Hải Châu - Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan: “Việt Nam là mô hình kỳ lạ nhất thế giới: Nước… không chịu phát triển!”

  • Bởi Sapphire
    10/08/2015
    6 phản hồi

    Hải Châu

    Đó là lời “nói đùa” mà rất đau của các chuyên gia Ngân hàng Thế giới được chuyên gia kinh tế cao cấp Phạm Chi Lan thuật lại với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong cả nước về Đà Nẵng dự hội nghị.

    Không cạnh tranh được trong ASEAN thì nói gì đến cạnh tranh với Mỹ, EU

    Tiếp tục bài nói chuyện “Cơ hội và thách thức với doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa trong hội nhập quốc tế” tại hội nghị kết nối các DN nhỏ và vừa toàn quốc do Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam tổ chức chiều 8/8 ở Đà Nẵng (Infonet đã đưa tin), chuyên gia kinh tế cao cấp Phạm Chi Lan nêu rõ, nhìn vào các FTA mà Việt Nam đã ký kết cho thấy tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của nước ta với các đối tác chiếm tỉ lệ rất lớn và sắp tới sẽ tiếp tục tăng trưởng hơn nữa.


    Hàng trăm doanh nghiệp nhỏ và vừa trong cả nước tham dự hội nghị kết nối do Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tổ chức tại Đà Nẵng ngày 8/8 (Ảnh: HC)

    Tuy nhiên, nếu nhìn vào bước đường hội nhập thì có thể thấy điều rất đáng lo là năng lực cạnh tranh của Việt Nam cho đến nay vẫn còn thua xa các nước ASEAN 6. Đã 20 năm tham gia ASEAN nhưng Việt Nam vẫn còn nằm trong nhóm 4 nước lạc hậu hơn của ASEAN (gồm Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar).

    “Do vậy, năm 2014, Thủ tướng đã đưa ra những cố gắng để cải thiện môi trường kinh doanh một cách cơ bản cho DN, và sau đó quyết định lấy năm 2015 là “Năm Doanh nghiệp”. Trên tinh thần đó, nhiều nơi cũng quyết định lấy năm nay là năm của DN. Quốc hội, Ban Kinh tế TƯ cũng coi năm nay là năm tập trung để cải thiện cho DN. Cải thiện môi trường kinh doanh chính là để nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam!” – Bà Phạm Chi Lan nói.

    Theo bà, Thủ tướng quyết định lấy chuẩn của các nước ASEAN làm chuẩn cho năng lực cạnh tranh của Việt Nam. Năm 2014, Thủ tướng chủ trương Việt Nam phải cải thiện các chỉ số của Ngân hàng Thế giới về môi trường kinh doanh sao cho ngang bằng với ASEAN 6. Năm nay thì Thủ tướng đưa ra tiêu chuẩn ở mức cao hơn là đến năm 2015, Việt Nam phải cạnh tranh được với ASEAN 4 (4 nước tiên tiến nhất trong ASEAN).

    “Tham gia hội nhập với rất nhiều nước lớn nhưng ASEAN phải là nơi đầu tiên mà Việt Nam có thể cạnh tranh được. Không cạnh tranh được trong ASEAN thì phải nói thẳng là với các đối tác lớn hơn như Hoa Kỳ, EU có khả năng cạnh tranh cao hơn rất nhiều thì Việt Nam sẽ vô cùng khó khăn!” – Chuyên gia Phạm Chi Lan nhấn mạnh.

    Để có 1 đồng lợi nhuận phải mất… 1,02 đồng “bôi trơn”!

    Bà Phạm Chi Lan còn nêu rõ, không chỉ xếp hạng về môi trường kinh doanh mà xếp hạng về thể chế của Việt Nam hiện nay cũng khá thấp. Đặc biệt, trong xếp hạng về thể chế thì Việt Nam xếp ở mức rất kém trong các chỉ số về chi phí ngoài pháp luật, chi phí “bôi trơn” so với nhiều nước khác.

    “Một điều tra cho thấy, ở Việt Nam, trung bình cứ 1 đồng lợi nhuận thì DN phải mất 1,02 đồng cho “bôi trơn”. Có nghĩa, nếu tham nhũng ở nước ta giảm đi 50% thì đã làm tăng được 50% lợi nhuận của DN rồi. Đây là một trong những điều giải thích tại sao DN Việt Nam cứ nhỏ mãi. TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam từng nhận xét DN Việt Nam hiện nay có xu hướng… li ti hóa, tức là nhỏ đi so với trước!” – chuyên gia Phạm Chi Lan cho hay.

