Bùi Phú Châu - Giáo dục công dân hay giáo dục pháp luật?

  • Bởi CM
    23/07/2015
    0 phản hồi

    Bùi Phú Châu


    Sách giáo dục công dân

    Câu chuyện thứ nhất:

    Suốt quãng đời đi học của mình, tôi và bạn bè không ít lần đánh lộn trong trường. Đánh một ai đấy hoặc bị một ai đấy bắt nạt. Và phản ứng cũng dần dần thay đổi mức độ theo từng cấp học.

    Tiểu học bị đánh: Tao sẽ về gọi bố tao đến đánh lại mày.

    Trung học cơ sở bị đánh: Tao sẽ gọi bọn lớp tao, anh tao, chặn đường đánh lại mày.

    Trung học phổ thông: Tao sẽ gọi hội của thằng X, trong trường hoặc ngoài trường, hội đầu gấu đấy sẽ đánh mày.

    Câu chuyện thứ hai:

    Thỉnh thoảng tôi đọc đâu đấy trên báo mạng, một vài em học sinh nam, quan hệ tình dục với người yêu, em nữ kia hoàn toàn tự nguyện, nhưng thế cũng đủ để em nam phải ra tòa. Khi ra tòa, câu trả lời hoàn toàn là không biết, tưởng rằng tự nguyện thì không phải là hiếp dâm. Một thời gian sau, trên mạng lan truyền cho nhau cái bảng để phòng thân, bao gồm tuổi của mình, tuổi của bạn gái và nếu quan hệ thì có phải là hiếp dâm hay không. Như một cách phòng thân dễ nhớ, dễ thuộc.

    Giấc mơ của tôi.

    Hai câu chuyện trên đều diễn ra trong trường học, đều có thể chỉ ra điểm chung: suốt thời gian ngồi trên ghế nhà trường, chẳng ai dạy gì cho chúng ta về pháp luật (ngoài những buổi tập trung ngoài sân trường nghe giảng về luật an toàn giao thông buồn ngủ và nóng điên người.)

    Chúng ta có một giấc mơ suốt bao nhiêu năm, rằng: Việt Nam sẽ có nhà nước Pháp quyền, một xã hội thượng tôn pháp luật, nơi mà mọi chuẩn mực hành vi đều dựa trên pháp luật và mọi cá nhân đều được bảo vệ bằng quyền hạn vô biên của pháp luật. Nhưng chúng ta quên mất chuyện phải giáo dục cho các em học sinh về pháp luật ngay từ trên ghế nhà trường.

    Tôi cũng có giấc mơ của mình, rằng một thế hệ tương lai khác thế hệ của tôi. Khi con tôi bị bạn cùng lớp đánh, nó sẽ không nghĩ đến chuyện gọi tôi ra đe nẹt cậu bé kia. Con tôi có thể nói với cậu bạn kia rằng: quyền đối với cơ thể tao là bất khả xâm phạm, pháp luật sẽ trừng trị mày. Hoặc tốt nhất, những cậu bé trước khi nghĩ đến chuyện đánh một ai đấy, cả trong trường và khi ra cuộc đời đều phải biết rằng quyền nhân thân kia trong pháp luật là bất khả xâm phạm, phải biết lo sợ rằng mình sẽ bị pháp luật trừng trị. Và xa hơn, mỗi học sinh khi biết quyền của mình bị xâm phạm, có thể tự tin mà đứng dậy phản kháng, đừng làm những học sinh ngoan kiểu những con cừu, xếp hàng lên liếm ghế cô giáo một cách tự nhiên “như cừu” trong một câu chuyện xảy ra đã lâu nhưng khó quên.

    Gần gũi hơn, tôi mong không bao giờ phải nhìn những khuôn mặt ngây thơ, đứng trước tòa vì tội hiếp dâm trẻ em. Vì một lý do đơn giản là “không biết”. Phải dạy cho các em nam và cả các em nữ, đừng để vì tình yêu mà đưa người yêu mình vào tù, mà hủy hoại cả cuộc đời của nhau.

    Môn Giáo dục công dân?

    Không có chỗ cho những thứ màu mè, với bản thân, môn học này chẳng giúp ích gì cho tôi trong suốt cuộc đời. Chúng tôi học về yêu thương bố mẹ, ông bà, cao lên một chút học về tình bạn, tình yêu, thậm chí lên cấp ba môn này còn có phần dạy về Kinh tế chính trị học Marx – Lenin.

    Thử đặt ngược lại câu hỏi: nếu không học môn này chúng tôi có yêu thương bố mẹ, ông bà không? không học môn này thì chúng tôi có biết xao động trước một bạn gái xinh xắn cùng lớp không? Hay thậm chí, chúng tôi cũng không cần biết đến giờ lao động cơ bản, quan hệ tiền hàng một cách sơ sài theo kiểu đấy để làm gì.

    Trong khi, công dân, với ý nghĩa của từ này là con người đặt trong mối quan hệ với nhà nước. Nói cách khác, công dân có nghĩa là con người được bao bọc bởi pháp luật. Và mỉa mai làm sao, cái môn học dạy chúng tôi làm sao để trở thành “công dân” lại chả dạy gì chúng tôi về những kiến thức cần thiết cơ bản nhất về công dân hết.

    Giáo dục công dân, đừng vô bổ.

    Tôi không muốn nói những điều cao xa. Đơn giản là tùy theo lứa tuổi, nhận thức mà dạy cho học sinh những kiến thức cơ bản về pháp luật, để giáo dục công dân là bộ môn giáo dục nên thứ gọi là công dân thật sự.

    Tiểu học: đây là thời điểm nhận thức còn sơ sài nhất nhưng là thời điểm tạo nên những hệ ý thức vững bền nhất cho cả cuộc đời. Hãy dạy các em về quyền con người cơ bản. Dạy rằng các em có quyền sống, quyền về cơ thể, danh dự, có quyền tự do, có quyền được phát biểu ý kiến và pháp luật bảo vệ tất cả các em về những quyền này.

    Trung học cơ sở: đây là thời điểm các em bắt đầu có thay đổi về sinh lý và nhận thức. Quyền sở hữu, quyền kinh doanh đã đến lúc được nhắc đến. Các loại tội phạm cơ bản như trộm cắp tài sản, cố ý gây thương tích, giết người, hiếp dâm phải bắt đầu hình thành nhận thức trong các em.

    Trung học phổ thông: đã đến lúc dạy cho em về các quyền chính trị cơ bản, bộ máy nhà nước, quyền bầu cử, quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, các loại tội phạm tham ô, lợi dụng chức vụ quyền hạn cũng cần được nhắc đến trước khi các em bước vào cuộc đời.

    Và cuối cùng, tôi tin rằng, pháp luật không phải là thứ gì kinh viện, không phải là hàng chồng sách trong thư viện, không phải là những ngôn từ bóng bẩy để cho các luật sư cãi nhau trong một phiên tòa. Pháp luật là kiến thức phổ thông mà mọi người trong xã hội đều phải được học tập. Nếu muốn có những thứ xa hơn, long lanh kiểu như nhà nước Pháp quyền hay xã hội thượng tôn pháp luật.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi