Tâm tình cùng "Dự án bảo vệ chim trời"

  • Bởi Admin
    29/06/2016
    2 phản hồi

    Tôn Phi

    ĐỂ CÁC THÀNH PHỐ CỦA TA THÊM PHẦN ĐÁNG SỐNG

    Nhiều thành phố lớn trên thế giới rất phồn hoa đô hội nhưng vẫn có nhiều chim trời. Ngồi trong các công viên lớn giữa Washington, Moskva, St Petersbourg hay Paris du khách thường bị từng đàn bồ câu hàng trăm con xà xuống sán đến tân chân vòi ăn. Ngay giữa đường phố Washington nhiều phụ nũ đã bị chim xà xuống đậu lên tóc như đậu trong tổ của mình. Chính tôi hôm đang đi trên đường phố Amsterdam bỗng giật mình vì một chú chim (hình như chèo bèo) bay sướt qua mũi. Trong khuôn viên các trường đại học llinois, Texas A&M ở Hoa Kỳ, chồn cáo vào tận ban công kiếm ăn, dưới sân sóc chạy tung tăng hoặc chuyền thoăn thoắt trên các cành cây. Thành phố Bombay, Ấn Độ thì nhiều quạ đến phát sợ. Sớm sớm chiều chiều chúng kêu la inh ỏi ngay trong khuôn viên Đài Địa Từ trường Quốc gia…

    Giữa Thủ đô Hà Nội, vào những năm 50 thế kỷ trước chim trời cũng không hiếm. Trên các ngọn sấu, cơm nguội xum xuê ở phố Lò Đúc, phố Phan Đình Phùng,... cò, vạc giỡn nhau quang quác, phân của chúng rơi trắng gốc cây.

    Không kể chim rừng, chim trời trong các khu dân cư từng xuất hiện nhiều trong thơ ca Việt Nam: “Cái cò, cái vạc, cái nông/ Sao mày dẫm lúa nhà ông hỡi cò” (ca dao). “Con cò mà đi ăn đêm/ Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao” (ca dao). “Cánh cò chớp trắng trên sông Kinh Thầy” (Trần Đăng Khoa). “Le,vịt cùng ta như có ý/ Đi đâu thì cũng đi theo” (Nguyễn Khuyến).”Bầy sâm càm nhỏ vỗ cánh Mặt Trời”(Trịnh Công Sơn) “Đỗ quyên nay đã gọi hè/ Đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông” (Nguyễn Du).”Giọt sương phủ, bụi chim gù/ Sâu tường kêu vẳng, chuông chùa nện khơi” (Nguyễn Gia Thiều) “Nhớ nước đau lòng con cuốc cuốc/ Thương nhà mỏi miệng cái gia gia” (Bà Huyện Thanh Quan). “Tu hú ơi sao không về đây ở cùng bà/ Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa” (Bằng Việt). Đất nước thức ở trong hồn Nguyễn Đình Đình Thi vì có “Trời đầy chim và đất đầy hoa”.

    Vắng tiếng chim môi trường âm thanh thiên nhiên quanh ta thiếu hẳn cung bậc thanh cao. Sáng dậy sớm dược nghe đôi going chim ca nơi đầu nhà hoặc văng vẳng từ xa, tâm hồn ta sẽ thư thái và trở nên thanh khiết. Tiếng chim giúp ta xả tresh, chống trầm cảm. Biết yêu hình dáng mảnh mai thon nhẹ, biết lắng nghe tiếng chim, con người sẽ trở nên tế nhị, tươi sáng, bớt cộc cằn thô bạo. Học sinh bớt sắn tay đánh hội đồng bạn gái. Thanh niên bớt rút dao đâm nhau chỉ vì một va chạm nhỏ trên đường.

