Vấn nạn truyền thông – phần nổi của tảng băng chìm

  • Bởi Sapphire
    11/08/2016
    6 phản hồi

    Nguyễn Quang Dy

    Ngày càng nhiều “tai nạn truyền thông”, tuy không nhiều bằng tai nạn giao thông, nhưng cũng gây bức xúc không kém. Không phải chỉ có người dân, mà các quan chức cũng bức xúc. Ông Lê Doãn Hợp (cựu bộ trưởng TT-TT, nay là chủ tịch Hội Truyền thông số) chia sẻ, “Nếu báo chí tự cảm thấy nhạy cảm và không dám vào vùng nhạy cảm thì là không đúng…Nếu được làm rõ thì sẽ hết nhạy cảm, bởi vì chính bản thân cái được gọi là nhạy cảm làm cho xã hội lúng túng về thông tin. Bây giờ dân trí cao, mình đừng sợ dân hiểu sai…”

    Trong bài này, tôi không định chỉ đề cập đến vấn đề “nhạy cảm” của báo chí (vì được đề cập nhiều rồi), mà muốn đặt vấn nạn truyền thông trong một bối cảnh rộng hơn (in perspectives). Nói cách khác, vấn nạn truyền thông chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm”. Phát biểu của ông Lê Doãn Hợp (sau “hoàng hôn nhiệm kỳ”) mới đề cập đến hiện tượng, mà chưa đề cập đến bản chất và không lý giải nguyên nhân thực sự của hiện tượng đó.

    Cuộc cách mạng truyền thông lần thứ hai

    Cách đây khoảng hai năm, khi dự một hội thảo về truyền thông tại đại học Sydney, tôi có nói, “sự xuất hiện của internet, với truyền thông số (digital media) và mạng xã hội (blogosphere) đã tạo ra một cuộc cách mạng truyền thông lần thứ hai…”, một bước ngoặt làm thay đổi cơ bản nhiều vấn đề liên quan đến bản chất truyền thông và xã hội…

    Khi nói đến “lần thứ hai”, thì phải nói đến “lần thứ nhất”. Cách đây hơn một thế kỷ, sự xuất hiện của máy in và sự bùng nổ của phong trào “truyền bá quốc ngữ” đã tạo ra một bước ngoặt, như cuộc “cách mạng truyền thông lần thứ nhất”. Lần đầu tiên, người Việt được tiếp cận với truyền thông đại chúng (mass media), với sự xuất hiện của báo chí độc lập, với những tên tuổi lớn đã đi vào lịch sử như Nguyễn Văn Vĩnh, Trương Vĩnh Ký, Phan Kế Bính…

    Về văn hóa, phong trào “Tự lực Văn đoàn” (với Nhất Linh, Khải Hưng, Thạch Lam…), “Thơ mới” (với Tản Đà, Tú Mỡ…) và “Đông Kinh Nghĩa thục” (với Phan Bội Châu, Lương Văn Can, Nguyễn Quyến…) là một hiện tượng. Qua đó, những tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái của thế kỷ “khai sáng” (ở Tây Âu) và canh tân (ở Nhật) đã du nhập vào Việt nam, góp phần làm thay đổi bản chất xã hội Việt Nam buổi giao thời (từ Nho sang Tây).

    Với một gia tài văn hóa tư tưởng đáng tự hào như vậy, nhưng mặt bằng trí thức nói chung và nền báo chí nói riêng tại Việt Nam hiện nay không những thua kém mà còn đang tụt hậu so với các nước khu vực có bối cảnh lịch sử tương đồng. Đó là một nghịch lý. Những gì xảy ra như những tai họa lịch sử đã làm thui chột truyền thống đáng quý đó? Phải chăng là do tư tưởng cực đoan và cuồng tín của chủ nghĩa Mao đã ăn sâu bám rễ, dẫn đến những nhầm lẫn ấu trĩ về tư duy, dù vô tình hay cố ý, đang góp phần kéo lùi lịch sử?

