Quỹ bảo vệ biển Đức: Bờ biển Việt Nam bị ô nhiễm diện rộng – Không hề có giải pháp làm sạch môi sinh

  • Bởi Biên tập viên
    27/07/2016
    4 phản hồi

    Xuân Thọ dịch

    Trong một stt truớc mình có đăng tuyên bố báo chí của quỹ bảo vệ biển Đức DSM về việc Formosa gây ra nạn cá chết hàng loạt ở miền trung Việt Nam.Sau đó DSM và một số tổ chức môi trường khác đã trao đổi với Tiến sỹ Friedhelm Schroeder, nhà khoa học thuộc trung tâm nghiên cứu Helmholtz Geesthacht (Đức). Ông Schroeder đã từng được chính phủ Việt Nam mời làm tư vấn cho quá trình điều tra vụ cá chết Vũng Ánh trong những tuần vừa qua.

    Sau cuộc trao đổi với Tiến sỹ Schroeder, hôm nay DSM đã đưa ra bản tuyên bố báo chí thứ hai về nạn cá chết ở Việt Nam.
    -------------------------
    Quỹ bảo vệ biển Đức

    Nạn cá chết: Bờ biển Việt Nam bị ô nhiểm diện rộng. Không hề có giải pháp làm sạch môi sinh

    Một vu cá chết diện rộng ở Việt Nam từ tháng 4 năm nay đã gây bàng hoàng. Dọc theo bờ biển dài hơn 200 cây số, trải qua các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Binh, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huê, tổng số 277 tấn cá chết từ ngoài khơi, từ đáy biển và từ các trại nuôi cá đã được xác định

    Cuối tháng sáu vừa qua nhà máy thép Formosa đã bị xác định là thủ phạm.

    Do một sự cố mất điện kéo dài vài ngày nên hệ thống lọc nuớc thải đã không hoạt động nghiêm chỉnh, điều này được công bố trong một cuộc họp báo. Theo truyền thông Việt Nam, nuớc thải không tinh lọc đã làm nuớc biển nhiểm độc Phenol, Cyanid và Hydroxit sắt

    Điều tra không đầy đủ

    Chính phủ Việt Nam đã nhờ một số chuyên gia quốc tế tư vấn cho quá trình điều tra thảm họa môi sinh này. Nhưng đáng tiếc nhiệm vụ của họ lại chỉ hạn chế trong việc đọc và góp ý kiến cho bản báo cáo của một số nhà khoa học trong nước thuộc Viện hàn lâm Khoa học Việt Nam (VAST) đưa ra, cũng như một chuyến thăm quan cưỡi ngựa xem hoa (oberflächlich) tai chỗ, như chuyên gia Đức, Tiến sỹ Friedhelm Schroeder cho biết. Nhà hóa học từng có 25 năm thâm niên tại trung tâm nghiên cứu Helmholtz Geesthacht, hiện là cố vấn khoa học của viện này lấy làm tiếc là ý nguyện được tự lấy mẫu (mang về Đức) đã không được chấp thuận.

    Hủy hoại môi truờng ít nhất 50 năm nữa

    Các nhà khoa học Việt Nam cho rằng, cần phải ít nhất 50 năm nữa thì hệ sinh thái bị phá hủy dọc theo bờ biển mới có thể phục hồi được. Tiến sỹ Schroeder cũng không loại trừ một thời gian hồi phục dài như vậy, ít ra là cho các vỉa san hô ngầm. Có điều ông không coi đây là nguyên nhân duy nhất của thảm họa hiện nay, mà phải nói đến chính sách bảo vệ môi truờng trong thực tế là không hoạt động ở Việt Nam.

    „Toàn bộ vùng bờ biển bị ảnh hưởng bao gômf vô số nhà máy mà hầu hết đều thải thẳng nuớc không lọc xuống biển“ ông giải thích và đồng thời phê phán rằng, trong quá trình điều tra, người ta đã bỏ qua tất cả các thủ phạm tiềm năng khác. Ngoài ra cũng có thể tưởng tượng được rằng, hệ miễn dịch của cá đã bị suy giảm nhiều bởi môi truờng độc hại kéo dài, nay chỉ gặp một „tác nhân nhỏ“ là chúng chết hàng loạt

    Vấn đề cơ bản:

    „Ở Việt Nam, nuớc thải công nghiệp và đô thị phần lớn được đổ thẳng vào môi truờng không qua tinh lọc. Phần lớn sông hồ bị nhiểm độc nặng bởi chất độc và thực phẩm thải“. Đó là kết luận buồn rầu của nhà khoa học Đức.

