Bút ký: Về thăm quê tết Bính Thân (3) - An sinh trong vũng lầy

  • Bởi Biên tập viên
    19/03/2016
    5 phản hồi

    Xuân Thọ

    Bút ký này chỉ nêu những cảm nghĩ của tôi về những gì đã chứng kiến trong 3 tuần ở Việt Nam. Mọi nhân vật trong bài viết đều có thực 100%, tuy có vài người đã được đổi tên (Có thể có người cũng đang đọc ở đây)
    Xuân Thọ

    An sinh trong vũng lầy.

    Vợ chồng tôi đã ngoài sáu mươi nên cha mẹ đều ngoài 90 tuổi, lứa tuổi không thể thiếu bệnh viện và dịch vụ y tế. Bệnh viện là nỗi sợ hãi bất tận của tất cả mọi người Việt, kể cả người giầu có. Đừng tưởng rằng có tiền để chui vào các ốc đảo như bệnh viện Hồng Ngọc hay Pháp - Việt là yên tâm. Một nền y tế hiện đại cần có cả một mạng lưới cơ sở chuyên ngành chất lượng cao, từ các phòng xét nghiệm, các cơ sở phân tich cận lâm sàng đến các bệnh viên chuyên khoa cao cấp, điều mà ở Việt Nam đang thiếu. Singapore và Thái Lan tuy gần nhưng sẽ không giúp gì cho các trường hợp cấp cứu. Hơn nữa, điều cốt tử cho việc cứu người là lòng nhân ái và đạo đức thầy thuốc, những phẩm chất đang bị cạn kiệt.

    Trong vài lần về nước tôi đã đến một số bệnh viện ở Sài Gòn và Hà Nội, trong đó có viện Ung bướu (bệnh viện K) và bệnh viện Bạch Mai. Dưới con mắt của tôi, bệnh viên ở đây là mớ hỗn tạp giữa một cơ sở y tế, một cái chợ, một bến xe, một nhà tù và một chút nhà xác. Nhà xác vì người chết quá nhiều, chết vì nhiễm trùng, chết vì cấp cứu chậm, chết nhầm thuốc và cả chết vì… nghèo. Nhà tù vì 4 người chia nhau 1 giuờng bệnh, có người phải chui xuống gầm giường. Bến xe vì hàng ngàn người qua lại đó hàng ngày, xe tắc xi, xe máy đi lại trong sân bệnh viện Bach Mai như mắc cửi, bãi gửi xe máy lúc nào cũng đầy ắp cả ngàn xe. Cái chợ vì người bệnh bắt buộc phải mua hoặc được chào bán tất cả mọi thứ trong các cửa hàng cantine, từ cái bô nhựa, cái bỉm đến ống thuốc tiêm.

    Có thể nhận xét của một người sống ở Đức về bệnh viện ở Việt Nam quá khắt khe? Không biết người trong nuớc nghĩ ra sao?

    Người dân hay kêu: Nền y tế Việt Nam xuống cấp. Sai! Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã có đầu tư cho y tế trên mức trung bình (Năm 2010, nền y tế Việt Nam được nhà nước chi 6% tổng sản phẩm quốc dân, trong khi ở Thái Lan là 4,6%, Malaysia là 4%)*. Nếu tính chi phí của hàng triệu bệnh nhân tự bỏ ra trong điều trị và kể cả đầu tư tư nhân vào các bệnh viện, trung tâm điều trị thì chi phí cho y tế của VN phải xấp xỉ 10% GDP.

    Cháu tôi là kỹ sư hàng đầu của tập đoàn Abbott Medical (Mỹ) tại Hà Nội. Qua đó tôi biết các bệnh viên công Việt Nam đã trang bị rất nhiều máy móc hiện đại của Abbott. Bạn bè tôi bên Siemens cũng cho biết như vậy. Còn các bệnh viện tư thì đương nhiên rồi. Trong nhiều năm qua, số bệnh viện địa phương xây mới và mở rộng cũng rất nhiều.

