Chuyện cuối đời

  • Bởi Khách
    14/01/2017
    11 phản hồi

    Xích Tử

    Đọc bài “Đầu năm nói chuyện cuối đời” của Tưởng Năng Tiến, tôi thấy thật buồn.

    Trước hết, buồn vì (cái) chủ đề và những ví dụ minh chứng mà ông Tiến / Thối (lộng danh mà ông Tiến có lúc đã dùng) nào đó đưa ra. Những cái ấy, trước khi có trào lưu thời thượng về công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình hiện nay, nhân dân ta đã áp dụng một phương pháp truyền thống dân gian “xấu che tốt khoe” rất thành công suốt cả nghìn năm. Và cho đến những ngày này, phương pháp ấy vẫn được áp dụng ở mức quốc sách trong chính giới ở nhiều quốc gia, để bảo vệ các thể chế và quyền lợi dân tộc.

    Hơn thế, buồn vì phương pháp tư duy và xu hướng của bài viết. Lập luận được sử dụng trong suốt bài là so sánh, đem một vài hình ảnh cá biệt, không điển hình về chăm sóc / không chăm sóc người già ở Mỹ và Việt Nam trong quan hệ tương đối với nhau để rút ra kết luận (và cả biểu cảm).

    Về nguyên tắc, chính sách an sinh, phúc lợi xã hội của mỗi nước, xét cho cùng, cũng là văn hóa, sau khi đã được hình thành bằng sự chiết xuất từ những chính sách kinh tế, chính trị, xã hội khác. Đã là văn hóa thì bên cạnh cái tương đối giữa các dân tộc, thì còn lả cái đặc thù, bản sắc, không thể so sánh được. Không ai có thể cho là cái nào tốt hơn với những táng thức khác nhau như thổ táng, hỏa táng, thậm chí thực táng.

    Còn những ví dụ mà tác giả nêu ra về tình cảnh không được chăm sóc một cách thể chế của những người già Việt Nam trên báo chí, chỉ là những chi tiết cá biệt, thiểu số, đôi khi chỉ được đưa lên báo để gây chú ý của sự mủi lòng trong tâm lý đám đông, phục vụ cho mục đích xả xú páp, làm giảm nhẹ những áp lực tinh thần có tính thời vụ khác. Đó là kỹ thuật của truyền thông.

    Về mặt phổ biến, ở Việt Nam, việc chăm sóc người già, nói chung, được thực hiện trong chế độc bảo hiểm xã hội (hưu trí, mất, thôi việc, chết khi đang làm việc…), chính sách cho người có công, chính sách cho người cao tuổi, chính sách giảm nghèo, chính sách dân tộc ít người…, và vô số chính sách khác. Tất cả các chính sách đó đang được vận hành trơn tru; người dân, cả được thụ hưởng hoặc ở ngoài cuộc đều không có/không biết gì để ta thán, không như sự bấp bênh nhiệm kỳ của chính sách kiểu Obamacare của Mỹ.

    Kết quả là, “một bộ phận không nhỏ” những người già Việt Nam được hưởng lương hưu trí, trợ cấp người có công, người già… Trong số khoảng 8 triệu người Việt Nam ở độ tuổi từ 60 trở lên, ít nhất cũng có 20% được hưởng các chính sách này. Phần lớn trong họ, nhất là những người hưu trí, không phải quan tâm gì đến sinh nhai; hàng ngày họ tập khí công, dưỡng sinh, đi chùa, làm từ thiện hoặc “chuyện tử tế”, đi du lịch trong, ngoài nước. Trong những lễ hội, họ là lực lượng tích cực tham gia biểu diễn khí công, thái cực quyền tập thể, với quần áo phục sức rực rỡ, không thua kém gì anh em Bắc Triều Tiên. Mỗi buổi sáng, trên nhiều con phố của đô thị Việt Nam (dĩ nhiên là chỉ đô thị), có vô số người già tập thể dục, cũng với áo quần tươi trẻ mát mẻ còn hơn cả lớp con cháu phải lo chạy đôn đáo cho cơm gạo.

    Với số ít trong họ, có sức khỏe kém hoặc không có gia đình chăm sóc, đã có một hệ thống các nhà điều dưỡng, trung tâm chăm sóc được nhà nước chu cấp.

    Những người già như vậy luôn tin tưởng, yêu mến đất nước và chế độ của mình, kiên quyết bảo vệ sổ hưu, lo sợ sẽ mất sổ hưu và dọa nhau sẽ mất sổ hưu một khi phải đánh đổi nó cho những cải cách theo hướng dân chủ hơn.

    Dĩ nhiên, cũng còn một bộ phận lớn khác chưa hưởng được một số chính sách, vì nguồn lực quốc gia có hạn. Vả lại, cũng do họ không thuộc diện được về hưu hoặc gia đình, bản thân họ không làm gì để được xếp vào nhóm có công; con cái họ không chịu hy sinh trong chiến tranh để thành liệt sĩ. Những ngày nông vụ sau lũ lụt này, trên nhiều cánh đồng Việt Nam, vẫn còn nhiều lão nông 70, 80 tuổi, kiên quyết không về hưu, cùng con cháu tham gia làm đồng. Những người khác thì bán vé số, đạp xích lô… như bài báo của ông Tiến đã nêu. Những chuyện ấy rồi đến lúc cũng sẽ được giải quyết, bởi đất nước dần khá giả; một khi một ông Phó chủ tịch một huyện đảo đi xe ô tô 6 tỷ, sở hữu bất động sảm cũng chừng ấy; hoặc chuyện một cơ quan nhà nước cấp huyện một năm tiếp khách ăn uống vài tỷ, việc giải quyết chính sách chăm sóc cho người già là chuyện nhỏ.

    Tạm thời, họ phải tự mưu sinh, tìm cách duy trì sự sống bằng kênh “việc tử tế”, cũng như rất nhiều em nhỏ trong nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa có bề dày 41 năm đang chờ những chiếc lá lành từ “cặp là yêu thương”, để trưa nào cũng mếu máo trên màn ảnh nhỏ, ước mơ được giúp đỡ để có tiền đóng học phí (ô hay, học phí là khoản tiền đóng vào ngân sách, lại là nguồn cơn của sự khó khăn để kêu gọi giúp đỡ), tiếp tục đi học để trở thành bác sĩ.

    Vậy thôi.

    _______________________

    Tưởng Năng Tiến - Đầu năm nói chuyện cuối đời

    Có bữa, tôi chợt nhìn thấy vài đốm tóc trắng (li ti) chen lẫn với tóc đen trên chiếc khăn choàng, phủ quanh mình, khi đang ngồi hớt tóc. “Cái ông thợ cúp này làm biếng dữ, không thay khăn mới, cũng không rũ sạch cái cũ nên nên mới còn sót lại tóc tai tùm lum của người khách trước - một khứa lão (mắc dịch) nào đó,” tôi nghĩ vậy.


    "Tự do cho mỗi đời nô lệ

    Sữa để em thơ, lụa tặng già" Tố Hữu.

    Vài phút sau, tôi hốt hoảng nhận ra rằng: những vụn tóc đen, lấm tấm cùng với tóc trắng xuất hiện mỗi lúc một nhiều. Té ra, đó là tóc bạc của chính mình chớ còn “khứa lão” (mắc dịch) nào vô đó nữa!

    Chèn ơi, vậy mà tui cứ tưởng là mình còn trẻ. Mái tóc của tôi, cách đây chưa lâu (lắm) hình như vẫn còn đen thui lui mà. Chớ tụi nó bạc hồi nào vậy, Trời? Sao kỳ cục vậy, mấy cha? Khi khổng, khi không cái tất cả chúng ta đều già cái rụp, và già (ngang) hết như vậy sao?

    Mà tuổi già thì như chuối chín, càng chín nó càng mềm. Muốn cương cũng không được nữa, đành phải yên phận chịu (già) thôi.

    - Ủa, mà già thì đã sao kìa? Làm gì mà nẫy giờ cứ chối đây đẩy, và cứ rẫy nẩy lên – như đỉa phải vôi - vậy cha nội?

    - Ý, đừng có tưởng chuyện giỡn chơi à nha. Già thì lôi thôi lắm, lôi thôi lâu, và lôi thôi (luôn) cho đến chết. Coi: tuổi già đâu có khi nào chịu tới mình ên. Nó đi cặp kè với đủ thứ những chuyện (rất) bà rằn và lằng nhằng khác nữa: bệnh tật, chán chường, cô đơn, thiếu hụt...

    Đã vậy, cuối năm, ông bạn Huy Phương kể chuyện (nghe) sao mà rầu muốn chết luôn:

    “Trước ngày Giáng Sinh tôi có dịp vào viếng thăm một người bạn sắp qua đời trong một nursing home. Trên hành lang dẫn vào phòng người bạn, và ngay trước chỗ làm việc của nhân viên ở đây, tôi thấy nhiều ông bà cụ ngồi trên những chiếc xe lăn, nhìn những người qua lại. Các cô y tá đã sắp xếp cho các cụ ra ngồi trên hành lang đối điện với văn phòng làm việc, một phần để trông chừng các cụ, một phần cho các cụ đỡ buồn. Nhưng các cụ nhìn sự vật một cách dửng dưng, đôi mắt đờ đẫn, có người đã gục đầu xuống ngủ...”

    Thiệt ớn chè đậu!

    Tui biết chắc là ông Huy Phương không đặt chuyện để hù em út nhưng, cùng lúc, tôi cũng biết rõ rằng cái cảnh “tầng đầu địa ngục” - vừa được mô tả - không phổ biến lắm ở Hoa Kỳ hay Gia Nã Đại. Cách phân chia chia tuổi già, và những công trình nghiên cứu khoa học, ở hai quốc gia này, cho chúng ta những con số tương đối khả tín và khả xác hơn – về vấn đề này.

    Người ta chia ra tuổi già làm ba loại:

    - Chớm già (young - old) là nhóm lớn nhất, chiếm 70%.

    - Già (old-old) 20 %, kém hơn năng động hơn lớp trên thấy rõ.

    - Già quá cỡ thợ mộc (oldest-old) chừng 10 %. Trong số này chỉ có 4 % - chớ không phải là 20 %, như nhiều người vẫn nghĩ - đang sống ở nursing home hay bệnh viện (Palmore et al. 2005 Encyclopedia of ageism, Binghamton, NY: Haworth).

    Như vậy, chính xác, chỉ có 4 % người già - thuộc nhóm cuối cùng - sống ở viện dưỡng lão thôi. Đa phần còn lại đều có cuộc sống bình thường trong cộng đồng. Nhưng khách quan mà nói thì sống ở đâu chăng nữa thì khi đời đã về chiều cũng khó mà vui.

    Xã hội, rõ ràng, chưa bao giờ chuẩn bị chu đáo cho những công dân lão hạng để họ bước vào giai đoạn (hụt hẫng) còn lại của kiếp người. Đến tuổi hưu chúng ta bỗng dưng trở nên một người nào khác, không còn vai trò gì rõ rệt nữa trên cuộc đời này. Và hoàn cảnh sống (rồi) cũng khác luôn, thời giờ thì dư mà tiền thì thường thiếu. Đôi khi, lơ ngơ không biết làm gì cho nó hết một ngày. Nói chi tới một tuần, một tháng, hay cả một (hay hai)... chục năm sắp tới!

    Làm sao sống an vui và có ý nghĩa, cho những năm tháng còn lại, là một câu hỏi khó - đối với phần lớn những công dân lão hạng - ở những quốc gia phú túc. Những định chế xã hội hiện hữu không có câu trả lời, và cũng không có những chức năng hổ trợ, cho sự an lạc của tuổi già.

    Đây là chuyện riêng của từng cá nhân. Vị tha hay vị kỷ? Thủ cho nó chắc ăn hay xả láng, sáng về sớm là tùy ý mỗi người. Không có tổ chức, cũng không có cá nhân nào – kể cả vợ chồng con cái – có thể đóng góp gì nhiều, cho bất cứ ai, vào giai đoạn cuối cùng của kiếp nhân sinh.

    Ở Việt Nam thì khác. Câu hỏi thiết thân của tuổi già không phải là sống ra sao mà làm sao để sống? Vấn đề, xem chừng, có vẻ giản dị hơn nhưng vẫn là một câu hỏi khó đối với rất nhiều người dân cao tuổi!

    Những định chế xã hội (cơ quan, ban ngành, đoàn thể, hội hè... thổ tả gì đó) thì có rất nhiều và cũng rất thừa. Chúng hoàn toàn vô can, cũng như vô trách nhiệm, với cuộc sống của những công dân lão hạng.

    Đảng, Nhà Nước và Nhân Dân là ba phạm trù luôn luôn đi liền, và gắn bó mật thiết với nhau, khi có nhu cầu tuyên truyền hay đóng góp. Đâu cần nhân dân có, đâu khó có nhân dân. Khó trăm lần, dân liệu cũng xong. Nhưng chuyện sống còn và an sinh của mỗi công dân - vào lúc cuối đời - lại là chuyện thuần túy có tính cá nhân. Đảng và Nhà Nước tuyệt đối không dính dáng gì (ráo) vào chuyện đời của Nhân Dân khi trăm họ đến giai đoạn sức cùng, lực kiệt.

    Cách đây chưa lâu, báo chí trong nước đồng loạt đăng tin (Cụ ông gần trăm tuổi đạp xích lô) của phóng viên Văn Nguyễn:

    “98 tuổi, cụ Đặng Huyền vẫn được người dân quen gọi là cụ Huần, ngày ngày vẫn đạp xích lô chở khách kiếm sống. Cụ thường bắt đầu một ngày làm việc từ khi trời còn mù sương.Trong hội thi diễu hành xích lô ở Festival làng nghề truyền thống Huế, cụ Huần được vinh danh là người lái xích lô có tuổi nghề nhiều nhất tại Huế.”

    “Con trai duy nhất bỏ quê vào Nam làm ăn, hơn 30 năm nay mất liên lạc, giờ cuộc sống gia đình cụ chỉ biết nhờ vào đồng công đạp xích lô và sự đùm bọc của làng xóm...Ngoài kiếm tiền nuôi bản thân, cụ Huần còn nuôi cụ bà Trần Thị Lặc, 86 tuổi, thường xuyên đau ốm.”


    Cụ Đặng Huyền. Nguồn: vnexpress

    Kiểu “vinh danh” này, xem ra, có vẻ hơi kỳ. Phản hồi của độc giả Lê Thu Hiền cũng lạ kỳ không kém:

    “Cụ Huần thực sự là người đáng khâm phục vì sức khỏe, sự bền bỉ và dẻo dai của mình. Cuộc sống thêm lần nữa được minh chứng rằng không cần sự giàu sang phú quý, nghèo mà vẫn bền bỉ lao động vẫn tạo ra cuộc sống có ý nghĩa, sức khỏe niềm tin và hạnh phúc cho riêng mình.”