    Hãy trả lại tiếng chim cho phố phường, làng mạc bằng các biện pháp:

    1 – Cấm ngặt săn bắt chim muông ở các khu dân cư
    2 – Dạy trẻ em biết yêu chim, biết thưởng thức tiếng chim
    3 – Thành lập “Hội bảo vệ và phát triển chim muông ở các khu dân cư”. Hội này lập dự án “Bảo vệ và Phát triển chim muông ở các khu dân cư” trình Nhà nước phê duyệt. Kinh phí cho dự án không lớn nhưng cần có để: nghiên cứu các loài chim thích hợp, làm tổ và treo các giỏ thức ăn cho chim trên các cành cây trong công viên, dọc các đường phố …

    Tôi năm nay đã ngoại Tám mươi. Cầu mong dự án trên sớm hiện thực hóa để ngày tôi ra đi, từ thế giới bên kia, khi nhớ về Trái Đất, tôi được đinh ninh rằng những nơi tôi hằng sống vẫn đầy tiếng chim.

    Hà Nội ngày 21 tháng 6 năm 2016
    Nguyễn Thanh Giang
    Tiến sỹ Địa Vật lý
    Mobi: 0984 724 165

    Kính gửi tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang.

    Cháu đã thức suốt đêm khi nhớ lại những suy tư của bác trong bài báo đăng ngày 25.06 trên trang Việt Nam Thời Báo. Bài báo có tựa đề: Để các thành phố của ta thêm phần đáng sống.

    Xin cho phép gọi tiến sĩ là bác và xưng cháu, vì xét theo tuổi thì bác thuộc thế hệ cao niên mà cháu thì là thanh niên mới lớn. Cháu viết bài này không dám kỳ vọng đại diện cho cả một thế hệ trẻ của một đất nước, nhưng sự thực là rất nhiều bạn trẻ đã đau đáu và thổ lộ với cháu mối quan tâm của họ đến môi trường, đến thiên nhiên và muông thú.

    Cháu đã không ngủ được cho tới tận 2h sáng. Bác là người tiêu biểu của một thế hệ đi trước, ở tuổi xế chiều chắc chắn rằng câu hỏi xuyên suốt nhất một trí thức như bác là “tám mươi lăm năm qua tôi đã làm gì để thay đổi đất nước?”. Cháu là một người bình thường, và mong muốn có thể có một cuộc sống bình thường như bao thanh niên ở thế giới tự do. Nhưng với nền tảng chính trị, tinh thần của Việt Nam hiện nay, điều đó là không thể. Thú thực, câu hỏi vang lên trong đầu cháu là “tôi sẽ đấu tranh cho đất nước, hay là lo vun vén cho bản thân? Tôi sẽ là cánh chim cô đơn để chiến đấu cho một điều thiêng liêng, giữa một biển người do tuyên truyền mà thờ ơ với điều thiêng liêng đó, hay tôi cũng hòa theo cái xấu để sinh tồn?”. Hằng ngày, câu hỏi đó dằn vặt cháu. Cháu tưởng chỉ có một số thành phần thanh niên như cháu thôi. Nhưng vui thay, nhiều người bạn của cháu cũng đã phản tư như cháu. Tất cả đều đau khổ. Tất cả đều muốn quên đi.

    Bác ạ, thế hệ của cháu là một thế hệ mệt mỏi, ý nghĩa cuộc sống mơ hồ, và còn nghiêm trọng hơn thế hệ thanh niên mệt mỏi của nước Nhật sau Thế chiến II nhiều lần. Bác ạ, cũng như bác, lòng cháu buồn mênh mang khi trông thấy những thành phố của Việt Nam dần dần vỡ quy hoạch. Chính sách nông thôn mới cũng biến làng quê thành một thứ chẳng phải làng quê mà cũng chẳng phải thị trấn. Mọi thứ như một bản nhạc xô bồ hỗn loạn. Cây cối bị chặt trụi, nhường chỗ cho bê-tông cốt thép. Chim chóc không còn trông thấy nữa, vì cây cối ít không còn chỗ cho chúng làm tổ, ruộng đồng thì bị phá bỏ làm khu công nghiệp không còn nơi cho chúng bắt sâu.

    Suy cho cùng thì đó là do dân tộc ta. Các thế hệ người dân Việt Nam gần đây dường như có một sự nghèo đói từ trong tiềm thức. Họ chỉ biết nghĩ cho mình và đang tâm nhìn môi trường bị tàn phá. Họ lo vun vén cho mình, và thế là những thành phố của người Việt Nam thấm đầy tội ác. Bằng chứng là môi trường Việt Nam bị ô nhiễm, hệ sinh thái đang kiệt quệ, muông thú rơi vào cảnh chết chóc. Thiên nhiên là thước đo không bao giờ sai cho đạo đức của một dân tộc.

    Một số người vẫn yêu chim và vẫn nuôi chim đó thôi. Họ yêu thiên nhiên nhưng lại nhốt thiên nhiên vào chuồng. Hạnh phúc của họ là như vậy đó. Họ mang nước sạch về cho con cá vàng trong bể cá cảnh nhà mình, họ thuê thầy giỏi dạy riêng cho con em mình… Họ không nghĩ tới rằng sự ích kỷ này tốt cho họ chỉ trong một vài chục năm nhưng về lâu dài sẽ giết dần giết mòn xã hội, trong đó có cháu chắt của họ. Chúng cháu không dám nói là mình đạo đức, nhưng những thanh niên sẵn sàng thay đổi như chúng cháu không thể chấp nhận được một mặt bằng đạo đức xã hội như vậy. Chúng cháu tìm kiếm những giải pháp.

    Giải pháp của bác rất hay. Cháu xin được trích dẫn và bình luận về ba giải pháp đó theo quan điểm cá nhân:

    1 – Cấm ngặt săn bắt chim muông ở các khu dân cư

    2 – Dạy trẻ em biết yêu chim, biết thưởng thức tiếng chim

    3 – Thành lập “Hội bảo vệ và phát triển chim muông ở các khu dân cư”. Hội này lập dự án “Bảo vệ và Phát triển chim muông ở các khu dân cư” trình Nhà nước phê duyệt. Kinh phí cho dự án không lớn nhưng cần có để: nghiên cứu các loài chim thích hợp, làm tổ và treo các giỏ thức ăn cho chim trên các cành cây trong công viên, dọc các đường phố …

    Đối với giải pháp thứ nhất và giải pháp thứ hai, để thực hiện được thì nền triết học trong nhà trường phải thay đổi. Nếu định nghĩa “con người là động vật có ý thức” thì không thể bảo vệ thiên nhiên, vì người dân bị tuyên truyền rằng con vật không có ý thức và cứ thế tha hồ giết chóc muông thú. Cần phải định nghĩa lại, chẳng hạn như “mọi con vật đều có ý thức nhưng chỉ có ý thức con người là có khả năng phản tư”. Với định nghĩa như thế này, bất kỳ ai cũng sợ sát sinh, bất kỳ đứa trẻ nào cũng ngại bắn chết một con chim vì vạn vật đều có ý thức. Định nghĩa trên do triết gia nổi tiếng Pháp Pierre Teihard De Chardin đề xuất, là niềm tự hào của giáo lý Thiên Chúa giáo. Nhà Phật cũng dạy rằng mọi vật đều có hồn, nên những đứa trẻ lớn lên trong môi trường Phật giáo không bao giờ giết hại một con chim. Đáng tiếc thay, từ một dân tộc mà ai cũng có tôn giáo thực thụ, bây giờ người Việt Nam chẳng mấy ai ghi trong chứng minh nhân dân rằng mình là người theo Phật giáo. Người dân không còn ý thức sâu sắc rằng chống lại thiên nhiên thì cũng là chống lại thần thánh. Ước gì ý thức hệ đang áp đặt lên dân tộc chúng ta không phải là ý thức hệ vô thần, như thế môi trường của chúng ta, thiên nhiên của chúng ta sẽ được gìn giữ. So sánh đâu xa, chỉ cần nhìn sang Thái Lan, nơi bãi biển Pataya mà những con chim bồ câu bay trắng buổi chiều hoàng hôn. Chim bồ câu ở Thái không sợ người bao giờ, vì chẳng ai bắt chúng bao giờ. Hầu hết dân Thái đều theo đạo Phật một cách thuần thành, và chính trị không can thiệp vào tôn giáo. Cháu đã tới nơi này và thấy như vậy.