    Không có hệ thống lọc hoặc có nhưng không hiệu quả, đó chẳng phải là chuyện hãn hữu ở Việt Nam. Thực tế phổ biến là có hai đường nước thải, một đường để giới thiệu khi kiểm tra định kỳ và một đường cho hoạt động hàng ngày, khi không sợ bị kiểm tra, như Michael Zschiesche, cán bộ Viên nghiên cứu độc lâp về Môi trường đã viết trong chuyên khảo „Bảo vệ môi truờng ở Việt Nam 2012“*. Tuy hiên nay đã có nhiều quy định về bảo vệ môi trường, nhưng viêc thực thi thì rất lỏng lẻo.

    Liệu Formosa có làm như vậy không?

    Trong khi một số bạn Việt Nam sống ở Đức, những người đang liên hệ với chúng tôi, cho biết là Formosa Steel hiện đang đổ nước thải không lọc qua một hệ thống đường ống dài 2km cách bờ biển, ở độ sâu 17m thì Tiến sỹ Schroeder cho biết ông tận mắt đuợc xem một hệ thống lọc nước thải rất hiện đại, có cả máy đo tự động

    Tuyên bố cứu trợ và bồi thường ?

    Theo truyền thông thì bên cạnh việc tuyên bố sẽ đầu tư thêm vào thiết bị môi trường và tăng sự minh bạch, Formosa cũng hứa sẽ bồi thường khoảng 500 triệu USD cho việc cứu trợ dân chúng và để làm sạch môi trường.

    Chính phủ Việt Nam cũng hứa giúp đỡ những người bị ảnh hưởng bằng biện pháp hướng nghiệp và tạo công ăn việc làm mới. Nhưng đáng tiếc vẫn còn mối lo rằng, những người cùng đường vẫn phải tiếp tục kiếm ăn bằng cá nhiễm độc, chừng nào các biện pháp cứu trợ cụ thể chưa đem lại kết quả

    Điều hành thảm họa một cách thảm họa (Katastrophales Katastrophenmanagement)


    Đáng lẽ phải thông tin cho công luận về thảm họa môi sinh và cảnh báo dân chúng về các mối đe dọa sức khỏe, chính phủ Việt Nam lại đàn áp các cuộc phản kháng, có nơi rất tàn bạo, và bắt giữ những người biểu tình. Nhẽ ra phải coi trọng việc bảo vệ môi sinh và con người, cũng như tìm cách áp dụng nghiêm túc các điều luật hiện hành thì hiện nay các biện pháp nửa vời đang được tìm kiếm.

    Theo Tiến sỹ Schroeder thì vấn đề hiện tại không thể giải quyết nhanh được, vì muốn vậy thì trước tiên phải tìm ra nguyên nhân thực. „Không có các số liệu đo đạc tiếp theo thì việc đi tìm nguyên nhân chỉ là chuyện đoán mò“, ông than phiền. Bởi vì các giải pháp làm sạch chỉ có ý nghĩa, khi người ta tìm ra đúng nguyên nhân.

    Dù sao trong tháng 6 vừa qua, người ta đã thống nhất lập ra một hệ thống theo dõi (Monitoring-System) dọc theo bờ biển để thường xuâncập nhật số liệu môi trường

    Thay đổi tư duy triệt để là điều cần thiết

    Để bảo vệ được môi trường và nhân dân, các cá nhân và cơ quan hữu trách cần phải thay đổi cách suy nghĩ triệt để (radicaly)

    Do vậy chúng tôi yêu cầu chính phủ Việt Nam

    - Điều tra chi tiết sự vụ này với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế
    - Tiến hành các biện pháp làm sạch biển trên cơ sở các kết quả điều tra
    - Trừng phạt thủ phạm
    - Bồi thường thích đáng cho người dân bị ảnh hưởng
    - Áp đặt các hệ thống lọc nuớc thải hiện đại trong toàn quốc
    - Kiểm tra nghiêm ngặt các quy định về môi truờng và xử phạt các vi phạm

    Ulrike Kirsch Juli 2016
    Link bài gốc: http://www.stiftung-meeresschutz.org/themen/verschmutzung-muell/103-fischsterben-vietnamesische-kueste-grossflaechig-verseucht

    ---------------------------------
    Lời bình của dịch giả trên FB: Ở đây khẳng định một cách nhìn mà mình đã tranh luận với khá nhiều người: Formosa chỉ là 1 cá biệt, một giọt nuớc tràn ly.Câu hỏi "chọn thép hay cá" là một câu hỏi ngu xuẩn của quá trình công nghiệp hóa. Nhưng truớc khi VN công nghiệp hóa, người Việt đã phá sạch rừng nguyên sinh để chẳng được gì cả, đã làm chết sạch cá đồng và chim chóc vì thuốc trừ sâu nông nghiệp, đã làm chết hàng trăm con sông như Tô Lịch, Kim Ngưu, vì nuớc thải đô thị.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Thanks bác Xuân Thọ đã dịch bản tuyên bố báo chí của Quỹ Bảo Vệ Biển Đức.

