Phỏng vấn ông Nguyễn Gia Kiểng Tại sao phải có một dự án chính trị?

  • Bởi Admin
    18/09/2015
    9 phản hồi

    Hồng Phúc thực hiện

    Một bạn trẻ có ý định đóng góp cho cuộc đấu tranh dân chủ hóa đất nước sau khi đọc xong Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai sẽ thấy sự hiểu biết về đất nước, kiến thức chính trị và khả năng diễn đạt của mình thay đổi một cách đáng kể.

    Nếu có một triệu người đọc và hiểu Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai, thì chúng tôi tin rằng ý thức chính trị của chúng ta sẽ có một bước nhảy vọt, cuộc đấu tranh cho dân chủ sẽ khởi sắc mạnh mẽ và tình hình đất nước sẽ thay đổi nhanh chóng.

    LTS: Ngày 5/9/2015 vừa qua nhà báo Hồng Phúc của Đài Phát Thanh Việt Nam, Oklahoma, Hoa Kỳ, đã phỏng vấn ông Nguyễn Gia Kiểng, thường trực ban lãnh đạo THDCĐN về dự án chính trị Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai. Sau đây là ghi chép của ban biên tập Thông Luận. Độc giả có thể nghe cuộc phỏng vấn này theo link dưới đây: lhccshtd.org/LHCCSHTD

    Hồng Phúc: Thưa ông lần trước chúng ta đã thảo luận về lập trường của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên trong đó ông đã nhiều lần đề cập đến dự án chính trị vừa được công bố của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên với tên gọi là Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai. Hôm nay xin thảo luận tiếp về dự án chính trị đó. Nhận xét đầu tiên của tôi là một đặc điểm cùa Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên, đó là Tập Hợp luôn luôn có một dự án chính trị liên tục được cập nhật, điều này phân biệt Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên với mọi tổ chức chính trị khác ở hải ngoại. Câu hỏi đầu tiên của tôi là tại sao cần có một dự án chính trị?

    Nguyễn Gia Kiểng:Thưa ông Hồng Phúc, THDCĐN ra đời năm 1982 với một tài liệu căn bản mang tên Cơ Sở Tư Tưởng tóm lược những gì chúng tôi đã đồng ý với nhau về mục tiêu và phương pháp. Sau đó mỗi khi thấy cần phải thích nghi với thực trạng đất nước và bối cảnh thế giới thì chúng tôi cập nhật. Cho đến nay chúng tôi đã cập nhật năm lần. Đối với chúng tôi một dự án chính trị là điều cần thiết, không có không được, để có thể sinh hoạt trong tổ chức, để các thành viên biết họ đã cam kết những gì, biết răng tổ chức nhắm những mục tiêu nào với phương thức nào, để bảo đảm tính kiên kết của mọi hành động và để tránh những tranh cãi vô ích. Chúng tôi cho rằng một tổ chức nghiêm tức bắt buộc phải có một dự án chính trị song song với một nôi qui mà tổ chức nào cũng phải có. Dự án chính trị là linh hồn của tổ chức, là mục tiêu và phương pháp chung.

    Một đặc tính rất quan trọng của dự án chính trị là nó cho phép một tổ chức có thể có hậu thuẫn quần chúng bởi vì có những người vì những lý do cá nhân, gia đình nghề nghiệp không thể tham gia tổ chức nhưng vẫn ủng hộ tổ chức nếu tán thành tư tưởng chính trị, mục tiêu và phương pháp của tổ chức như được trình bày trong dự án chính trị. Chúng tôi coi dự án chính trị là điều tối cần thiết cho một tổ chức chính trị đúng nghĩa.

    Ông hỏi tôi "tại sao cần có một dự án chính trị?" Tôi nghĩ đáng lẽ phải đặt câu hỏi "tại sao nhiều tổ chức không có dự án chính trị?" hay "tại sao phong trào dân chủ VN lại không có một dự án chính trị chung?" Trong tinh thần đó dự án chính trị Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai của chúng tôi được đưa ra như là một đóng góp cho dự án chính trị chung phong trào dân chủ Việt Nam, một dự án chính trị bắt buộc phải có nhưng rất tiếc là giờ này vẫn chưa có.

    Tôi xin nhắc lại là kết hợp chính trị đúng nghĩa bắt buộc phải có một dự án chính trị. Nếu không thì không thể có hậu thuẫn quần chúng được, nếu không chỉ là một nhóm áp lực hay một kết hợp nhất thời. Sự thiếu vắng của một dự án chính trị của đối lập dân chủ Việt Nam và của nhiều tổ chức chính trị đáng lẽ phải gây ngạc nhiên.

    Hồng Phúc: Thưa ông tôi nghĩ chỉ có khác biệt trong danh từ. Thông thường một tổ chức chính trị khi ra đời đều có một cương lĩnh chính trị. Vậy một cách cụ thể xin ông cho biết thế nào là một dự án chính trị?

    NGK:Thưa ông một dự án chính trị lớn hơn một cương lĩnh chính trị. Cương lĩnh là những gì mình cho là đúng, những gì mình sẽ làm và kêu gọi quần chúng hưởng ứng làm. Thế nhưng tình trạng Việt Nam hơi khác. Đối với một quốc gia bình thường, khi những khái niệm căn bản như quốc gia, dân tộc, nhà nước, chính quyền, xã hội dân sự v.v. đã được hiểu một cách thấu đáo như nhau thì người ta chỉ cần một cương lĩnh chính trị thôi. Thế nhưng tình hình Việt Nam không được bình thường lắm, cho nên chúng ta cần một cái gì đó lớn hơn, một dự án chính trị, trình bày hiện tình đất nước trong bối cảnh thế giới, những thử thách đang đặt ra cho đất nước và những hy vọng, những gì chúng ta phải làm, nên làm và có thể làm, từ đó rút ra những kết luân về những gì chúng ta sẽ làm, làm như thế nào và tại sao phải làm như thế. Cần thêm rằng phần nhận định bối cảnh quốc gia và thế giới trong một dự án chính trị lớn hơn và rộng hơn là trong một cương lĩnh chính trị. Cương lĩnh có thể coi như một chương trình hành động, chỉ cần nói thoáng qua thôi nhưng trong một dự án chính trị còn phải nói cái tại sao của những đề nghị. Do đó bối cảnh đất nước và quốc tế không chỉ giới hạn trong tình hình kinh tế và chính trị mà bao gồm cả tư tưởng, văn hóa, khoa học, kỹ thuật, không chỉ trong hiện tại mà cả trong hướng đi. Chúng ta không phải là một quốc gia bình thường, chúng ta không có một cuộc bầu cử tự do trong vài tháng tới. Chúng ta đang tranh đấu chống lại một chế độ độc tài. Vậy thì những yếu tố quốc gia và quốc tế và nhất là hướng đi của thế giới có ảnh hưởng rất quan trọng tới định mệnh của cuộc đấu tranh này. Do đó điều quan trọng là nhìn rõ tương lai nào thế giới đang tiến tới. Thí dụ như trong dự án chính trị Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai chúng tôi đã nói tới làn sóng dân chủ thứ tư. Làm chính trị là hò hẹn với tương lai cho nên phải có một dự án chính trị đầy đủ như vậy.

    Cũng xin thưa với ông rằng, theo anh em chúng tôi, đối lập dân chủ Việt Nam cho đến nay đã không có sức thuyết phục vì thiếu một dự án chính trị như thế. Có thể nói tuyệt đại đa số 90 triệu người Việt Nam đều biết chế độ cộng sản là tồi dở và độc hại, ngay cả những người trong bộ chính trị ĐCSVN cũng không dám nói chế độ này là tốt. Dĩ nhiên ông có thể kể trường hợp bà phó chủ tịch Nguyễn Thị Doan nhưng bà này khiến người ta cười hơn là muốn thảo luận. Phải nói rằng sự tồi dở và hung bạo của chính quyền này đã rõ ràng với tất cả mọi người, nhưng tại sao số người tham gia đấu tranh cho dân chủ rất ít, chúng ta không có những ước lượng chính xác nhưng cũng chỉ trên dưới mười ngàn người, nghĩa là một thiểu số rất ít. Chúng ta cần tự hỏi tại sao. Đó là vì chúng ta thiếu một dự án chính trị, đó là vì quần chúng nhìn sự thiếu vắng của một dự án chính trị như là bằng chứng rằng phong trào dân chủ nói chung thiếu khả năng và tự tin. Nếu chúng ta tin là có thể thắng lợi thì chúng ta phải biết sẽ tranh đấu như thế nào để giành thắng lợi và sau đó sẽ xây dựng một nước Việt Nam nào.

    Nếu có một điều mà chúng ta phải phản bác một cách thật quả quyết thì đó là khuynh hướng cho rằng "cứ hành động đi, đừng mất thì giờ thảo luận lý thuyết". Hành động mà không có lý thuyết chỉ là manh động thôi, như vậy không thuyết phục được ai cả vì một người hay tổ chức chỉ nói "tôi sẽ làm thế này" thì một người hay tổ chức khác cũng có thể đưa ra một đề nghị khác. Điều quan trọng hơn là cái tại sao, là lý do cơ bản, sâu xa của những đề nghị. Muốn như vậy thì phải có nghiên cứu. Những manh động, những hành động bột phát như vậy chỉ có tác dụng làm thỏa mãn sự phẫn nộ -nhiều khi chính đáng- nhưng đồng thời cũng đóng góp gây thất vọng và phân tán lực lượng.

    HP: Thưa ông chúng tôi hoàn tòan đồng ý với ông rằng lý thuyết phải soi đường cho hành động nhưng Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai không hẳn là một dự án chính trị như vẫn thường thấy. Nó còn có nhiều phần rất lý thuyết. Thí dụ như chương 2 về "làn sóng dân chủ thứ tư và một trật tự thế giới mới". Đây có vẻ là một sử quan về thế giới. Hay chương thứ 4 về các "tư tường nền tảng cho kỷ nguyên dân chủ". Các chương này đáng lẽ chỉ có trong một cuốn sách về triết lý chính trị hay về lý thuyết kinh tế. Tại sao Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai lại không được viết như một chương trình hành động, nghĩa là như cương lĩnh chính trị của một chính đảng tại Mỹ và Châu Á chẳng hạn?

    NGK: Thưa ông Hồng Phúc, câu hỏi của ông rất chính đáng và có lẽ cũng khó trả lời. Đúng là bình thường một cương lĩnh chính trị chỉ cần trình bày những gì mà một chính đảng nghĩ rằng cần làm và nên làm. Nhưng chúng ta không phải là một quốc gia bình thường. Chúng ta tụt hậu về mọi mặt. Chúng ta biết rằng đất nước chúng ta tụt hậu về khoa học, kỹ thuật và kinh tế, nhưng chúng ta cũng cần ý thức rằng chúng ta còn tụt hậu một cách khá bi đát về tư tưởng, nhất là tư tưởng chính trị. Chính vì vậy mà có những điều có thể đã hiển nhiên đối với một số quốc gia khác nhưng chúng ta vẫn phải trình bày. Đó là các khái niệm lớn. Chúng ta vẫn phải trình bày, vẫn phải thảo luận, vẫn phải làm sáng tỏ. Cho nên viết một dự án chính trị cho Việt Nam rất khó. Bên cạnh những chính sách, những đề nghị cụ thể, một dự án chính trị còn phải là một tài liệu truyền bá tư tưởng, hay là nói như cụ Phan Chu Trinh còn phải mở mang dân trí. Cuộc đấu tranh của chúng ta khó khăn vì chúng ta còn phải đấu tranh với sự trì trệ về tư tưởng của chính mình. Dó đó trong KHAI SÁNG Kỷ NGUYÊN THứ HAI đã có những điều mà ông cho là quá lý thuyết nhưng chúng tôi thấy là cần thiết, không phải vì thích lý thuyết đâu mà vì sau khi đã thảo luận rốt ráo anh em chúng tôi nghĩ là những điều bắt buộc phải có. Tôi nghĩ chính sự khó khăn đó đã là lý do khiến nhiều tổ chức không có dự án chính trị.

    HP: Thưa ông chúng tôi lại cũng đồng ý với ông rằng ngày hôm nay chúng ta đấu tranh với cộng sản trên mặt tư tưởng chứ không còn bằng súng đạn. Vậy ông có thể đưa vài thí dụ cụ thể về điều mà ông coi là sự tụt hậu bi đát về tư tưởng chính trị của người Việt Nam không?

    NGK: Tôi nghĩ đây là một câu hỏi đau nhức cho cả người đặt câu hỏi lẫn người trả lời. Nhưng chúng ta phải nhìn vào sự thực thì mới có thể thoát ra khỏi tình trạng hiện nay. Tình trạng hiện nay là có một chênh lệch rất lớn giữa trình độ hiểu biết về chuyên môn của trí thức Việt Nam với trình độ hiểu biết về tư tưởng chính trị. Tôi có thể đưa ra rất nhiều thí dụ nhưng chỉ xin dẫn chứng một vài thí dụ.

    - Ngay cả thế nào là một quốc gia cũng chưa chắc là mọi người đã đồng ý với nhau. Tôi xin lấy một thí dụ không biết ông Hồng Phúc có lưu ý không: Chúng ta có lẽ là nước duy nhất còn có bàn thờ tổ quốc. Đó là một điều rất lạ lùng đáng lẽ phải gây ngạc nhiên lớn vì tổ quốc đâu có phải là một người đã chết hay một thần linh mà lập bàn thờ. Có lần tôi đã hỏi một trí thức rất có uy tín tổ quốc là gì và được trả lời rằng "tổ quốc là hồn thiêng sông núi"! Phải nói đó là một thiếu hụt rất nghiêm trọng bởi vì chúng ta chỉ có thể chung sức phục vụ đất nước nếu hiểu đất nước là gì. Chúng ta đấu tranh cho đất nước nhưng ngay cả khái niệm quan trọng nhất, khái niệm quốc gia, chúng ta cũng chưa hiểu và đồng ý với nhau.

    - Cũng có những thí dụ khác như vẫn có nhiều người nói rằng có sự khác biệt giữa các giá trị Châu Á và các giá trị Phương Tây nhưng khi hỏi các giá trị châu Á là gì thì lúng túng vì thực ra đó chỉ là một sự ngụy biện giả tạo của các chế độ độc tài mà thôi.

    - Một thí dụ khác là khái niệm Xã hội dân sự. Gần đây có một tín hiệu đáng mừng là có một số tổ chức xã hội dân sự mọc ra và hoạt động tích cực. Đó là một điều rất tốt nhưng nếu căn cứ vào những gì đã được nghe và đọc tôi chưa chắc là mọi người đã đồng ý với nhau về khái niệm xã hội dân sự, như xã hội dân sự là gì, tại sao cần thiết, vai trò của xã hội dân sự là gì v.v. Tôi chưa chắc là mọi người đã có đồng thuận.