    Người có tiền ở Việt Nam thường chạy đi điều trị ở Thái Lan. Tôi chưa hề vào bệnh viện bên đó, nhưng em vợ tôi, cựu bác sỹ Bạch Mai, từng đi trao đổi nghiệp vụ ở Bankok đã hết lời khen ngợi hệ thống y tế Thái Lan, nơi mà những khẩu hiệu "Lương Y Như Mẹ Hiền“ hoàn toàn vắng bóng. So sánh nền y tế nước nhà với Thái Lan thì thấy: Số giường bệnh/1000 người dân ở Thái là 2,1 trong khi ở Việt Nam là 2,0 (tương đuơng nhau). Số bác sỹ/1000 dân của Thái là 0.39, trong khi ở ta con số này là 1,19**. Nếu chỉ tính số bác sỹ Việt xứng đáng với nghề nghiệp này, không mua bán bằng cấp thì ít ra ở ta con số này cũng cao hơn hoặc xấp xỉ nước bạn.

    Như vậy phải khẳng định là trong nhiều năm qua, nền y tế Việt Nam đã được đầu tư tương đối nhiều và về số lượng, đạt mức độ trung bình trong khu vực. Rõ ràng việc chất lượng dịch vụ y tế ở Việt Nam thấp kém hơn hẳn Thái Lan là một thảm trạng không có gì biện bạch nổi.

    Nhà nước biện bạch: Hệ thống y tế Việt Nam quá tải: Không đúng! Với chỉ số bác sỹ/đầu người thấp hơn Việt Nam và giường bệnh trên đầu người tương đương Việt Nam, người Thái không kêu than dịch vụ y tế quá tải. Vậy tại sao hiện tượng này lại xảy ra ở một nước XHCN, nơi mà phúc lợi xã hội phải được coi trọng hơn tất cả mọi nơi trên thế giới? Sự quá tải này, theo thiển ý của tôi chỉ là giả tạo, xuất hiện từ trong lòng hệ thống.

    Trong phòng VIP C9 Bạch Mai, nơi bố vợ tôi nằm với giá ngất ngưởng 1 triệu VND/ngày (kể cả có tiền cũng không vào được, nếu không quen biết), còn một nữ bệnh nhân khác từ Bắc Ninh về. Bà sốt cao ly bì nên ông chồng lúc nào cũng túc trực với nét mặt căng thẳng. Phòng có hai giường bệnh và có đủ mặt đất cho…2 người nhà. Ông "đồng khổ" kể với tôi là ông may mắn mới đưa được bà về đây. Tiền nong thì con cái gom góp. Ông phải chấp nhận tốn kém như vậy vì "bọn bác sỹ trên đó là một lũ vô lại, chỉ ăn tiền rồi chữa lợn lành thành lợn què, thà mất tiền ở đây còn mong cứu được mạng bà ấy".

    Tôi: Vậy người khác không có tiền về Hà Nội thì sao?

    Ông "đồng khổ" mặt lạnh như tiền, nói một câu xanh rờn: Thế thì chỉ còn ơn đảng ơn chính phủ! (nguyên văn)

    Giả sử, nếu tránh được hiện tượng con ông cháu cha, nếu tránh được việc mua chức mua quyền, nếu có các chính sách nâng đỡ các chuyên gia làm việc ở vùng xa thì các cơ sở y tế cấp xã, tỉnh huyện sẽ có đủ chất lượng giúp cho tuyến trên đỡ bị quá tải. Hiện có nhiều bệnh viện huyện, tỉnh xây cất rất to nhưng ít bệnh nhân, có lẽ chính vì lý do ông "đồng khổ" kia nêu. Nhưng nguồn gốc của nạn con ông cháu cha, của trò mua bán chức quyền ở đâu ra, nếu không từ thể chế?