    Cụ Phạm Đờn, một công dân Việt Nam lão hạng khác, lại ở vào một hoàn cảnh sống khác, kém “ý nghĩa” hơn. Bà cụ, xem chừng, đã không có khả năng tạo được “niềm tin và hạnh phúc cho riêng mình” – theo như tường thuật của ký giả Hải Luận, trên Tuổi Trẻ Online:

    “Đêm mùa đông rét như cắt da cắt thịt, cụ Phạm Thị Đờn, 76 tuổi, thôn Quảng Hội, xã Vạn Thắng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, cơ thể chỉ như da bọc xương, thức dậy từ 1 giờ khuya, lọ mọ xuống ngâm mình dưới biển mò cua bắt ốc kiếm gạo ăn qua ngày... Từ 1 giờ sáng đến gần 11 giờ trưa trong bụng không có hột cơm, ngâm mình trong giá rét... nhưng chỉ bán được 17.000 đồng. Giá trị cả ngày lam lũ chỉ thu được 10.000-20.000 đồng, gặp lúc sóng to gió lớn chỉ được 5.000-7.000 đồng.”

    Cụ Phạm Đờn cũng không được đoàn thể, hay tổ chức nào, “vinh danh” hết trơn hết trọi. Lý do, có lẽ, vì “mò cua bắt ốc” không phải là loại hình lao động được coi là vinh quang - theo tiêu chuẩn văn hoá của dân làng Ba Đình, Hà Nội.


    Cụ Phạm Đờn. Nguồn: Tuổi Trẻ Online.

    Ông Nguyễn Văn Thành, còn có tên gọi là Lão Thành - một người mù, đang bán vé số để làm kế sinh nhai - cũng rơi vào trường hợp (không nằm trong tiêu chuẩn được vinh danh) tương tự. Phóng viên Giang Uyên - báo Bưu Điện Việt Nam – đã không quá lời khi dùng từ ngữ “quăng quật” để mô tả cuộc sống vất vả (ngoài sức tưởng tượng) của người đàn ông khuyết tật, xấu số này:

    “...đến giờ tên tuổi của cụ cũng chỉ còn là ký ức... mỗi ngày ông vẫn phải tự đi kiếm ăn qua tấm vé số và cuộc sống ‘tự lập’ nơi đầu đường xó chợ... Dù đã già yếu lắm rồi nhưng ngày ngày lão Thành vẫn phải lê bước đi khắp nơi để bán vé số tự nuôi thân. Có những hôm lão ốm nằm một chỗ nhiều ngày liền. Bụng đói không chịu đựng nổi, lão lại lọ mọ dậy bước liêu xiêu ra đường tìm đến đại lý vé số lấy vé đem bán."


    Ông Nguyễn Văn Thành. Nguồn: ictnews.

    Tương tự như hai bài phóng sự viết về cuộc đời của cụ Phạm Đờn và cụ Đặng Huần, bên dưới bài viết về ông Thành cũng có những dòng chữ cuối - chỉ dẫn cách giúp đỡ đương sự - như sau:

    “Mọi sự hỗ trợ của cộng đồng, độc giả đối với trường hợp ông Nguyễn Văn Thành có thể chuyển đến tận tay ông trước cửa Trung tâm tư vấn pháp luật công đoàn, thuộc Liên đoàn lao động tỉnh Đồng Nai, địa chỉ số 14, Bùi Văn Hòa, phường Hòa Bình - TP Biên Hòa.”

    Không thấy ông nhà báo gì đến sự hổ trợ của Đảng, Nhà Nước, hay những ban ngành hội hè vớ vẩn gì đó - của Mặt Trận Tổ Quốc. Trong cả ba bài phóng sự thượng dẫn cũng đều có không một chữ nào đề cập đến nguyên nhân, và trách nhiệm - của bất cứ ai - về những mảnh đời te tua và bầm dập của những công dân lão hạng kể trên. Cứ như thể họ là những người thuộc một quốc gia hay hành tinh nào khác, chứ không phải là những công dân của nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.

    Tôi chợt nghĩ: lỡ sáng mai bà Phạm Đờn hay ông Nguyễn Văn Thành khi mở mắt ra và (bỗng) thấy mình đang sống trong một cái nursing home ở California - giường êm nệm ấm, cơm bưng nước rót, cam tươi sữa hộp cạnh bên, cả đống y tá bác sĩ lăng xăng kế cận - mà không dưng muốn... rơi nước mắt! Hai vị dám tưởng là mình đã lên tới thiên đường dù thực sự là họ vừa lạc vào tầng đầu địa ngục, theo như cách nhìn của nhiều người đang sống ở những quốc gia không có Độc Lập -Tự Do - Hạnh Phúc - như ở nước ta.

    Tưởng Năng Tiến
    danlambaovn.blogspot.com

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    11 phản hồi

    thôi!tôi sẽ ra nước ngoài định cư!
    dù có làm việc vất vả hơn,cô đơn hơn,ít tình người hơn,NHƯNG thu nhập cao hơn,an sinh xả hội cao hơn,ít tiêu cực hơn!

    Ở VN, không phải ai cũng có bảo hiểm y tế, cũng còn nhiều người nghèo không đủ tiền mua bảo hiểm y tế. Chưa kể đến nạn "phong bì" rất phổ biến trong tất cả các bệnh viện, phòng khám trên toàn quốc. Điều này đã và đang gây khốn khó cho rất nhiều người dân VN. Tệ nạn "phong bì" là một "đặc sản" đươc do chính chế độ CSVN tạo ra, nay đã trở thành một "lối sống đạo đức trong xã hội VN". Xin đọc câu chuyện của GS Võ Văn Lành của blogger Huy Đức, tựa đề "Bà Tiến hay ông Lùi cũng rứa thôi", theo link sau, để rõ hơn.

    https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10152391581189308&set=p.10152391581189308&type=1

    NGT viết:
    Vấn đề là ở VN sự cách biệt về y tế chung giữa người không có chế độ và giai cấp đảng viên CS là quá lớn ! Hoàn toàn không phải XHCN.
    Phải sửa đổi lại cho công bằng hơn.