    - Và hoà giải dân tộc? Đây là một điều chúng tôi có kinh nghiệm. Từ 32 năm nay chúng tôi đưa ra lập trường hòa giải và hòa hợp dân tộc, nhưng cho tới nay nhiều người vẫn chỉ nhìn nó như một chính sách mà họ không đồng ý vì cho là một chính sách không đúng chứ không nghĩ rằng đó cũng là một triết lý điều hành quốc gia. Vẫn còn nhiều người nói một cách thản nhiên rằng hòa giải dân tộc không cần thiết vì nhân dân Việt Nam không có gì để thù hận nhau. Họ không hiểu rằng hòa giải dân tộc phải là một cố gắng rất dai dẳng và khó khăn đối với một dân tộc vừa trải qua một cuộc nội chiến. Thí dụ như nước Mỹ đã trải qua một cuộc nội chiến cách đây đã một thế kỷ rưỡi rồi nhưng chưa chắc gì các vết thương đã lành dù cuộc nội chiến chỉ kéo dài có bốn năm và sau đó chính quyền Mỹ đã làm tất cả để thực hiện hòa giải dân tộc. Nhưng ngày hôm nay, trong thế giới thay đỗi dồn dập này hòa giải không chỉ có vai trò hàn gắn các vết thương của một cuộc nội chiến mà còn là một triết lý điều hành quốc gia. Xin dẫn chứng một thí dụ đang xảy ra ngay hôm nay và trong lúc này tại Pháp: đường xá kẹt hết vì nông dân đem máy cày chặn đường về thủ đô. Họ bất mãn vì giá thành của nông phẩm lên cao trong khi giá bán xuống thấp vì sự cạnh tranh của các nước phía Nam. Họ bất mãn và họ tiến về thủ đô đòi chính quyền phải giải quyết vấn đề cho họ. Chúng ta phải hiểu rằng trong thế giới hôm nay luôn luôn có những ngành này tiến lên trong khi những ngành khác suy thóa, luôn luôn có những thành phần dân tộc được ưu đãi trong khi những thành phần khác không may mắn. Hòa giải đã trở thành một triết lý điều hành quốc gia và là một nhu cầu thường trực ngay trong mọi quốc gia. Vậy mà nhiều trí thức vẫn chưa hiểu.

    - Một thí dụ không lồ khác mà chắc ông Hồng Phúc và quí vị nghe chương trình hôm nay đều biết. Đó là khi nghĩ đến dân chủ hình như có một thứ "phản xạ tổng thống" khiến đa số trí thức Việt Nam nghĩ ngay đến chế độ tổng thống trong khi trên thực tế chế độ độ tổng thống không phải là một chế độ dở mà còn là một chế độ rất dở, nó đã thất bại trong tất cả các quốc gia mà nó được áp dụng trừ trường hợp rất đặc biệt của Hoa Kỳ. Điều này chỉ cần để ý một chút là biết ngay nhưng không hiểu tại sao quá nhiều trí thức Việt Nam vẫn không biết và hễ nói tới dân chủ là nghĩ ngay tới chế độ tổng thống.

    Một thí dụ khác là môi trường. Môi trường đang là lo âu hàng đầu của thế giới. Chúng tôi dự đoán là trong tương lai môi trường lành sạch sẽ được đưa vào bản Tuyên Ngôn Phổ Cập về quyền con người. Có nước sạch để uống, có không khí sạch để thở phải được coi là những quyền con người cơ bản. Chúng tôi đã đưa việc bảo vệ và cải tiến môi trường vào các dự án chính trị từ hơn 20 năm nay, nhưng chỉ gần đây mới có một vài tổ chức xã hội dân sự chứ cũng không phải là các tổ chức chính trị bày tỏ quan tâm. Về mặt tư tưởng chính trị chúng ta thiếu hụt nhiều lắm.

    Còn nhiều thí dụ khác nhưng tôi xin được nhấn mạnh hai thiếu sót rất nghiêm trong. Đó là hai điều rất cần biết mà kinh nghiệm của tất cả mọi dân tộc đã chứng tỏ nhưng nhiều người trong đó có những trí thức ưu tú vẫn chưa hiểu hoặc cố tình làm ra vẻ không biết vì vấn đề quá nhiêm trọng. Thứ nhất là chưa hề có một chế độ cộng sản nào có thể cải tổ được vì lý do dễ hiểu là chủ nghĩa cộng sản trái ngược hẳn với những giá trị dân chủ. Bài toán dân chủ hóa một chế độ cộng sản chỉ có một giải đáp là xóa bỏ nó để thay thế bằng một chế độ dân chủ. Đó là điều mà các nước Đông Âu đã làm. Thế mà vẫn có những người đòi cải tổ chế độ này qua những yêu cầu và kiến nghị. Thiếu sót thứ hai là về vấn đề tham nhũng. Kinh nghiệm của tất cả các dân tộc cũng đã chứng tỏ rằng một dân tộc muốn vươn lên thì phải đẩy lùi được tham nhũng. Không một nước nào có thể vươn lên được nếu vẫn còn tham nhũng ở mức độ cao. Cho nên trong dự án chính trị Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai chúng tôi đã đặt tham nhũng là mối nguy lớn nhất trong ba hiểm họa lớn của đất nước, hiểm họa lệ thuộc Trung Quốc có thực nhưng không nghiêm trọng bằng, chúng ta có thể thoát ra dễ dàng hơn nhiều so với tham nhũng. Chúng ta bắt buộc phải đẩy lùi tham những nhưng kinh nghiệm của mọi dân tộc cũng đã chứng tỏ rằng người ta không bao giờ có thể cải tổ một chính quyền tham nhũng để nó hết hay bớt tham nhũng, giải pháp duy nhất đối với một chính quyền tham nhũng là thay thế nó bằng một chính quyền khác, không có giải pháp nào hết. Trong trường hợp của chúng ta, chúng ta có một chính quyền cộng sản và tham nhũng. Vậy thì chúng ta có cả hai lý do để hiểu rằng cần có một cuộc cách mạng lớn vì phải thay thế chính quyền này chứ không thể cải tổ được nó.

    Chính vì không hiểu như vậy mà nhiều người, kể cả một số trí thức có tên tuổi, vẫn còn phân vân giữa các chọn lựa hàn lâm xem nên theo con đường cách mạng hay cải tổ, hoặc loay hoay tìm cách cải tổ chế độ độ bằng những yêu cầu và kiến nghị dù những kiến nghị và yêu cầu này không bao giờ được phúc đáp. Những có gắng đó dù do thiện chí đi nữa cũng khiến cuộc vận động dân chủ dậm chân tại chỗ.

    Cảm ơn ông đã đặt câu hỏi này để chúng tôi có dịp giải thích tại sao trong dự án chính trị Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai ngoài chương trình hành động chúng tôi còn phải thêm vào phần tư tưởng chính trị.

    HP: Xin phép đặt một câu hỏi có thể ngoài lề. Ông vừa nói tới bàn thờ tổ quốc. Ông cho rằng tổ quốc không phải là một người đã chết nên kho thể lập bàn thờ. Nhưng theo học thuyết của ông Marx thì mục tiêu tranh đấu là để đi đến thế giới đại đồng, không còn quốc gia. Ngày hôm nay các chế độ tư bản phương Tây cũng chủ trương toàn cầu hóa nghĩa là xóa bỏ các biên giới. như vậy phải chăng chúng ta đang tranh đấu cho một phong trào vô tổ quốc? Chúng ta tranh đấu để trở thành những con người vô tổ quốc, kinh tế và tài chính sẽ thao túng thế giới và rồi đây các công ty đa quốc gia sẽ thành chủ nhân ông của những quốc gia nhược tiểu chăng? Ông nghĩ sao?

    NGK: Mặc dù đã có những chất vấn về khái niệm quốc gia nhưng không ai phủ nhận sự cần thiết của quốc gia.Trong lúc này, khi chúng ta đang nói chuyện thì cả thế giới đang xúc động về hình ảnh của một em bé trên bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ. Em bé như nằm chơi nhưng thực sự đã chết. Em bé là con của một gia đình người Syria vượt biển để sang Hy Lap trên đường đi tới Tây Âu nhưng tầu đắm, bị chết và xác dạt vào bờ. Việc này chứng tỏ quốc gia vẫn còn cần thiết. Nếu đất nước Syria lành mạnh thì đâu có làn sóng tỵ nạn này. Có thể nói trong hoàn cảnh quốc gia gần như tan vỡ và mỗi người đã tự tìm giải pháp cá nhân cho mình. Thảm trang của em bé này chứng tỏ một lần nữa rằng quốc gia vẫn còn cần thiết. Các nước Châu Âu có lúc đã rất hăng say xây dựng Liên Hiệp Châu âu nhưng rồi dần dần cũng thấy là phải tôn trọng thực thể quốc gia và họ đã định nghĩa Châu Âu như là Châu Âu của các quốc gia chứ không phải một liên bang. Mặc dù có đòi hỏi xét lại để đi đến một định nghĩa lại quốc gia chính xác hơn, điều mà chúng tôi đã làm trong dự án chính trị Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai, nhưng không còn ai phủ nhận sự cần thiết của quốc gia cả. Thảm cảnh của những người di dân là một cảnh giác cho những ai trong một lúc nào đó đã nghĩ rằng quốc gia không cần thiết.