    Dẫn số liệu điều tra của Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam cho thấy, so với 10 năm trước đây thì quy mô của DN Việt Nam hiện chỉ còn bằng một nửa, chuyên gia Phạm Chi Lan bức xúc đặt câu hỏi. “Đáng lẽ sau 10 năm, quy mô của DN Việt Nam phải lớn lên chứ tại sao lại nhỏ đi?”.

    Rồi bà trả lời: “Một trong những nguyên nhân chính là tham nhũng đã lấy mất lớn hơn so với lợi nhuận của DN. Bị lấy mất lợi nhuận rồi thì DN còn gì để tái đầu tư, để mở rộng được? Và DN sẽ co lại vì họ làm được 1 nhưng có những ông khác không làm gì cả mà tước đoạt của họ hơn 1 thì tội gì họ làm nữa”.


    Chuyên gia kinh tế cao cấp Phạm Chi Lan phát biểu tại hội nghị (Ảnh: HC)

    Theo chuyên gia Phạm Chi Lan, trong các nước tham gia TPP thì Việt Nam xếp ở hàng thấp nhất về trình độ công nghệ dù đây là yếu tố mà ai cũng biết là vô cùng quan trọng đối với năng lực cạnh tranh. Đây là vấn đề thuộc về tầm quốc gia và phải được Nhà nước ưu tiên quan tâm chứ không hoàn toàn thuộc trách nhiệm của DN.

    “Hệ thống chính sách của chúng ta nói rất nhiều, rất hay về đổi mới công nghệ nhưng trên thực tế, rất nhiều DN cho biết họ không thể tiếp cận được với những chính sách khuyến khích của Nhà nước. Chỉ ai tự có năng lực thì mới tự đổi mới công nghệ được thôi chứ còn họ “quên” đi tất cả những cái của Nhà nước, bởi vì chi phí để nhận được ưu đãi có khi lại còn lớn hơn cả mức được ưu đãi. Đó là điều rất đau gây cản trở cho sự phát triển công nghệ của chúng ta!” – chuyên gia Phạm Chi Lan bức xúc nói.

    Mô hình kỳ lạ nhất thế giới: Nước... không chịu phát triển?!

    Bà Phạm Chi Lan nêu rõ, Nhà nước phải cố gắng rất nhiều để đàm phán và ký kết các FTA, trong đó phải có những nhượng bộ để các đối tác mở cửa thị trường cho mình. Nhưng trên thực tế, đến thời điểm này tận dụng được tốt nhất FTA đã ký chỉ là với Hàn Quốc. Theo đó, hơn 73% chứng nhận xuất khẩu sang Hàn Quốc là được hưởng ưu đãi. Nhưng đi sâu vào 73% này thì lại thấy đa phần DN được hưởng ưu đãi lại là DN Hàn Quốc chứ không phải Việt Nam.

    “Điều đó cho thấy DN Việt Nam chưa tận dụng được những ưu thế từ FTA. Chúng tôi đang đề xuất Bộ Công thương xem lại chính cách thức của Bộ trong việc cung cấp các ưu đãi hoặc phổ biến như thế nào mà để DN Việt Nam tiếp cận được ưu đãi thấp như thế? Nếu DN không biết hoặc quá khó để tiếp cận được thì là thành phí hoài công sức của các vị ấy đi đàm phán. Đây cũng là sự lãng phí rất lớn!” – Bà Phạm Chi Lan nói.

    Theo chuyên gia này, khó khăn đối với DN Việt Nam gần như là chuyện muôn thuở. 5 – 7 năm nay, Diễn đàn Kinh tế thế giới tiến hành điều tra thì đều cho ra sơ đồ tương tự nhau về khó khăn của DN Việt Nam chứ không thay đổi bao nhiêu. Bà nói thẳng là cảm thấy rất đau khi các chuyên gia Diễn đàn Kinh tế thế giới hỏi: Tại sao Việt Nam kỳ lạ thế, những điều này nói hoài mà không sửa được, không thay đổi được?

