Nguyễn Văn Tuấn - Ba giải Nobel cho bệnh sốt rét

  • Bởi Admin
    06/10/2015
    0 phản hồi

    Nguyễn Văn Tuấn

    Nếu lấy số giải Nobel y sinh học ra đếm để đo tầm quan trọng của một bệnh, thì sốt rét quả là bệnh quan trọng. Năm 1902, giải Nobel y học được trao cho Bs Ronald Ross (người Tô Cách Lan) vì có công hệ thống hoá chu trình gây nhiễm của muỗi. Năm 1907, một bác sĩ quân y Pháp là Charles Laveran cũng được trao giải Nobel y học vì ông tìm thấy kí sinh trong rbc từ bệnh nhân sốt rét, và do đó protist chính là thủ phạm của bệnh. Rồi đến nay, bà Đồ U U lại được giải Nobel về bệnh sốt rét. Chưa có bệnh nào mà được nhiều giải Nobel như thế.

    Mà, quả thật bệnh này rất quan trọng. Theo thống kê của WHO thì chỉ năm 2013 đã có 124-283 triệu người mắc bệnh sốt rét, và 1.2 tỉ người có nguy cơ cao. Mỗi năm sốt rét gây tử vong cho hơn 50000 người. Ấy thế mà sốt rét được liệt kê vào nhóm các bệnh bị ... quên lãng! Một phần là bệnh này xảy ra ở các nước nghèo, và các công ti dược cảm thấy lợi ích kinh tế không cao nếu họ đầu tư vào việc nghiên cứu và sản xuất thuốc cho các nước nghèo. Thay vào đó, họ tập trung vào các bệnh "thời thượng" như tiểu đường, tim mạch, ung thư, v.v. vì bệnh nhân thường đến từ các nước giàu có, và các tập đoàn dược có thể làm ăn khá từ các nước này.

    Một vài con số để so sánh. Chỉ riêng statin (thuốc làm giảm cholesterol) thị trường lên đến 19 tỉ USD. Thị trường thuốc tiểu đường là 55 tỉ USD. Riêng thị trường thuốc trị tăng/cao huyết áp là 52 tỉ USD (thời giá 2007). Trong khi đó thị trường thuốc chống sốt rét chưa đầy 200 triệu USD! Các công ti dược nếu chỉ tính hiệu quả kinh tế thì họ có lí do để tập trung vào các bệnh của người giàu.

    Mà, các tập đoàn dược có ảnh hưởng rất lớn đến định hướng khoa học. Họ có tiền và có khả năng dùng đồng tiền để chuyển hướng nghiên cứu. Thành ra, không ngạc nhiên khi ở các nước phương Tây và các nước giàu có, giới khoa học tinh hoa chỉ tập trung vào các bệnh thời thượng, bệnh của người giàu. Thế là cư dân nghèo chịu khổ. Thế giới này thật không công bằng.

    Nhìn qua các tập san "luxury" chỉ thấy toàn những nghiên cứu về các bệnh người giàu, hiếm khi nào thấy nghiên cứu về các bệnh truyền nhiễm hay do kí sinh trùng. Có chứ không phải không, nhưng hiếm. Do đó, tôi rất ngưỡng mộ nhóm PLoS khi họ lập ra tập san PLoS Neglected Tropical Diseases (tập san dành cho các nghiên cứu liên quan đến những bệnh nhiệt đới bị quên lãng) và PLoS Pathogens. Tôi nghĩ VN mình nên tập trung vào các vấn đề y tế công cộng và kiểm soát bệnh truyền nhiễm cho tốt, chứ không nên đầu tư máy móc cho đắt tiền chỉ để chứng minh rằng "chúng tôi cũng có" và chỉ đem lại lợi ích cho một số ít người có tiền.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi