Dòng người ra đi chưa bao giờ dừng lại...

  • Bởi Khách
    27/07/2016
    9 phản hồi

    Song Chi

    Chỉ trong một ngày, chat với người quen, bạn bè qua facebook, viber… cả 3 câu chuyện đều cùng một chủ đề: ra đi khỏi Việt Nam.

    Một người quen qua facebook báo tin sắp đến Na Uy, quốc gia nơi tôi đang sinh sống, định cư theo diện hôn nhân. Một người quen trong nghề, thuộc thế hệ đàn em trong giới truyền hình, hỏi ý kiến tôi vể việc có nên bỏ tất cả công việc, sự nghiệp ra đi bây giờ theo diện đầu tư kinh doanh ở nước ngoài hay vài năm nữa liệu có còn kịp. Và một chị bạn thân đang tính liều đến mức trước hết là đi Mỹ theo diện du lịch, rồi sang đó tìm đường tính tiếp.

    Cả ba đều không phải là những người nghèo hay đang có cuộc sống khó khăn, thất bại ở VN, trái lại, họ có tiền, có công việc, cuộc sống vật chất phải nói là khá thoải mái.

    Nhưng họ muốn ra đi trước hết vì môi trường sống ở VN ngày càng tệ khiến con người luôn ở trong cảm giác bất an, lo lắng. Từ thực phẩm không an toàn, cho tới nguồn nước, không khí, biển…nhiều nơi bị ô nhiễm/nhiễm độc nặng nề; đạo đức xã hội xuống cấp, những vụ án cướp giết hiếp ngày nào cũng xảy ra với mức độ ngày càng dã man, con người dễ dàng bức hại nhau, lừa lọc nhau, giết nhau chỉ vì một lý do vặt vãnh; chế độ an sinh xã hội không có để bảo đảm cho người dân một sư hỗ trợ khi cần thiết, lúc ốm đau, tai nạn, thương vong; pháp luật không bảo đảm cho con người được xét xử công bằng, công lý được thực thi, những quyền lợi tối thiểu về tự do, dân chủ, nhân quyền không có, không được tôn trọng v.v…

    Quan trọng hơn, họ ra đi vì không tin rằng chế độ này, nhà nước này sẽ tốt đẹp hơn hoặc sẽ đưa đất nước, dân tộc đến một tương lai sáng sủa-thời gian đảng cộng sản cầm quyền đã quá lâu đủ để chứng minh điều đó.

    Đây không phải là lần đầu, ngược lại, rất nhiều lần, tôi chứng kiến những người quen, bạn bè, họ hàng chuẩn bị rời bỏ VN. Nhưng có vẻ như càng ngày số người tính chuyện ra đi càng nhiều hơn, thành phần đa dạng hơn, tạo cảm giác đất nước như một con thuyền đang đắm!

    Thực tế, kể từ sau khi chiến tranh VN kết thúc, người Việt bắt đầu bỏ nước ra đi, và trong suốt 40 năm qua, dù có khi ồ ạt, có khi lặng lẽ, nhưng dòng người ra đi chưa bao giờ dừng lại.

    Giai đoạn 1976-1980s, chủ yếu là người miền Nam, chủ yếu vì lý do chính trị, tạo nên một trong những cuộc di dân lớn nhất trong lịch sử nhân loại ở thế kỷ XX, rúng động thế giới với những bi kịch thương đau của bao phận người bị chết đuối, bị giết, bị hải tặc cướp bóc, hãm hiếp, gia đình tan đàn xẻ nghé…trên hành trình tìm đến tự do. Và hai chữ “thuyền nhân” (boat people) gắn liền với giai đoạn đau thương đó. Đến khi chính phủ Hoa Kỳ làm việc với nhà nước VN, mở ra những con đường ra đi chính thức theo diện HO, con lai, đoàn tụ gia đình, và các trại tỵ nạn ở các nước Đông Nam Á lần lượt đóng cửa không tiếp nhận người Việt tỵ nạn nữa, thì dòng người ra đi theo con đường vượt biển mới dần dần chấm dứt (trong vài năm gần đây lại có hiện tượng vượt biển sang Úc nhưng thường là bị chính phủ Úc trả về, không chấp thuận cho ở lại).

    Nhưng người Việt lại tìm được cho mình những con đường khác. Bây giờ thành phần ra đi đa dạng hơn, ở cả ba miền đất nước, chủ yếu vì lý do kinh tế, nhưng rải rác cũng có những trường hợp ra đi vì lý do chính trị. Người ta đi bằng con đường xuất khẩu lao động, ban đầu là “xuất khẩu lao động” sang các nước XHCN sau đó mở rộng ra nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ từ Đông Âu, Đông Á, Đông Nam Á, Trung Đông, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Kuwait, cho tới châu Phi… Thực chất là một kiểu buôn người công khai, được nhà nước cho phép. Cho đến nay thì VN có khoảng trên dưới 600, 000 lao động ở nước ngoài, hàng năm đẹm lại một nguồn ngoại tệ không nhỏ cho VN. Người ta đi bằng con đường hôn nhân, làm việc, đầu tư kinh doanh, du học rồi tìm cách xin việc và ở lại, đi du lịch và trốn ở lại bất hợp pháp trên nước người…

    Bài báo “Mỗi năm, gần 100 nghìn người Việt di cư ra nước ngoài” (Vietnam Finance) viết:

    “Phần lớn người Việt di cư sang các nước phát triển trên thế giới. Việt Nam nằm trong top 10 quốc gia di cư ra nước ngoài nhiều nhất khu vực Đông Á - Thái Bình Dương tính đến năm 2013.

    Theo số liệu của Tổ chức Di cư quốc tế (IMO) lấy từ nguồn dữ liệu của Vụ Liên hiệp quốc về vấn đề kinh tế và xã hội (UN DESA), từ năm 1990 đến năm 2015 có 2.558.678 người Việt Nam di cư ra nước ngoài. Như vậy tính trung bình trong 26 năm, mỗi năm có khoảng gần 100 nghìn người Việt di cư ra nước ngoài.

    … Theo một báo cáo của Cục Lãnh sự - Bộ Ngoại giao Việt Nam, chưa có thời kỳ nào trong lịch sử nhân loại di cư lại diễn ra với quy mô lớn như hiện nay. Quy luật cung - cầu về sức lao động, dịch vụ, chênh lệch về mức sống và thu nhập, các điều kiện về an sinh xã hội,…đã thúc đẩy các luồng di cư từ Việt Nam ra nước ngoài. Số lượng người Việt Nam đang lao động, học tập và sinh sống ở nước ngoài hiện đã lên đến con số nhiều triệu người. Các hình thái di cư của công dân Việt Nam ngày càng đa dạng và phức tạp, quy mô di cư ngày càng gia tăng.”

    Không chỉ dân thường bỏ nước ra đi, những năm sau này, số lượng người thành đạt, có chức vụ trong xã hội, kể cả quan chức cũng ra đi ngày càng nhiều. Người dân ra đi vì không có niềm tin vào chế độ, vào nhà cầm quyền. Quan chức ra đi để bảo vệ tài sản tham nhũng, ăn cắp được sau bao nhiêu năm. Chất xám, trí tuệ, và tiền bạc, tài sản của dân của nước bị các quan tham và những kẻ lừa đảo mang theo, ồ ạt chảy sang nước khác.

    Đó là chưa kể số quan chức vẫn còn ở lại trong nước, vẫn tiếp tục làm việc, hưởng lợi, vơ vét nhưng đã “chân trong chân ngoài”, âm thầm chuẩn bị đường rút cho mình bằng cách cho vợ con hoặc người thân đi trước, mua nhà cửa cơ sở vật chất, làm ăn sẵn hoặc đã mua quốc tịch ở một quốc gia tư bản phát triển.