    Nếu phải chia cho công bằng, thì mổi người chỉ được vài lọ Tylenol thuốc cảm một năm, nên quan chức sẽ chết hết khi bệnh nặng vì ăn nhiều và vì vậy lấy đâu người lãnh đạo đất nước khi không còn bệnh viện riêng cho cán bộ, và không cán bộ thì sẽ không có con cháu cán bộ làm lãnh đạo thì nhân dân VN liệu có đuợc hạnh phúc ?. Hơn nữa chia đều thì còn gì ông chủ là nhân dân và đầy tớ là quan chức!

    xhcn ưu việt và sáng tạo là ở điểm đó, giời ạ!

    Bác Ba :
    " Năm 2016, GDP của Mỹ là $56000 mỗi đầu người, GDP của VN là $2000 mỗi đầu người. "

    GDP - PIB : http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD
    Dân số : http://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?end=2015&start=1960&view=chart

    2015 :
    USA : 18,036,648.00 / 321,418.82 = 56
    Việt Nam : 193,599.38 / 91,703.80 = 2
    Thái Lan : 395,168.03 / 67,959.36 = 5

    Vấn đề là ở VN sự cách biệt về y tế chung giữa người không có chế độ và giai cấp đảng viên CS là quá lớn ! Hoàn toàn không phải XHCN.
    Phải sửa đổi lại cho công bằng hơn.

    NGT viết:
    ....
    USA 17.1
    Việt Nam 7.1

    Tính theo tỉ lệ % ngân sách dành cho ý tế ở USA là lớn và ở VN là không quá nhỏ. Nhưng tại sao lại vẫn có nhiều người không hưởng được chính sách y tế chung ?

    Chém gió với còm sĩ về câu hỏi này.

    Nhìn thống kê, phần trăm ngân sách quốc gia cho chi phí y tế, thì giữa Mỹ và VN, cả hai rất đáng kích lệ, nhưng sao lại còn có hai chữ tại sao, bởi:

    Con số phần trăm 17.1 và 7.1 của Mỹ và VN nó không tương đồng, nói khác đi nó không cùng trong một cái rỗ trứng gà. 17.1% của Mỹ là dựa trên tổng sản lượng quốc gia (GDP) bình quân trên mổi đầu người của Mỹ và 7.1% là dựa trên tổng sản lượng quốc gia bình quân trên mổi đầu người của VN.

    Năm 2016, GDP của Mỹ là $56000 mỗi đầu người, GDP của VN là $2000 mỗi đầu người.

    Vì vậy, tụi Mỹ nó dùng trực thăng để cứu bệnh nhân trong trường hợp khẩn cấp, còn VN mình thì cho lên xe đạp cột chặt và cứ thế mà đạp trên con đường đá ...

    Mua Iphone 7 tính theo giá dollars thì như nhau ở Sài Gòn hay ở Bosa Cali Mỹ, nhưng chi phí y tế ở VN thì chỉ có 7.1% trong tổng số ngân sách VN một năm cho một đầu người, vậy 7.1% mua được gì ?, chỉ mua được mấy lọ Tylenol thuốc cảm nếu ở bên Mỹ.

    Nên chính vì thế, 7.1% này chỉ dành cho từng lớp nhỏ người già hay cán bộ về hưu đuợc hưởng, còn đại đa số người dân VN ư, bó chiếu mà chôn nhau khi chết.

    NGT viết:
    Tính theo tỉ lệ % ngân sách dành cho ý tế ở USA là lớn và ở VN là không quá nhỏ. Nhưng tại sao lại vẫn có nhiều người không hưởng được chính sách y tế chung ?

    Trong còm dẫn chứng, bác NGT đã đưa ra số liệu về ngân sách các nhà nước cho y tế, so sánh và đặt câu hỏi trên.

    Câu hỏi này đã được Tg trả lời trong bài chủ:
    1. Nguồn lực Qg có hạn. Nhưng Tg không nói tại sao có hạn.

    a.) Có hạn vì: "chính sách quản lý không công bằng. Đặc biệt ở VN ưu tiên cho giai cấp phong kiến đảng viên CS, có chính sách ngoại hạng cho băng nhóm TƯ và tham nhũng" NGT viết.

    Không có gì phải ngạc nhiên khi,

    "Những người già như vậy luôn tin tưởng, yêu mến đất nước và chế độ của mình, kiên quyết bảo vệ sổ hưu, lo sợ sẽ mất sổ hưu và dọa nhau sẽ mất sổ hưu một khi phải đánh đổi nó cho những cải cách theo hướng dân chủ hơn. " Xích Tử viết.

    b.) Vì những người khác "không thuộc diện được về hưu hoặc gia đình, bản thân họ không làm gì để được xếp vào nhóm có công; con cái họ không chịu hy sinh trong chiến tranh để thành liệt sĩ. Xích Tử viết

    c.) vì đó là lỗi của họ, "tại họ kiên quyết không về hưu, nhất định, "bám trụ" cùng con cháu tham gia làm đồng. Những người khác thì bán vé số, đạp xích lô… " Xích Tử viết.

