Nguyễn Hưng Quốc - Hạn chế của Trung Quốc: quyền lực mềm

  • Bởi Sapphire
    16/07/2015
    6 phản hồi

    Nguyễn Hưng Quốc


    Người ta dự tính sẽ có khoảng 1.000 Viện Khổng Tử vào năm 2020.

    Để trở thành một siêu cường, hay chỉ để có thế giá trên trường quốc tế, một quốc gia cần phải có song song hai thứ quyền lực: quyền lực cứng (hard power) và quyền lực mềm (soft power).

    Quyền lực cứng chủ yếu dựa trên kinh tế và quân sự, quyền lực mềm chủ yếu dựa trên văn hoá và ngoại giao. Quyền lực cứng nhắm đến việc chinh phục người khác bằng sức mạnh, sự cưỡng bức và trừng phạt; quyền lực mềm chinh phục người khác bằng sự thuyết phục và cảm hoá. Quyền lực cứng đánh vào bao tử và sinh mệnh của người khác nhằm tạo nên những thuộc hạ hoặc chư hầu; quyền lực mềm đánh vào tâm lý nhằm tạo nên những đồng minh và những người bạn. Quyền lực cứng làm cho người khác khiếp sợ; quyền lực mềm làm cho người khác cảm mến và quy phục.

    Không ai có thể hoài nghi, trong mấy thập niên vừa qua, Trung Quốc đã tạo nên được một thứ quyền lực cứng rất ngoạn mục. Kinh tế họ phát triển rất nhanh, hiện nay đã là một nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới, và theo sự tiên đoán của một số học giả, trong vài thập niên tới, có thể qua mặt Mỹ để trở thành một nền kinh tế lớn nhất thế giới. Cũng trong mấy thập niên vừa qua, Trung Quốc đổ rất nhiều tiền cho quốc phòng. Hiện nay, họ có một đội quân đông nhất trên thế giới với những vũ khí và thiết bị quân sự tuy chất lượng chưa thật cao nhưng số lượng thì thật lớn có thể thách thức bất cứ một quốc gia nào khác, trừ Mỹ. Về cả quân sự lẫn kinh tế, Trung Quốc hiện đang là một cường quốc trong khu vực có lẽ hơn hẳn Nhật Bản và Ấn Độ.

    Sở hữu một thứ quyền lực cứng lớn lao như vậy, Trung Quốc dần dần ngắm nghía đến việc tạo dựng quyền lực mềm. Từ năm 2007, dưới thời Hồ Cẩm Đào, Trung Quốc bắt đầu nói đến quyền lực mềm. Nhưng người cổ vũ cho quyền lực mềm mạnh mẽ nhất là Tập Cận Bình. Năm 2011, khi chuẩn bị lên cầm quyền, Tập Cận Bình tuyên bố một trong những mục tiêu lớn nhất của Trung Quốc là trở thành một “siêu cường quốc văn hoá xã hội chủ nghĩa” (socialist cultural superpower); năm 2014, ông nhấn mạnh lại rõ ràng hơn:

    “Chúng ta phải gia tăng quyền lực mềm của Trung Quốc, đưa ra một tự sự thật đẹp về Trung Quốc và gửi những thông điệp hay hơn về Trung Quốc cho cả thế giới”. Theo sự ước tính của nhiều học giả, số tiền Trung Quốc bỏ ra cho việc tuyên truyền đối ngoại là khoảng 10 tỉ Mỹ kim mỗi năm, gấp mấy chục lần ngân sách của Mỹ (khoảng 666 triệu Mỹ kim/năm).

    Hai trong những trung tâm của chiến lược xây dựng quyền lực mềm của Trung Quốc là gia tăng viện trợ cho các nước và phát triển các Viện Khổng Tử trên khắp thế giới. Viện trợ Trung Quốc đổ ra nhiều nhất là cho các quốc gia châu Phi và châu Mỹ La Tinh. Còn Viện Khổng Tử thì được dựng khắp nơi, hiện nay cứ khoảng bốn ngày thì có một Viện mới ra đời. Người ta dự tính sẽ có khoảng 1000 Viện Khổng Tử vào năm 2020, tức trong năm năm tới.