    - Nếu nhân viên y tế làm hết bổn phận của mình thì đã bỏ được khối lượng lớn người nhà bênh nhân ngày đêm tràn ngập các bệnh viện. Phòng cấp cứu C1 Bạch Mai, nơi bố vợ tôi nằm hôm rằm tháng giêng, có ba giường cấp cứu, 3 bệnh nhân và 6 người nhà túc trực bên giường bệnh để làm mọi việc chăm sóc. Còn 2 nhân viên áo xanh ngồi trực chỉ đọc gì đó trên máy tính. Ở các phòng điều trị mà bệnh nhân phải nằm ghép 2, 3, hoặc 4 thêm vào người nhà thì cảnh tượng còn khủng khiếp hơn nhiều.

    Chính quyền Đức có ra quy định mỗi con gà trong chuồng phải được hưởng 0,8m²-0,9m²*** . Ở Việt Nam không quy định về diện tích giuờng bệnh nên việc chia 2, chia 3, thậm chí chia 4 cái giường là không phạm luật. Đó là chưa kể số lượng người nhà đi theo. Số đông người nhà sử dụng chung hệ thống nhà vệ sinh dành cho bệnh nhân đã làm cho mọi cố gắng giữ vệ sinh của bệnh viện (nếu có) trở nên mất hiệu lực.

    - Nếu bệnh viện đảm bảo người bệnh không phải đi mua thuốc và bất cứ thứ gì, kể cả phim chụp thì đã làm giảm rất nhiều thời gian và nhân lực cho cả hai bên, gia đình và bệnh viện.

    - Nếu bệnh viện chỉ còn có một chế độ bệnh nhân, xóa bỏ mọi phân biệt: bệnh nhân có bảo hiểm, không bảo hiểm, chữa tự nguyện, dịch vụ VIP v.v và v.v thì việc tiếp nhận bênh nhân sẽ đơn giản hơn nhiều, tiết kiệm khá nhiều nhân lực và không gian từ các khâu thu ngân, y vụ.

    Em vợ tôi, cựu bác sỹ Bạch Mai, đưa bố vợ tôi cấp cứu vào đó, cô phải gọi điện thoại rất nhiều chố để nhờ vả. Ngược lại, tôi để ý một bác sỹ trẻ khác ở phòng cấp cứu C1, anh ta thường xuyên phải chạy ra hành lang để nghe điện thoại, đa số là bạn bè các nơi gọi đến nhờ việc này, việc nọ, chính anh ta bị quá tải vì điện thoại và thời gian nghe điện thoại của anh đã góp phần làm bệnh viện quá tải.


    Một góc sân trước khu cấp cứu C1, bệnh viên Bạch Mai hôm 22.2.2016. Nhiệt độ bên ngoài hôm đó là 12°c.

    Là một kỹ sư, không có kiến thức tổ chức y tế, tôi không thể đưa ra các giải pháp giúp ngành y tế giải quyết bài toán quá tải, mà chỉ nói lên những quan sát của mình. Mặt khác phải nói thẳng ra rằng, những cái "Nếu" trên đây không phải chỉ của riêng ngành y mà của toàn xã hội, một xã hội mà tôi đã nói ở trên, càng đổ nhiều tiền của vào, càng tự hủy hoại các giá trị của nó.

    Bộ Y Tế đổ lỗi: Các nhân viên y tế ở VN không làm đúng bổn phận của họ và hay vòi tiền bênh nhân vì lương thấp : Nói bậy! Một con người bình thường, có đạo đức thì lúc nào cũng phải cứu người bị nạn, dù người đó là ai, dù họ có tiền hay không. Một bác sỹ xã hội chủ nghĩa chắc chắn phải tốt hơn người bình thường. Chỉ những kẻ vô đạo đức mới mặc cả hoặc toan tính khi cứu chữa người bệnh. Việc một hộ lý hay một y tá ngồi chơi, bắt người nhà phải chăm sóc vệ sinh cho bệnh nhân, phải đẩy xe bệnh nhân không phải là vấn đề lương cao hay thấp, mà là một biểu hiện bệnh hoạn của đạo đức nghề nghiệp. Ở Việt Nam đa số các bác sỹ đều sống đủ hoặc sống trên mức trung bình. Nhiều bác sỹ đi làm bằng ô tô, thừa tiền gửi con cái du học Mỹ, vẫn ăn hối lộ. Vấn đề ở đây là đạo đức làm người.

