Tuấn Khanh - Một bài quốc ca giá bao nhiêu?

  • Bởi Admin
    29/08/2015
    4 phản hồi

    Nhạc sĩ Tuấn Khanh

    Câu chuyện đề nghị thu tiền tác quyền của bài Tiến quốc ca ở Việt Nam hiện nay, gợi lên không ít điều phải bàn, liên quan đến danh dự một quốc gia, cũng như của chính tác giả bài hát đó. Tuy chuyện ông Phó Đức Phương, giám đốc Trung bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC), nêu ra có vẻ rất lạ thường, như lại là cơ hội để công chúng được một dịp nhìn thấy mọi góc cạnh của ứng xử, của hiện trạng về bài quốc ca tại Việt Nam.


    Nhạc sĩ Văn Cao, tác giả bài Tiến Quân Ca.

    Có lẽ, trong lịch sử Việt Nam cho đến nay, chưa có bài hát nào được sử dụng nhiều bằng bài Tiến Quân Ca, bởi tính khách quan, đó là bài hát được Quốc hội của miền Bắc Việt Nam, năm 1946, lúc đó còn mang tên là Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, chọn là bài hát chủ đề giới thiệu một chính thể – một national anthem, mà cho tới nay chưa có sự thay đổi chính thức nào. Mặc dù sau khi Việt Nam không còn chiến tranh và chính thức đổi tên là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bài hát này vẫn được vang lên với tư cách là một bài quốc ca.

    Nếu tính thành tiền tác quyền, bằng giá của một ca khúc bình thường mà VCPMC vẫn thu hiện nay, tiền tác quyền của của riêng bài hát này (kể cả truy thu) của nhạc sĩ Văn Cao có thể lên đến hàng trăm tỉ đồng Việt Nam. Và nếu được như vậy, nhạc sĩ Văn Cao có thể đi vào lịch sử âm nhạc thế giới qua sự kiện 20 năm sau khi mất, vẫn làm ra những số tiền khổng lồ. Hãy thử tưởng tượng, nếu còn sống đến lúc này, có lẽ nhạc sĩ Văn Cao sẽ là một trong những nghệ sĩ – đại gia hàng đầu của Việt Nam.

    Tiếc thay lúc sinh thời, đời của ông không được một phần nho nhỏ nào như vậy. Nhạc sĩ Văn Cao (1923-1995) ra đi trong sự thanh bạch và nghèo khó. Tháng 2.1993, trong chuyến đi của tổng thống Pháp François Mitterrand đến Hà Nội, Việt Nam, ngôi nhà của nhạc sĩ Văn Cao bất ngờ được chọn là một trong những điểm ghé qua, bên cạnh danh sách các điểm đến là chiến trường Điện Biên Phủ xưa, Văn Miếu... Khi ấy, chỉ được biết trước một vài tiếng đồng hồ, nhà nhạc sĩ Văn Cao đã được vội vã tổ chức lại cho tươm tất hơn, cũng như phía chính phủ Việt Nam cũng bất ngờ cho biết sẽ lập khoản trợ cấp vài trăm đồng trong một thời gian, vì nhận ra ông đang có cuộc sống quá chật vật.

    Nhưng ngay lúc sinh thời, khi tác phẩm của mình được chọn làm quốc ca, nhạc sĩ Văn Cao lúc đó ắt hẳn cũng mang nhiều tâm trạng khó tả, không thể nào lên tiếng bất cứ điều gì được. Khó mà biết được ông lặng lẽ hay ông im lặng.

    Năm 1956, khi tham gia phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm của các trí thức hàng đầu Việt Nam lúc bấy giờ, nhạc sĩ Văn Cao đã phải đối đầu với nhiều đợt phủ nhận tác phẩm của ông. Năm 1958, chính phủ miền Bắc Việt Nam đã dự định dùng bài Bài ca cách mạng tiến quân của Đỗ Nhuận để thay cho Tiến Quân Ca, thế nhưng không hiểu sao, bài hát Tiến Quân Ca cứ in vào tâm trí người dân, không đổi được. Dù vẫn phải sử dụng, nhưng ít ai để ý là nhiều năm liền sau đó, đến tận năm 1980, chính sách dùng quốc thiều để thay cho các buổi hát quốc ca đã được áp dụng khắp nơi.