    Nhưng các việc viện trợ và phát triển các Viện Khổng Tử ấy có tác dụng thế nào trong việc củng cố quyền lực mềm của Trung Quốc? Hầu hết các học giả đều cho các thành quả mà Trung Quốc gặt hái được không nhiều. Có. Nhưng không nhiều. Kết quả các cuộc thăm dò dư luận được thực hiện ở Bắc Mỹ, Âu châu, Ấn Độ và Nhật Bản đều cho thấy cách dân chúng nhìn Trung Quốc vẫn đầy tiêu cực. Chỉ ở châu Mỹ La Tinh và châu Phi là dân chúng còn tương đối có thiện cảm với Trung Quốc. Tuy nhiên, ở đây lại có hai yếu tố cần lưu ý: Một là chỉ tương đối thôi; hai là các quốc gia ấy đều nghèo yếu, và đặc biệt, xa xôi quá, đứng về phương diện quân sự, họ không có ảnh hưởng gì trong chiến lược toàn cầu của Trung Quốc. Các Viện Khổng Tử mới được mọc lên rất nhanh, nhưng gần đây số lượng những Viện Khổng Tử bị đóng cửa hoặc bị phê phán cũng tăng nhanh không kém. Số còn lại đều bị dân chúng cũng như chính quyền địa phương nhìn một cách đầy nghi ngờ và e ngại.

    Tất cả những điều này có thể được thấy rất rõ từ kinh nghiệm của Việt Nam: Mặc dù được sự hỗ trợ của chính phủ Việt Nam qua những khẩu hiệu “4 tốt” và “16 chữ vàng”, dân chúng Việt Nam nói chung vẫn rất ghét Trung Quốc. Cảm giác thù ghét ấy trầm trọng đến độ Đại tướng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Bộ quốc phòng, phải lấy làm “lo lắng”.

    Có thể nói, so với số tiền khổng lồ họ bỏ ra, Trung Quốc đã thất bại trong việc củng cố quyền lực mềm của họ.

    Tại sao?

    Trong bài “The Limits of Chinese Soft Power”, giáo sư Joseph S. Nye, cha đẻ của thuật ngữ “quyền lực mềm”, cho có hai lý do chính làm hạn chế các nỗ lực tuyên truyền của Trung Quốc.

    Thứ nhất là do chủ nghĩa dân tộc của Trung Quốc. Giới cầm quyền Trung Quốc hay nói đến việc xây dựng “giấc mơ Trung Quốc”, nhưng với các quốc gia láng giềng của Trung Quốc, nội dung chính của giấc mơ ấy là bành trướng, là xâm lược. Điều này được thấy rõ nhất ở các quốc gia có tranh chấp lãnh thổ và lãnh hải với Trung Quốc như Nhật Bản, Philippines, Malaysia, Brunei và Việt Nam. Ngay cả những quốc gia trước vốn ít nhiều thân thiện với Trung Quốc như Indonesia, Singapore, Miến Điện và Thái Lan cũng dần dần đâm ra lo sợ và e dè trước Trung Quốc. Nam Triều Tiên và Nhật Bản thì nhìn Trung Quốc một cách đầy cảnh giác. Có thể nói Trung Quốc đang mua bạn ở xa (tận châu Phi và châu Mỹ La Tinh) nhưng lại mất gần hết các láng giềng gần.

    Hạn chế thứ hai của Trung Quốc là bản thân họ là một quốc gia độc tài. Theo Joseph S. Nye, quyền lực mềm được xây dựng từ ba nguồn chính: văn hoá, các giá trị chính trị và chính sách ngoại giao. Văn hoá Trung Quốc vốn rất lâu đời và rất rực rỡ, cách ngoại giao của họ cũng khá khéo léo, nhưng những giá trị chính trị của họ thì quá tồi tệ, có tác dụng ngược với văn hoá cổ truyền mà họ muốn biểu dương. Hơn nữa, một quyền lực mềm chỉ được phát triển một cách hiệu quả dựa trên các cá nhân, các tổ chức phi chính phủ và các xã hội dân sự. Ở Trung Quốc thì khác. Tất cả đều qua tay của nhà nước. Mà bàn tay của nhà nước Trung Quốc lại đầy máu và nước mắt của nhân dân nước họ. Guồng máy tuyên truyền của Trung Quốc dù được tài trợ nhiều tiền đến mấy cũng không che giấu được các sự thật ấy. Thực tế độc tài và chà đạp nhân quyền của Trung Quốc khiến các cuộc vận động tuyên truyền của họ tan thành mây khói. Hình ảnh Olympic ở Bắc Kinh năm 2008 cũng như hình ảnh Thượng Hải Expo năm 2009 bị lu mờ ngay tức khắc trước việc chính phủ bắt giam nhà bất đồng chính kiến Lưu Hiểu Ba và sau đó, Ngải Vị Vị. Trên thế giới ngày nay, nhắc đến Trung Quốc, người ta nhớ ngay đến vụ đàn áp thanh niên sinh viên ở Thiên An Môn cũng như cuộc xâm lược và sau đó, trấn áp người dân Tây Tạng..

    Với sự thất bại trong việc xây dựng quyền lực mềm, Trung Quốc hiện nay là một cường quốc không có đồng minh, hoặc nếu có, cũng rất đỗi hoạ hoằn. Riêng ở châu Á, ngoài Bắc Triều Tiên, hầu như họ chỉ mới mua chuộc được Campuchia.

    Một cường quốc như thế không thể nói được là mạnh.

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    NGU DÂN, DÂN NGU viết:
    Chuyên "ra" thượng hạng của VOA - Nguyễn Hưng Quốc: bla bla bla "Quyền lực cứng chủ yếu dựa trên kinh tế và quân sự, quyền lực mềm chủ yếu dựa trên văn hoá và ngoại giao" bla bla bla "Hai trong những trung tâm của chiến lược xây dựng quyền lực mềm của Trung Quốc là gia tăng viện trợ cho các nước và phát triển các Viện Khổng Tử trên khắp thế giới. Viện trợ Trung Quốc đổ ra nhiều nhất là cho các quốc gia châu Phi và châu Mỹ La Tinh" bla bla bla

    Phép thử dân trí: nếu viện trợ không phải là kinh tế thì là gì? Và nếu là kinh tế thì là "cứng" hay "mềm" ?

    Khổ quá, ngu cũng là cái tội, viện trợ nhưng chỉ là vũ khí nó có phải là kinh tế không? có đem đạn bỏ vào miệng được không? đạn thì nó phải CỨNG lắm, ngu mà nhai chỉ có gẫy răng, hết ăn, hết sống vì cái tội ngu.

    NGU DÂN, DÂN NGU =Ấy Mới Chết Cha Tôi Chứ viết:
    Chuyên "ra" thượng hạng của VOA - Nguyễn Hưng Quốc: bla bla bla "Quyền lực cứng chủ yếu dựa trên kinh tế và quân sự, quyền lực mềm chủ yếu dựa trên văn hoá và ngoại giao" bla bla bla "Hai trong những trung tâm của chiến lược xây dựng quyền lực mềm của Trung Quốc là gia tăng viện trợ cho các nước và phát triển các Viện Khổng Tử trên khắp thế giới. Viện trợ Trung Quốc đổ ra nhiều nhất là cho các quốc gia châu Phi và châu Mỹ La Tinh" bla bla bla
    Phép thử dân trí: nếu viện trợ không phải là kinh tế thì là gì? Và nếu là kinh tế thì là "cứng" hay "mềm" ?

    Hề hề, lâu lâu mới thấy cái anh chàng chuyên bôi bác NHQ này vạch lá chỉ ra đúng con sâu róm: theo định nghĩa QLM mà ông Quốc đã xài thì viện trợ là quyền lực cứng.
    Trong mục phản biện ở DL có hai cái anh chàng hơi ngồ ngộ: một anh thì dùng nhiều nick nghe kêu lộp cộp, hay mỉa mai Việt kiều + những còm sĩ khác và thích kể chuyện cười (chuyện cười vô duyên), còn anh kia hễ thấy bóng dáng NHQ ở đâu là nhào vô phải vạch cho ra bằng được lỗi lầm dịch sai tiếng Anh-Việt hay là lỗi lý luận (nhưng lần này bắt quả tang được NHQ nêu thi dụ không không nhất quán với định nghĩa). Ông Quốc nhớ dò lại bài viết nhé, little brother is watching you, hee hee hee!

    Tôi đọc bài "Chuyến đi Mỹ của TBT..." và viết còm gửi đi, nhưng màn hình hiện lên chữ "không có trang này. Tôi không hiểu vì sao, tôi đành còm vào trang này để gửi. Tôi còn gặp hiện tượng tôi đang còm thì thì máy tự động chuyển sang bài khác. Có kẻ theo dõi chăng?
    Còm như sau:
    HOAN HÔ CỤ TRỌNG VÀ PHÁI ĐOÀN TA ĐI MỸ TRỞ VỀ!

