sở nào để tin rằng sự ổn định chính trị trong điều kiện hiện này sẽ khó duy trì trong một hệ thống đa đảng? Hàn Quốc và Đài Loan trước khi chuyển đổi dân chủ (thay độc tài quân sự ở Hàn và đa đảng hóa ở Đài) thập niên 80s có ở trong hoàn cảnh cần phát triển kinh tế xã hội và an ninh-quốc phòng không? Chuyển đổi xong họ có duy trì được ổn định chính trị và phát triển kinh tế xã hội không?

    Nhận định này cũng đang nhìn 'phát triển' trong một khuôn khổ hạn hẹp, có lẽ chỉ liên quan tới tăng trưởng kinh tế và nâng cao mức sống, vì vậy thiếu tính toàn diện. Bởi lẽ, làm sao một xã hội được coi là phát triển đầy đủ nếu các quyền con người, trong đó một quyền dân sự chính trị căn bản nhất là lập đảng phái để tranh cử không được tôn trọng? Con người đâu chỉ là động vật kinh tế và tiêu thụ, nó còn được quyền theo đuổi những khuynh hướng chính trị mà nó tin là tốt cho xã hội, cũng như có quyền lập hội nhóm với những người chia sẻ niềm tin để áp dụng khuynh hướng đó vào xã hội. Đây là những quyền không ai có thể ngăn cấm được; vậy nên, một khi tiếp cận dưới góc độ quyền sẽ thấy ngăn cản đa đảng sẽ thật là vô duyên, vì nếu mình không thích thì mình không lập đảng, nhưng hà cớ gì cấm người khác lập, vì đó là quyền của họ mà.

    4/ Cả bài viết lẫn status đều không phân biệt rõ giữa chế độ độc đảng (one party rule) và chế độ một đảng thống lĩnh (one dominant party rule). Sự phân biệt là cần thiết vì về bản chất, chế độ một đảng thống lĩnh vẫn có nhiều đảng phái tranh cử nhưng trên thực tế thì ngoài đảng cầm quyền, những đảng còn lại khó có cơ hội thắng cử để lập Chính phủ (nhưng vẫn có thể giành một số ghế ở Quốc hội); trong khi chế độ độc đảng kiểu Việt Nam, Trung Quốc, Bắc Hàn loại bỏ việc các đảng khác có thể tranh cử. Bởi vậy những người như Ong, Lee, lẽ ra nên làm tốt việc của họ để PAP tiếp tục thắng cử trước các đảng khác thay vì đưa ra những nhận định vừa thiên kiến vừa xâm phạm quyền tự do dân sự của công dân như thế. Chỉ có thể giải thích những phát ngôn của họ là sự biện minh cho những thủ đoạn cạnh tranh không công bằng mà PAP đã từng áp dụng đối với các đối thủ chính trị của họ trong quá khứ cũng như hiện tại.

    Tóm lại, mô hình Việt Nam hiện đang khác mô hình Singapore, nên bất kỳ ai muốn Việt Nam học theo mô hình này thì đầu tiên phải đề nghị đảng cầm quyền chấp nhận đối lập và tranh cử, chứ không phải cứ có tổ chức chính trị mới nào xuất hiện là áp ngay Điều 79 'Lật đổ chính quyền nhân dân'. Sau thì mới đến những việc cải tổ nội bộ đảng mình để giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử. Chứ chỉ áp dụng cái sau mà lờ đi cái trước thì chỉ là một kiểu lập lờ để biện minh cho chế độ độc tài đảng phái mà thôi.

    __________________________

    Hệ thống chính trị đa đảng có thể hủy hoại Singapore


    Hình: Chân dung Bộ trưởng Ong Ye Kung. Nguồn: Todayonline.

    Nếu bối cảnh chính trị ở đây phát triển thành một hệ thống với nhiều hơn một đảng chính trị chi phối, thì điều đó có thể có nghĩa là xảy ra rất nhiều “va chạm trên thực tế” bởi các công đoàn và hiệp hội khác nhau và thậm chí là cả các phương tiện truyền thông trở nên bị chia rẽ khi các bên đều tìm kiếm sự ủng hộ, Bộ trưởng Giáo dục Ong Ye Kung (phục trách Giáo dục đại học và Kỹ năng) cho biết.

    Và nếu các đảng chính trị tập hợp với nhau theo những ngọn cờ “xấu”, như chủng tộc, ngôn ngữ hay tôn giáo, thì “thứ kết hợp độc hại” này có thể làm đất nước bị phá hỏng, ông Ong cho biết, và lưu ý rằng ngay cả khi các đảng chính trị đại diện cho các quan điểm đa dạng, chính bản chất đó “vẫn có thể biến tướng, gây bất hòa và chia rẽ xã hội”.

    Ông Ong đặt ra các kịch bản này ngày hôm qua tại một hội thảo Singapore Perspectives của Viện Nghiên cứu Chính sách (IPS), nơi ông đã tham luận tại một phiên thảo luận về hệ thống đa đảng tại Singapore.

    Công thức thành công của Singapore có thể chính là một hệ thống độc đảng, theo lời ông Ong, người nằm trong số được coi sẽ thuộc nhóm lãnh đạo thế hệ thứ tư của Singapore.

    Một rủi ro quan trọng về dài hạn, ông lưu ý, đó là một hệ thống đa đảng có thể làm chậm quy trình ra quyết định và sự nhanh nhạy khi điều hành đất nước vượt qua một “môi trường và thế giới luôn biến động”.

    “Hãy tưởng tượng, nếu chúng ta có một hệ thống đa đảng thời năm 1965, liệu chúng ta có đi được xa một cách nhanh chóng vậy không?” Ông Ong đặt câu hỏi trong bài phát biểu khai mạc phiên thảo luận.

