Tranh chấp Biển Đông: 5 lập luận của Philippines

  • Bởi CM
    16/07/2015
    8 phản hồi

    Nguyễn Hoài An (dịch)

    Hiện tại, phiên tòa xét xử tranh chấp lợi ích hàng hải giữa Philippines và Trung Quốc do Tòa Trọng Tài Thường Trực của Liên Hiệp Quốc tổ chức vẫn đang diễn ra tại Hague, Hà Lan. Luật Khoa tạp chí đã tổng hợp thông tin về vụ kiện từ góc nhìn của Trung Quốc, cũng như cách mà pháp luật quốc tế, cụ thể hơn ở đây là Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (“UNCLOS”) ghi nhận về phiên tòa này. Trong bài viết dưới đây, Luật Khoa tạp chí xin giới thiệu 5 luận điểm cơ sở của Philippines trong vụ kiện này.

    1. “Chủ quyền lịch sử” của Trung Quốc

    Luận điểm: “Trung Quốc không có quyền tuyên bố và áp đặt cái mà quốc gia này gọi là “chủ quyền lịch sử” đối với các vùng nội thủy, lãnh hải và thềm lục địa vượt khỏi giới hạn chủ quyền của mình theo Công ước”.

    Giải thích: Trung Quốc cho rằng Biển Đông (hay còn gọi là Biển Hoa Nam hoặc Biển Tây Philippines) thuộc quyền sở hữu của mình từ hàng trăm năm nay. Đây là lý do tại sao đất nước này tuyên bố mình có chủ quyền lịch sử đối với khu vực tranh chấp.

    Tuy nhiên, thẩm phán cấp cao Antonio Carpio của Tòa án Tối cao Philippines cho rằng “ngay cả khi điều này đúng”, những chủ quyền lịch sử này không liên quan đến vùng biển tranh chấp theo UNCLOS. Theo giải thích của thẩm phán Carpio, UNCLOS “đã loại trừ toàn bộ vấn đề chủ quyền lịch sử của các quốc gia”. Thay vào đó, Công ước này cho mỗi quốc gia ven biển một vùng đặc quyền kinh tế được xác lập từ những yếu tố hàng hải phù hợp.

    2. Đường 9 đoạn của Trung Quốc

    Luận điểm: “Đường chín đoạn của Trung Quốc không dựa trên bất cứ cơ sở nào chiếu theo luật pháp quốc tế vì nó ngầm xác định giới hạn của tuyên bố về “chủ quyền lịch sử” của Trung Quốc.

    Giải thích: Đường chín đoạn là đường ranh giới hàng hải mà Trung Quốc dùng để tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông. Phía Trung Quốc viện lý đường này dựa trên “chủ quyền lịch sử” của mình.

    Tuy nhiên, Philippines khẳng định đường 9 đoạn này không có cơ sở pháp lý theo UNCLOS. Công ước của Liên Hợp Quốc công nhận vùng đặc quyền kinh tế, chứ không phải đường 9 đoạn.


    Bãi cạn Scarborough

    3. Bãi đá ngầm hay đảo?

    Luận điểm: “Nhiều yếu tố hàng hải mà Trung Quốc lấy đó làm cơ sở để khẳng định các tuyên bố chủ quyền của mình trên Biển Đông không phải là đảo có thể tạo ra vùng đặc quyền kinh tế. Một số đơn thuần chỉ là những “bãi đá ngầm” theo như quy định trong khoản 121, đoạn 3; một số khác lại là đất ngập nước khi thủy triều lên; thậm chí một số khác nữa là phần đất ngập nước vĩnh viễn. Do đó, không có yếu tố nào có khả năng tạo ra quyền lợi hàng hải vượt quá 12 hải lý, và một số càng không tạo ra bất kỳ quyền hàng hải nào theo UNCLOS. Những hoạt động cải tạo trên diện rộng gần đây của Trung Quốc không thể thay đổi một cách hợp pháp đặc trưng tự nhiên và tính chất ban đầu của những yếu tố hàng hải này.”

    Giải thích: Theo UNCLOS, các đảo dân sinh có thể tạo ra vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hải lý, còn bãi đá ngầm thì không thể.

    Trung Quốc cố gắng mô tả một số yếu tố trên Biển Đông là đảo, và cho rằng những “hòn đảo” này sẽ thiết lập vùng đặc quyền kinh tế. Để chứng minh cho sự phi lý này, có thể lấy ví dụ Panatag, vốn chỉ là một bãi đá ngầm (thuộc bãi Scarborough) dù Trung Quốc cố gắng tuyên bố đây là một hòn đảo.