    HP: Vậy, trở lại với phần lý thuyết trong Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai, có gì khác giữa điều mà ông gọi là một tư tưởng chính trị và một chủ nghĩa hay chủ thuyết. Chính Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai cũng đã nói rằng các chủ nghĩa đã lỗi thời. Phải chăng vì các chủ nghĩa đã hết thời mà THDCĐN dùng cụm từ tư tưởng chính trị nhưng nội dung vẫn như nhau?

    NGK: Thưa ông không phải như vậy. Không phải chúng tôi vẫn có chủ nghĩa nhưng vì danh từ chủ nghĩa đã lỗi thời mà chúng tôi dùng cụm từ tư tưởng chính trị đâu. Hai khái niệm đó rất khác nhau.

    Chủ nghĩa là một niềm tin siêu hình vào một qui luật của sự vận hành của vũ trụ hay ít nhất của thế giới. Từ qui luật này người ta có thể và phải rút ra mọi lý luận và hành động. Các tôn giáo chẳng hạn cho rằng tất cả do Thiên Chúa nên đã có những giáo luật, điều răn của Thiên Chúa Giáo, Phật Giáo…. Sau này khi các tôn giáo trở về địa vị của các tôn giáo, nghĩa là vai trò tâm linh, thì các chủ nghĩa thay thế các tôn giáo. Thường thường đó là một niềm tin về một qui luật siêu hình mà một người nào đó tin rằng mình đã khám phá ra. Những ai theo chủ nghĩa nào thì rút từ đó ra mọi kết luận cho hành động và tư tưởng của mình. Nói như vậy có vẻ trừu tượng quá, tôi xin lấy một thí dụ cụ thể là luật biện chứng của Hegel. Hegel nói rằng tất cả thế giới này là do một Ý Chí Tuyệt Đối điều khiển và tất cả những gì có đều có lý do, và mọi thay đổi đều theo ý muốn của ý chí tuyệt đối đó và chỉ có thể tốt thôi. Áp dụng vào các quốc gia Hegel cho rằng các quốc gia tự nhiên phải thôn tính lẫn nhau để sau cùng thống nhất theo ý muốn của ý chí tuyệt đối đó.

    Marx đã lấy lại luật biện chứng của Hegel nhưng áp dụng cho đấu tranh giai cấp, theo đó giai cấp tư sản đương nhiên phải bóc lột giai cấp vô sản và giai cấp vô sản bắt buộc phải đấu tranh để tiêu diệt giai cấp tư sản. Nhưng do đâu mà có luật biện chứng đó. Đó là một niềm tin siêu hình của Hegel mà Karl Marx lấy lại, nó không dựa trên một lý luận nào cả. Đó là chủ nghĩa, còn tư tưởng chính trị thì khác. Tư tưởng chính trị là cố gắng để hiểu rõ và làm sáng tỏ những khái niệm nền tảng trong cuộc sống như tổ chức xã hội, tự do, tình bạn, tình yêu, trảo đổi giữa các quốc gia và những con người, vai trò của cá nhân và của xã hội dân sự nói chung là nhất là những giá giá trị phổ cập của nhân loại cùng với cách thể hiện chúng trong một không gian quốc gia đặc biệt.

    HP: Xin lỗi ngắt lời ông. Ông vừa nói tới bối cảnh quốc gia đặc biệt. Như vậy phải chăng các chế độ độc tài phần nào có lý khi cho rằng nhân quyền phải được hiểu khác nhau theo từng quốc gia, thí dụ như chính quyền cộng sản Việt Nam có lý khi họ nói rằng hoàn cảnh của Việt Nam chưa cho phép thể hiện một số quyền con người căn bản, thí dụ như tự do bầu cử?

    NGK: Hoàn toàn không. Các quyền con người cơ bản không thể định nghĩa một cách tùy tiên mà đã được định nghĩa rõ ràng, công khai, chính xác và chính thức trong Tuyên Ngôn Nhân Quyền Phổ Cập và trong hai công ước đính kèm công ước, công ước về các quyền chính trị và dân sự và công ước về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa. Các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc đều phải nhìn nhận và tôn trọng định nghĩa đó chứ không có vấn đề mỗi nơi mỗi khác. Đó là một sự ngụy biện mà chúng ta phải lên án nghiêm khắc, dứt khoát và mạnh mẽ. Sự tước đoạt quyền sống, bóc lột và chà đạp không nằm trong một văn hóa nào cả mà chỉ là một sai phạm và một xúc phạm. Điều này phải dứt khoát.

    Khi ta nói về sự khác nhau trong cách áp dụng những giá trị phổ cập vào bối cảnh quốc gia là chúng ta nói một cách khác. Chúng ta muốn nói phải dành những cố gắng chính cho nhu cầu cấp bách nào. Thí dụ như ở nước ta, trái ngược với điều Đảng Cộng Sản nói, điều chúng ta thiếu nhất tự do, vậy ưu tiên cấp bách nhất là thiết lâp một bộ máy tòa án, pháp lý thật lành mạnh bảo đảm các quyền công dân. Nhân tiện đây tôi cũng xin nói về trường hợp đau lòng của một người, một thành viên của THDCĐN và cũng là một đứa con dũng cảm của đất nước. Tôi muốn nói tới anh Đinh Đăng Định. Anh Đinh Đăng Định là một kỹ sư hóa học và thấy được sự độc hại của dự án Bôxít Tây Nguyên. Không chỉ ký tên vào các kiến nghị anh Định còn đi từng nhà vận động đồng bào phản đối. Dĩ nhiên anh Định đụng đến miếng ăn của người ta, đến những khối tiền quá lớn, cho nên người ta bắt anh. Theo sự thông báo không kiểm chứng được của các thân nhân, anh ấy đã bị đầu độc chết.


    Đinh Đăng Định trong nhà thương, hai tuần trước khi qua đời

    Trước khi chết vì bệnh tình đã quá trầm trọng tôi có nhận được một hình chụp vì anh được đưa ra một nhà thương. Nhưng nhà thương ấy như thế nào? Trong nhà thương đó dù đã phải trả tiền anh Định cũng phải chia sẻ một chiếc giường bệnh với ba bệnh nhân khác. Tình trạng các nhà thương công tại Việt Nam hiện nay như một sự hổ nhục và một tội ác.

    Khi chúng ta nói về việc áp dụng những giá trị phổ cập và những quyền con người căn bản trong từng quốc gia là chúng ta muốn nói những quyền nào cấp là cần thiết, cấp bách phải được thể hiện ngay lấp tức. Trong xã hội Việt Nam ngay này tôi nghĩ việc thiết lập một hệ thống bảo vệ công lý và việc lành mạnh hóa hệ thống y tế xã hội là cần thiết. Chúng ta nói về những cố gắng đặc biệt chứ không có việc trì hoãn một số quyền con người con người căn bản. Không có hoàn cảnh nào cho phép một chính quyền chà đạp con người. Sự chà đạp và ức hiếp phải được coi là một sự xúc phạm và vi phạm chứ không thể coi là thành phần của một văn hóa nào cả.

    HP: Trong Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai hai chương 4 và 5 có thể coi như là tư tưởng chính trị của THDCĐN. Một trong những khái niệm quan trọng được trình bày là khái niệm quốc gia. THDCĐN định nghĩa quốc gia như là -tôi xin nhắc lại nguyên văn- "một tình cảm, một không gian liên đới và một dự án tương lai chung". Xin hỏi ông đây là một định nghĩa riêng của THDCĐN hay là một định nghĩa phổ cập đã được biết và chấp nhận? Có gì thực sự mới trong quan niệm này hay chỉ là một câu văn bóng bẩy mà thôi?

    NGK: Đó là một tổng hợp các ý kiến đã được đưa ra và chấp nhận nhưng cũng có phần đóng góp của anh em chúng tôi. Chúng tôi hiểu quốc gia chủ yếu là dân tộc trong dòng thời gian. Lãnh thổ, văn hóa, mức độ phát triển, lịch sử là tài sản chung của nhiều thế hệ trong đó quan trọng nhất là các thế hệ mai sau. Ernest Renan, một nhà tư tưởng chính trị lớn của Pháp từ đầu thế kỷ 20, cũng đã chia sẻ quan điểm đó khi ông nói rằng "chúng ta không thừa hưởng quốc gia từ các thế hệ trước, chúng ta mượn quốc gia của các thế hệ mai sau". Cuộc thảo luận về khái niệm quốc gia đã kéo dài rất lâu và sang thế kỷ 20 đã phần nào bị nhiễu loạn bởi những tư tưởng quốc gia quá khích chủ yếu xuất phát từ Đức và cuối cùng dẫn đến hai cuộc thế chiến đẫm máu. Sau Thế Chiến 2 đã có sự tìm kiếm để nhận thức một một khái niệm quốc gia đúng đắn. Chúng tôi đã dựa vào những nghiên cứu đó và chúng tôi cũng có phần đóng góp của mình vì có lẽ những nhà tư tưởng khác là những người của những quốc gia không có vấn đề, cho nên vấn đề quốc gia đặt ra cho họ không có sự thôi thúc như đối với người Việt Nam. Chúng tôi đi đến định nghĩa đó và đã thảo luận với nhiều bạn người Pháp, trong đó có những nhà tư tưởng lớn. Họ đều hoan nghênh nhân định này và cho là nhận định chính xác nhất. Họ cũng nhìn nhận rằng trên vấn đề này Việt Nam đã có đóng góp vào một trong những khái niệm căn bản nhất, quan trọng nhất vào thời điểm này.


    Thuyền nhân Việt Nam sau 1975, chỉ vì đất nước Việt Nam đã như thế

    Có một điều phải nói là mặc dầu đã có tranh cãi về khái niệm quốc gia, mặc dầu khái niệm này có vị xét lại trong thời đại toàn cầu hoá này nhưng không ai phủ nhận sự cần thiết của quốc gia cả. Chúng ta vừa nói tới thảm kịch của một em bé ở Thổ Nhĩ Kỳ. Định nghĩa quốc gia này không phải chỉ là một câu văn bóng bẩy. Nó là một định nghĩa nghiêm túc với những hệ luân của nó. Thời giờ không cho phép tôi nói hết các hệ luận nhưng tôi có thể nói định nghĩa quốc gia như một tình cảm, một không gian liên đới và một dự án tương lai chung có hệ luận là con người là giá trị cao nhất, xã hội dân sự phải được coi là nền tảng của đất nước, bộ máy nhà nước phải được thu hẹp ở mức tối thiểu cần thiết, nhường không gian tối đa cho cá nhân, ý kiến và sáng kiến. Có nhiều hệ luận lắm. Đó là một khái niệm quan trọng mà chúng tôi đã trình bày khá đầy đủ trong dự án chính trị Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai.

    HP: Thưa ông có lẽ chứng ta cần rất nhiều thời giờ để thảo luận hết về dự án chính trị Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai nhưng xin hỏi ông một câu cuối cùng. Trong chương 3, khi nhận định về Việt Nam ông và các chí hữu của ông cho rằng chưa bao giờ nguy cơ mất nước lớn bằng lúc này. Lời cảnh báo đó có quá đáng không?

    NGK: Không quá đáng chút nào. Đó là nguy cơ có thực và chúng ta phải hết sức cảnh giác. Ngày nay với phong trào toàn cầu hóa này một trong những khái niệm bị xét lại chính là quốc gia. Tình cảm quốc gia đang bị công phá từ mọi phía, từ bên trong do các cộng đồng sắc tộc đòi bản thề, từ bên ngoài do những kết hợp khu vực hứa hẹn một không gian hoạt động lớn hơn và phong phú hơn không gian quốc gia, và từ cả trong lẫn ngoài do những công ty đa quốc và những trao đổi ý kiến và hàng hóa ngày càng dồn dập. Trong bối cảnh này một quốc gia không đảm bảo được quyền lợi, không đem lại niềm tự hào và không phải là một tình cảm thì không thể tồn tại, nhất là những quốc gia mà biên giới quốc gia được coi như hàng rào ngăn cản các giá trị phổ cập của nhân loại và quy định một vùng lộng hành tự do của các tập đoàn độc tài thì lại càng tan rã nhanh hơn. Chúng ta là một trong những trường hợp đó. Hãy thử xét lại chúng ta có gì? Nhân phẩm của chúng ta không được tôn trọng. Chúng ta tụt hậu bi đát, thu nhập trên mỗi đầu người chỉ bằng 15%, hay một phần bảy, mức trung bình thế giới. Đã thế người chúng ta lại không có tự do. Chúng ta là một trong những dân tộc cuối cùng trên trái đất này vẫn còn bị từ chối những quyền con người căn bản. Vậy người Việt Nam có lý do nào để yêu nước? Chưa kể là chủ quyền chúng ta cũng không còn. Chúng ta đã mất chủ quyền, mất biển, mất đảo về tay Trung Quốc. Tình cảm quốc gia đang tan biến và đang tan biến nhanh chóng. Muốn ý thức được mức độ nguy ngập chúng ta cần đặt câu hỏi "Hiện nay còn bao nhiêu người Việt Nam thực sự yêu nước?" Tình trạng này rất nguy ngập. Cho nên cuộc đấu tranh cho dân chủ dù chưa thành công nhưng cũng đem lại cho người Việt Nam hy vọng rằng có thể có một nước Việt Nam khác, nghĩa là một lý do để gắn bó với đất nước. Chính vì vậy mà tôi nghĩ rằng cuộc đấu tranh giành dân chủ trong lúc này chính là cuộc đấu tranh giữ nước.

    HP: Trong một dịp khác chúng ta sẽ thảo luận về chiến lược đấu tranh để chấm dứt chế độ độc tài và xây dựng dân chủ, nghĩa là để giữ nước. Để kết thúc cuộc trò chuyện hôm nay ông còn điều gì để nói gửi gấp với các thính giả của đài Phát Thanh Việt Nam không?

    NGK: Tôi thành thực mong mỏi đồng bào Việt Nam trong cũng như ngoài nước, đặc biệt các bạn trẻ và gần nhất hôm nay là quí vị thính giả của Đài Phát thanh Việt Nam theo dõi cuộc nói chuyện này hãy dành thì giờ để đọc và sau đó tiếp tay với chúng tôi để phổ biến dự án chính trị Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai. Có thể là các bạn sẽ không đồng ý với tất cả những gì được viết trong dự án chính trị này nhưng chắc là các bạn sẽ không thất vọng. Đó là một tài liệu đã được nghiên cứu, thảo luận và soạn thảo công phu với cả trí tuệ lẫn tình cảm. Nó là một dự án chính trị nhưng đồng thời cũng là một tài liệu học tập và tác phẩm chính luận bằng tiếng Việt. Tôi cũng tin rằng một bạn trẻ có ý định đóng góp cho cuộc đấu tranh dân chủ hóa đất nước sau khi đọc xong Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai sẽ thấy sự hiểu biết về đất nước, kiến thức chính trị và khả năng diễn đạt của mình thay đổi một cách đáng kể.

    Tham vọng của anh em chúng tôi là sẽ có một triệu người đọc vả hiểu Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai trong vòng một vài năm tới. Nếu ước mong này thành sự thực, nếu có một triệu người đọc và hiểu Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai, thì chúng tôi tin rằng ý thức chính trị của chúng ta sẽ có một bước nhảy vọt, cuộc đấu tranh cho dân chủ sẽ khởi sắc mạnh mẽ và tình hình đất nước sẽ thay đổi nhanh chóng.

    Tôi cũng xin có một lời sau cùng với các thân hữu của Tập Hơp Dân Chủ Đa Nguyên. Nếu các bạn mua Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai trên trang Web Amazon để tặng bạn bè thì đó là một hành động khuyến khích và ủng hộ cụ thể mà chúng tôi rất cảm tạ.

    Hồng Phúc phỏng vấn Nguyễn Gia Kiểng

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    9 phản hồi

    Ở phần kết thúc bài viết, ông NGK đưa ra ý kiến: "Có thể là các bạn sẽ không đồng ý với tất cả những gì được viết trong dự án chính trị này nhưng chắc là các bạn sẽ không thất vọng", Xin thành thực mà nói: tôi đã thất vọng và VÔ CÙNG THẤT VỌNG.
    Nếu phải phê phán bài viết của ông thì câi còm có thể dài ngang bài viết, mà thời buổi công nghiệp hóa, con người ta lấy đâu ra thời gian để đọc những bài tràng giang đại hải như bài này, mà toàn lý thuyết suông. Ông NGK quá chú trọng đến lý thuyết: "Hành động mà không có lý thuyết chỉ là manh động thôi, như vậy không thuyết phục được ai cả", nhưng dân ta thì đã ngán lý thuyết suông đến mang tai rồi. Người ta chỉ muốn tìm ra biện pháp hành động thôi. Còn cái kiểu hành động của CS là dùi cui, còng số 8 và điều luật 258, nay bổ sung thêm vũ khí mắm tôm thì là hành động lưu manh, dan ta, nhất là trí thức thì ghê tởm lắm rồi. Còn hành động gì để đấu tranh thật hữu hiệu cho dân chủ thì chưa tìm ra.
    Ông NGK có nêu ý kiến "Có lần tôi đã hỏi một trí thức rất có uy tín tổ quốc là gì và được trả lời rằng "tổ quốc là hồn thiêng sông núi"! Phải nói đó là một thiếu hụt rất nghiêm trọng bởi vì chúng ta chỉ có thể chung sức phục vụ đất nước nếu hiểu đất nước là g", tôi chỉ xim mượn lời người trong nước đã viết trong sách câu này để gợi lên cho ông Kiểng biết CỤ THỂ là chúng ta có một TỔ QUỐC VIỆT NAM: "Tổ quốc là đình chùa miếu mạo ở khắp nơi từ thành thị đến chốn thôn quê thờ các vị tổ tiên từ ngàn đời ra sức xây dựng quê hương để lại cho con cháu. Tổ quốc là cánh đồng lúa bát ngát mà hàng ngày có bao lớp bà mẹ chẳng quản nắng mưa, còng lưng xuống cấy từng cây lúa để nuôi ta lớn lên rồi trở thành nguyên thủ quốc gia hay ông chủ một công ty lớn, hay nhà khoa học làm việc trong phòng thí nghiệm, hay chiến sĩ ngày đêm canh gác bầu trời, vùng biển nơi biên giới hải đảo.
    Tổ quốc là nơi nếu ta ở nước ngoài thì lòng ta đau đáu nhớ thương nghĩ tới và khi ta nghe có lũ lụt tràn ngập nơi nọ nơi kia thì lòng ta xót xa và mắt ta dưng dưng ngấn lệ. Tổ quốc ta dứt khoát không thể là chiến trường để các cường quốc đứng đầu hai phe thử nghiệm các các loại vũ khí hiện đại giết người hàng loạt.
    Tổ quốc là rừng vàng biển bạc từ Mục Nam quan tới mũi Cà Mau. Tổ quốc là “Nam quốc sơn hà Nam đế cư”. Tổ quốc Việt Nam là của người Việt Nam chứ không phải là tiền đồn của phe này phe nọ. Dân ta không phải là tên lính biên phòng cho những nước cách ta hàng vạn dặm. Ta chẳng dại gì để người ta lợi dụng “đánh Mỹ tới người Việt Nam cuối cùng.”
    Giáo dục lòng yêu Tổ quốc, yêu đồng bào toàn tâm toàn ý đưa đất nước tiến lên không lép vế các nước khác chính là giáo dục chính trị."
    Tổ quốc của chúng ta, ĐẤT MẸ CỦA CHÚNG TA đang quằn quại đau thương, đang bị băm nát, đang bị xâm lấn vì những người CS coi Đảng trên cả Tổ quốc, hay CS vô tổ quốc, coi là món hàng để kinh doanh để được vinh thân phì gia.
    Nhưng đừng bao giờ mất lòng tin dân tộc Việt Nam không có ai biết yêu Tổ quốc, nhất là đừng mất niền tin vào lớp trẻ Việt Nam. Trong nền giáo dục CS, dân tộc Việt Nam vẫn có những con người trẻ tuổi như Phương Uyên, Nguyên Kha và hàng triệu thanh niên khác không kể hết tên. Đảng CS để cờ búa liềm ngang hàng cờ Tổ quốc nhưng vẫn có những tiếng thét "Đảng CS chết đi!" Trong những sách báo ngay trong lòng chế độ CS, vẫn có những dòng chữ nói lên tinh thần TỔ QUỐC VIỆT NAM THIÊNG LIÊNG! Điều này sẽ làm cho dân tộc Việt Nam hòa hợp và hòa giải. Cả dòng máu Việt chỉ có một TỔ QUỐC VIỆT NAM.
    Chẳng biết cái "Dự án chính trị là linh hồn của tổ chức, là mục tiêu và phương pháp chung" của ông NGK có cụ thể như định nghĩa trên để người dân dễ hiểu hay không?

    Moi ly thuyet deu la mau ... 'chao long', khi dat nuoc dang trong tinh trang mau ... do vi su ban giet ngu dan cua giac Tau va su dan ap vo toi va cua giac Dang.

    Nghe nói ông Nguyễn Gia Kiểng từng làm Bộ Kinh Tế VNCH và đã sống nước ngoài hơn 30 năm (còn hơn tuổi đời của tớ), nhưng xem ra những ngây ngô của ông về "khái niệm quốc gia" (hay cách làm văn "lãng mạn" của ông?) và những ngây ngô của ông về Tập Cận Bình và Tàu khựa cho thấy ông còn đọc ít (hơn tớ?).

    CháN !

    1) Thử lẳng lặng mà nghe ông NGK tuyên bố :
    Nếu có 1 triệu người đọc và hiểu Khai sáng Kỷ nguyên Thứ Hai thì ý thức của chúng ta sẽ có những bước nhẩy vọt, cuộc đấu tranh dân chủ sẽ khởi sắc mạnh mẽ và tình hình đất nước sẽ thay đổi nhanh chóng! Vói chữ "Nếu" ta có thể bỏ Paris vào trong một cái lọ cũng được ! Không những vậy, ông NGK còn muốn trở thành một nhà tư tưởng và một nhà khai sáng nhân loại nữa, khi cổ vũ trong cuốn sách của mình: về làn sóng dân chủ Thứ Tư và một Trật tự thế giới mới. Thật là con ếch muốn to bằng con bò, dù chỉ là con bò Cộng sản !
    2) Cái định nghĩa "quốc gia" của ông NGK cũng quá là ôm đồm và trở thành sai lạc : Từ ngữ "tình cảm" chỉ nên dành cho Tổ quốc.. Chỉ có những quốc gia độc tài kiểu Đức Quốc xã" hay kiểu cộng sản Stalin-Mao mới bịa ra và áp đặt "một dự án tương lai chung". Muốn nói cho đúng nghĩa, từ trước tới nay, một quốc gia chỉ là một không gian trong đó một hay nhiều dân tộc cùng chung sống và cùng có những quan hệ liên đới.
    Nói tóm lại, trong một nước dân chủ đa đảng, mỗi đảng chỉ đưa ra một chương trình hành động khi có tranh cử. để người dân đối chiếu những chương trình với nhau trước khi chọn lựa. Đảng nào đưa ra một "Dự án chính trị " là đảng đó muốn thay đổi thể chế chính trị như trong chương trình tranh cử của De Gaulle, để Đệ Ngũ Cộng hòa thay thế đệ Tứ Cộng hòa. Cương lĩnh của một đảng dân chủ chỉ dành cho nội bộ của đảng đó. Hiểu theo nghĩa của ông NGK là hiểu theo nghĩa của cộng sản.
    Nói tóm lại, ông Nguyễn Gia Kiểng muốn tự coi mình, vừa là một nhà tư tưởng như Montesquieu, vừa là một đảng trưởng như Lénine. Rút cục cái THĐN của ông NGK chỉ là một cái copy kệch cỡm Việt Minh của ông Hồ. Và khoảng cách nhau cũng như từ đáy giếng lên đến mặt đất.

    dựa trên sự lờ mờ của ông Nguyễn Gia Kiểng về Tập Cận Bình nói riêng và Tàu khựa nói chung, thì : "Một bạn trẻ có ý định đóng góp cho cuộc đấu tranh dân chủ hóa đất nước sau khi đọc xong Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai sẽ thấy sự hiểu biết về đất nước, kiến thức chính trị và khả năng diễn đạt của mình thay đổi một cách đáng kể." là những quả quyết vô căn cứ, đặc biệt là khái niệm mơ hồ về quốc gia của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên: "một tình cảm, một không gian liên đới và một dự án tương lai chung" (?!) mà ông Nguyễn Gia Kiểng claim "Chúng tôi đi đến định nghĩa đó và đã thảo luận với nhiều bạn người Pháp, trong đó có những nhà tư tưởng lớn. Họ đều hoan nghênh nhân định này và cho là nhận định chính xác nhất. Họ cũng nhìn nhận rằng trên vấn đề này Việt Nam đã có đóng góp vào một trong những khái niệm căn bản nhất, quan trọng nhất vào thời điểm này." (?!)

    Bạn nào biết tiếng Anh, thử tìm đọc khái niệm về quốc gia trong 2 quyển sách sau: "Nation Formation" của Paul James (Professor of Globalization and Cultural Diversity at RMIT, Melbourne, and Director of, the Institute for Culture and Society, University of Western Sydney, Australia), v "Nations and Nationalism" (2nd edition) của Ernest Gellner (Professor of Philosophy, Logic and Scientific Method London School of Economics, and the William Wyse Professor of Social Anthropology, University of Cambridge , and finally as head of the Centre for the Study of Nationalism in Prague)

    ông Nguyễn Gia Kiểng mê ngủ về kẻ thù truyền kiếp Tàu khựa: “…Tập Cận Bình thừa kế một Trung Quốc tương tự như Liên Xô của Gorbachev cuối thập niên 1980. Gorbachev đã thất bại khi cố làm những thay đổi cần thiết, Tập Cận Bình trái lại từ chối làm một việc phải làm. Hậu quả chắc chắn sẽ bi đát hơn…”

    khuyên ông tỉnh táo hơn:

    Under Xi, China Prepares for Modern Warfare
    by Lauren Dickey
    September 3, 2015

    Chinese military muscle was on full display in Beijing this week, with hundreds of new weapons platforms, fly-bys, 12,000 troops, and foreign dignitaries all in the global spotlight of Tiananmen Square. Yet, it wasn’t just the land-based anti-ship ballistic missiles and ground assault units that stole the show. Simmering behind the scenes, and underpinning Chinese President Xi Jinping’s evolving political-military agenda, were the renewed discussions of imminent plans for an overhaul to the operating structure of the People’s Liberation Army (PLA).

    Beginning with Xi’s announcement of a 300,000 reduction in Chinese troops from the Tiananmen Square rostrum, subsequent plans will include a comprehensive upending to the military’s existing structure, a vision of U.S.-style joint command structure adapted to the Chinese forces. This is no small undertaking for the Chinese, akin to the introduction of the U.S. National Security Act in 1947, with a similarly large scale of ripple effects throughout the political system.

    Chinese military expert Dennis Blasko notes the PLA is presently structured into approximately ten major organizations, at three levels, with headquarters located predominantly in Beijing. The Central Military Commission (CMC), chaired by Xi, was established by both the Chinese and Communist Party constitutions to command the Chinese armed forces and determine national defense policies. Aside from Xi, it is made up of civilians and senior uniformed military officers, all of whom must necessarily be party members.

    Blasko compares the CMC to the work of the U.S. commander-in-chief and secretary of defense, but divided between far more employees. Beneath the CMC, policy directives are executed by four General Departments that act as a joint staff for all of the Chinese armed forces. Lines of command and responsibility are further divided geographically, with China presently split into seven military regions.

    As Xi looks to make his visions for restructuring a reality, sources suggest he is aiming to adapt the existing structure by unifying the Chinese army, navy, air force, and strategic missile corps under one command. PLA numbers will first be cut down to around two million troops even as the navy and air force continue to expand. Other probable reforms will have the armed police shifting to a national guard role with a focus on domestic security.

    Military regions will likely be consolidated to as few as four; the ranks of local commanders will be downgraded to reduce their political influence. The Ministry of National Defense will assume a greater role in defense policy and military affairs, in addition to taking on oversight of military ideology, officer promotions, and the departments of logistics and armaments.

    While this transformation marks a seismic shift in Chinese military organization, it does not come as a total surprise: headlines of proposed reforms have appeared on and off over the last two years. Perhaps what has changed is Xi’s commitment to the structural overhaul and desire to lead a military capable of the same networked warfare demonstrated by the United States and its allies.

    Soldiers of the People’s Liberation Army (PLA) of China look from behind their weapons as they arrive at Tiananmen Square during the military parade marking the 70th anniversary of the end of World War Two, in Beijing, China, September 3, 2015. (Damir Sagolj/Courtesy Reuters)

    For Xi, China’s dream of a strong military is supported by cutting-edge technology but requires a reshaping of the PLA’s daily operations in order to be effective. Cutting 300,000 personnel is one such step in the right direction, as shifting from investments in traditional land forces to the navy and air force requires fewer, but better-trained, military personnel.

    Initial efforts to pave the way for Xi’s reforms were seen in the far-reaching anti-corruption campaign in the PLA ranks. Those that have already been weeded out from within the PLA– including CMC vice-chairmen Xu Caihou and Guo Boxiong, and over 4,000 officers–are those that were in staunch opposition to Xi’s proposed reforms. Now, those that remain in positions of power, may still be corrupt, but at least they will implement the structural changes Beijing wishes to see.

    For those less enthusiastic at the prospect of a new change of command and operations in the PLA, a recent op-ed in the PLA Daily has aimed to capture their attention, encouraging military leaders “[To] strengthen their study of Xi’s important expositions on deepening defense and military reform.” Immediately following the surge of nationalism from Thursday’s parade, the op-ed further urges Xi to “seize the high ground” in implementing leadership and command adjustments, enacting systemic and policy reforms, and overseeing increased civil-military integration.

    While Xi touted China’s commitment to peaceful development and promises to “never seek hegemony or expansion,” the V-day cavalcade painted an entirely different picture. China now possesses much of the hardware and capabilities of any other modern military power. Without Xi’s planned restructuring, however, this cutting-edge hardware will be wielded by a bureaucracy stuck in the 1950s. The stakes are high for President Xi: with domestic challenges increasingly prominent, the military component of Xi’s “Chinese dream” needs to be realized in order for Xi to continue to maintain credibility, party legitimacy, and leadership of the Chinese armed forces.