    Câu chuyện bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường, tỷ phú bất động sản, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc của VID Group, Chủ tịch hội đồng sáng lập Ngân hàng Maritime Bank vừa bị bác tư cách đại biểu Quốc hội khóa XIV vì bị phát hiện có 2 quốc tịch VN và Malta (chồng bà Hường, ông Trần Anh Tuấn-Chủ tịch Hội đồng MaritimeBank nhiệm kỳ 2012-2016 cũng đã có quốc tịch Malta) chỉ là một ví dụ. Còn bao nhiêu quan chức, doanh nhân thành đạt đã mua quốc tịch nước khác mà không ai biết. Hay câu chuyên cựu Ceo FPT Trương Đình Anh, người đặt nền móng và xây dựng FPT Telecom, FPT Online, mới đây cũng đưa cả nhà sang Mỹ sinh sống, làm việc.

    Với những người tài ra đi, là nỗi buồn chảy máu chất xám. Với những quan chức tham nhũng, đại gia lừa đảo ra đi, là nỗi lo số tài sản tiền bạc của nhân dân bị thất thoát không biết làm sao lấy lại.

    Hiện tượng người dân vẫn tiếp tục bỏ đất nước ra đi, dù với bất kỳ lý do nào, điều đó chứng tỏ một sự thật chua chát là trong suốt hơn 40 năm qua, tuy thống nhất được quê hương và giành được độc quyền lãnh đạo, đảng cộng sản VN đã thất bại trong việc điều hành quản lý đất nước. Thất bại trong việc xây dựng VN trở thành một quốc gia độc lập-tự do-hạnh phúc đúng với câu khẩu hiệu có khắp nơi và trên mọi giấy tờ hành chính, nơi mà người dân cảm thấy gắn bó, muốn cống hiến và muốn sống từ đời này sang đời khác. Thất bại trong việc tạo nên niềm tin cho người dân vào năng lực của nhà cầm quyền và tương lai của đất nước dưới sự lãnh đạo của họ.

    Điều đó cũng chứng tỏ sự thất bại của cuộc “cách mạng tháng Tám 1945” với mục đích lật đổ chế độ phong kiến thực dân, xây dựng chế độ mới XHCN hay cuộc chiến tranh kéo dài hơn 20 năm với danh nghĩa “chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam”; đồng nghĩa với sự hy sinh xương máu của hàng triệu con người là lãng phí, khi thành quả lại là một chế độ độc tài, bán nước hại dân, một đất nước bị tụt hậu về mọi mặt, bị tàn phá đến cạn kiệt, còn người dân thì phải bỏ nước tha phương.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    9 phản hồi

    "các cụ nhà ta ngày trước đã nêu kinh nghiệm "răng chắc cặc bền" đấy, đừng đùa vối anh Nông là đéo sâu đấy."
    Cô bồ của anh con trai: Anh không khỏe bằng bố anh.
    Cô vợ bé của ông bố: Tôi cũng thấy thế, anh không khỏe bằng bố anh.
    Cả 4 người đều gọi nhau bằng "đồng chí" và cùng theo CN Mác Lênin và cùng "học tập tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh."

    Có bài đạo văn của nhà báo Đoan Trang, chưa có ai còm. Lúa nổ phá súng đầu tiên đi. Có đủ kiến thức viết nổi không? Có biết đạo văn là đạo gì không? Đạo văn có giống đạo Phật của bà sư Ngọc Hân ở Mỹ không? Bà ấy theo đạo Phật , ăn bơ uống sữa, cầu Phật phù hộ cho các nước nước Tây thật văn minh để thống trị thế giới.
    Ngày cuối tuần thư giãn tí chơi cho mọi người cùng vui. Lúa viết: "chắc là "ai cũng con cháu bác cả", cái anh họ Nông răng chắc đã nói thế."
    Lúa ơi, các cụ nhà ta ngày trước đã nêu kinh nghiệm "răng chắc cặc bền" đấy, đừng đùa vối anh Nông là đéo sâu đấy. Còn chuyện Tây, Tàu muốn ở đâu thì ở, bàn có mang lại ích lợi gì đâu. Mình có sống được 50 năm nữa đâu. Bàn thì chỉ mâu thuẫn, chẳng vui, cứ đùa với nhau thì thiên hạ cũng sáp vô đấy.