    “Một số chuyên gia WB còn nói đùa Việt Nam có lẽ là mô hình kỳ lạ nhất thế giới. Trên thế giới chia ra gồm nước phát triển, nước đang phát triển, nước chậm phát triển nhưng Việt Nam có lẽ là mô hình đặc biệt nhất. Đó là nước… không chịu phát triển! Đầu tư nhiều đến thế, ODA nhiều đến thế (20 năm qua lượng ODA đổ vào Việt Nam lên tới gần 90 tỉ USD) nhưng đến bây giờ vẫn không phát triển được thì chỉ có thể là… không chịu phát triển!” – chuyên gia Phạm Chi Lan nói một cách khá chua chát.

    Theo bà, khi tham gia các FTA thì không phải chỉ cạnh tranh ở tầm DN mà cạnh tranh ở tầm nhà nước cũng vô cùng quan trọng. Nhà nước Việt Nam cũng phải cạnh tranh với Nhà nước của các nước khác về thể chế, môi trường kinh doanh, năng lực điều hành nền kinh tế vĩ mô… Mặc dù khi tham gia các FTA thế hệ mới, đặc biệt là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) đòi hỏi cao hơn, khắc nghiệt hơn nhưng chính điều này sẽ giúp Việt Nam nâng tầm mình lên.

    “Nói thật, chơi mà cứ cạnh tranh loanh quanh trong cái ao của ASEAN thì không đủ. Chúng ta phải cố gắng để vươn ra biển lớn, chấp nhận sóng gió lớn hơn thì mới có thể vượt lên được. Trong điều kiện môi trường kinh doanh của chúng ta chưa thuận lợi, khi có các hiệp định mới này, chắc chắn Nhà nước sẽ phải thay đổi nhiều về hệ thống luật pháp, chính sách trong nước cho phù hợp với các cam kết. Và từ đó đổi mới kinh tế sang hệ thống kinh tế thị trường đầy đủ sẽ giúp cho môi trường kinh doanh tại Việt Nam tốt hơn, bình đẳng hơn!” – Chuyên gia Phạm Chi Lan nhấn mạnh.

    Chủ đề: Kinh tế

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    Trích dẫn:
    Theo chuyên gia này, khó khăn đối với DN Việt Nam gần như là chuyện muôn thuở. 5 – 7 năm nay, Diễn đàn Kinh tế thế giới tiến hành điều tra thì đều cho ra sơ đồ tương tự nhau về khó khăn của DN Việt Nam chứ không thay đổi bao nhiêu. Bà nói thẳng là cảm thấy rất đau khi các chuyên gia Diễn đàn Kinh tế thế giới hỏi: Tại sao Việt Nam kỳ lạ thế, những điều này nói hoài mà không sửa được, không thay đổi được?

    Có cả khối chuyện khác cũng "nói hoài mà không sửa được", khiến cho các chuyên gia trong lĩnh vực khác cũng cảm thấy đau như bà Phạm Chi Lan.

    Phương thuốc cho vấn đề này là đa nguyên: cần có một ê-kíp khác lên làm việc theo cách khác. Chuyện đó ở các nước khác là điều tự nhiên, nhưng ở chế độ QUÂN CHỦ tại Việt Nam thời nay thì đảng cộng sản chỉ muốn muôn năm trường trị và ngày đêm canh cánh sợ bị "soán ngôi".

    "...trung bình cứ 1 đồng lợi nhuận thì DN phải mất 1,02 đồng cho “bôi trơn”.
    Vậy thì kinh tế đi dật lùi chứ phát triển gì? Mà chúng nó đâu cần biết đi tới hay đi lui, chỉ cần tiền vào túi là xong. Bây giờ cứ thử nhìn coi: từ thằng quan nhỏ tới thằng quan to có thằng nào không có nhà cửa dinh thự "hoành tráng" không? Có thằng nào không có xe hơi không? Lợi tức hằng năm của chúng mỗi thằng là bao nhiêu? Cần gì là kinh tế gia, ai cũng nhìn thấy. Đất nước.... không chịu phát triển (chữ nghĩa thiệt là khéo chọn) , thế mà chúng cứ tự hào là hi sinh vì dân vì nước !!

    Với chiêu bài "ổn định chính trị để phát triển KT", ĐCSVN thực sự đã thành công trong việc ru ngủ dân chúng thoả mãn với tình hình KT nói riêng và tình hình chung của đất nước nói chung. Giới quan lại liên kết với các nhóm lợi ích KT làm giàu cho bản thân bất kể tình hình đất nước, lấy làm hãnh diện vì mình giàu là "đại gia". Trong khi đó giới cựu chiến binh công thần có khả năng xoay chuyển tình thế thì lại chỉ lo mất tiền hưu. Thành ra họ phê phán rất mạnh mẽ trên các bàn nhậu, lúc trà dư tửu hậu nhưng lại im như thóc, thậm chí còn "tuyệt tối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, tuyệt đối trung thành với Đảng", ... khi họp chi bộ.

    Ngoài ra chính sách trưng thu đền bù đất đai cực kì bất công đã tạo nên hố ngăn cách giàu nghèo ngày càng lớn giữa thành thị và nông thôn cũng như giữa giới quan lại và hai giai cấp CN và ND mà ĐCSVN vẫn còn đang rêu rao là đội tiền phong đại diện cho quyền lợi của họ. Đất đai là sở hữu toàn dân nhưng chỉ một số người là có lợi từ đất đai đắt đỏ tại các thành phố lớn chứ người dân ở nông thôn các vùng xâu, vùng xa vẫn còn khổ, vẫn cái nhà được làm từ cách đây mấy chục năm.

    Với tình hình này tôi cho rằng VN sẽ ngày càng tụt hậu so với TQ và các nước thành viên cũ của ASEAN và sẽ bị rơi vào cái bẫy "thu nhập trung bình (thấp)", trừ phi VN một lần nữa bị dồn vào thế "đổi mới hay là chết" như thời 1986-1991.

    Việt nam vẫn "phát triển" đấy chứ?! Có điều trong khi WB & người bình thường quan niệm "phát triển" là "dân giàu nước mạnh", thì nhà cầm quyền & đảng cộng sản Hồ chí Minh quan niệm "phát triển" là "đảng viên giàu, đảng mạnh".

    ****
    Cái chuyện "phú quý giật lùi" dưới ách cai trị cộng sản Hồ chí Minh tội ác là điều mọi người đều thấy rõ. Thấy rõ ngay từ ngày quốc hận 30-4-1975 khi VNCH bị quân cộng sản VNDCH vong bản ngoại lai tay sai giặc Tàu chiếm đóng, phục vụ giặc Tàu xâm luọc VN,

    là điều mọi người dân miền bắc đều thấy rõ ngay từ ngày 10-10-1954 khi Hồ chí Minh-Lê Chiêu Thống đệ nhị theo gót chân "cố vấn Trung quốc vỹ đại" vào Hà nội dựng nên nhà nước cộng sản VNDCCH độc tài toàn trị tàn ác,

    là điều mọi người đều thấy rõ ngay từ ngày 20-7-1954 khi nước Việt nam bị bọn cộng sản Việt Nam Dân chủ Cộng hoà & trí thức cộng sản Lao động Tàu đẻ hàng đầu Pham Văn Đồng chuyên gia ký văn tự bán nước, cùng với giặc Tàu Mao Trạch Đông & Chu Ân Lai chia cắt VN tại vỹ tuyến 17, đặt miền bắc VN vào cuộc đô hộ mới của giặc Tàu, làm công cụ, đầu cầu cho giặc Tàu xâm lược Việt nam

    Bây giờ bà "chuyên gia kinh tế cao cấp" Phạm Chi Lan mới biết à ?

    ****

    Đôi khi cũng cần rạch ròi một chút. "Viêt nam" như đuọc nêu trong bài chủ là Việt nam cộng sản, Việt nam dưới ách cai trị cộng sản, không phải là Việt nam của VIệt Nam tự do

    Từ cùng một xuất phát điểm với VNDCCH cộng sản, vừa ra khỏi cuộc chiến tranh Đong Dương 1, chỉ trong vòng 6 năm sau khi bị Trung cộng chiếm mất một nửa miền bắc từ 1954, bên cạnh môt nền giáo dục tử tế, ViệtNam Cộng Hoà đã có một nền kinh tế với GDP/đầu người gấp 3 VNDCCH cộng sản, gấp 2 Thái lan, hơn hẳn Hàn quốc,

    [cũng nên biết rằng Thái Lan, Hàn quốc lúc đó, luôn luôn hoàn toàn thah bình yên tĩnh dồn sức vào xây dựng & phát triển, không như VNCH xây dụng phát triển đất nước trong hoàn cảnh bị quân cộng phỉ Hồ chí Minh & Lê Duẩn bắc việt phục vụ Trung cộng xâm lược Việt nam, xâm nhập VNCH phá hoại tài sản công & tư, khủng bố giết tróc người dân VNCH, khủng bố giết tróc ký giả, giáo sư, sinh viên VNCH, khủng bố giết tróc các công chức VNCH có thành tích tốt đẹp trong điều hành & xây dựng trung ương & địa phương]

    Rõ ràng, những điều nói trên cho thấy vấn đề là "chế độ chính trị"! Những điều nói trên cho thấycho thấy người VN, người miền bắc cũng như người miền nam, chẳng phải ngu dốt gì, hoặc có ngu dốt thì cũng ngu dốt như nhau, vẫn thừa sức để xây dựng phát triển đất nước trở nên giàu mạnh không thua kém gì lân bang,

    chỉ có điều trong số mấy chục triệu dân lại có một số quá ngu, đi theo tên tội phạm phản quốc Hồ chí Minh rước ngoại bang & giặc Tàu vào Việt nam, dựa vào thế lực ngoại bang & giặc Tàu, kẻ thù truyền kiếp của dân tộc, khủng bố nhân dân, áp đặt ách cai trị cộng sản tội ác lên đất nước dân tộc VN, khiến VN ngày nay nên nỗi này, bên bờ vực nội thuộc giặc Tàu, càng ngày càng tụt hậu, thua kém lân bang càng ngày càng xa về mọi phương diện, chính trị, kinh tế, giáo dục, văn hoá, đạo đức,

    lãnh thổ quốc gia, từ khi có ách cai trị cộng sản Hồ chí Minh, càng ngày càng bị thu hẹp, bị cộng sản Hồ chí Minh và con cháu & đồ đệ noi gương nhau, noi gương Hồ chí Minh bán nứoc cứu đảng & cứu bác Hồ, cắt xẻ dâng cho giặc Tàu hòng mong đuợc giặc Tàu chống lưng đỡ đầu cho đuọc lâu dài làm đầu nậu trấn lột nhân dân đất nước Việt nam, đàn áp trí thức, giam cầm tuổi trẻ, bóc lột dân nghèo, ăn cắp quốc khố, mãi quốc cầu vinh mà "phát triển" đảng & "phát triển" túi tiền đảng viên

    Bác TS nói đúng đó. Bà CHI LAN này là cháu PHẠM QUỲNH, đảng viên lâu năm, gia đình có công với cách mạng nên không dám nói thẳng, nói thật mà chỉ mượn lời WB thôi. Ai chả biết cái vấn nạn không chịu phát triển ấy xuất phát từ đâu. Từ sự ngu dốt, hợm hĩnh, kiêu ngạo của ' BÊN THẮNG CUỘC" đánh thắng 2 đế quốc to, của các đỉnh cao trí tuệ 'lùn' mở mồm ra là chê tư bản giãy chết với thế lực thù địch phản động quấy phá. Nước 4000 năm vẫn trẻ con là vậy

    Bà Phạm chi Lan là chuyên gia kinh tế nên nhìn về kinh tế. Nhưng vấn nạn từ năng lực cạnh tranh của doanh nhân tới môi trường kinh doanh của quốc gia không thể cải thiện nếu không có giải pháp chính trị. Tại sao tôi nói vậy?

    Chính trị và kinh tế không thể tách bạch như hai thực thể riêng lẻ. Ví dụ giài quyết năng lực cạnh tranh sao được khi NN vẫn chủ trương làm kinh tế phi thị trường, ưu tiên cho doanh nghiệp quốc doanh và không công nhận quyền tư hữu đất đai? Nâng cao năng suất công nhân sao được khi các đại học vẩn dành 1/4 số giờ nhồi nhét chủ nghĩa Mác, kinh tế Mác, lịch sử đảng thay vì kiến thức chuyên ngành để rồi những kỹ sư ra trường mà Intel tuyển mộ lại phải gửi qua Thái hấp lò? Giải quyết nạn đòi mại lộ hay bôi trơn giài sao được nếu không cho dân cái quyền bầu hay truất phế bọn lãnh đạo vô lại, kém tài?

    Cho nên nền kinh tế không chịu phát triển chính là vì cơ chế chính trị xơ cứng không cho phép. Phải canh cải cái gốc, ngọn mới xinh tươi, thưa Bà Lan.