Nguyễn Văn Tuấn - Thịt đỏ và ung thư

  • Bởi Admin
    30/10/2015
    7 phản hồi

    Nguyễn Văn Tuấn

    Tuần này, có lẽ bản tin giật gân nhất và làm cho công chúng quan tâm nhất là Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố rằng các loại thịt muối, thịt hun khói, nem chua làm từ thịt đỏ, xúc xích, v.v. (gọi chung là thịt chế biến) có khả năng gây ung thư (1). Bản tin này quả thật làm cho công chúng rất hoang mang. Báo chí Việt Nam cũng phỏng vấn các chuyên gia về ý nghĩa của tuyên bố này, nhưng cách trả lời của các chuyên gia có phần khó hiểu. Ở đây, tôi trình bày một cách hiểu khác về những thông tin của WHO.

    Theo ước tính của WHO, mỗi ngày ăn 50 gram thịt chế biến hoặc 100 gram thịt đỏ chưa qua chế biến tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư trực tràng 18%. Khoan hãy bàn về lí do sinh học đằng sau sự gia tăng nguy cơ này, câu hỏi đặt ra là con số tăng 18% này có nghĩa gì?

    Muốn hiểu con số này, đòi hỏi phải dùng đến dịch tễ học (mà có lẽ đại đa số các bạn chưa học từ sách giáo khoa). Theo nghiên cứu dịch tễ học, ở người da trắng, nguy cơ (trọn đời) mắc bệnh ung thư trực tràng là khoảng 5% (2). Do đó, ăn 50 gram thịt chế biến MỖI NGÀY và trọn đời sẽ tăng nguy cơ lên 5.65%, tức chỉ tăng 0.65% mà thôi.

    Nói cách khác, nếu tôi theo dõi một nhóm 154 người từ lúc mới sinh đến chết và không ai ăn thịt chế biến thì sẽ có 8 người bị ung thư trực tràng; nhưng nếu tôi theo dõi một nhóm khác cũng 154 người và tất cả đều ăn thịt chế biến mỗi ngày là 50 gram suốt đời, thì sẽ có 9 người bị ung thư trực tràng. Hai nhóm này chỉ khác nhau ... đúng 1 ca ung thư. Lí giải trên cho thấy cái con số 13% tưởng là cao, nhưng thật ra là rất thấp.

    Thấp đến độ không đáng quan tâm. Thật vậy, không có ai ăn 50 gram thịt chế biến mỗi ngày suốt đời. Người Việt chúng ta càng ít ăn thịt chế biến kiểu Tây. Cũng chẳng ai CHỈ ăn thịt chế biến, mà người ta ăn với các thức ăn khác, kể cả rau cải. Sự tương tác giữa thịt chế biến và các thực phẩm khác, các rau quả khác là một điều không ai biết. Nhưng ai cũng biết rằng sự ảnh hưởng của thịt đỏ hay thịt chế biến đến sức khoẻ không phải là một mối quan hệ tuyến tính như nhiều người nghĩ.

    Thật ra, theo nguyên lí y khoa thì WHO không thể tuyên bố về nguyên nhân và hệ quả được, vì đâu có ai làm RCT đâu mà biết thịt chế biến là nguyên nhân gây ung thư trực tràng?! Đáng lẽ họ chỉ nên nói có mối liên hệ (association) giữa ăn thịt chế biến thường xuyên và NGUY CƠ ung thư trực tràng thôi. Chú ý là "nguy cơ ung thư" chứ không phải là ung thư, và phân biệt cái này để biết rằng mối liên hệ là bất định. Trong y khoa, mối liên hệ nào có tỉ số nguy cơ <2 có thể xem là chưa đáng quan tâm, nhất là đối với các bệnh có tần số thấp như ung thư trực tràng. Do đó, tôi nghĩ người Việt chúng ta chẳng có lí do gì để quan tâm đến lời tuyên bố của WHO; giữ chế độ ăn uống giàu dinh dưỡng, quân bình và có nhiều rau quả là an toàn.

    ====

    (1) https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2015/pdfs/pr240_E.pdf

    (2) http://www.cancer.org/…/de…/colorectal-cancer-key-statistics

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    7 phản hồi

    @BSGĐ: bác đọc An Ninh Thủ đô với blog của gs Tuấn Nguyễn thì tôi thấy thật là hợp nhau. Thôi chúc bác tiếp tục đọc mở mang kiến thức từ đó nhá !

    Lê đá trẻ@: Vậy ông có hiểu gì khi viết "số lượng người mắc bệnh ung thư trực tràng nếu có ăn thịt chế biến sẽ tăng lên nửa triệu người" theo tính toán của ông không? Ở đâu ra mà có phân nửa dân số Việt Nam có thịt để ăn HÀNG NGÀY và SUỐT ĐỜI trong hoàn cảnh bây giờ ông chỉ tui coi? Ông tự dựng lên rồi khuyến cáo kiểu hù chết người ta "hậu quả tai hại đối với nền y tế và xã hội" là cách làm của người hiểu biết hay sao? Ông là fan của "Tổ chức la sảng Y tế thế giới" chăng? (vụ lừa thế kỷ thổi phồng dịch cúm H1N1 vừa qua chẳng hạn; http://anninhthudo.vn/xa-hoi/vu-lua-the-ky/365363.antd)

    Đồng ý không phải cứ là Giáo Sư là biết tất cả, tuy nhiên đọc qua câu của ông Tuấn:

    "Tuần này, có lẽ bản tin giật gân nhất và làm cho công chúng quan tâm nhất là Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố rằng các loại thịt muối, thịt hun khói , nem chua làm từ thịt đỏ, xúc xích, v.v. (gọi chung là thịt chế biến) có khả năng gây ung thư (1). "

    tôi thấy người lầm là ông Lê Đa trẻ! Lê Đa trẻ, nên đọc kỹ trước khi chửi :).

    Trích :
    Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố rằng các loại thịt muối, thịt hun khói, nem chua làm từ thịt đỏ, xúc xích, v.v. (gọi chung là thịt chế biến) có khả năng gây ung thư (1).

    Đồ ăn chế biến như xúc xích, ... nguy hiểm là do các chất hóa học sử dụng trong quá trình chế biến như "ướp muối, làm chín, lên men, hun khói [thịt] hoặc các quá trình khác được sử dụng để tăng cường hương vị hoặc cải thiện lưu trữ bảo tồn của nó".

    Xúc xích thì có đủ loại, từ thịt đỏ bằm (hoặc gan) như thịt heo, cừu, thịt rừng ..., thịt trắng như thịt gà cho đến dồi huyết heo (blood sausage).

    http://www.linternaute.com/actualite/societe/1254437-viande-transformee-viande-rouge-et-cancer/

    On y trouve tous les"carnés transformés", soit le jambon industriel, bacon, salami, saucisse, corned-beef, viande en conserve, préparations et sauces à base de viande, tout comme les viandes utilisées dans les hot-dogs et autres hamburgers.

    En cause : les produits chimiques utilisés dans l'industrie pour leur transformation, notamment pour la "salaison, maturation, fermentation, fumaison [de la viande] ou d’autres processus mis en œuvre pour rehausser sa saveur ou améliorer sa conservation", précise l'OMS. Les produits à base de viande transformée seraient en outre susceptibles de contenir "d'autres viandes rouges, de la volaille, des abats ou des sous-produits carnés comme le sang"...

    Đọc kỹ lại mới hiểu tại sao fan của Tuấn Nguyễn lại lẫn lộn "thịt đỏ" với "thịt chết biến" mặc dù tôi viết rất rõ là "thịt chế biến".

    Đó là do Tuấn Nguyễn viết: "...tuyên bố rằng các loại thịt muối, thịt hun khói, nem chua làm từ thịt đỏ, xúc xích, v.v. (gọi chung là thịt chế biến)"

    Rất tầm bậy! Bởi lẽ định nghĩa "thịt chế biến" của IARC viết rất rõ:

    Processed meat refers to meat that has been transformed through salting, curing, fermentation, smoking, or other processes to enhance flavour or improve preservation. Most processed meats contain pork or beef, but processed meats may also contain other red meats, poultry, offal, or meat by-products such as
    blood.

    ... thịt chế biến có thể từ heo, bò, thịt đỏ, gia cầm, nội tạng.

    Ôi giáo sư đẳng cấp elite !!!

    BSGĐ viết:
    Kiếm ở đâu ra con số 50% tổng số dân có ăn 50 gam thịt đỏ hàng ngày trong thời buổi này ở VN vậy

    Đọc cho kỹ rồi hãy sủa. Tôi nói là giả sử 50% dân ăn thịt chế biến chứ thịt đỏ bao giờ?

    Nói thêm nữa là cách ông Tuấn tính toán và hiểu sai về RR thì thật đáng quan ngại hơn cái thông tin về thịt chế biến nhiều.

    Kiếm ở đâu ra con số 50% tổng số dân có ăn 50 gam thịt đỏ hàng ngày trong thời buổi này ở VN vậy? Làm ơn leo xuống khỏi cái cột điện đó dùm cái

    Professor Tuấn Nguyễn đã tính sai và hiểu sai nên cho kết quả đó là không đáng quan tâm:

    1) Giả thiết là 5% tần suất mắc bệnh ung thư trực tràng ở VN
    2) Độ rủi ro RR=1.18 của nhóm có ăn thịt chế biến vs với nhóm không có ăn thị chế biến như kết quả nghiên cứu
    3) Số dân có ăn thịt chế biến hàng ngày (khoảng 50g tương đương 2 cái xúc xích Vissan) là 50% trên tổng số dân, tức là khoảng 50 triệu, thì số người có nguy cơ mắc bệnh ung thư trực tràng là 1.18*0.05*50 triệu ~ 3 triệu người, tức là sẽ tăng hơn 500 ngàn người nếu không ăn thịt chế biến. (Chú ý 1.18 * 0.05 là 5.9% chứ không phải 5.65% nhưng ông gs Tuấn tính).

    Như vậy nếu xét tổng thể thì số lượng người mắc bệnh ung thư trực tràng nếu có ăn thịt chế biến sẽ tăng lên nửa triệu người. Chúng ta thử nhẩm xem hậu quả tai hại đối với nền y tế và xã hội sẽ như thế nào!