    Tên tác giả viết:
    Nếu Lúa ra Hà Nội thì thấy ở khu vực Hồ Tây có rất nhiều biệt thự của ông Tây bà Tây. Làng Nhật bản và làng Hàn quốc cũng ở khu vực Hồ tây. Còn nếu sang Từ Sơn Bắc Ninh thì cũng thấy có cả dãy phố người Hoa, họ treo biển chữ Trung quốc ngay ngoài cửa.

    Hehe, tớ biết chắc một điều, luật nhà sản ghi rành rành:

    " Đất đai thuộc sở hửu toàn dân".


    Bà chị tớ muốn mua nhà ở xứ lừa, dzưng đêk muốn mua nữa, vì nhà sản chỉ cho thuê đất thui, 50 năm đến 99 năm gì đó.
    nhà mình xây, mua lại, nhà sản đêk cần biết.
    Ăn ở không biết điều, nhà sản sẽ tống cổ liền tức thì, lúc đó thì chỉ còn hic hic, hu hu.

    Đất thuê, chủ muốn đuổi lúc mô mờ chả được.

    Thế đấy.
    Nó đêk giống như con em cháu chắt nhà sản, chạy qua xứ cờ huê, mua đất mua nhà, MUA nhá, ĐÊK THUÊ nhá.
    Thần dân xứ lừa và con cháu nhà sản chạy qua bọn đang giẫy chết, tính chiện ăn đời ở kiếp mí bọn (dù chúng đang) giẫy chết.

    Cái bọn nước ngoài, trừ "bạn vàng" ra, là bọn chỉ sống nhờ ở tạm vì chiện mần ăn. Nơi cư trú vĩnh viễn của bọn nì là quê của chúng.

    Cái nội dung mợ Song Chi viết nằm ở chỗ nì: Thần dân xứ lừa, tính luôn bọn (con cháu) nhà sản chạy trốn thiên đường xã nghĩa, tung cánh chim tìm dìa chỗ khác, xây tổ ấm đời đời kiếp kiếp. Mợ đêk bàn đến bọn nước ngoài thuê đất, thuê vila, nàm nàng lọ nàng kia...., chỉ có thần dân của "bạn vàng" mới tính chiện ăn đời ở kiếp mí thần dân xứ lừa..... bọn còn nại nà bọn ăn nhờ ở đậu 50 năm đến 99 năm, đào được đô từ xứ lừa, bọn còn ở, đêk ra đô thì bỏn giọt lẹ.

    CBN

    Cứ tưởng chỉ tiếng Việt thì thâm thuý, nhưng Tây cũng chẳng vừa với câu "Put your foot in your mouth".

    Mõ Phường viết:
    Cái nghịch lý trên khó hiểu và khó cắt nghĩa, khó lý giải quá. Bà Song Chi thử giải thích xem sao? Còn tôi thì xin chịu. Mà cái đề tài này lại cũng chẳng có mấy người quan tâm nên chẳng có ai còm cả.
    Phanh phui viết:
    Lúa càng nói nhiều, càng khoe mình hiểu biết, càng hoạnh họe thì càng tỏ ra là người nhà quê ít học. Chỉ sau còm của tôi vài phút là Lúa đáp trả ngay. Thôi cứ để Lúa hiếu thắng, để đỡ mất sức lao động nói với người dốt mà không biết phục thiện. Chào Lúa nhé.

    Người đời quen thế mấy cũng không nhận ra đâu là anh đâu là em. "Chào Lúa Nhé", nay tui cũng muốn chào lại nhưng không biết chào ai, chắc là "ai cũng con cháu bác cả", cái anh họ Nông răng chắc đã nói thế.

    Ba Lúa viết: "Luận điệu của Phanh Phui nghe quen quen giống Mõ Phường thế.

    Luật VN thay đổi từ năm nào mà ông Tây bà Tây mua nhà nhiều thế để về hưu tại VN bởi vì an sinh và cuộc sống hạnh phúc nhất nhì thế giới? mà mua nhà toàn là những cao ốc sang trọng, nước uống qua quá trình lọc chạy đến từng hộ, sao không mua nhà gần Vũng Áng, sông Thị Vãi nhỉ cho có không khí biển khí sông? uồng nuớc giếng cho có chất khoáng?

    Nếu Lúa ra Hà Nội thì thấy ở khu vực Hồ Tây có rất nhiều biệt thự của ông Tây bà Tây. Làng Nhật bản và làng Hàn quốc cũng ở khu vực Hồ tây. Còn nếu sang Từ Sơn Bắc Ninh thì cũng thấy có cả dãy phố người Hoa, họ treo biển chữ Trung quốc ngay ngoài cửa. Chỉ biết có người nước ngoài ở nước ta thôi, còn họ ăn ở, ỉa đái thế nào thì ai mà thừa hơi săm soi. Chắc chỉ có những anh nhà quê như Ba Lúa mới để ý đến những chi tiết vụn vặt ấy.
    Lại còn cố tình nhầm chuyện nọ sang chuyện kia, đây là kiểu nói bầy hầy, cù nhầy, Chí Phèo. Mua nhà ở Vũng Áng là chuyện của người ta. Năm 2014 chỉ có những công nhân Trung quốc mới bị ảnh hưởng vì dân biểu tình chống Trung quốc và sợ phải ra đi, còn những người Hoa ở nhà riêng như người Hoa ở quận 5 Sài Gòn thì có sao đâu, có ai phải bỏ đi đâu. Ở quận Hà Đông có nhiều khu trung cư thì người Hoa và người Việt sống sen kẽ nhau cũng chẳng bị ảnh hưởng gì cả.
    Lại còn đưa cả chuyện bóc lột ra nữa. "Những lưu trú này có phải là công dân Việt phải có nghĩa vụ bảo vệ bờ cõi VN, hay an bình thì đến làm ăn, nhưng như bóc lột và phá hoại bằng mọi giá, nhưng khi có biến thì chuồn, hãy nhìn bọn Tàu kéo nhau lên thuyền về nước khi dân Việt biểu tình cách đây hai năm thì rõ nhé."
    Người nước ngoài đến nước mình làm ăn cũng như người mình làm ăn ở nước ngoài, thế thôi, lúc yên bình thì làm ăn, lúc loạn lạc thì tìm đường tháo thân, như dân mình làm ăn ở Ukraina ấy. Người mình sang Hàn quốc làm việc thì người Hàn quốc có bắt người mình phải ra trận khi bị Triều tiên tấn công đâu.
    Những ông chủ người Việt thuê lao động người Nga thì có ai bảo người mình bóc lột người Nga đâu. Nếu Nga xẩy ra chiến sự thì dân mình cũng tìm cách chuồn sang nước khác.
    Còn dân mình thì làm nô lệ cho dân tộc khác sướng hơn làm nô lệ cho dân tộc mình. Lúa có đi làm thì mới hiểu điều này.
    Lúa đúng là anh nhà quê, ếch ngồi đáy giếng, không mở rộng tầm mắt nhìn ra thế giới. Trong khẩu khí cũng đúng là anh nhà quê ít học, có người bảo Lúa NGU cũng không sai. Đã không biết lại hay cãi liều, nói ngang, tính đàn bà, thể hiện là vụn vặt, tản mạn, nhỏ nhen, chi tiết, vặn vẹo vớ vẩn.
    Lúa càng nói nhiều, càng khoe mình hiểu biết, càng hoạnh họe thì càng tỏ ra là người nhà quê ít học. Chỉ sau còm của tôi vài phút là Lúa đáp trả ngay. Thôi cứ để Lúa hiếu thắng, để đỡ mất sức lao động nói với người dốt mà không biết phục thiện. Chào Lúa nhé.