    Ông Lê Doãn Hợp thừa nhận, “chúng ta đã sai, đang sai và tiếp tục sai… phải có sự góp ý, phản biện, giám sát của dân, của trí thức… chúng ta chưa động viên báo chí nói đúng những điều sai… không ai xử lý người nói đúng và cũng không ai xử lý người nói có lý, có tình…” Bây giờ ông Hợp “nói đúng những điều sai”, nhưng khi còn tại chức, ông “đã làm được gì” để thay đổi những điều sai đó? (mượn lời bà Chủ tịch Quốc hội). Liệu đã hết “nhạy cảm” đối với các ý kiến phản biện và nỗi ám ảnh về các “thế lực phản động” nào đó?

    Truyền thông trực tuyến và thể chế chính trị

    Sau một thế kỷ, sự phát triển của truyền thông đại chúng tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với những thách thức tương tự, như tài chính và thể chế chính trị (kiểm duyệt). Việt Nam vẫn đang ở ngã ba đường của lịch sử. Tuy nhiên, bản chất cuộc “cách mạng truyền thông lần thứ hai” có những đặc điểm khác trước. Khác với máy in (bị hạn chế), internet với ưu thế của công nghệ số đã mở ra một xa lộ thông tin trực tuyến, không thể kiểm duyệt.

    Sự phát triển vũ bão của internet tại Việt Nam trong gần hai thập kỷ qua là một hiện tượng, do nhu cầu đổi mới và phát triển kinh tế cũng như truyền thông. Mỗi ngày có hơn 3 triệu người dùng facebook. Về tốc độ phát triển internet, Việt Nam được xếp vào nhóm nước đứng đầu khu vực, nhưng về kiểm duyệt và tự do thông tin thì Việt Nam lại được xếp vào nhóm nước đứng cuối. Theo ông Lê Doãn Hợp, “bây giờ số người đọc tin tức qua internet có khoảng 52 triệu, trong khi đó số người đọc báo in chỉ có khoảng 5 triệu…”

    Gần đây, trong giới báo chí xuất hiện một khái niệm hơi bất bình thường là báo “lề phải” và báo “lề trái” (chỉ Việt Nam mới có). Lý giải thế nào khi một nhà báo vừa làm cho báo “lề phải”, vừa là một blogger? Sự phân biệt này phản ánh dân trí xã hội trước thực trạng truyền thông đại chúng đang bị phân hóa sâu sắc vì những lý do chính trị (như cái bẫy ý thức hệ). Đồng thời nó phản ánh ưu thế gần như tuyệt đối của truyền thông số đang làm giới quản lý đau đầu và cơ chế kiểm duyệt lúng túng và bất lực trước một thực tế mới.

    Có một nguyên tắc (hay tập quán) bất thành văn trong hệ thống công quyền là “cái gì không kiểm soát được thì cấm” (hoặc không thừa nhận). Ví dụ, người ta tranh cãi mạng xã hội có phải là báo chí hay không, có nên thừa nhận hay không. Lý do là nếu thừa nhận thì không thể kiểm soát được. Nhưng thật trớ trêu là mạng xã hội (hay báo “lề trái”) vẫn tồn tại, dù có được thừa nhận hay không. Không những thế, nó đang lấn sân và áp đảo báo “lề phải” đang bị cơ chế kiểm duyệt vô hiệu hóa chức năng truyền thông đại chúng.

    Ông Lê Doãn Hợp thừa nhận thực trạng yếu kém của nền báo chí mà bộ ông phụ trách, “Nhà nước phải đi trước mạng xã hội chứ không phải đi sau. Nếu đi sau mạng xã hội là đối phó không kịp thời…Trong vụ cá chết ở miền Trung vừa rồi, thông tin mạng đưa hết rồi nhưng báo chí nhà nước lại đi sau và chậm trễ là khó chấp nhận, làm mất đi vị trí của mình. Trong xã hội, nếu báo chí đi sau, người dân sẽ không dùng đến báo chí nữa…”