    Bắc Kinh cũng luôn cho rằng những “hòn đảo” này sẽ xác lập vùng đặc quyền kinh tế cho Trung Quốc, chồng lấn với vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Philippines gặp vướng mắc ở chỗ, năm 2006 Trung Quốc tuyên bố, đất nước này “không chấp nhận” thẩm quyền bắt buộc của tòa trọng tài UNCLOS đối với tranh chấp liên quan đến vùng đặc quyền kinh tế chồng lấn. Bản thân quy định của UNCLOS cũng cho phép những bảo lưu tương tự này.

    Đây cũng là một phần lý do Trung Quốc cho rằng, Tòa án Trọng tài Hague không có thẩm quyền tiếp nhận vụ việc tranh chấp của Philippines – bởi nó liên quan đến vùng đặc quyền kinh tế đang chồng lấp.

    “Tranh chấp hàng hải giữa Philippines và Trung Quốc rút gọn lại xoay quanh vấn đề liệu vùng đặc quyền kinh tế của Philippines và Trung Quốc trên Biển Đông có chồng lấn hay không”, thẩm phán cấp cao Carpio nhận định.

    Tuy nhiên, thẩm phán Carpio cũng giải thích rõ rằng “Trung Quốc không có vùng đặc quyền kinh tế chồng lấn với vùng đặc quyền kinh tế của Philippines ở khu vực bãi cạn Scarborough”. Ông cũng tin rằng tòa án quốc tế sẽ đương nhiên “từ chối trao cho Itu Aba” một vùng đặc quyền kinh tế tương ứng, cho dù nó là đảo lớn nhất trong quần đảo Trường Sa.

    Ngoài ra, phía Philippines cũng nhấn mạnh, các hoạt động cải tạo của Trung Quốc không “làm thay đổi một cách hợp pháp” những vùng, bãi đá ngầm này thành đảo.

    4. Vi phạm luật biển

    Luận điểm: “Trung Quốc đã vi phạm Công ước khi can thiệp vào việc thực thi chủ quyền tài phán của Philippines”.

    Giải thích: Trung Quốc đã và đang ngăn cấm ngư dân Philippines đánh bắt cá tại Biển Đông, trong khi theo UNCLOS, Philippines được độc quyền khai thác thủy hải sản trong vùng đặc quyền kinh tế của mình cho dù vùng biển đang có tranh chấp.

    5. Tổn thất môi trường

    Luận điểm: “Trung Quốc đã phá hoại một cách không thể phục hồi môi trường biển của khu vực, vi phạm nghiêm trọng quy định UNCLOS, mà cụ thể là việc phá hủy hoàn toàn một số rặng san hô tại Biển Đông, bao gồm cả những khu vực nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, tiến hành các hình thức khai thác tận diệt thủy hải sản và đánh bắt các loài thủy sản quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng”.

    Giải thích: Trung Quốc đang bành trướng việc xây dựng các đảo nhân tạo trên Biển Đông. Theo phía Philippines, các hoạt động bồi lấp cải tạo cưỡng bức của Trung Quốc đã vùi lấp hơn 311 hecta rặng san hô, gấp 7 lần diện tích của Tòa Thánh Vatican. Điều này gây tổn thất kinh tế vào khoảng 106 triệu đô-la. Philippines đồng thời cũng cáo buộc Trung Quốc tạo điều kiện cho ngư dân nước này đánh bắt thủy hải sản trái phép.

    Có thể thấy, các luận điểm của Philippines chủ yếu xoay quanh chủ quyền đánh bắt cá, cũng như chủ quyền khai thác các nguồn tài nguyên khác trên Biển Đông. Các quyền này dựa trên Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Phía Philippines hy vọng, phiên tòa giải quyết tranh chấp tại Hague sẽ đưa đến một giải pháp lâu dài cho cuộc tranh chấp trên Biển Đông.

    Về phần mình, Trung Quốc từ chối trả lời các vấn đề mà Philippines nêu ra. Thay vào đó, đất nước này ra Thông cáo lập trường, bác bỏ các tuyên bố của Philippines, phủ nhận thẩm quyền xét xử của tòa án UNCLOS.

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    8 phản hồi

    " Ke thu cua ke thu la ban ". Gio day VN chi co mot su lua chon: Neu VN con coi My la ke thu 'y thuc he' thi hay coi TQ la ban - Con neu nhu VN nhan ro TQ la ke thu truyen kiep cua dan toc thi dut khoat phai lam ban, la dong minh thuc long voi My ( nhu Philippines ). Dung ao tuong trong cho vao Nga nua. Nuoc Nga gio day khac nao mot dang mafia cao cap dau, Putin chiem doat Crime cua Ukrain thi co khac gi nhung dieu ma Tap Can Binh dang lam voi Viet Nam?

    Phi vs Ba Tau viết:
    Men chao ban lexicon. Truoc khi tra loi cau hoi cua ban, xin phep hoi lai mot cau : BN co tin rang co hien tuong nguoi Viet khi de, coi thuong nguoi Phi khong? . Neu ban noi " Co " thi toi khong phai tra loi ban nua. Con neu nhu ban noi " Khong ", thi luc do ...tinh sau. OK?

    Tôi viết cái còm bên dưới vì tôi cũng nghe khá nhiều người Việt chê bai người Phi như trong còm bác đã viết. Hì hì, tôi cũng muốn nghe họ lập luận để xem thế nào. Hy vọng những người-Việt-hơn-người-Phi ấy không vin vào cớ là tại họ có lai máu Tầu, hay là tại nhờ thấm nhuần văn hoá Khổng nho :)

    Men chao ban lexicon. Truoc khi tra loi cau hoi cua ban, xin phep hoi lai mot cau : BN co tin rang co hien tuong nguoi Viet khi de, coi thuong nguoi Phi khong? . Neu ban noi " Co " thi toi khong phai tra loi ban nua. Con neu nhu ban noi " Khong ", thi luc do ...tinh sau. OK?

    Trích: "Nhieu nguoi Viet nghi rang nguoi Phi thap kem hon minh"

    Người Việt nào nghĩ là người Phi thấp kém hơn mình đâu làm ơn lên tiếng thử coi?

    Phi khong ngay tho nghi rang neu minh thang thi TQ se phai rut lui ngay. Muc dich cua Phi la chung minh TQ sai, de tu do neu co va cham thi TQ phai hoan toan chiu trach nhiem, hau qua, dong thoi cung lay dieu do lam von de khi nao khe thi uynh tay doi voi TQ de doi lai nhung gi bi TQ cuop. Do la y nghia lon nhat cua viec kien tung.

    Nhieu nguoi Viet nghi rang nguoi Phi thap kem hon minh, nhung su that thi ho hon nguoi Viet nhieu lam.

    Philippines khong "anh hung" kieu Viet Nam, nhung Philippines dung cam hon han Viet Nam.

    Lập luận 5 điểm cơ bản của Philippin đưa ra rất vững chắc, nó dựa trên cơ sở Luật biển 1982 và các chứng cứ, văn bản pháp lý của lịch sử hàng hải đã tồn tại trên biển Đông hàng trăm năm nay. VN là nước bị T.Q xâm chiếm nhiều biển đảo hơn so với Philippine,Malaysia..mà tại sao Chính phủ VN không kiện T.Q ra Tòa quốc tế như Philipin?. Điều khó hiểu này, rồi đây yêu cầu Chính phủ VN phải giải trình công khai trước QH và Nhân dân cả nước . Thái độ rụt rè phản ứng yếu ớt, hành động chậm chạp của Chính phủ VN như là mặc nhiên thừa nhận tuyên bố bản đồ 9 đoạn là chủ quyền của T.Q , đã tạo thế "hợp pháp" cho T.Q càng lấn tới. Hậu quả là T.Q đã hoàn thành " vùi lấp hơn 311 hecta rặng san hô, gấp 7 lần diện tích của Tòa Thánh Vatican ", trong đó phần lớn nằm trên vùng chủ quyền của VN.???!!!

    Nói vắn tắt và rõ ràng hơn, Phi đã nêu ra 5 điểm chính:

    1/ Trung Quốc không được phép thực hiện "quyền dựa trên lịch sử ";

    2/bản đồ chín đoạn của Trung Quốc không có cơ sở pháp lý quốc tế;

    3/theo luật quốc tế, vùng đặc quyền kinh tế EEZ chỉ áp dụng đối với đảo thiên nhiên và do đó không áp dụng đối với tuyên bố về địa lý của Trung Quốc;

    4/Trung Quốc đã vi phạm chủ quyền quốc gia và thẩm quyền tài phán của Phi;

    5/ Trung Quốc đã vi phạm công ước quốc tế về luật biển UNCLOS vì làm hư hại môi trường biển của khu vực.

    Www.YouTube.com

    . The New Philippines
    . Philippines No.1 in ...
    . The Philippines: A Newly Industrialized Country
    . Future Philippines
    . 2009-2012 Run Highlights Esteros Before/After
    . Makati
    . Palawan
    . New NAIA Airport!