    Phanh phui viết:
    Họ mua biệt thự thì họ ở lâu dài, có khi suốt đời, chứ không phải bỏ tiền ra mua biệt thự rồi chỉ ở ít ngày là về.

    Luận điệu của Phanh Phui nghe quen quen giống Mõ Phường thế.

    Luật VN thay đổi từ năm nào mà ông Tây bà Tây mua nhà nhiều thế để về hưu tại VN bởi vì an sinh và cuộc sống hạnh phúc nhất nhì thế giới? mà mua nhà toàn là những cao ốc sang trọng, nước uống qua quá trình lọc chạy đến từng hộ, sao không mua nhà gần Vũng Áng, sông Thị Vãi nhỉ cho có không khí biển khí sông? uồng nuớc giếng cho có chất khoáng?

    Có biết những vùng Tàu nó khoanh và xây vila để ở 70 năm để bóc lột có bài bản thời a còng, đó là những khu tự trị, ăn uống thực phẩm thì mang từ nước ngoài vào thì ô nhiễm gì ? hãy nhìn mấy thằng quan Việt ăn bửa cơm có cá để nói môi trường biển VN tốt lắm vài tháng trước đây ở miền Trung, những con cá này liệu có phải mang về từ Phú Quốc?.

    Những lưu trú này có phải là công dân Việt phải có nghĩa vụ bảo vệ bờ cõi VN, hay an bình thì đến làm ăn, nhưng như bóc lột và phá hoại bằng mọi giá, nhưng khi có biến thì chuồn, hãy nhìn bọn Tàu kéo nhau lên thuyền về nước khi dân Việt biểu tình cách đây hai năm thì rõ nhé.

    Người mình ra đi cũng nhiều, nhưng người nước ngoài định cư ở nước mình cũng lắm. Người làm ăn đổ vốn vào nước mình thì họ cũng phải ở nước mình vài chục năm, Formosa thì có ý định ở suốt đời, sau 70 năm cũng không muốn về nước, nhiều công ty lớn của Nhật và Hàn quốc thì cũng làm giấy tờ ở nước mình 50 năm. Lại có cả những khu dân cư của nước ngoài như Nhật Bản, Hàn quốc ở ngay Hà Nội, giống như những tô giới ở Hồng Kông trước kia, có nghiã là họ định cư ở nước mình đời này sang đời khác, giống như quận 5 ở Sài Gòn, toàn người Hoa ở hàng thế kỷ, họ coi nước mình như quê hương của họ, họ không muốn về nước. Nước mình bị ô nhiễm môi trường thị họ cũng chịu chung số phận đấy, họ không "trú" tạm thời gian đâu. Khu vực Hồ Tây Hà Nội thì có không biết bao nhiêu biệt thự của các ông Tây bà Tây. Họ mua biệt thự thì họ ở lâu dài, có khi suốt đời, chứ không phải bỏ tiền ra mua biệt thự rồi chỉ ở ít ngày là về.
    Có một điều đau đớn và nhục nhã là mình làm chủ nước mình thì ở khổ như chó, còn người nước ngoài ở nước mình thì sướng như vua chúa.
    Đúng là bài viết của tác giả Song Chi chỉ nhìn thấy một phía thôi. Ba Lúa ở miền Nam làm sao biết thực tình miền Bắc mà kết luận bố lếu bố láo. Nông dân như Ba lúa đúng là nông dân trước tháng 8-1945, không biết gì ngoài lũy tre làng, vừa thiển cận vừa hạn hẹp lại hay nói bừa.