    Em gái tôi thường giúp các bác sỹ nhãn khoa Việt Nam sang thực tập tại các bệnh viện mắt ở Đức. Cô hay hỏi các bác sỹ Việt Nam thu hoạch được những gì sau đợt tu nghiêp. Hầu hết các bác sỹ đều có một nhận định:

    - Kiến thức chuyên môn thì quả là tuyệt vời, nhưng điều đáng học nhất ở đây là quan hệ giữa bác sỹ với bệnh nhân. Chúng em thực sự bất ngờ, thậm chí cảm động bởi sự ân cần của nhân viên y tế đối với bệnh nhân. Bài học quan trọng nhất của chuyến đi này đối với em là quan hệ "người với người" ở ngoài xã hội và trong bệnh viện.

    Rõ ràng các bác sỹ Việt Nam cũng có trái tim và cũng có thể có đạo đức nghề nghiệp như các bác sỹ Đức nên mới phát biểu như vậy. Nhưng, xã hội Việt Nam đã biến họ thành những con người hoàn toàn khác. Không chỉ nhân viên y tế, mà từ giáo viên, viên chức, cán bộ tư pháp, thanh tra, kiểm lâm đến nhân viên bưu điện, điện lực…con người ở ngành nào cũng bị tha hóa. Một khi nền tảng đạo đức bị phá hoại như vậy thì xã hội đang tự phân rã!

    Ước tính, có đến 90% người đi học nước ngoài không trở về. Có lẽ phần lớn trong số đó sợ bị tha hóa, hơn là vì chê lương bổng hoặc chế độ đãi ngộ. Quê hương và gia đình có thể cân bằng lại những hao hụt vật chất. Nhưng một khi được tiếp xúc với không khí trong lành, it ai có đủ nghị lực trở lại nơi ngột ngạt, khó thở, dù đó là quê mẹ.

    (Còn tiếp)

    Xuân Thọ

    Cologne Tháng 3-2016
    -----------------------------
    *: World fact book https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/vm.html
    **:World fact book https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/th.html
    ***:http://www.deutschlandfunk.de/freiheitskampf-fuer-huehner.697.de.html?dr...

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    5 phản hồi

    Tác giả còn Mẹ. Cũng cảm giác của hồi tưởng có liên quan đến chủ đề, muốn kể lại cho thấy 1 hình ảnh của ngành y. Có thể hữu sự cho ai đã từng đọc qua. Lần này 1 bs da trắng 100%.

    Mom của gã lâm trọng bịnh. Tử thần đã ghi tên Mom gã vô xổ thuộc diện ưu tiên 1. Tuy nhiên dưới nhãn quang y khoa, còn nước còn tát, biết đâu? Trong gia đình, gã đích thân muốn đưa Mom gã đi bs để điều trị cơn bạo bệnh, bất kể ngày giờ, thời gian bao lâu. Đều đặn, gã đưa Mom gã đi gặp bs theo định kỳ.

    Mom gã tương đối ít nói. Thời con gái, nhan sắc đủ làm vô số chàng trai phải ngẩn ngơ, ngân nga câu hát: Nếu đời ko có em... trời sẽ đổ cơn mưa... như anh thường hay khóc.... Một đàn con, ngoài tuổi 40, dù ko phấn son, đã có chàng lợi dụng tán tỉnh và đã bị lãnh cán búa. Tuy là phái nữ nhưng Mom gã có 1 giọng cười lớn làm người nghe khó quên, đặc biệt khi vui vẻ hạnh phúc.

    Trong xe, trên đường đi, gã thường luôn là người hỏi chuyện. Có lần gã hỏi:

    - Bị bệnh như vầy, Mom có lo sợ ko? (Dĩ nhiên, gã luôn kêu bằng tiếng Việt)

    - Già bị bệnh, chán lắm con. Chết sớm được là có phước.

    Có lúc gã muốn làm cho Mom gã vui:

    - Theo con biết, hình như trong đời Mom ko biết sợ. Papa còn phải ớn Mom nhưng Mom chỉ sợ con.