    Ông Hợp đã “nói đúng những điều sai”. Thái độ ứng xử của chính quyền và báo chí “lề phải” phản ánh khủng hoảng về truyền thông và lúng túng, lẩn tránh trách nhiệm của chính quyền trước thảm họa môi trường, mà Formosa là phần nổi của tảng băng chìm. Khi buộc tội Formosa, tại sao phải tránh né đề cập đến trách nhiêm của nhà thầu Trung quốc MCC? Tại sao phải gây khó dễ và ngăn cản bà Su Chih-fen (nghị sỹ Quốc hội Đài Loan, thuộc Đảng cầm quyền Dân Tiến) sang Việt Nam khảo sát thực tế về Formosa?

    Cũng như vậy, khi hệ thống an ninh mạng tại sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất bị hackers (của Trung Quốc) đánh sập, thì dư luận cả nước lo lắng và bức xúc. Nhưng thái độ ứng xử của một số quan chức và nhà báo đối với sự cố an ninh mạng nghiêm trọng này đã bị dư luận phản ứng vì họ muốn “định hướng dư luận” bằng cách ngụy biện và đánh tráo khái niệm. Phải chăng đó là biểu hiện của tâm trạng lo sợ, không dám thoát Trung?

    Tương tự, dư luận bức xúc phản đối Bộ GTVT đề xuất vay Trung Quốc 300 triệu USD để làm đường cao tốc Vân Đồn – Móng Cái. Theo thăm dò dư luận trên mạng dantri.com.vn, có 99% người dân phản đối, nhưng tại sao ngoại trưởng Phạm Bình Minh lại ủng hộ (vì động cơ gì)? Trong khi đó, Bộ Tài chính và Quảng Ninh không tán thành. Các chuyên gia kinh tế có uy tín như Lê Đăng doanh, Phạm Chi Lan và Lưu Bích Hồ… đã lên tiếng phản đối, cho rằng dự án đường cao tốc này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro (về kinh tế, an ninh, môi trường) như dự án đường sắt Cat Linh – Hà Đông hoặc Bô-xít Nhân Cơ và Thép Formosa.

    Tại sao đến lúc này mà nhiều người vẫn chưa tỉnh ngộ về “Giấc mộng Trung Hoa” (như bị bóng đè hay ma ám)? Liệu Việt Nam có muốn trở thành bãi rác thải công nghiệp để Trung quốc hay Đài Loan xuất khẩu công nghệ cũ gây ô nhiễm môi trường, hàng hóa lạc hậu ế thừa, hay những thiết bị làm nhiệm vụ “Con ngựa thành Troy”? Cách đây hơn 25 năm cố ngoại trưởng Nguyễn Cơ Thạch đã cảnh báo, “Một thời kỳ Bắc thuộc mới bắt đầu”…

    Những hệ lụy của định hướng và kiểm duyệt

    Chủ trương tuyên truyền, định hướng dư luận, cũng như cơ chế kiểm duyệt đã dẫn đến những hệ quả đáng tiếc về chất lượng chương trình, đạo đức nghề nghiệp, gây ra những sự cố truyền thông (hay “tai nạn nghề nghiệp”), làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức hay tư cách cá nhân những người trong cuộc. Nhưng thái độ vô cảm và coi thường công chúng của một số người trong cuộc xét cho cùng chỉ là hệ quả của “lỗi hệ thống”.

    Các biên tập viên phụ trách những chương trình gây ra tranh cãi, thực ra không đáng trách bằng chính hệ thống và những người đã định hướng họ, làm cho họ méo mó về nghề nghiệp và nhân cách, theo một đường mòn (“đúng quy trình”) mà ông Lê Doãn Hợp gọi là “đã sai, đang sai và tiếp tục sai”. Đó là sự nhầm lẫn đáng tiếc mà những người trong cuộc, như ông cựu bộ trưởng, cũng không thể vô can, dù đã về hưu hay làm việc khác.

    Gần đây, một loạt sự cố và tai nạn truyền thông tại VTV đã làm dư luận bức xúc. Ví dụ, chương trình “60 phút mở” của VTV do nhà báo Tạ Bích Loan phụ trách, về chủ đề “đấu tố” MC Phan Anh, hay về chủ đề “mục đích làm từ thiện”. Ví dụ, chương trình truyền hình “Ký sự Syria” của biên tập viên Lê Bình (VTV24), được Tổng Giám đốc VTV Trần Bình Minh trao bằng khen “vì dũng cảm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”, trong khi dư luận (có cả các đại sứ) phê phán là “dàn dựng vụng về, thiếu chuyên nghiệp và không trung thực”.

    Một số quan chức hay chính khách cũng có thể trở thành nạn nhân của tai nạn truyền thông, nếu họ không ý thức rõ bản chất của truyền thông trực tuyến là phản ánh trung thực và lan tỏa cực nhanh. Thái độ ứng xử và phát ngôn vụng về của họ sẽ được truyền đến hàng triệu người ngay lập tức, (going viral in real time), làm cho họ không có cơ hội cải chính và không thể che đậy (cover up). Truyền thông trực tuyến như con dao hai lưỡi.

    Vì vậy, phát ngôn của đại sứ Tôn Nữ Thi Ninh về Bob Kerrey đã gây bão dư luận, làm cho bà Ninh bị “ném đá” dữ dội như một cuộc tàn sát. Hình ảnh cho cá ăn phản cảm của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân (bên cạnh Tổng thống Obama) đã làm cho dư luận bức xúc và chê trách. Câu nói xếch mé của bà Ngân, “các người đã làm được gì cho đất nước chưa?” cũng bị dư luận phản ứng dữ dội, làm bà Ngân mất điểm nặng nề. Nếu không đổi mới tư duy, sẽ còn nhiều người khác trở thành nạn nhân của sự cố truyền thông.

    Người ta có thể kiểm duyệt hay đóng cửa một tờ báo, nhưng không thể kiểm duyệt hay đóng cửa mạng xã hội. Ông Lê Doãn Hợp đã phải thừa nhận một thực tế mới là không thể quản lý truyền thông báo chí theo kiểu cũ, “Việc quản lý báo chí trong thời đại công nghệ thông tin, trong thời kỳ mạng xã hội đã trở thành phổ biến, phải hoàn toàn khác. Nhưng chúng ta vẫn đang quản lý theo những kinh nghiệm truyền thống của thế kỷ 20… Chúng ta đang quản lý báo chí bằng mệnh lệnh hành chính… đó là quản lý tình thế, giật cục…”

    Lời cuối

    Trong thế giới phẳng, với nhu cầu kết nối toàn cầu, phải xóa bỏ các rào cản phân biệt báo “lề trái” với báo “lề phải”, thông tin “trong luồng” và “ngoài luồng”, để hòa nhập thành một dòng chảy chung của truyền thông đại chúng thời đổi mới. Muốn biến điều không thể thành có thể, trước hết phải bình thường hóa những điều bất bình thường.

    Muốn tránh vấn nạn truyền thông, phải ý thức rõ bản chất và vai trò của truyền thông số và triển vọng phát triển đáng kinh ngạc của nó hiện nay. Trong khi nhân loại đang tiến tới một nền văn minh truyền thông mới, thì Việt Nam vẫn đang ở ngã ba đường. Muốn phát triển kinh tế trí thức dựa trên công nghệ cao và tư duy quản trị mới, phải tháo gỡ những ách tắc và bất cập về truyền thông, cả về công nghệ lẫn ý thức hệ, bằng cải cách thể chế.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    Phản hồi: 

    THẠCH: "Gần đây DL có những động thái khả nghi, các bạn đọc lên tiếng nhưng đều bị phớt lờ
    * Thay đổi cách trình bày trang mạng của mình làm cho sự tham gia của các "còm sĩ" bị hạn chế
    * Bị lỗi mà không chịu sửa chữa (thiếu tôn trọng người còm và cả người góp ý về lỗi)
    * Đăng một số bài kém chất lượng"
    Thôi tán thành với những nhận xét trên của khách Thạch. Có thế do Dân luận thiếu bài nên cho nên dùng những bài cũ và bài kém chất lượng để lấp chỗ trống. Thế nhưng sao không tải những bài chất lượng ở các trang mạng khác sang?