    Nhưng, ông chỉ ra, một hệ thống độc đảng trong trường hợp của Singapore không phải là một đơn thuốc (áp đặt) mà là một kết quả của sự lựa chọn từ các cuộc bầu cử. Ví dụ, bang Massachusetts ở Hoa Kỳ đã luôn bị thống trị bởi Đảng Dân chủ trong một thời gian dài, ông nói thêm: “Quy mô nhỏ và sự tập trung thường xuyên đi cùng nhau”.

    Nếu người dân của một quốc gia muốn một hệ thống đa đảng, điều đó sẽ xảy ra. “Công việc của các đảng đối lập là chỉ ra những rủi ro của một sự cai trị độc đảng. Đó là công việc của họ. Nhưng công việc của PAP (Đảng Nhân dân Hành động) là đảm bảo rằng Singapore sẽ tiếp tục phát triển. Chúng tôi cũng sẽ chỉ ra những rủi ro của một hệ thống đa đảng, và quan trọng nhất, chúng ta phải luôn luôn tránh những căn bệnh tự mãn, chủ nghĩa tinh hoa và tham nhũng”, ông nói.

    Bình luận của ông Ong là bình luận mới nhất về vấn đề hệ thống đa đảng, điều cũng được đề cập bởi Bộ trưởng Quốc phòng Ng Eng Hen trong một cuộc đối thoại với sinh viên Đại học Yale-NUS vào ngày 13/1. Tiến sĩ Ng đã nói rằng mức độ tiến bộ trong một đất nước không nên được đo bằng số lượng các đảng chính trị.

    Hồi năm 2015, Phó Thủ tướng Tharman Shanmugaratnam đã nói rằng các quốc gia độc đảng không có cạnh tranh chính trị đối mặt với một bất lợi, nhưng có một đảng chiếm ưu thế trong chính trị cũng là một ưu điểm.

    Thủ tướng Lý Hiển Long cũng đã nói về chủ đề này hồi năm 2011 tại Diễn đàn Bộ trưởng Kent Ridge, cho rằng một hệ thống hai đảng không phải là hoàn toàn khả thi tại Singapore vì không có đủ tài năng để tạo thành hai “Đội hạng A”, và nó cũng có thể mang lại một sự chiarẽ xã hội dựa trên giai cấp hoặc chủng tộc.

    Hôm qua, ông Ong lưu ý rằng bộ máy công chức sẽ gặp thách thức nhiều nhất trong số các thể chế theo một hệ thống đa đảng, vì nó phải trung lập và phục vụ cho bất cứ đảng nào thành lập chính phủ.

    “Bạn có thể làm việc theo một tập hợp các chính sách trong năm năm, sau đó một người mới lên và nói, hãy làm lại tất cả mọi thứ, hoặc xóa bỏ tất cả mọi thứ. Điều đó có thể gây thất vọng và làm nản lòng,” ông nói. Ví dụ, Luật Chăm sóc Y tế Giá cả phải chăng (Obamacare) ở Mỹ đã bị hủy bỏ, và Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương sau khi Tổng thống Donald Trump lên nắm quyền, ông nói.

    Trước tất cả những rủi ro này, chính phủ phải đảm bảo rằng hệ thống hiện hành vẫn tiếp tục phát huy hiệu quả, và PAP phải đảm bảo rằng đảng này phải cởi mở và theo kịp thời cuộc, và nghĩ ra các chính sách được “bắt nguồn từ thực tiễn”.

    Khi được hỏi bởi Đại sứ lưu động, Giáo sư Tommy Koh trong phiên thảo luận rằng liệu việc phát triển một đảng đối lập đáng tin cậy để thay thế PAP nếu PAP thất bại thì có phù hợp với lợi ích quốc gia hay không, ông Ong cho rằng khả năng mất quyền lực của PAP luôn luôn “là mối bận tâm trong tâm trí của chúng tôi”.

    Ví dụ, PAP có thể trở nên tham nhũng và tự mãn. “Lúc đó… nó xứng đáng thua cuộc. Và tôi có niềm tin rằng nếu điều đó xảy ra, sẽ có những người đàn ông và phụ nữ giỏi sẽ tạo thành một chính phủ thay thế”, ông nói.

    Ngoài ra, những người khác có năng lực hơn PAP cũng có thể tham gia PAP và thực hiện sứ mệnh. “Tôi cho rằng tính bền vững tồn tại trong hệ thống miễn là chúng ta tiếp tục xác định được người tài,” ông nói.

    Chủ tịch điều hành hãng Banyan Tree Holdings Ho Kwon Ping, cũng là một diễn giả tại cuộc thảo luận, nói thêm rằng kịch bản đáng mong muốn nhất sẽ là một hệ thống mà ở đó “có sự cạnh tranh nội bộ mạnh mẽ được thể chế hóa” trong PAP. Ông cho rằng hệ thống này sẽ cho phép có sự linh hoạt của việc tiếp tục nền cai trị độc đảng, hoặc chia thành hai đảng.

    “Nếu PAP có thể chứa đựng được những khuynh hướng tư duy khác nhau trong chính nó, đảng sẽ còn tiếp tục với một hệ thống một đảng thống trị trong một thời gian dài nữa,” ông giải thích. Nếu đảng không thể làm được điều đó, nó có thể chia làm hai, với lợi thế là các nhà lãnh đạo của cả hai bên đã có nhiều kinh nghiệm trong quản trị”, ông kết luận.

    Nguồn:Multi-party political system could ruin Singapore: Ong Ye Kung”, TODAY, 24/01/2017. Bản dịch của Lê Hồng Hiệp, từ trang Nghiên Cứu Quốc Tế.

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi