Giang Lê - Kiếm tiền tài tình từ những bộ phim ngân sách thấp

  • Bởi Admin
    17/10/2015
    0 phản hồi

    Giang Lê

    J.Lo & Hard Budget Constraint

    Mấy tháng trước trên một chuyến bay đường dài tôi quyết định xem bộ phim "The boy next door" chủ yếu để xem J.Lo bây giờ đóng phim thế nào. Phim không quá xuất sắc nhưng cũng đáng bỏ thời gian ra xem, có điều J.Lo vẫn đóng rất tệ. Sau chuyến bay tôi quên hẳn bộ phim cho đến mấy hôm trước nghe được podcast này trên NPR.

    Nếu một portfolio manager trong vòng 24 ngày biến một khoản đầu tư $4.2 triệu thành $50 triệu thì người đó thực sự là một "người hùng" trong giới đầu tư (finance) toàn thế giới. Nhưng đó chưa phải là kỷ lục, anh ta còn có một vụ đầu tư biến $15 nghìn thành $200 triệu cũng trong một khoảng thời gian ngắn. Người đó tên là Jason Blum, nhà sản xuất bộ phim "The boy next door" và là chủ hãng phim Blumhouse Productions.

    Trong 5 năm qua Blumhouse có 6 phim nằm trong top 20 những phim có tỷ lệ lợi nhuận (ROI) cao nhất Hollywood. Tất nhiên những phim của Blumhouse đều thuộc loại "ngân sách thấp" ("low budget"), cao nhất cũng chỉ vài triệu USD như trường hợp "The boy next door". Hơn 40% phim do Blum sản xuất thậm chí không ra được rạp nhưng chỉ cần 1-2 phim thành công trong số khoảng 10 phim sản xuất một năm là Blum đã đạt được ROI mà nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp phải "ngả mũ".

    Mô hình sản xuất phim của Blumhouse Productions tương tự như một quĩ đầu tư mạo hiểm (venture capital), bỏ tiền vào rất nhiều khoản đầu tư nhỏ và rất rủi ro, chấp nhận phần lớn sẽ thất bại nhưng một vài thành công đủ giúp quĩ có lợi nhuận (return) rất tốt. Venture capitalist phải có những tiêu chí (criteria) khi chọn những dự án/công ty có triển vọng để đầu tư. Jason Blum cũng vậy, ông ta nêu ra 3 nguyên tắc để làm phim "low budget": (i) các nhân vật trong phim nói (thoại) càng ít càng tốt, (ii) phim quay ở càng ít địa điểm càng tốt, mà tốt nhất là chỉ ở trong nhà (indoor), (iii) thực hiện profit sharing với đạo diễn và diễn viên thay vì trả lương cố định.

    Nhưng thực ra Blum còn một nguyên tắc thứ tư cực kỳ quan trọng: Hard budget constraint. Nghĩa là không bao giờ cho phép một bộ phim được vượt ngân sách (budget). Đạo diễn "The boy next door" là Rob Cohen, đạo diễn đầu tiên của series "The Fast and The Furious", từng làm những bộ phim có budget hơn $100 triệu nhưng không thể "kỳ kèo" thêm dù chỉ vài chục nghìn USD. Chính vì cái "hard budget constraint" này mà Cohen đã phải vận dụng mọi quan hệ của mình ở Hollywood để có thể hoàn thành bộ phim như mong muốn.

    Đến đây phải nói thêm về "hard budget constraint". Trong luận văn của tôi có một chương viết về "soft budget constraint", khái niệm do Janos Kornai - một nhà kinh tế gốc Hungary - đưa ra để nói về vấn nạn các công ty nhà nước (SOE) luôn ỷ lại sẽ được nhà nước "giải cứu" nếu làm ăn thua lỗ. Ngoài vấn đề CEO ở các SOE không lo sợ thua lỗ/thất bại nên sẽ có xu hướng làm ăn cẩu thả/liều lĩnh/kém hiệu quả và nhiều trường hợp sẽ dẫn đến tham nhũng/thất thoát, soft budget constraint còn là một hình thức wealth transfer từ người dân/doanh nghiệp tư cho các SOE (và các cán bộ chủ chốt ở đó). Để đảm bảo được hard budget constraint như Blumhouse Productions, chỉ có một con đường duy nhất là phải cổ phần hoá bằng hết các doanh nghiệp nhà nước.

    Cũng phải nói thêm một chìa khoá thành công nữa của Blum bên cạnh 3 nguyên tắc làm phim của ông và hard budget constraint. Blum rất khôn khi mời Rob Cohen, một đạo diễn tên tuổi nhưng bị Hollywood ruồng bỏ sau một bộ phim bom tấn thất bại. Cũng với một bài tương tự Blum tham gia làm bộ phim "The Visit" (budget $5 triệu, thu về $83 triệu) với đạo diễn Night Shyamalan, nổi danh với phim The Sixth Sense nhưng cũng đang chìm dần sau một số bộ phim thất bại(*). Diễn viên thì chỉ cần tầm cỡ J.Lo cũng đủ kéo khán giả cỡ như tôi vào rạp :-)

    (*) Thông tin về "The Visit" và đạo diễn Shyamalan tôi copy từ SOI chứ kiến thức về điện ảnh của tôi rất "lẹt phẹt".

    http://www.npr.org/sections/money/2015/09/11/439632877/episode-650-the-scariest-thing-in-hollywood

    Chủ đề: Kinh tế, Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi