Hà Huy Khoái - Cộng thế nào

  • Bởi deholy
    01/09/2015
    1 phản hồi

    Hà Huy Khoái

    Hà Huy Khoái: Bàn đôi chút về việc cộng điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học. Chỉ là “đôi chút” thôi, vì tôi không phải là chuyên gia để có thể nói về vấn đề này một cách toàn diện. Tuy vậy cũng mong góp thêm lời bàn vào vấn đề xã hội đang quan tâm: nên cộng điểm ưu tiên hay không, và cộng thế nào. Một số ý trong bài này là tôi nhắc lại bài tôi đã viết rất lâu “Thi thế nào”, cũng trên trang “Học thế nào”

    I/ Kỳ thi Đại học

    Kỳ thi đại học nhằm tuyển chọn người có năng lực, đặc biệt là năng lực sáng tạo, để đào tạo lâu dài. Cách tốt nhất để phát hiện ra năng lực một người là phỏng vấn trực tiếp. Tuy nhiên, cách này không khả thi khi số người cần phỏng vấn là khoảng 1 triệu. Giải pháp bất đắc dĩ là có một kỳ thi, trong đó cùng nhau giải một số bài Toán, bài Lý, viết bài Văn,…

    Theo tôi thì “tư chất” của con người phân phối đều trong các vùng miền. Khó có thể nói người Hà Nội “nói chung” thông minh hơn người Hà Giang. Vậy nhưng chất lượng học sinh, và do đó kết quả thi, ở hai nơi hoàn toàn khác nhau. Chắc ai cũng thừa nhận lý do chủ yếu là điều kiện sống, điều kiện học hành. Để giải một bài toán, cần khoảng 5 khâu lý luận, thì một em ở Hà Nội đã được học 4 khâu, chỉ cần “sáng tạo” một khâu nữa là đủ. Ngược lại, một em ở miền núi chỉ mới được học 2 khâu, nếu sáng tạo thêm 2 khâu nữa, điểm vẫn thua em ờ Hà Nội, mà thực chất là kém khả năng sáng tạo hơn em học sinh miền núi .

    Để khắc phục tình trạng đó, chúng ta có chính sách “ưu tiên”. Vùng khó khăn được cộng điểm. Điều đó hoàn toàn hợp lý. Nếu nhìn lại quá khứ, chúng ta đã từng có Trường Bổ túc công nông dành cho con em nhiều gia đình khó khăn, thất học. Họ học ở đó chỉ vài ba năm là tốt nghiệp THPT, nhiều người được cử đi nước ngoài học tiếp đại học và nghiên cứu sinh. Trong số đó, rất nhiều người đã trở thành những nhà khoa học nổi tiếng, có nhiều đóng góp cho xã hội (tôi có quen hai người như vậy: giáo sư Phan Phải và giáo sư Nguyễn Thị Lê). Rõ ràng nhiều người có “tư chất” vượt trội, nhưng nếu cứ “thi thố” giải mấy bài toán mà họ chưa được học bao giờ thì tất nhiên không bao giờ có cơ hội học hành cao hơn.

    Vấn đề còn lại là: cộng thế nào?

    Trước đây, khi kỳ thì đại học tách riêng kỳ thi tốt nghiệp, với mức độ khó cao hơn, học sinh được khoảng 13 điểm là đỗ, thì việc cộng 2 điểm chảng hạn, là cộng thêm 15, 4% số điểm.

    Khi tiến hành “2 trong 1”, thực chất học sinh nếu chỉ cần tốt nghiệp thì được khoảng 12 điểm (3 môn), kết hợp điểm tổng kết năm là đủ. Để đỗ đại học thì cần khoảng 15-18 diểm. Như vậy, chỉ tranh nhau “suất đại học” trong khoảng 3 đến 6 điểm. Nếu vẫn cộng 2 điểm như trước thì tức là đã cộng thêm 2 trong tổng số 3-6 điểm, tức là cộng khoảng 33,3% đến 66, 6% số điểm.

    Có lẽ cần có một sự điều chỉnh cho hợp lý chăng? Chẳng hạn nếu định như trước kia, ưu tiên 15% số điểm thì chỉ cộng thêm từ 0,45 đến 0, 9 điểm là cùng.


    Thay đổi xét tuyển công bằng theo nghĩa: người có tư chất ngang nhau thì được tạo điều kiện học ngang nhau. Ảnh: Internet

    II/ Thay đổi cơ bản hơn cách xét tuyển

    Một khi học sinh ở vùng khó khăn có trình độ quá thấp so với “đề thi chung” rồi thì việc cộng điểm ít có ý nghĩa. Lại trở về cái “tiên đề” mà tôi rất tin là ”Nói chung tư chất được phân phối đều” để thử tìm một giải pháp thực sự công bằng. Công bằng theo nghĩa: người có tư chất ngang nhau thì được tạo điều kiện học ngang nhau. Nếu được quyết định, tôi sẽ đưa ra phương thức sau:

    Trong tổng số chỉ tiêu vào đại học, dành 50% để lấy theo số điểm, từ cao xuống thấp.

    50% còn lại được chia đều theo tỷ lệ học sinh các tỉnh. Ở mỗi tỉnh sẽ lấy điểm từ cao xuống thấp. Nếu tỉnh nào muốn bảo đám sự công bằng trong tỉnh đó do điều kiện vùng miền thì có thể lặp lại cách làm tương tự cho tỉnh mình.

    Làm như vậy các em giỏi ở các thành phố lớn không bị thiệt, mà bảo đảm công bằng xã hội hơn cách làm hiện nay.

    Nếu lo các em ở địa phương kém (rõ ràng là chỉ về trình độ tạm thời, chứ không phải về tư chất) thì có thể mở những lớp bồi dưỡng (dự bị) cho các em.

    Tất nhiên, nhưng con số phần trăm trong bài này còn phải cân nhắc cho thích hợp.

    Và mỗi phương pháp mới đều cần đi kèm những biện pháp mới để…chống tiêu cực. Nhưng đó không phải là đề tài bàn đến trong bài này.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    "Cách tốt nhất để phát hiện ra năng lực một người là phỏng vấn trực tiếp. Tuy nhiên, cách này không khả thi khi số người cần phỏng vấn là khoảng 1 triệu. "
    Tác giả viết như trên chứng tỏ không hiểu (không hề biết) về cách thi cử của chế độ cũ. Ta thì không làm được, nhưng "bọn thực dân phòng kiến" trước kia thì làm được từ lâu rồi. Thi cử dưới chế độ cũ thì ngay kỳ thi tốt nghiệp tiểu học (cấp 1) và trung học phổ thông (cấp 2) đã có hai kỹ thi, một là thi viết (escrit) hai là thi vấn đáp (oral) , từng thí sinh vào bốc đề thi rồi trình bầy trước giám khảo.
    Kỳ thi trung học phổ thông (cấp 2) dưới chế độ ta là kỳ thì cuối cùng kiểu thi này là kỳ thi năm 1956.
    Còn cái kỳ thi vừa tốt nghiệp THPT vào tuyển vào đại học năm nay thì nhộn nhạo chưa từng có vì NÓ CHẲNG GIỐNG AI.
    Thi cử kiểu gì mà sau đó thì nhà trường tuyển sinh như tuyển người làm, cứ vét cho đủ chỉ tiêu của nhà trường (để có kinh phí duy trì sự tồn tại của nhà trường, giải quyết công ăn việc làm cho thày, cô) chứ không tính đến khả năng, sở thích của người học. Giá như cô kỳ thi tuyển người làm mà tổ chức như kỳ thi vừa rồi thì tốt quá. Làm thế thì chống được nạn thất nghiệp đấy.
    Còn cộng điểm là thi hành chính sách ưu tiên, xét lý lịch chứ không xét khả năng, điều này thì có lợi cho con em có hoàn cảnh khó khăn. Kết quả có một vài người vượt trội, nhưng phần lớn những người học theo dạng ưu tiên mà vãn đỗ thì hậu quả chẳng ra làm sao, thiếu năng lực khi ra làm việc.
    Hồi còn Bộ trưởng Bộ các trường đại học và Trung học chuyên nghiệp (Bộ này này bị giải thể từ lâu) Tạ Quang Bửu, thì ông Bửu phản đối kiểu này và bị phê là thiếu tính giai cấp. Nhưng khảo sát những lớp người ra công tác theo kiểu đào tạo này thì thấy ý của Bộ trưởng Tạ Quang Bửu là đúng.
    Nêu học sinh không đủ tiêu chuẩn trhi cử vào các trường đại học thì một là năm sau thi lại, hai là nên vào học trường trung cấp hoặc trường công nhân thì tốt hơn.
    Kiểu cải cahs giáo dục của ta qua nhiều năm thì thấy lấy cái sai này thay cho cái sai khác, càng cải càng sai. Cái sai năm nay lộ rõ nhất. Thế nhưng khi chủ trương vừa ra thì hò nhau cho là đúng, ai vạch ra cái sai thì bị phê phán. Đến lúc kết quả thì mới tá hỏa là sai.