    Phản hồi: 

    Liên tiếp 2 cuối tuần vừa qua, tín đồ công giáo vùng ở gần nhà máy Formosa tổ chức biểu tình rất lớn (vài chục ngàn người tham dự). Họ làm lễ, dọn dẹp vệ sinh công cộng, tuần hành đòi đuổi cổ Formosa, và sự minh bạch trong vụ cá chết hàng loạt.

    Tin này đều được hầu hết các trang mạng tiếng Việt quan trọng loan tải (RFA, VOA, Ba Sàm, Bauxit VN, Thông Luận, và ngay cả BBC.

    Riêng Dân Luận và RFI không hề có một lời về hai cuôc biểu tình ấy (theo tôi quan sát và có thể sai). Vì lý do gì? Có phải là ý đồ góp phần che dấu thông tin?

    Gần đây DL có những động thái khả nghi, các bạn đọc lên tiếng nhưng đều bị phớt lờ
    * Thay đổi cách trình bày trang mạng của mình làm cho sự tham gia của các "còm sĩ" bị hạn chế
    * Bị lỗi mà không chịu sửa chữa (thiếu tôn trọng người còm và cả người góp ý về lỗi)
    * Đăng một số bài kém chất lượng
    * Đăng một số bài che dấu sự thật
    * Cộng tác trở lại với vài phần tử đã từng góp phần làm tan nát x-cafe

    Tôi tin là bác Huận bận việc, giao cho người khác phụ trách và do đó bị thâm nhập.

    Phản hồi: 

    [quote="Hoà Vang"]Ngày nay còn nhiều người vĩ đại dũng cảm đã phản biện mà đang bị trù dập một cách dã man và hèn hạ đấy. Những người nổi danh là trí thức cũng có mà những người khốn khó cùng đinh cũng có. Họ có điểm giống nhau là cùng vĩ đại, đáng được tôn vinh. Điểm giống nhau nữa là họ đều bị Đảng CS cho vào một thùng xốp "thế lực thù địch". Dân không thù họ, họ cũng chẳng thù dân. Họ có làm hại gì đất nước đâu mà dân phải thù họ.
    Thế thì sao Đảng lại thù họ??? Đảng thù họ vì họ tung lên dư luận Đảng đang làm tay sai cho nước ngoài để thu lợi vào túi, gây thiệt hại cho dân, lấy ngay Formosa làm thí dụ minh chứng.[/quote]

    Tớ nhất trí mí cụ Hoà Vang.
    Cứ dzư thí thì "nhà sản sẽ vưỡn tồn tại mấy thế kỉ nữa", như chiến sĩ XYZ đã phán.
    Huhu or hehe, tuỳ nhá.

    Phản hồi: 