    Giải pháp thứ ba, giải pháp lập hội bảo vệ chim mà bác đưa ra, cũng là rất đúng. Cũng có những con người âm thầm lặng lẽ bảo vệ động vật và chim muông, nhưng số này quá ít trong một xã hội đang rất cần những bàn chân lặng lẽ như vậy. Họ còn không được hợp lại với nhau, vì nếu hợp lại với nhau thì sẽ trở thành xã hội dân sự mà nhà nước này thì không thích như vậy. Cháu lại nói xa vấn đề, hãy giả sử hội đó được thành lập. Khi thành lập hội đó, thì chính phủ biết chịu trách nhiệm sẽ phải bớt trích ngân khố quốc gia xây tượng đài để rót kinh phí hoạt động vài năm đầu cho hội, rồi sau ba năm hội này phải tự nuôi được bản thân, cộng thêm với việc nhận hỗ trợ từ người dân và quốc tế nếu chứng tỏ được sự hiệu quả và thành tâm trong hoạt động. Để làm được điều đó, cũng cần một nền chính trị minh bạch.

    Nhìn đâu cũng thấy khó khăn như vậy, chúng ta còn có hy vọng nào chăng ? Dân tộc ta đang ở trong giai đoạn tăm tối nhất trong lịch sử, mà những người tốt và dũng cảm thì tản mác.

    Nhưng bác ạ, sau khi đọc bài báo của bác, cháu đã biết mình phải chọn con đường nào. Cháu sẽ hành động, để khi cháu bước vào tuổi xế chiều được nghe thấy tiếng chim hót Cháu vẫn tin rằng hy vọng sẽ thành hiện thực vì niềm tin đó của cháu có “cơ sở”. Đó là do cháu một khổ thơ trong bài thơ Phố ta của nhà thơ- nhà viết kịch tài hoa Lưu Quang Vũ:

    Em chờ anh trước cổng
    Con chim sẻ của anh
    Con chim sẻ tóc xù
    Con chim sẻ của phố ta

    Đừng buồn nữa nhá
    Bác thợ mộc nói sai rồi
    Nếu cuộc đời này toàn chuyện xấu xa
    Tại sao cây táo lại nở hoa
    Sao rãnh nước trong veo đến thế?

    Con chim sẻ tóc xù ơi
    Bác thợ mộc nói sai rồi.

    Tôn Phi
    TP.HCM, đêm ngày 27.06.2016

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Thần dân xứ lừa khoái ăn đủ thứ, dẫu có đứa đêk nghèo, bỏn ăn để khoe đẳng cấp, miễn cái con đó, nó biết ngúc ngoắt, bay, bò...
    Cuối thế kỉ nì, khi cổng thiên đường xã nghĩa rộng mở, chào mừng thần dân xứ lừa, í "nà núc" ta sẽ nhận ra chân lí: "Thiên nhiên là thước đo không bao giờ sai cho đạo đức của một dân tộc."

    Thảm thiệt tình.

    bi ét: Tớ trân trọng tấm lòng của tác giả, đã từ lâu tớ sợ thịt chỉ còn ăn rau vườn nhà, cá, tôm bi rờ cũng sợ vãi... Chúc tác giả thành công, dù hy vọng của tớ rất mong manh....

    1 – Cấm ngặt săn bắt chim muông ở các khu dân cư

    Người ta bắt chim để làm gì ?
    Các thành phố lớn như Paris, ... đầy chim bồ câu, chim sẻ, chim hét đen (Turdus merula), ..., không có ai bắt cả

    Lol ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))

    Trích:

    Sáng dậy sớm dược nghe đôi going chim ca nơi đầu nhà hoặc văng vẳng từ xa, tâm hồn ta sẽ thư thái và trở nên thanh khiết.

    Có 1 thủa xa xưa tập tành thiền và ko thể nào thiền vào buổi sáng.

    Mỗi sáng nghe tiếng chim hót, tiếng chim càng hót nhiều bao nhiêu thì sự khao khát của chim mình càng rạo rực bấy nhiêu.

    Chắc chỉ có Phật Tổ Như Lai mới có khả năng thiền vào buổi sáng :).