    Như bác NJ, tôi đồng ý với bác Xuân Thọ :" Để cho thảm họa này xảy ra, tất cả mọi người Việt không vô can! Không vô can vì đã ngậm miệng để đất nước trở nên như hôm nay." Tất cả công dân đều có trách nhiệm

    Và đồng ý với bác Ngư và bác NJ là "Cái gốc của tất cả mọi vấn đề là đảng Cộng Sản VN, là độc tài, đảng trị, ngăn cấm, triệt tiêu từ trong trứng nước mọi mầm mống, những ước muốn thay đổi đến từ người dân."
    Đảng CSVN lãnh đạo toàn diện nhà nước và xã hội, thì trách nhiệm hàng đầu phải là cái bọn trong TƯ và BCT. Một bọn lãnh đạo gian lận bầu cử thì người dẫn sẽ bắt chước gian lận theo, cứ lách cho nhanh việc vì người khác đang làm như thế

    Đơn giản như việc giao thông vậy. Nếu một số lái xe chạy xe ẩu, không tôn trọng luật, công an ăn hối lộ vì lãnh đạo cao cấp tham nhũng, cách nộp phạt bằng tiền mặt, ... thì số lượng còn lại dần dần cũng sẽ ẩu luôn, tiếp tay tham nhũng cho chóng công việc

    Cám ơn bác Xuân Thọ đã trả lời.
    Tôi đồng ý với bác :" Để cho thảm họa này xảy ra, tất cả mọi người Việt không vô can! Không vô can vì đã ngậm miệng để đất nước trở nên như hôm nay." Hết trích.

    Thế nhưng lại có một câu hỏi được đặt ra là tại sao gần như tuyệt đại đa số công dân Việt lại ngậm miệng trước những tai hoạ như thế, tại sao nông dân Việt Nam lại dùng hoá chất liều lượng cao..... ngay cả sinh viên là tương lai của Đất Nước, họ cũng chẳng quan tâm đến Vũng Áng, đến rừng đầu nguồn, đến nước sạch.... đến môi trường sống.....
    Những câu hỏi này tự bản thân nó đã có câu trả lời, đó là giáo dục- không chỉ trong nhà trường mà còn phải có giáo dục xã hội qua truyền thông- và pháp luật.
    Tôi nghĩ, bác và tôi cũng biết giáo dục và pháp luật ở xứ ta hiện giờ như thế nào.
    Để thay đổi tình trạng này, ai có thể đảm nhiệm? Nếu không là Quốc Hội, Chính phủ và Tư pháp?
    Các đại biểu Quốc hội có thật sư do dân bầu ra không? Câu trả lời đã có sẵn.
    Chính phủ và Tư pháp có gì khác?

    Vì vậy, tôi nghĩ trách người (dân) Việt là trách cái ngọn.
    Cái gốc của tất cả mọi vấn đề là đảng Cộng Sản VN, là độc tài, đảng trị, ngăn cấm, triệt tiêu từ trong trứng nước mọi mầm mống, những ước muốn thay đổi đến từ người dân.
    Họ nhìn đâu cũng chỉ thấy "các thế lực thù địch", là tham quyền cố vị, sợ bị lật đổ dù trong ôn hoà....

    Nhưng thôi, tôi nghĩ tôi viết cũng đã nhiều, vì vậy tôi ngừng ở đây.
    Chúc bác và gia quyến một cuối tuần hạnh phúc, an lành.

    Nguyễn Jung

    Cảm ơn hai độc giả Nguyễn Thị Ngự và Nguyễn Jung đã góp ý về cách dùng từ của tôi khi viết lời bình. Trong thảm họa Vũng Áng này, mũi nhọn của công luận hiện nay chĩa vào Formosa chắc chắn là không oan.

    Môt phần đây là một tập đoàn công nghiệp có tầm cỡ thế giới, tài lực rất dồi dào, có nhiều năm kinh nghiệp xây dựng các dự án lớn tại các nước đã phát triển, thậm chí đã từng vấp ngã nhiều lần vì các vi phạm môi trường mà vẫn tiếp tục làm ẩu, gây tàn phá nặng nề cho môi trường của chủ nhà. Phần lớn hơn nữa Formosa có nguồn gốc Trung Quốc (một số bài chứng minh như vậy) và phần đông người Việt coi Formossa không chỉ là con quỷ môi trường, còn là một hang ổ "Tàu cộng" trong toàn cảnh âm mưu thôn tính VN của họ.