    Truyền thông chỉ là bề nổi, còn "tảng băng chìm" chính là những sự việc đã xẩy ra để cho truyền thông đưa tin. Còn chuyện "tảng băng chìm" khác xa với bề nổi thì lại là chuyện khác, đó chính bàn tay lái cái bề nổi khác với cái "tảng bảng chìm". Nói cụ thể để cho dễ hiểu: "tảng băng chìm" là Formosa gây ra nạn ô nhiẽm môi trường nghiêm trọng ở Hà Tĩnh rồi lan ra cả 4 tỉnh miền Trung, lúc đầu cái bàn tay lái không cho truyền thông nêu lên đúng sự thật như vậy. Các quan chức bộ TNMT giấu giấu giếm giếm như mèo giấu cứt, mãi về sau mới lộ chân tướng.
    Nêu một thí dụ cụ thể thế thôi, chứ còn biết bao cái "tảng băng chìm" có bàn tay muốn cho chìm hẳn, ví dụ Hội nghị Thành Đô, rồi còn biết bao Hội nghị TƯ họp kín canh trong gác ngoài, đéo cho truyền thông đưa tin. Sở dĩ các "tảng băng chìm" thối như cứt nên không cho nó "nổi". Trách truyền thông một thì nên trách và lên án cái "tảng băng chìm" mười hoặc trăm hoặc nghìn cũng chưa đã.
    "Ông Lê Doãn Hợp thừa nhận, “chúng ta đã sai, đang sai và tiếp tục sai… phải có sự góp ý, phản biện,..."
    Có một điều nổi bật dễ thấy và đã trở thành truyền thống của cái nhà nước này do Đảng lãnh đạo, đó là lúc đang xẩy ra sai thì không cho người ta phát hiện ra cái sai, ai phát hiện ra cái sai mà lên tiếng phản biện thì bị chụp ngay cái mũ "phản động" để giữ cho cái khẩu hiệu bất di bất dịch "dưới sự lãnh đạo tài tình sáng suốt của Đảng". Người phát hiện ra cái sai đã không được tôn là có công lại phải chịu tội thì sau đó nhiều người biết là sai nhưng đành im lặng cho nó lành.
    Đảng chỉ phát hiện ra cái sai sau vài chục năm, lúc đó thế giới nó đã tiến xa hơn ta rất nhiều. Ngày nay có ai dám phản biện là ta đang theo CNXH là sai lầm không? Rõ ràng là sai lầm quá đi rồi. Đảng trị tội người phản biện nhưng rồi lịch sử sẽ lên án Đảng. Lịch sử là ông quan tòa công minh sáng suốt nhất
    Liệu Đảng có dám dũng cảm tuyên bố thẳng thừng là lĩnh vực nào, vấn đề nào thì cho phản biện, còn lĩnh vực nào, vấn đề nào thì cấm phản biện không? Nếu cho phản biện thì chắc chắn là ông TS Cù Huy Hà Vũ đã không phải tù oan.
    Ngày nay còn nhiều người vĩ đại dũng cảm đã phản biện mà đang bị trù dập một cách dã man và hèn hạ đấy. Những người nổi danh là trí thức cũng có mà những người khốn khó cùng đinh cũng có. Họ có điểm giống nhau là cùng vĩ đại, đáng được tôn vinh. Điểm giống nhau nữa là họ đều bị Đảng CS cho vào một thùng xốp "thế lực thù địch". Dân không thù họ, họ cũng chẳng thù dân. Họ có làm hại gì đất nước đâu mà dân phải thù họ.
    Thế thì sao Đảng lại thù họ??? Đảng thù họ vì họ tung lên dư luận Đảng đang làm tay sai cho nước ngoài để thu lợi vào túi, gây thiệt hại cho dân, lấy ngay Formosa làm thí dụ minh chứng.

    Phản hồi: 

    nói 1 cách rộng ra,ngay cả ở Mỹ,châu âu,cũng có báo "lề này,lề kia"(thuộc phe này,phe kia)và có cả đội ngũ dư luận viên,bồi bút chuyên nghiệp
    Tự do ngôn luận luôn là đề tài gây tranh cãi!Đối với nhiều người thì wikileak-Assange là người hùng nhưng với Mỹ thì J.Assange lại là tội phạm...

    Phản hồi: 