    Tôi muốn hô thật to lên như thế. Tôi mừng lắm. Ngồi trong phòng cùng mấy người bạn mà tôi quên mất, cứ tưởng có một mình mình thôi. Tôi mừng đến điên dại, dưng dưng nước mắt. Mừng hơn cả Nguyễn Ái Quốc đọc luận cương của Lê nin khi ở bên Pháp, tôi hô to:
    "CON ĐƯỜNG CỨU NƯỚC CỦA TA ĐÂY RỒI! Ơrơka."
    Hút điếu thuốc là để trấn tĩnh. Tôi nhớ lại câu chuyện sau: Hồi còn chiến tranh, tôi vào Huế và được nghe người dân kể câu chuyện có ông cha đạo có tư tưởng chống Pháp và bị người Pháp nghi ngờ, Có người dân ta bảo với Pháp rằng "Ông ấy là người theo đạo Thiên chúa."
    Tên mật thám Pháp nói ngay: "Nhưng ông ấy là người Việt Nam."
    Nay có người bảo rằng cụ Trọng theo CS, tôi cũng bắt chước người Pháp bảo rằng: "Nhưng cụ vẫn là người Việt Nam."
    Trước kia cụ Hồ đọc thơ:
    "Quan san muôn dăm một nhà
    Bốn phương vô sản đều là anh em."
    Mạn phép cụ Hồ, mượn ý của cụ, tôi sửa thành:
    Năm châu bốn biển một nhà
    Việt Nam và Mỹ muốn là bạn thân
    Trước sai nay đã hợp quần
    Để hai dân tộc xích gần lại nhau
    Quên đi mọi nỗi đớn đau
    Đời nay lợi ít đời sau lợi nhiều.

    NGU DÂN, DÂN NGU

    Chuyên "ra" thượng hạng của VOA - Nguyễn Hưng Quốc: bla bla bla "Quyền lực cứng chủ yếu dựa trên kinh tế và quân sự, quyền lực mềm chủ yếu dựa trên văn hoá và ngoại giao" bla bla bla "Hai trong những trung tâm của chiến lược xây dựng quyền lực mềm của Trung Quốc là gia tăng viện trợ cho các nước và phát triển các Viện Khổng Tử trên khắp thế giới. Viện trợ Trung Quốc đổ ra nhiều nhất là cho các quốc gia châu Phi và châu Mỹ La Tinh" bla bla bla

    Phép thử dân trí: nếu viện trợ không phải là kinh tế thì là gì? Và nếu là kinh tế thì là "cứng" hay "mềm" ?

    Chế độ chính trị của T.Q hiện đại gần như là phiên bản của thời Tần thủy Hoàng. Chế độ tàn bạo, phản văn hóa, vô nhân đạo đó là sự điếm nhục của lịch sử Trung hoa, làm cho ngay người dân T.Q kinh sợ . Vì vậy dù T.Q ngày nay có bỏ nhiều tỉ Dola để cố công tạo dựng quyền lực mềm hay cứng , cũng chỉ lừa bịp được 1 số nước yếu, lạc hậu trong thời gian ngắn mà thôi. Thế giới , nhân loại kinh tởm sự thâm độc, tàn bạo của dòng máu Đại hán tộc , nhất là đại bộ phận nhân dân VN, trực tiếp bị các triều đại T.Q đô hộ , nô dịch và đang tiếp tục tham vọng đó trên biển Đông. Với xu hướng bành trướng trắng trợn, ngạo ngược của T.Q hiện nay, sẽ đến lúc T.Q trở nước Đức quốc xã thế kỷ 21. Nhân dân thế giới có thể phải lần nữa đoàn kết , liên minh sức mạnh để tiêu diệt bầy quỷ Sa tan khát máu đến từ T.Q .

    Trung quốc sẽ không có quyền lực mềm ít nhất trong ba bốn thế kỷ kế tiếp. Tại sao tôi nói vậy? Vì thể chế chính trị tôn trọng tự do của dân và bình đẳng mọi người không phải sản sinh từ không khí và có thể xây dựng trong vài năm. Phương Tây đã chật vật hàng thế kỷ mới có Cách mạng Anh, Hoa kỳ và Pháp. Họ trải qua thời kỳ Ánh sáng khi mà con người dựa vào lý trí chứ không phải niềm tin tôn giáo hay phong tục để hành xử trong đời. Cũng trong thời kỳ này những triết gia như John Locke hay Róusseau chủ trương quyền tự do cá nhân và sự đồng thuận qua khế ước xã hội giữa người cai trị và dân bị trị đã ảnh hưởng lên lối tổ chức chính quyền của các nước dân chủ tự do.

    Người Tàu học kỹ thuật và cách làm ăn Tây phương. Nhưng óc vẫn rặc Tàu. Xem Tôn Dật Tiên với Tam dân chủ nghĩa thất bại thế nào vào đầu thế kỷ trước thì có thể hiểu tại sao Phong trào Thiên An môn bị dập tắt dễ dàng hay chuyện Ai cập, Lybia sao lại rối loạn khi vừa thoát ách bạo chúa.

    Gỗ tốt đến từ cây trưởng thành chậm và lâu năm. Tàu chưa chắc thuộc giống này vì văn hoá tự mãn với thành tựu quá khứ của mình. Cho nên sức mạnh mềm TQ có thể chỉ là hoang tưởng.