    Không phải chỉ sau khi nghe ý kiến của Dr. Schröder, một trong 3 chuyên gia quốc tế từng sang VN để khảo sát hậu quả vụ Vũng Áng, tôi mới nói về trách nhiệm của người Việt Nam đối với môi trường sống của mình.

    Ngay từ nhứng năm 80-90, khi VN còn là một nước nông nghiệp lạc hậu, tình trạng phá hủy môi trường do chính sách phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, phát triển đô thị đã ở mức cao. Ngày nay quá trình công nghiệp hóa đã đưa tốc độ này đến mức hủy diệt. Sự tham gia của các cty nước ngoài vào cuộc hủy diệt này có một tỷ lệ nhất định, nhưng không phải là thành phần quyết định. Hãy nhình vào Gang thép Thái Nguyên, Xi măng Hoàng Thạch, Nhiệt diện Ninh Bình, Phốt phát Lâm Thao thì thấy được tội hủy diệt của công nghiệp trong nước.

    Ngày nay khó tìm thấy một người nông dân nào không dùng hóa chất liều lượng cao để "nuôi sống" dân tộc việt, khó tìm thấy một đô thị nào ở VN có hệ thống xử lý nước thải đủ tiêu chuẩn v.v và v.v.

    Bây giờ ý các bác là những tội ác đó phải đổ lên đầu đảng CSVN, chứ không nên dùng từ "người Việt". Tôi cũng phân vân lắm khi viết như vậy. Nhưng tôi nhớ đến cô giáo Trần Thị Lam, tác giả bài thơ "Đất nước mình ngộ quá...", khi cô nói rằng: Để cho thảm họa này xảy ra, tất cả mọi người Việt không vô can! Không vô can vì đã ngậm miệng để đất nước trở nên như hôm nay.

    Cô giáo Lam hoàn toàn có lý, mặc dù cô là một người đã chấp nhận hy sinh.

    Đoạn trích dẫn trong còm của bà Ngự là lời bình của cá nhân người dịch.
    Tôi trân trọng tấm lòng của bác Xuân Thọ, đã bỏ công dịch bài này cũng như đã thường xuyên có những bài viết không đồng tình với các chính sách của nhà nước CHXHCNVN.
    Nhưng tôi không đồng ý với cách dùng chữ người Việt như bà Ngự đã chỉ ra trong còm trước.
    Việc bán rừng, phá hoại rừng nguyên sinh không thuộc lỗi của người dân, mà thuộc về nhà nước đã tiếp tay cho lâm tặc. Những người dân làm việc đốn cây, phá rừng là dân nghèo, làm việc ăn lương.
    Những người chủ các công trình phá hoại này mới là thủ phạm đích thực. Họ có thể là người Việt nhưng cũng có thể là người nước ngoài như người Hoa.

    Mời các bác vào đọc bài này:
    Sĩ quan quân đội bảo kê phá rừng Pomu.

    http://dannews.info/2016/07/26/si-quan-quan-doi-bao-ke-vu-pha-rung-pomu/

    Còn một số bài khác về các ngôi nhà làm bằng gỗ quý.... của các quan tham ô lại VNCS, như trung uý công an, con gái một tướng công an, đã vận chuyển gỗ về nhà .... tôi không lưu nên tìm không ra.

    Nguyễn Jung

    Xuân Thọ viết:
    Nhưng truớc khi VN công nghiệp hóa, người Việt đã phá sạch rừng nguyên sinh để chẳng được gì cả, đã làm chết sạch cá đồng và chim chóc vì thuốc trừ sâu nông nghiệp, đã làm chết hàng trăm con sông như Tô Lịch, Kim Ngưu, vì nuớc thải đô thị.

    Cảm ơn tác giả Xuân Thọ đã dịch lại bản tuyên bố báo chí của Quỹ Bảo Vệ Biển Đức. Tuy nhiên việc dùng từ "người Việt" trong đoạn trích dẫn nêu trên có phần thiếu chính xác. Dân chúng nói chung, và nhất là nông dân, vốn có ít kiến thức về việc bảo vê môi sinh. Do đó, vệc bảo vê môi sinh phải do các nhà cầm quyền đề ra và hướng dẫn thực hiện. Thí dụ, ở bang Quebec (Canada), việc dùng thuốc diệt cỏ dại đã bị cấm hàng chục năm nay. Các chính quyền cũng đưa ra các qui định về việc xả chất thải công nghiệp. Nếu ở VN người dân có phá rừng hay dùng thuốc trừ sâu làm hại môi sinh là do không được nhà cầm quyền hướng dẩn. Các nhà máy có xả chất thải bừa bãi làm hại môi sinh là do nhà cầm quyền ở VN đã không có những luật lệ hữu hiệu hay do tham ô hối lộ.