    Nhưng cũng có một dòng người cứ đang tiến vào VN chưa bao giờ dừng lại. Dòng người này (vẫn còn nhỏ) xuất phát từ Trung Cuốc.

    MÕ PHƯỜNG viết:
    Nếu có điều kiện ra đi thì cái cột đèn cũng ra đi...

    Đọc còm của còm sĩ MÕ PHƯỜNG mới thấy nó ngây ngô trong suy luận hay làm bộ ngây ngô để đặt câu hỏi, nhưng tui thì tin đến 90% một nhận thức cùn của còm sĩ .

    Làm công dân Việt nó khác khách lưu trú làm ăn giời ạ ! làm công dân Việt sống đất Việt,sống cho mình mà còn nghĩ đế đời con cháu, nên còn phải quan tâm đến mọi chuyện như môi trường, giáo dục, cuộc sống, còn phải lo giữ biển đảo, đất đai ... để mong thế hệ sau khá hơn mình. Muốn cây nuôi trồng tốt sinh trái ngon thì phải phân bón, tưới nước, đơn giản như thế.

    Khách lưu trú, đến rồi đi, làm ăn quan trọng là có lãi, quan tâm gì môi trường, quan tâm gì giáo dục, quan tâm gì chế độ chính trị hay chính quyền, chính quyền càng tham nhũng làm ăn càng dễ bởi dễ bôi trơn như 2 triêu dollar Đỗ Mười nhận từ Hàn Quốc hay 1 triệu dollar Trần Đại Quang nhận từ Dương Chì Dũng mặc dù tiền này không trưc tiếp từ nước ngoài nhưng cũng là tiền bôi trơn mua bến đỗ sữa tàu Vinaline từ nước ngoài vv...

    Vì là khách trú nên chất thải cứ thế mà tuôn ra sông Thị Vãi, cứ thế chất thải tuôn ra Vũng Áng. Còm sĩ Mõ Phường nhìn ra chưa?

    Nếu có điều kiện ra đi thì cái cột đèn cũng ra đi, người đang tắm cũng ra đi. Ở Việt Nam thì có hai nguồn ô nhiễm rất đáng sợ, đó là ô nhiễm vật chất là ô nhiễm môi trường thì người ta nói nhiều rồi, còn ô nhiễm đáng sợ hơn là ô nhiễm tinh thần tức ô nhiễm chính trị.
    Thế nhưng chỉ nêu lên hiện tượng người ra đi thì thật là phiến diện, chỉ nói lên có nửa sự thật. Còn một sự thật không thể chối cãi, đó là hiện tượng người đến nữa chứ. Sao bà Song Chi không nêu lên sư thật này? Người mình thì sợ đất nước mình, thế nhưng người nước ngoài thì lại đổ xô vào nước mình. Hiện nay cũng có vài chục vạn người Hàn Quốc và hàng vạn người Nhật đang sinh sống và làm ăn trên đất nước ta đấy, chưa kể đến hàng nghìn người nhiều nước khác cũng đang làm việc, học tập ở nước ta.
    Chẳng biết họ có sợ ô nhiễm không? Số người nước ngoài sống và làm việc ở nước ta thì có lẽ nhiều nhất lại chính là người Trung quốc.
    Trên 63 tỉnh thành nước ta chẳng tỉnh thành nào là không có khu người Hoa hay phố người Hoa. Sao họ không sợ ô nhiễm nhỉ?
    Cái nghịch lý trên khó hiểu và khó cắt nghĩa, khó lý giải quá. Bà Song Chi thử giải thích xem sao? Còn tôi thì xin chịu. Mà cái đề tài này lại cũng chẳng có mấy người quan tâm nên chẳng có ai còm cả.