    Có lẽ vì hiến pháp mới, được công bố năm 1980 lại không thấy ghi chính thức chọn Tiến Quân Ca là quốc ca (chỉ ghi là thông qua), nên đến ngày 28/4 năm 1981, đã có hẳn một chương trình thi viết quốc ca mới do báo Nhân Dân đột ngột thông báo, kéo dài trong hai năm, với sự chấp thuận của ông cố tổng bí thư Lê Duẫn và hội đồng xét duyệt như các ông Trường Chinh, Xuân Thủy. Ngoài ra có có nhà thơ Cù Huy Cận, thứ trưởng Bộ Văn hoá Thông tin và nhạc sĩ Lưu Hữu Phước, chủ tịch Uỷ ban Văn hoá và Giáo dục của Quốc hội là chủ tịch và phó chủ tịch Ban Giám khảo. Theo thống kê, đã có gần 30.000 bài hát từ khắp nơi gửi về nhưng không có bài hát nào được chọn làm quốc ca mới. Đó cũng là một giai đoạn mệt mỏi nhạc sĩ Văn Cao, vì cái giá của một bài quốc ca mà ông đang đối diện, cũng lơ lững không khác nào lưỡi gươm của Damocles.

    Trãi qua những gập ghềnh ấy, thật lạ, không hiểu sao người dân vẫn chọn Tiến Quân Ca làm bài hát của mình. Mặc dù lời bài hát này, trong thời điểm hiện tại nghe đầy xương máu, nhưng trong lần nói chuyện lịch sử với ông Văn Cao, tổng thống Pháp François Mitterrand đã so sánh bài Tiến Quân Ca với La Marseillaise – những bài hát được chọn làm quốc ca, đã ghi lại hình ảnh đau thương lịch sử trong chiến tranh thế giới thứ hai và lòng ái quốc có thể đánh đổi bằng cái chết.

    Trong lịch sử của những người nghệ sĩ, Văn Cao cũng là một nghệ sĩ yêu nước đến mức sẳn sàng đánh đổi bằng cái chết của mình. Vì từ năm 1944, khi mới 21 tuổi, Văn Cao đã sẳn sàng dùng bàn tay nghệ thuật của mình để đặt vào cò súng, trở thành những ám sát viên lừng danh của Việt Minh của Hà Nội. Ông ám sát thành công Đỗ Đức Phin, một người làm việc cho Pháp tại Hải Phòng, và một lần khác (1945) là ám sát Cung Đình Vận ở Huế, nhưng lần này không thành công. Bài hát Tiến Quân ca cũng ông cũng nói rõ tâm tình của một thanh niên chứng kiến nạn đói và những khí thế cách mạng thời đó. Ông cũng là người hăng hái lên tiếng kêu gọi cải cách và xây dựng lại xã hội trong nhóm Nhân Văn – Giai Phẩm. Năm 2009, khi thời Việt Nam mở cửa đến, ông được phát hành tập thơ Lá, lạ thay trong đó là những dòng đọc mà nghe sao nghẹn ngào “Có lúc một mình một dao giữa rừng đêm không sợ hổ, có lúc ban ngày nghe lá rụng sao hoảng hốt, có lúc nước mắt không thể chảy ra ngoài được...” (bài viết năm 1963).

    Trả bao nhiêu cho đủ với những gì mà một nghệ sĩ lớn, một tác giả đã viết ra bằng tâm huyết của mình, được nhân dân chọn làm quốc ca từ mấy mươi năm nay? Mà trên thế giới, cũng ít có tác giả nào viết quốc ca lại đòi tiền, vì đó là danh dự và sứ mạng của một người được cuộc sống ban tặng. Nhưng cách nói của nhạc sĩ Phó Đức Phương thì lại nhắc cho mọi người nhớ rằng có rất nhiều cái chúng ta đã quên, thậm chí quên một cuộc đời đáng nhớ và kính trọng đã viết nên bài hát đó, mà mỗi ngày trên nước Việt Nam này luôn vang lên ồn ào trong sự vô tâm, vô tình, giả tạo. Chúng ta có nợ nhạc sĩ Văn Cao không?

    Cái nợ không nhỏ đó cũng thuộc về nhà nước hiện hành. Năm 2010, khi bà Nghiêm Thúy Băng gửi thư cho Quốc hội, hiến tặng ca khúc này cho chính phủ. Đã không ai trả lời. Thậm chí không ai hỏi han. Thật vô phúc cho người dân Việt Nam khi hôm nay có những người đại diện hời hợt và sợ trách nhiệm như vậy. Mãi đến khi có sự cố ồn ào xảy ra, thì mới có đại diện Bộ Văn Hóa mới cất tiếng trả lời suông là đã thấy thư hiến tặng. Cho đến nay, không hề có một thư trả lời hay quyết định tiếp nhận tử tế nào với Tiến Quân Ca. Mọi thứ vẫn đang treo lơ lững như định mệnh của chính người nghệ sĩ tài hoa này, suốt 30 năm, sau thời kỳ Nhân Văn – Giai Phẩm.

    Một năm sau khi nhạc sĩ Văn Cao mất, nhà nước Việt Nam trong khuynh hướng đổi mới, đã truy tặng cho ông huân chương Hồ Chí Minh về đóng góp của ông. Kể cả bài Tiến Quân Ca và huân chương ấy, giá tác quyền tưởng thưởng nên được ghi xuống, nên là bao nhiêu?

    Thật buồn cười khi rất nhiều quan chức, tỉnh thành lên các dự án xây văn miều, đền thờ, tượng đài ngoại quốc, vô danh... lên đến hàng ngàn tỉ, nhưng với con người thật – việc thật, thậm chí với bài hát mà họ vẫn mấp máy môi mỗi đẩu tuần theo bổn phận – thì có thể họ đã quên. Cho đến giờ phút này, Văn Cao vẫn là một nghệ sĩ lưu danh hậu thế của Việt Nam và là tác giả của quốc ca, mà chưa hề có một nhà tưởng niệm nào xứng đáng, ở nơi chốn sinh ra mình.

    Lòng biết ơn và thái độ trân trọng của một chính phủ đối với ông còn chưa đủ, thì nói gì thu được đủ tiền bàn quyền với bài quốc ca có số phận long đong ấy.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Tên tác giả viết:
    Ngày 17 tháng 8 năm 1945, ca khúc được hát trước quần chúng lần đầu tiên tại một cuộc mít-tinh của công chức Hà Nội bởi Ph. D., đây cũng là người đã buông lá cờ đỏ sao vàng của Việt Minh thay cho cờ của chính phủ Trần Trọng Kim và cướp loa phóng thanh hát Tiến quân ca, mà theo Văn Cao: "Con người trầm lặng ấy đã có sức hát hấp dẫn hàng vạn quần chúng ngày hôm đó

    Xem nhá, rõ nhá
    https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFn_qu%C3%A2n_ca

    Quả thật ai đó nói cái thứ nhạc khát máu được đưa lên làm quốc ca thì chỉ chứng tỏ cái não trạng ăn lông ở lỗ, vô học của phường đạo tặc mà thôi. Khi thi viết quốc ca có hơn 3000 bài dự thi thế mà vẫn chọn Tiến Quân ca thì nó cũng cho thấy cái tri thức của bọn tổ chức thi và bọn tham gia thi ngu và đểu như nhau.
    Tự băng đảng chọn quóc ca, rồi tự bày trò vùi dập tác giả rồi lại tự tổ chưc thi quốc ca rồi lại tự chọn nó, quần chúng nào được hỏi ý kiến đâu mà TK bảo quần chúng lựa chọn? Đó là sự lựa chọn dưới họng súng mà thôi.
    Số phận của Văn Cao và số phận bài quốc ca như thế đều là do đảng quyết , tranh cãi làm gì. Chỉ đáng thương cho những kẻ có mắt như mù , có tai như điếc, có mồm như câm không học được bài học " đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy". Đi chết đi cái thứ âm nhạc khát máu người !

    Mới đây, Hà Nội chọn hai con đường đẹp để đặt tên cho một nhà văn của chế độ là Nguyễn Đình Thi, và một nhạc sĩ được gọi là phản chiến, từng sinh đẻ, được giáo dục, nuôi dưỡng, trưởng thành và nổi tiếng của Miền Nam dưới chế độ VNCH.

    Ca tụng nhà văn Nguyễn Đình Thi, như đã nói, vốn là người của chế độ, đó là việc đương nhiên và không cần bàn.

    Nhưng ca tụng Trịnh Công Sơn, một nhạc sĩ của Sài Gòn trước 1975, sao nghe nó có vẻ vơ vào, gượng gạo, làm dáng "văn hoá, văn nghệ cách mạng" làm sao. Bở trước đó, khi chiến tranh đang tiếp dẫn, đã có lúc cách mạng định thịt Trịnh Công Sơn, nhưng có lẽ nhờ đám bạn nằm vùng và thiên cộng ở Miền Trung, Trịnh Công Sơn thoát chết để sau này, nhờ cái bùa của thủ tướng Võ Văn Kiệt, Trịnh Công Sơn "thoát hiểm cách mạng" để rồi, trong đống sự nghiệp văn hóa, văn nghệ XHCN, lổn ngổn những bài ca năm tấn, đêm qua em mơ gặp bác Hồ, cầm lê xốc tới, bác cùng chúng cháu hàng quân, đi đâu cũng nhớ về Hà Tĩnh v.v..., Đảng chợt nhận ra cái chống rỗng của mình. Thế là dù từng bị đảng lên kế hoạch thủ tiêu, mọt ôrịnh Công Sơn do nền "văn hóa đồi trụy Mỹ Ngụy" đào tạo, đảng ra sức đánh bóng "hành trình cách mạng" của Trịnh Công Sơn, chẳng thèm đếm xỉa hay có chút thẹn thùng nào với những ai biết rõ Trịng Công Sơn từ ngày chưa nổi tiếng, còn ở Sư Phạm Quy Nhơn, ngêu ngao một trong những bài hát đầu đời như Ướt Mi chẳng hạn.

    Là một nhạc sĩ trẻ tài hoa của Miền Nam Việt Nam dưới chính thể Cộng Hoà, Trịnh Công Sơn quen và là bạn của toàn những thứ dữ như Phó TT Nguyễn Cao Kỳ, tướng Nguyễn Văn Minh, đại tá Lưu Kim Cương cuả Không Quân. Anh ra vào Câu Lạc Bộ Không Quân Huỳnh Hữu Bạc trong Tân Sơn Nhất như đi chợ. Anh lúc hoãn dịch, lúc trốn lính, giấy tờ tùy thân nhiều lúc chẳng có giá trị gì, nhưng Trịnh Công Sơn vẫn phây phây. Anh được chế độ Cộng Hoà ở Miền Nam che chở, ôm ấp, cưu mang, yêu qúy. Và vốn là nghệ sĩ, Trịnh Công Sơn vui chơi với tất cà mọi người, trong đó có lớp bạn Huế thiên tả, thân Cộng hoặc nằm nùng của anh. Và rồi giờ đây, anh bỗng "thành người cách mạng", được đảng Cộng Sản và chế độ XHCN ca tụng đến trời xanh, đứng ngang hàng cả với nhà văn công thần của đảng là Nguyễn Đình Thi.

    Điều đó cũng được thôi, nếu chế độ đừng dở khắm, dở thối lôi Văn Cao, tác giả bài Quốc Ca của đảng và chế độ vào cái vụ không giống quốc gia nào trên thế giới, càng không giống ai trong cái đám trần tục hát xướng mua vui cho đời.

    Văn Cao, chẳng những là một nhạc sĩ lớn được cả nước yêu thích, còn là một người suốt đời theo đảng, theo caáh mạng. "Công lớn như trời biển" vì chỉ một bài Tiến Quân Ca không thôi, ông đã giúp đảng và Bác Hồ và đảng CSVNcủa baá có sức "thuyết phục" để đẩy nhân dân cả Miền Bắc lẫn cả Miền Nam "thề phanh thây, uống máu quân thù, tiến mau ra sa trường, tiến lên, cùng tiến lên..." để mang lại quyền và lợi cho đảng hôm nay. Thế mà, đảng đối xử với công thần của mình như đối với thằng ăn mày, hành lên, chửi xuống. Trong lúc ấy, đảng ngồi vững trên miếng đỉnh chung cũng do phần lớn công thần Văn Cao cống hiến, đảng lại giả vờ quên và ca tụng cái thằng còn chưa đẻ khi Văn Cao đã dâng đảng nào là Tiến Quân Ca, nào là Tiếng Hát Sông Lô v.v.. Cao điểm nhất là đảng đã chớp Tiến Quân Ca của ông để làm Quốc Ca cho cái chế độ đuợc đảng gọi là huy hoàng của "thời đại Hồ Chí Minh", còn nhân dân từ Bác vô Nam, thường gọi là "Thời đại đồ đểu".

    Mà nếu suy nghĩ cho cùng trong "dư án văn minh" Hát Quốc Ca phải trả tiền, đem so với những ca tụng và lấy Trịnh Công Sơn ra đăt tên đường: Đảng Cộng Sản Việt Nam thật là đểu. Một thứ đểu rẻ tiền vì thằng ngu nhất nbó cũng thấy là Đảng đểu cáng vô cùng.

    Trong các bài viết ồn ào quanh chuyện thu tiền Tiến Quân Ca, có lẽ chỉ bài này là sâu sắc nhất. Tác giả Tuấn Khanh vẽ lại nét chấm phá cũa một đời người biến đổi từ một sát thủ máu lạnh thành một người viết ca khúc lừng danh rồi là một người bất đồng chính kiến khá nổi tiếng. Nếu ông đừng viết nhạc, đừng viết văn thì có lẻ đời ông không khổ thế. Cứ ám sát thật nhiều các đồng bào ông thì chắc con đường công danh rộng mở thênh thang, chưa biết chừng đã là đại tướng, là bộ trưởng , là thành viên bộ chính trị từ rất lâu. Và rồi các con ông giờ đây đã là thái tử, đại gia, đâu cần tính việc thu tiền bản quyền cho nó mệt người.
    Nhiều người cứ hỏi tại sao trong Tiến Quân Ca đầy máu và xác người... Chỉ là ông viết nó sau khi mới vừa chỉa súng vào lưng người khác bấm cò. Tuy vậy cũng đừng nói vì ác nghiệp nên hậu vận không tốt. Trong cuộc chiến giành quyền cai trị, khối đứa ác hơn ông nhiều nhưng hậu vận lại huy hoàng khôn tả. Chả biết đâu mà mò!