    Một tràng cười dòn dã.

    Bệnh mỗi ngày 1 nặng hơn, đến lúc cần phải giải phẫu nếu muốn tiếp tục điều trị. Gã lấy hẹn với bs. Cô nhân viên cho biết những điều cần làm, ngày giờ etc... nhưng phải rời khỏi nhà lúc 6g sáng mùa Đông.

    Gã suy nghĩ, gọi lại và giải thích lấy hẹn khác, muốn giờ trễ hơn. Gã nhắn cô nhân viên nên hỏi ý bs. Khoảng ngày sau, phone reng:

    - Xin lỗi, ko thể thay đổi giờ mổ, bs bận... bs chỉ mổ vào giờ ..., chỉ có ngày đó vì bs phải đi VACATION... blah, blah, blah.

    Gã bình tĩnh giải thích:

    - Mom me bị suyễn, đang trọng bịnh, me ko thể đưa Mom me đi ra ngoài vào mùa Đông lúc 6g sáng. Nếu là Mom you, you sẽ đưa Mom you đi lúc 6g sáng như vậy hay ko?

    Vẫn giọng điệu chuyên nghiệp nhà nghề:

    - Xin lỗi, thành thật xin lỗi. Chúng tôi cũng muốn làm hết sức mình và tốt nhất cho Mom you etc...

    Lúc này gã gằn từng tiếng, rất nhỏ nhẹ, từng chữ và super rõ ràng:

    - You làm ơn giúp me, a huge favor. You đi thẳng vô phòng bs và lập lại lời me nói với you. Mom me thuộc diện U80, trọng bịnh, bị suyễn thâm niên và lúc này đang mùa Đông. No can do. Đây là 1 cuộc giải phẫu tốn nhiều tiền (chính phủ), ko đơn giản. Nếu bs ko thay đổi giờ giấc, ngày mai me sẽ lấy hẹn với bs khác.

    30 phút sau, phone reng:

    - Tin mừng cho you, bs đồng ý vào chiều cùng ngày.

    - Thank you, madame.

    Gã cười và nói với mình: Cái con ma Tiền khi nó đã nhập vào hồn ai rồi, nó bị mù màu (color blind) với màu da và ko phân biệt giới tính.

    Tử thần cũng có sự kiên nhẫn chừng mực nào đó. Ngày giờ đã điểm. Đêm cuối cùng trước Mom gã vĩnh biệt trần thế, Mom gã còn ngấu nghiến món Bò Korean BBQ do đích thân gã đứng nướng thịt.

    Gã luôn thầm ước duy nhất 1 điều: Ước gì khi đến lượt gã, gã có thể thong thả như Mom gã để nhai Nai Nướng Vỉ, Sườn Dê Nướng, Bê Thui, vài shot Sake lạnh ngay giây phút trước khi mời Phật hàng Vodka.

    NGT viết:
    Nếu chỉ đổ lỗi tại Mac-Le thì chưa đủ bởi vì Mac-Le tạo ra độc quyền, đưa đến tham nhũng nhưng có vẻ như có những người dân lại thích hợp tác đút lót, cho nhanh việc, tỏ ra là khôn ngoan vặt, cùng phá thay vì đấu tranh xây dựng

    Điều này tôi đồng ý với bác. Người đông Á nói chung có thói quen dùng vật chất để lấy lòng người khác. Các doanh nhân châu Âu khi về châu Á làm việc thường nói như vậy. Họ đã có kinh nghiệm khi đi ký hợp đồng ở đó, từ Indonesia tới Thailand. Đôi khi phía chủ đầu tư chưa yêu cầu, nhưng họ sợ các đối thủ châu Á của họ làm trước.

    Ở VN cái thói quen xấu này còn được nhân lên gấp bội bởi sự vòi vĩnh của đám quan chức. Ở VN không phải chỉ doanh nhân mới phải đút lót cho affaires, mà bất cứ ai cũng phải đút lót cho bất cứ việc gì cần. Ở VN không phải chỉ mấy ông quan to mới đòi hối lộ, mà bất cứ anh nhân viên nhỏ nào.

    Do vậy để giảm thiểu cái này, chỉ có cách là bỏ cái chế độ tạo ra tham nhũng này. Giảm thiểu thôi, không bao giờ xoá được, vì tham là 1 bản tính của con người. Ở phương tây văn minh cũng có tham nhũng, hối lộ. Nhưng với 1 xã hội dân chủ, có kiểm soát quyền lực, có tam quyền phân lập, tham nhũng đã bị kiềm chế ở mức độ không bốc mùi, không gây thối rữa.

    Trích :
    " Rõ ràng các bác sỹ Việt Nam cũng có trái tim và cũng có thể có đạo đức nghề nghiệp như các bác sỹ Đức nên mới phát biểu như vậy. Nhưng, xã hội Việt Nam đã biến họ thành những con người hoàn toàn khác. Không chỉ nhân viên y tế, mà từ giáo viên, viên chức, cán bộ tư pháp, thanh tra, kiểm lâm đến nhân viên bưu điện, điện lực…con người ở ngành nào cũng bị tha hóa. Một khi nền tảng đạo đức bị phá hoại như vậy thì xã hội đang tự phân rã! "

    Nhưng làm cách nào để giải quyết vấn nạn này ? Đó là điểm khác biệt giữa những nước thành công và thất bại

    Tôi nhận thấy ở VN và ngay cả người VN ở nước ngoài, họ có thói quen đút lót, quà cáp lấy cảm tình cho nhanh việc !
    Mọi người cảm thấy khi đút lót và được đút lót, như là một thành công của mở rộng quan hệ, của chạy áp phe, để qua mặt người khác, để lách luật, ...

    Nếu chỉ đổ lỗi tại Mac-Le thì chưa đủ bởi vì Mac-Le tạo ra độc quyền, đưa đến tham nhũng nhưng có vẻ như có những người dân lại thích hợp tác đút lót, cho nhanh việc, tỏ ra là khôn ngoan vặt, cùng phá thay vì đấu tranh xây dựng

    Một chủ đề hay và làm nhớ lại nhiều chuyện liên quan. Chuyện của gã:

    Từ thủa teen mới mọc ria, gã có ít nhiều kinh nghiệm với nhà thương và luật pháp vì thường làm vai trò thông dịch cho hàng xóm, người quen khi đi nhà thương hoặc tòa án. Lớn lên, chính bản thân gã phải trả giá cho những kinh nghiệm đau thương liên quan đến y tế. Gã có 1 suy nghĩ, có thể hoàn toàn chủ quan: Dường như khi chọn ngành y, người ta thường nghĩ đến tiền, địa vị danh giá thay vì sự Đam Mê của mình.

    Khi chứng kiến cảnh 1 chị y tá chăm sóc vết thương mưng mủ của người thân mình, mình mới dễ cảm phục sự tận tụy và lòng yêu nghề của chị. Có thể mình sẽ thốt lên: Chị được sinh ra để làm công việc mà chính mình cũng ko thể làm được, kể cả cho người mình thương yêu nhất trên cõi đời này.

    Và khi đã chọn ngành y chỉ vì tiền, địa vị etc... thay vì lòng đam mê, ma lực của đồng tiền dễ chiếm ngôi thượng đế trong lòng của người hành nghề, bất kể chủng tộc.

    Nhiều năm trước đây khi gã cai nghiện (hút thuốc), gã đã thành công khi bỏ ngang (cold turkey). Không hiểu sao trong thời điểm đó, gã đổ bịnh, vô số bịnh. Gã đi nhiều bác sĩ ròng rã vài tháng trời, coi từ lỗ chân lông, cọng tóc, chụp óc, soi tim, khám phổi, tất cả tốt 100% nhưng gã vẫn bịnh triền miền. Một trong những bịnh quái ác nhất là bịnh ứa lỗ tai. Ngứa đến nỗi nhiều lúc gã chỉ muốn lấy cây đũa đâm thủng màng nhĩ, hoặc nhiều lúc quì gối van nài: Xin mấy em đừng nhắc đến anh :). Big kidding.

    Qua lời giới thiệu, gã tìm đến 1 danh y tai mũi họng. Sau vài lần khám, vài toa thuốc, no xi nhê. Mỗi lần khám, gã hỏi: Em có phải bị nấm (fungus) tai ko, hay bị bịnh gì? Câu trả lời luôn:

    - Ko phải nấm. Tôi chưa biết em đang bị gì.

    Trong lần khám cuối cùng, vị bác sĩ nói:

    - Lần này tôi sẽ cho em thử 1 loại thuốc do chính tôi sáng chế. Thuốc này do tôi chế nên bảo hiểm của em sẽ ko trả, em phải trả tiền túi.

    Tự nhiên qua gương mặt, lời nói, gã cảm thấy bác sĩ thiếu tự tin, có điều gì đó ko ổn, nặng nề mùi tiền. Về nhà, dùng thuốc của bs, gã phải chửi thề.

    Lúc đó gã có bảo hiểm khá tốt, gã quyết định đi tìm thầy. Bước vô văn phòng của nữ bs, điều đầu tiên gã coi mảnh bằng y khoa của bs ra trường. Thấy trường tên tuổi, gã xin gặp. Vị nữ bs trẻ tuổi hỏi.

    - You nói cho me nghe tại sao you đến đây và you bị gì?

    Sau vài phút nghe gã kể khổ, tay vị bs vẫn bất động, chưa rờ mó thân thể ngọc ngà và trong trắng của gã, phán:

    - You bị nấm. Nhưng để tôi coi và double check.

    Sau vài phút soi tai.

    - Yup, you bị nấm.

    - Vậy sao me hỏi bs sĩ khác, he khẳng định là me ko bị nấm?

    - You bị nấm nhưng 1 loại hơi hiếm.

    Khi cho thuốc, vị bs khả ái còn nói 1 câu đậm nét yêu nghề của mình: Thuốc me cho you chỉ là tạm thời. You sẽ bị ngứa lại. Nhưng kẻ thù của nấm là dấm (vinegar), mỗi lần ngứa, là nhúng dấm vô tai. Kết quả: Thần Dược. Không lâu sau, gã hết bịnh.

    Một 2 lần, sau này khi thấy dàn con cháu chọn ngành y, gã hỏi: Con chọn ngành này vì lòng đam mê hay vì tiền?

    Phong Uyen viết:
    Có cái gì không ổn trong sự so sánh hệ thống y tế VN với TL : 1) Nếu số giường bệnh/1000 người dân ngang nhau ( VN 2/1000, TL 2,1/1000) và số bác sĩ VN còn nhiều gấp 3 (VN 1,19/1000, TL 0,40/1000) thì làm sao lại có cảnh 4 người bênh nằm chung một giường ?

    So sánh này dựa trên các dữ liệu của CIA-Worldfactbook như đã dẫn và nếu đọc kỹ bài viết thì hoàn toàn không mâu thuẫn với ý của bác Phong Uyên. (Một bác sỹ ở TPHCM đã viết trên FB sau khi đọc bài này là từ sau 1975, thành phố này hầu như chưa xây thêm bệnh viên công nào). Thảm trạng nằm ở chỗ:

    - Tỷ lệ giuờng bệnh trên đầu người giũa VN và Thái không chênh nhau, nhưng ở Thái 100% số giường bệnh được tận dụng, kể cả ở khu vực công và các tuyến dưới.
    - Ở VN đa số giuờng bệnh ở các tuyến dưới không có bệnh nhân vì các lý do sau:

    a- Chất lương bác sỹ, y tá quá kém, nguyên nhân đã nêu trong bài. Bệnh nhân tự chạy đến các nơi mà họ cho là có cơ sống sót.
    b- Các quan địa phương thích xây cất các cơ sơ „hoành tráng“, đưa số giường bệnh theo thống kế lên cao
    c- Tuy đầu tư trang thiết bị cho các tuyến dưới không thấp, nhưng thiếu đồng bộ và đặc biệt là thiếu chuyên viên giỏi nên đa số đăp chiếu
    d- Tỷ lệ thất thoát trong đầu tư y tế ở VN rất cao nên tuy bỏ ra nhiều tiền nhưng chất lượng rất thấp. Do vậy khó so 1 giường bệnh ở VN với bên Thái

    Chính vì các lý do này nên hiện tượng quá tải xảy ra ở tất cả các tuyến trung ương (Hà Nội , Sài Gòn), trong khi ở các tuyến, nhất là tuyến xã, huyện, các giuờng điều trị thường bỏ trống.

    Nói như vậy không có nghĩa là tuyến dưới không quá tải. Ở đó khu vực cấp cứu cũng nhiều lúc quá tải. Nhưng sau đó điều trị không được hoặc bệnh nhân không tin nên họ dồn nhau chạy về trung ương. Vấn đề cốt yếu vẫn là thiếu người giỏi, nhất là người tử tế. Lý do thì đã rõ.

    Khi số lượng lớn bệnh nhân dồn về các bệnh viện thành phố thì với cách tổ chức và đạo đức nghề nghiệp như mọi người đều biết, 3-4 cái cổ chai mới lại được tạo ra ngay tại tuyến trung ương.làm cho sự quá tải tăng thêm theo cấp số nhân.

    Các điểm 2 và 3 của bác thì chính bác đã trả lời. Tôi chỉ muốn đưa con số ra để nói là dù bỏ ra nhất nhiều tiền, đào tạo thật nhiều bác sỹ,VN cũng đừng nghĩ sẽ so sánh được với Thái Lan.

    Một điểm cần lưu ý: 6% GDP của VN con thấp hơn 4,6% GDP Thái Lan nhiều. Nhưng chi phí từ túi hàng triệu người dân đổ vào cho chữa bênh hàng ngày, kể cả thời gian, chi phí đi lại, ăn uống (theo tỷ lệ 1 bệnh nhân /2 -3 người nhà) là khổng lồ và không nằm trong thống kê này. Tôi nghĩ là số tiền mà các gia đình đổ vào một bệnh viện nào đó và vào túi của mọi người liên quan, từ anh giữ xe đến ông bác sỹ mổ, trong vòng 5-6 năm lại xây được một bệnh viên mới.

    Có cái gì không ổn trong sự so sánh hệ thống y tế VN với TL :
    1) Nếu số giường bệnh/1000 người dân ngang nhau ( VN 2/1000, TL 2,1/1000) và số bác sĩ VN còn nhiều gấp 3 (VN 1,19/1000, TL 0,40/1000) thì làm sao lại có cảnh 4 người bênh nằm chung một giường ?
    2) Cần nhắc lại là ở Thái Lan cả thẩy có 1000 bệnh viện công và 400 bệnh viện tư. Ở VN có bao nhiêu bệnh viện xứng đáng được gọi là bệnh viện ?
    3) Muốn biết trình độ y tế các bệnh viện VN so với TL thì chỉ cần biết có bao nhiêu người nước ngoài nằm bệnh viện VN? Số người nước ngoài nằm bệnh viện Thái Lan (gọi là du lịch y tế) năm 2008 là 1,45 triệu đến từ khắp mọi nơi trên thế giới kể cả những nước tièn tiến. Trung bình mỗi năm tăng 16%. Tất nhiên là đa số nằm ở những bệnh viện tư. Những bệnh viện này có mặt ở khăp mọi tỉnh có nhiều khách du lịch nước ngoài. Có những bệnh viện như Bangkok Hospital, BNH Hospital, Burumgrad Hospital... đạt được tín chỉ quốc tế JCI (Joint Commission International) chứng nhận các bác sĩ, y tá, trợ tá y tế... có trình độ ngang hay hơn những tiêu chuẩn của các bệnh viện Hoa Kỳ. Nên biết là đa số bác sĩ ở các bênh viện này đều đi học (từ đầu chí cuối, chứ không phải đi nhìn 6 tháng) và tốt nghiệp ở nước ngoài và trình độ y tá là 4 năm đại học.