    Bài này hay, Trường hợp của ông Lê Doãn Hợp nằm trong tình trạng chung của các quan chức hay cán bộ nhà ta cả thôi, lúc đương chức thì ra tay xúc, lúc về vườn thì thả phanh bức xúc. Có ông còn chết vì quá bức xúc nữa kia, đó là trường hợp của cố ủy viên Bộ Chính trị Hồ Đức Việt. Nguyên nhân bao trùm thì lại chính là do chế độ mà chính các quan chức đó đã tạo nên khi đương chức. Điều này mới thấy cái "tầm nhìn xa trông rộng" của các quan chức CS, kể cả người lãnh đạo cao nhất từ trước tới nay.
    Theo bài viết: "Ông Lê Doãn Hợp (cựu bộ trưởng TT-TT, nay là chủ tịch Hội Truyền thông số) chia sẻ, “Nếu báo chí tự cảm thấy nhạy cảm và không dám vào vùng nhạy cảm thì là không đúng…Nếu được làm rõ thì sẽ hết nhạy cảm, bởi vì chính bản thân cái được gọi là nhạy cảm làm cho xã hội lúng túng về thông tin. Bây giờ dân trí cao, mình đừng sợ dân hiểu sai…”
    Tôi chẳng hiểu cái từ "nhậy cảm" chỉ cái gì? Trên thân thể người ta thì vùng "nhậy cảm" là vùng dễ bị kích thích nhất, đối với phụ nữ thì đó là vùng cấm. Còn đối với xã hội ta (xã hội CS) thì đó cụ thể là những vùng nào? Có ai cả gan nói rõ cho người dân biết không? Hay đó lại là "vùng nhạy cảm" nên không nói rõ được?
    Tác giả bài này còn viết: "Ông Lê Doãn Hợp thừa nhận, “chúng ta đã sai, đang sai và tiếp tục sai… phải có sự góp ý, phản biện,..."
    Tôi thấy nhà nước ta hô hào nhiều về phản biện, thế nhưng những bài viết phản biện thì rất hiếm. Nhà nước cũng không công bố cho phép cái gì, vấn đề nào thì được phản biện, vấn đề nào thì thuộc "vùng nhậy cảm" không được phản biện? Có người vừa phản biện thì bị chụp nay cho cái mũ "phản động" hoặc "thế lực thù đich".
    Nay tôi nêu câu hỏi: "Nếu tôi phản biện nhà nước này theo chủ nghĩa Mác Lê nin là sai lầm" thì có được không? Chủ nghiã Mác là ở Đức, bản thân người Đức không theo, trước kia thì cả phe XHCN theo. Chính xác thì có nửa nước Đức theo do sự áp đặt của Liên xô sau thế chiến II cho đến cuối thập niên 90 thế kỷ trước cùng với các nước XHCN khác.
    Đến nay những nước ấy dã vứt vào sọt rác rồi, người ta phê phán chủ nghĩa Mác (của người Đức) thì người Đức không trị tội, vậy tại sao người Việt phê phán chủ nghiã Mác thì lại bị chính quyền bỏ tù? Như vậy có hợp lý không?
    Phản biện cũng lại có định hướng thì còn phản biện cái đéo gì?
    Bài này có viết: "Muốn phát triển kinh tế trí thức dựa trên công nghệ cao và tư duy quản trị mới, phải tháo gỡ những ách tắc và bất cập về truyền thông, cả về công nghệ lẫn ý thức hệ, bằng cải cách thể chế."
    "Phải tháo gỡ những ách tắc và bất cập về truyền thông" thì rõ, thế nhưng "tháo gỡ những ách tắc và bất cập về ý thức hệ" thì tháo gỡ như thế nào? Mong tác giả giải thích cụ thể cho dân biết để mở mang trí tuệ. Ta đang theo ý thức hệ XHCN, tức tư tưởng Mác Lê nin và kiên trì cái đường lối này cho đến chết cơ mà.
    Tác giả lại viết: "Phải chăng là do tư tưởng cực đoan và cuồng tín của chủ nghĩa Mao đã ăn sâu bám rễ, dẫn đến những nhầm lẫn ấu trĩ về tư duy, dù vô tình hay cố ý, đang góp phần kéo lùi lịch sử?"
    Nhắc đến Mao là nhắc đến Hồ, vì Hồ chính là học trò của Mao, như vậy tức là Hồ cũng có "công" "góp phần kéo lùi lịch sử?"
    Nay Trọng Lú lại hô hào học tâp theo Hồ, thế chả hóa ra là học tập "kéo lùi lịch sử" hay sao? Người ta gọi Trọng là Trọng Lú quả không sai tí nào.