    Vậy thì bác Tiến có khóc cho những mảnh đời khốn khổ chỉ là chuyện nhỏ, nhà nước phải quan tâm đến những chuyện lớn hơn, như đãi ngộ những thành phần xã hội bác Xích Tử đã nêu. Còn những người con cái họ không chịu hy sinh hay bản thân kiên quyết không chịu về hưu không phải là lỗi của nhà nước. Bởi "Có sức người sỏi đá cũng thành cơm." -Thơ Tố Hữu. Không cần phải biết đến người đó bao nhiêu tuổi, cái lưng đã còng, sức của họ có gánh được cái đôi quang gánh như trong hình trên.

    Bác Tiến đừng có kêu ca "dùm" cho những mảnh đời này, vì như vậy chỉ làm "buồn lòng" những người như bác Xích Tử và những người già khác, vì những người già được chế độ đãi ngộ vẫn luôn tin tưởng, yêu mến đất nước và chế độ của mình, kiên quyết bảo vệ sổ hưu, lo sợ sẽ mất sổ hưu và dọa nhau sẽ mất sổ hưu một khi phải đánh đổi nó cho những cải cách theo hướng dân chủ hơn. " Xích Tử viết.

    Nguyễn Jung

    Ps. Bà chị họ tôi là nhân viên nhà nước của nước CHXHCNVN- được lưu dụng vì khả năng chuyên môn- ngay từ những ngày đầu miền Nam bị "giải phóng", lương hưu đâu chừng 120 dollars. Không có những người ở nước ngoài gửi tiền về giúp thì có mà ... " cạp đất mà ăn" Ngọc trinh nói- hay kiên quyết không về hưu, nhất định lao động (đến chết) để biến "sỏi đá thành cơm"... như đi bán vé số, vì bán vé số, như một quan nhà nước "ta" đã dõng dạc phán: Những người bán vé số có thu nhập "rất cao".

    Vậy thôi.

    Ở Đức, vấn đề viện dưỡng lão và chi phí, tài trợ từ chính quyền không phải là chuyện nhỏ mà đã luôn được chính quyền quan tâm, vì vậy đã có những đạo luật để tài trợ cho người thân, từ chính quyền, như bảo hiểm xã hội, quỹ hưu, bảo hiểm y tế... nếu người thân không đưa thân nhân họ vào viện dưỡng lão, song song đó là những trạm y tế di động của tư nhân giúp đỡ các việc như chích thuốc, băng bó, ngoài ra còn co những nơi nấu cơm tháng cho bữa ăn trưa... người thân phải chủ động trong mọi vấn đề, để nhận được những giúp đỡ về giấy tờ, tài chính y tế....

    ----

    Bác Tiến là nhà văn, nhạy cảm với những mảnh đời khốn khổ nên viết bài về những mảnh đời này, ao ước cho họ có được một cuộc sống được tử tế hơn khi về già, đã mỉa mai châm biếm chế độ luôn tự vỗ ngực vì dân, cho dân của nhà nước CHXHCNVN.

    Bài viết này chẳng liên quan gì đến chuyện " đẹp khoe, xấu che", truyền thống nhân gian...
    và một nhà nước phải công khai, minh bạch với người dân cũng không phải là trào lưu thời thượng.
    Bởi quyền lực thứ tư là tự do của truyền thông báo chí, không cho phép cái nhà nước đó được "đẹp khoe, xấu che", mị dân, mờ ám trong các chính sách...
    Chỉ có ở những nước độc tài, cộng sản mới có vấn đề cần phải "đẹp khoe, xấu che", coi chuyện "đẹp khoe xấu che" là truyền thống nhân gian, công khai minh bạch là thời thượng.

    Tên tác giả viết:
    Không thấy ông nhà báo gì đến sự hổ trợ của Đảng, Nhà Nước, hay những ban ngành hội hè vớ vẩn gì đó - của Mặt Trận Tổ Quốc. Trong cả ba bài phóng sự thượng dẫn cũng đều có không một chữ nào đề cập đến nguyên nhân, và trách nhiệm - của bất cứ ai - về những mảnh đời te tua và bầm dập của những công dân lão hạng kể trên. Cứ như thể họ là những người thuộc một quốc gia hay hành tinh nào khác, chứ không phải là những công dân của nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.

    Tôi chợt nghĩ: lỡ sáng mai bà Phạm Đờn hay ông Nguyễn Văn Thành khi mở mắt ra và (bỗng) thấy mình đang sống trong một cái nursing home ở California - giường êm nệm ấm, cơm bưng nước rót, cam tươi sữa hộp cạnh bên, cả đống y tá bác sĩ lăng xăng kế cận - mà không dưng muốn... rơi nước mắt! Hai vị dám tưởng là mình đã lên tới thiên đường dù thực sự là họ vừa lạc vào tầng đầu địa ngục, theo như cách nhìn của nhiều người đang sống ở những quốc gia không có Độc Lập -Tự Do - Hạnh Phúc - như ở nước ta.

    Vậy thôi.

    Nguyễn Jung

    Health expenditure, total (% of GDP)
    http://data.worldbank.org/indicator/SH.XPD.TOTL.ZS
    Năm 2014 :
    Canada 10.4
    China 5.5
    Denmark 10.8
    France 11.5
    Germany 11.3
    Thailand 6.5
    Russia 7.1
    USA 17.1
    Việt Nam 7.1

    Tính theo tỉ lệ % ngân sách dành cho ý tế ở USA là lớn và ở VN là không quá nhỏ. Nhưng tại sao lại vẫn có nhiều người không hưởng được chính sách y tế chung ?

    Đó là do chính sách quản lý không công bằng.
    Đặc biệt ở VN ưu tiên cho giai cấp phong kiến đảng viên CS, có chính sách ngoại hạng cho băng nhóm TƯ và tham nhũng

    " Dĩ nhiên, cũng còn một bộ phận lớn khác chưa hưởng được một số chính sách, vì nguồn lực quốc gia có hạn. "

    Ồ VN, đây hoàn toàn không phải là tinh thần của xã hội chủ nghĩa.
    Sống ích lỷ hưởng thụ chính sách riêng, bác Hồ và đảng của bác, theo tư bản chủ nghĩa hoang dại.

    Tên tác giả viết:
    Dĩ nhiên, cũng còn một bộ phận lớn khác chưa hưởng được một số chính sách, vì nguồn lực quốc gia có hạn. Vả lại, cũng do họ không thuộc diện được về hưu hoặc gia đình, bản thân họ không làm gì để được xếp vào nhóm có công; con cái họ không chịu hy sinh trong chiến tranh để thành liệt sĩ. Những ngày nông vụ sau lũ lụt này, trên nhiều cánh đồng Việt Nam, vẫn còn nhiều lão nông 70, 80 tuổi, kiên quyết không về hưu, cùng con cháu tham gia làm đồng. Những người khác thì bán vé số, đạp xích lô… như bài báo của ông Tiến đã nêu. Những chuyện ấy rồi đến lúc cũng sẽ được giải quyết, bởi đất nước dần khá giả; một khi một ông Phó chủ tịch một huyện đảo đi xe ô tô 6 tỷ, sở hữu bất động sảm cũng chừng ấy; hoặc chuyện một cơ quan nhà nước cấp huyện một năm tiếp khách ăn uống vài tỷ, việc giải quyết chính sách chăm sóc cho người già là chuyện nhỏ.

    Có thật là nguồn lực quốc gia có hạn?
    Có thật là con cái họ không chịu hy sinh trong chiến tranh để thành liệt sĩ.?
    Sao mà phũ phàng, tàn nhẫn vậy?

    "Những chuyện ấy rồi đến lúc cũng sẽ được giải quyết, bởi đất nước dần khá giả;"
    Có thật thế không? Hay cái bánh này đã được vẽ ra từ 70 năm nay, cái sẽ này sẽ là bao giờ?
    Và cái gọi là khá giả này có được từ đâu?

    "một khi một ông Phó chủ tịch một huyện đảo đi xe ô tô 6 tỷ, sở hữu bất động sảm cũng chừng ấy; hoặc chuyện một cơ quan nhà nước cấp huyện một năm tiếp khách ăn uống vài tỷ, việc giải quyết chính sách chăm sóc cho người già là chuyện nhỏ" .
    Ừ, thì là chuyện nhỏ, chuyện nhỏ mà không giải quyết được thì nói chi đến giải quyết chuyện một phó chủ tịch một huyện đảo (đã tham nhũng nguồn năng lực Qg để) đi xe ô tô 6 tỷ, sở hữu bất động sản cũng chừng ấy hay chuyện những ông phó chủ tịch tương tự cũng chỉ là chuyện nhỏ và chuyện lớn là chuyện Formosa, Thuỷ điện...
    Bác Xích Tử buồn vì bài viết của bác Tưởng Năng Tiến, bác có thể làm được gì để hết buồn? Ngoài việc viết một bài , tôi cho rằng, còn đáng buồn hơn, nói theo kiểu PTT bà Nguyễn Thị Doan: Buồn gấp vạn lần bài của bác Tưởng Năng Tiến.

    Tên tác giả viết:
    Lập luận được sử dụng trong suốt bài là so sánh, đem một vài hình ảnh cá biệt, không điển hình về chăm sóc / không chăm sóc người già ở Mỹ và Việt Nam trong quan hệ tương đối với nhau để rút ra kết luận (và cả biểu cảm).

    Tôi cho rằng, những hình ảnh bác Tưởng Năng Tiến đã dẫn, không là cá biệt mà nó đẫy rẫy ở VN, khi "người ta" "đi dạo" xung quanh Đất nước không bằng chiếc xe giá 6 tỷ mà đi bộ vào từng con hẻm, từng khu lao động, hay "quá cảnh" đến các vùng "hơi xa" thành phố để nhận thấy rằng chuyện "Phó chủ tịch một huyện đảo đi xe ô tô 6 tỷ, sở hữu bất động sản cũng chừng ấy; hoặc chuyện một cơ quan nhà nước cấp huyện một năm tiếp khách ăn uống vài tỷ" là một chuyện rất, rất lớn, cũng bởi như vậy mà nguồn lực quốc gia (đã trở thành) có hạn.

    Vậy thôi.
    Xin lỗi, cho phép tôi " mượn đỡ" cụm từ này của bác.

    Nguyễn Jung

    Cả hai ông Tưởng Năng Tiến và Xích Tử này thiệt dzui .
    Một ông trích một số trường hợp để dẫn chứng người già bên nớ quá khổ, ở bên ni mà vào được nursing home là “ giường êm nệm ấm, cơm bưng nước rót, cam tươi sữa hộp cạnh bên, cả đống y tá bác sĩ lăng xăng kế cận”.
    Một ông thì vớ một số ông bà cụ sáng sáng tập tài chí ung dung ngày mới và “ở Việt Nam, việc chăm sóc người già, nói chung, được thực hiện trong chế độc bảo hiểm xã hội (hưu trí, mất, thôi việc, chết khi đang làm việc…), chính sách cho người có công, chính sách cho người cao tuổi, chính sách giảm nghèo, chính sách dân tộc ít người…, và vô số chính sách khác.” Với vài cái “tuy nhiên”
    Nói chung hai ông cùng nói về việc săn sóc người già nhưng dưới cái khung của hai nước VN và Mỹ, hai nước có hai nền kinh tế là khả năng chi trả khác nhau, chỉ có cái hơi giống nhau là người già Mỹ hay Việt đều ăn, mặc, ở, chữa bệnh . Hơi giống là vì người Việt ăn, ở, mặc ít tốn hơn . Chế độ an sinh của Mỹ thì rõ rồi, nó đã được định chế hóa cho cả nước, giầu nghèo gì cũng được vào nursing home nếu có nhu cầu, anh giầu đóng tiền anh nghèo có thể không .
    Tôi xin sưu tầm thêm một số thông tin để hai anh reset lại vấn đề
    Ở Việt Nam có vài viện dưỡng lão (cũng không giống như nursing home ở Mỹ, không có phần săn sóc y tế của bác sĩ y ta tại chỗ) như viện dưỡng lão Thị Nghè, viện dưỡng lão Bình Thủy ở Cần Thơ có từ trước 1975, Trung Tâm Dưỡng Lão Hà Nội, viện dưỡng lão Tuyết Thái ở Hà Nội (hai cái sau có lẽ là tư nhân thành lập sau này) và thêm gần chục trung tâm bảo trợ xã hội [1]. Như vậy không thể so VN với không tới năm viện dưỡng lão so với Mỹ là 15,600 (2014) nursing homes với 1.7 triệu giường để lo cho người già [https://www.cdc.gov/nchs/fastats/nursing-home-care.htm]. Như vậy, so sánh vấn đề lo cho người gia là chuyện không cần làm mà đi vào câu hỏi tại sao VN chưa có nhiều viện dưỡng lão ? Câu hỏi tương đối dễ trả lời “nghèo, không đủ tiền”, “văn hóa VN là con cái phải lo cho cha mẹ lúc tuổi già”, “người già có trợ cấp của nhà nước”. Các cụ ông cụ bà thảnh thơi tập tài chí hay nếu vào được nursing home kiểu Mỹ không phải là câu trả lời .
    Nhà nước “nghèo, không đủ tiền”, bạn có thể nói đến vì sao các “đầy tớ của dân” giầu đến thế mà bảo không có tiền . Đây là một vấn đề khác, thực tế là chính phủ VN không đủ tiền để lo cho dân . Ngay ở Mỹ đây, TT Trump đã đặt lại vấn đề An Ninh Xã Hội tốn quá nhiều tiền đã đến lúc phải sửa đổi vì hết tiện
    “văn hóa VN là con cái phải lo cho cha mẹ lúc tuổi già” cái văn hóa đó vẫn còn mạnh nhưng cũng tùy con nó có làm ra tiềng hay nó cũng sặc gạch lo toan? Bao nhiêu đứa lo được ? Chắc chỉ có những đứa trong các ngành đẻ ra tiền như CSGT, Hải Quan gì đó . Ngặt là đại đa số các đứa con không phải như thế
    “người già có trợ cấp của nhà nước” và cả y tế nữa theo qui định “Quy định về việc hưởng trợ cấp đối với người cao tuổi” [2]
    Người già trên 80 tuổi được trợ cấp 380.000 đồng (nhiều lắm là 20 tô phở)
    Còn nhiều yếu tố quan trọng nữa là GDP cần đưa vào suy xét mong độc giả đưa thêm vào thảo luận

    [1] https://www.google.com/search?q=trung+t%C3%A2m+b%E1%BA%A3o+tr%E1%BB%A3+x%C3%A3+h%E1%BB%99i+%E1%BB%9F+Viet+Nam&npsic=0&rflfq=1&rlha=0&rllag=18572531,107025791,304746&tbm=lcl&ved=0ahUKEwi2kvy8osLRAhWHiVQKHVOrA6AQtgMIHg&tbs=lf_od:-1,lf_oh:-1,lf_pqs:EAE,lf:1,lf_ui:2
    [2] http://www.doisongphapluat.com/phap-luat/tinh-huong-phap-luat/quy-dinh-ve-viec-huong-tro-cap-doi-voi-nguoi-cao-tuoi-a111181.html