    *Lauren Dickey is a research associate for U.S. foreign policy at the Council on Foreign Relations and a PhD candidate in the War Studies

    Vào ethongluan, thấy ông Nguyễn Gia Kiểng có nhận định về Tập Cận Bình khá ngây ngô: “…Tập Cận Bình thừa kế một Trung Quốc tương tự như Liên Xô của Gorbachev cuối thập niên 1980. Gorbachev đã thất bại khi cố làm những thay đổi cần thiết, Tập Cận Bình trái lại từ chối làm một việc phải làm. Hậu quả chắc chắn sẽ bi đát hơn…”

    Thử đọc hết bài ấy, xong đọc bài này của The Economist:

    The wild, wild east
    A booming middle class is creating the world’s most dynamic consumer market
    Sep 12th 2015

    MORE THAN FIVE centuries ago Christopher Columbus scrawled in his copy of Marco Polo’s “Travels” that the Middle Kingdom would bringmercacciones innumeras (an immeasurable amount of commerce). Columbus never reached that promised land. China has continued to disappoint foreign businessmen ever since, not least because many ordinary Chinese people have been too poor to buy anything.
    That is changing as the country’s middle class is growing explosively (see chart). In 2010 mainstream consumers—those with enough money to buy cars, fridges and phones but not Rolls-Royces—made up less than a tenth of urban households. In a new forecast, McKinsey predicts that by 2020 they will make up well over half. BCG reckons that urban private consumption will rise from $3.2 trillion today to $5.6 trillion in 2020.
    Advertisement

    Apple expects China soon to become a bigger market for its products than America. In the quarter ending in June, its sales in greater China were 112% up on the same period a year earlier. Six of its ten busiest stores across the globe are in China. At the height of the recent turmoil in the Chinese stockmarkets Apple’s boss, Tim Cook, reassured investors that “I continue to believe China represents an unprecedented opportunity over the long term.” Apple’s shares bounced back.
    Where should intrepid marketers go to capitalise on these riches? The wealthy east coast is now widely believed to be saturated, which suggests that firms should head inland. The Economist Intelligence Unit (EIU), a sister firm of this newspaper, recently pinpointed the top emerging cities, based on forecasts for things like long-term growth in population and disposable income (see map). It found that a few inland cities like Chongqing and Chengdu are indeed attractive, but many excellent prospects remain in the east. Obscure but booming cities within reasonable distance of the coast, like Suqian and Xuzhou, are likely to do well, and lucrative niches remain even in well-established magnets such as Beijing, Shanghai, Guangzhou and Shenzhen.

    As the middle class expands, so it evolves. Some may grow tired of blingy offerings, but millions of others will try their first Western brand this year. “Every three years a new generation is created here,” explains Charles Hayes of Ideo, a consultancy. Even within cities, consumer groups are highly segmented. Donald Blair of Nike, an American sportswear giant, says his firm maps consumer behaviour here “by shopping district and even by street”, so it can customise offerings and outlets.
    A big winner has been China’s e-commerce, a market that is now larger than America’s. Forrester, another consulting firm, expects gross merchandise value in this sector to exceed $1 trillion by 2019. Outside the big cities bricks-and-mortar stores are thinner on the ground, so online shopping is becoming increasingly important. Even where shops are readily accessible, consumers often go “showrooming”, looking at goods in physical outlets but buying them more cheaply online. This is happening the world over, but in China the trend has been accentuated by the ubiquity of smartphones, the reliability of online-payment systems and the spread of same-day delivery services.
    How would you like your shirt?
    This poses a grave threat to old-fashioned retailers. Li & Fung, a supply-chain firm based in Hong Kong, pioneered global outsourcing two decades ago. Fung Retailing Limited, a related firm, has over 3,000 outlets, a third of them in China. Victor Fung, its honorary chairman, sees the era of mass production giving way to one of mass customisation. Markets are fragmenting and smartphones are empowering consumers to get “directly involved in what they buy, where it is made and how they buy it”. Zhao Xiande of CEIBS in Shanghai points to Red Collar, a firm that used simply to make and export garments. Now it lets customers the world over design their own shirts online and makes them to order. Another outfit, Home Koo, offers custom-built furniture online.
    All this e-commerce is producing some remarkable business-model innovations. Thanks to the convergence of mobile commerce and social media, observes Miles Young, chairman of Ogilvy & Mather, an advertising firm, China is the world’s epicentre of “social commerce”. Studies by BCG show that Chinese consumers are much more likely than American or European ones to interact with brands through social media.
    To try to keep up with all these changes, Mr Fung has kitted out a shopping mall in Shanghai with technologies from IBM that allow detailed tracking of shoppers on site and online. Known as the “Explorium”, it allows retailers to experiment with various multi-channel business models and promotions. Digital disruption challenges retailers everywhere, he says, but in his view China is the most promising place to look for answers.
    Chinese consumers are fast becoming the world’s most discriminating and knowledgeable. They are also quite brand licentious. The choice of top global brands there is much wider than in America, Europe or Japan. This has resulted in fierce competition, pushing firms to come up with ever more inventive offerings. Audi developed longer saloon cars to cater to wealthy Chinese with chauffeurs, which are now sold globally. Chinese consumers prefer pulpy juices, so Coca-Cola modified its juice formulations; Minute Maid Pulpy is now a billion-dollar global brand. Even Apple’s Mr Cook says his company takes Chinese tastes into account when it designs new products for the world.
    Mr Young believes that China is leading the world in bringing together the “internet of things” (which connects machines to each other) with the internet used by people. Firms such as Suning, an electronics retailer, Haier and Xiaomi are all connecting smart gadgets with consumers through WeChat and other social media. This seems to be happening more quickly in China than in the West.
    Are you being served?
    Much of this new economy is moving on from supplying goods to providing services. In most rich countries services make up at least three-quarters of GDP, but in China they account for only half. The rising middle class is demanding better services in everything from health care to finance to entertainment. Both foreign and local investors are rushing in to fill the gap.
    Two decades ago films made by Walt Disney, an American entertainment giant, were banned on the Chinese mainland, but now China is Disney’s most promising market. The company’s latest “Avengers” film earned over $200m in local theatres in its first two weeks. In May Disney opened its largest-ever retail store in Shanghai. And next year Shanghai Disney, a $5.5 billion theme park, will be ready to receive the crowds. Dalian Wanda, which made its fortune in property, is building a massive $8 billion film studio in Qingdao and will be spending over $30 billion on theme parks across China, confronting Disney head on.
    Kai-fu Lee of Innovation Works believes that service startups are capable of creating billion-dollar industries. He points to Helijia, a firm valued at $300m that provides pedicures in people’s homes. “They can train workers affordably; Chinese love getting pampered; and our urban density allows this…you can’t do this in Kansas.” His firm is funding firms delivering services ranging from haircuts to car maintenance.
    Jean Liu, president of Didi Kuaidi, thinks the sharing economy will allow scarce resources to be used more efficiently. Her ride-sharing firm counts both Tencent and Alibaba as investors. It offers everything from fancy cars and taxis to shuttle buses and car pools—or even someone on a bicycle to drive you home in your own car. It clocks up 6m rides a day, far outpacing Uber.
    Neusoft, based in Shenyang, a city in China’s gritty industrial north-east, was started in 1991 with just $3,000 by Liu Jiren, an erstwhile academic. It is now one of China’s biggest IT-services providers. Having created a computer operating system that quickly got ripped off, his firm nearly went under. That taught him the value of protecting intellectual property. When he was a visiting scholar at an American government laboratory, he noticed that academics worked closely with corporate researchers. That inspired him to invest heavily in R&D. Among many other things, Neusoft makes systems that allow medical records to be viewed on mobiles. It is also developing a shared-services business model for medical equipment that will allow users to pay by transaction.
    What helped Neusoft take off, says Mr Liu, was that there were no SOEs to block new software firms. “The Chinese state today is technologically sophisticated…but that was not the case at the start of the IT boom,” says Mr Liu. “We got lucky because the IT sector was so new, so driven by talent, that the government didn’t understand how it worked.”

    Qu'est-ce qu'une nation?

    "Một trong những khái niệm quan trọng được trình bày là khái niệm quốc gia. THDCĐN định nghĩa quốc gia như là -tôi xin nhắc lại nguyên văn- "một tình cảm, một không gian liên đới và một dự án tương lai chung" .

    đọc luận đề nổi tiếng mà sử gia Pháp Ernest Renan đọc tại đại học Sorbonne năm 1882 tại link tiếng Anh: ucparis.fr/files/9313/6539/9943/What_is_a_Nation.pdf