Nguyễn Đại - Đa nguyên: Bản chất khách quan của thế giới

  • Bởi Admin
    07/07/2015
    17 phản hồi

    Nguyễn Đại, cộng tác viên Dân Luận


    Nhà bác học Albert Einstein.

    1. Nếu ai hỏi Einstein “phòng thí nghiệm của ông ở đâu?” thì ông sẽ lấy ra cây bút và tờ giấy và trả lời “Đây”. Có nghĩa là các lý thuyết của ông đều do tư biện mà ra. Và nói chung, các “thuyết” như thuyết tương đối, thuyết nhật tâm… đầu tiên hình thành đều là do tư biện. Từ các thuyết này, chỉ những hiện tượng vật lý nào được tiến hành thí nghiệm làm sáng tỏ, chúng mới có thể trở thành những định luật. Có 2 câu hỏi được đặt ra:

    - Như vậy, khi các “thuyết” chưa được thí nghiệm, thì ai có quyền cho rằng chúng đúng hay sai?

    - Với khoa học tự nhiên thì còn có thể làm thí nghiệm, chứ làm sao có thể thí nghiệm (trên con người) với các thuyết khoa học xã hội?

    2. Đã có một thời gian dài, người ta đặt câu hỏi “ánh sáng là sóng hay là hạt?” Hai bên tranh luận cho tới khi Einstein tuyên bố “ánh sáng vừa là sóng vừa là hạt”. Tiếp theo, người ta phát hiện ra không chỉ photon, mà tất cả các hạt vi mô (dưới mức nguyên tử) đều có tính nhị nguyên. Ở trong thế giới lượng tử này, các hạt (thật ra phải dùng từ “các đối tượng lượng tử” - bởi vì chúng không hẳn là “hạt”) vừa là sóng, vừa là hạt; hoặc kỳ diệu hơn – có thể xem chúng chẳng là sóng cũng chẳng là hạt. Nếu chúng là hạt thuần túy, thì chủ nghĩa duy vật đúng; ngược lại thì chủ nghĩa duy tâm đúng. Với tính chất “vừa là cái này, vừa là cái kia” đó, hiện nay, người ta có thể nói cả “duy vật” và “duy tâm” đều sai ở chữ “duy”. Bản chất thế giới vốn – ít nhất là nhị nguyên: không có vật chất phi ý thức và cũng không có ý thức nằm ngoài vật chất.

    3. Không chỉ nhị nguyên mà thế giới còn đa nguyên. Chúng ta trở lại cơ học lượng tử. Vật chất vốn vừa là sóng, vừa là hạt rồi; nhưng khi nào chúng là sóng và khi nào chúng là hạt? Tính đa nguyên của thế giới được chứng tỏ. Một đối tượng lượng tử trong một thời điểm là một sự chồng chập các trạnh thái; có thể là “3 phần sóng + 7 phần hạt”, hoặc “2 sóng + 8 hạt”, “65 sóng + 3.5 hạt” v.v.. Nói tóm lại, có thể có vô số trạng thái. Ở đây, lại tiếp tục một cuộc tranh cãi giữa hai thiên tài. Bohr thì cho rằng “thế giới bất định – ta không thể biết trước khi nào chúng là sóng và khi nào chúng là hạt!” Einstein không chấp nhận điều đó với lời châm biếm “tôi không thể hình dung được việc mặt trăng tồn tại vì ta nhìn thấy nó!” Cho tới nay Bohr có lý hơn (chỉ có lý thôi vì chưa có thí nghiệm nào chứng tỏ được). Điều quan trọng là Einstein và Bohr vẫn là đôi bạn thân. Không vì “khác biệt quan điểm” mà chửi nhau, xâu xé nhau.

    4. Trở lại hai câu hỏi ở đoạn 1. Rõ ràng là khi còn ở dạng “thuyết”, thì không có “thuyết” nào sai hay đúng cả. Vấn đề là, nếu chưa có các thí nghiệm làm sáng tỏ thì mọi thuyết phải được tôn trọng. Có như thế mới tránh được những thảm họa dành cho Giordano Bruno (người bị thiêu chết vì thuyết nhật tâm). Điều này càng đúng trong khoa học xã hội, bởi vì không thể làm thí nghiệm trên con người được. Các xã hội nhất nguyên như phát-xít hay cộng sản – để chứng tỏ tính ưu việt, đã tiến hành những cuộc thí nghiệm kinh hoàng: diệt chủng Do Thái, đại nhảy vọt và cách mạng văn hóa, cải cách ruộng đất và đánh tư sản, diệt chủng của Khmer đỏ v.vv.. Càng sai càng điên cuồng tiến hành các thí ngiệm tiếp theo. Và khi đã thất bại hoàn toàn thì tất yếu phải chuyển sang báo cáo láo, dối trá, chộp giật – cũng là chuyện dễ hiểu.

    5. Như vậy, ta có thể nói đa nguyên là bản chất khách quan của thế giới. Nó là một quy luật – không phụ thuộc vào nhu cầu của bất kỳ ai, bất kỳ quốc gia nào và thậm chí bất kỳ hành tinh nào. Chúng ta chỉ tuân thủ hay không tuân thủ mà thôi. Tuân thủ nó – tức là thuận theo quy luật khách quan thì mọi việc hanh thông, dễ dàng. Chống đối nó là trái quy luật thì quanh năm suốt tháng vật lộn với những “đổi mới”, “cởi trói”, “mở cửa”… Đừng đặt ra vấn đề “có nhu cầu đa nguyên hay không có nhu cầu đa nguyên”. Cách đặt vấn đề như thế - và sa vào tranh luận - là sai căn bản. Xin nhắc lại “đa nguyên” là quy luật khách quan, chấm hết.

    Nguyễn Đại (tháng 7/2015)

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    17 phản hồi

    Phản hồi: 

    Thứ nhất là các bác có sự hiểu nhầm Singapore không độc đảng
    http://dulichsing.com/n/Cuoc-Song-Tai-Singapore/He-thong-chinh-tri-va-th...
    Thứ hai, tác giả sử dụng lý thuyết khoa học tự nhiên trong việc giải thích các khoa học xã hội, vì thế các bác cố gắng hiểu thông điệp mà tác giả muốn gửi tới người đọc.
    Thứ ba, Tại sao các nước phát triển cao, văn minh, tiến bộ họ lại chấp nhận sự đa nguyên của mỗi cá nhân, tổ chức? Và họ thành những đất nước giàu có?

    Phản hồi: 

    [quote="Lý Sự Cùn (khách viếng thăm)"]
    cách đây 3 giờ 59 phút

    "Một chính quyền tự cho là "của dân, do dân và vì dân" thì đương nhiên phải chấp nhận đa nguyên, còn nếu không chỉ là một đám lưu manh lừa đảo chứ đâu còn phải là của dân nữa". Công Cốc đã viết như vậy, một lập luận thật ngây thơ, "một chính quyền....đương nhiên phải chấp nhận đa nguyên". Cho đến nay thế giới này vẫn còn tồn tại khá nhiều nhà nước có quốc vương, chính quyền muốn làm gì thì làm riêng quốc Vương không một ai được động đến Chỗ này có vẻ nhất nguyên: Mặc kệ xác các anh tranh giành nhau làm thủ tướng hay cái gì đi nữa nhưng nhà vua vẫn cứ truyền đời nọ sang đời kia. Đây lại là những nước giàu có và phát triển đấy chứ. Làm gì thì làm họ cũng vẫn tôn thờ nhà vua - Nhất nguyên chứ lỵ.[/quote]

    Những chính quyền như bác nói có phải là chính quyền "của dân, do dân và vì dân" không? Nếu thực sự là một chính quyền "của dân, do dân và vì dân" thì đương nhiên phải chấp nhận đa nguyên, điểu này chẳng có gì là ngây thơ cả nếu hiểu được "của dân" là như thế nào, "do dân" là như thế nào và "vì dân" là như thế nào. Tất nhiên thế giới vẫn còn tồn tại thể chế "quân chủ lập hiến" nhưng những ông vua bà vua này hầu như chẳng có ảnh hưởng gì đến đến cuộc sống của dân chúng như Chính quyền. Nếu cần qua quốc hội họ vẫn có thể biểu quyết hạn chế hơn nữa quyền hành bổng lộc của vua, thậm chí phế truất vua. Vua ở những quốc gia dân chủ lập hiến thực ra chỉ là một dạng di sản văn hóa. Còn những nước mà vua chấp chính thì khỏi phải bàn, VN là một ví dụ với 16 ông vua.

    Phản hồi: 

    "Một chính quyền tự cho là "của dân, do dân và vì dân" thì đương nhiên phải chấp nhận đa nguyên, còn nếu không chỉ là một đám lưu manh lừa đảo chứ đâu còn phải là của dân nữa". Công Cốc đã viết như vậy, một lập luận thật ngây thơ, "một chính quyền....đương nhiên phải chấp nhận đa nguyên". Cho đến nay thế giới này vẫn còn tồn tại khá nhiều nhà nước có quốc vương, chính quyền muốn làm gì thì làm riêng quốc Vương không một ai được động đến Chỗ này có vẻ nhất nguyên: Mặc kệ xác các anh tranh giành nhau làm thủ tướng hay cái gì đi nữa nhưng nhà vua vẫn cứ truyền đời nọ sang đời kia. Đây lại là những nước giàu có và phát triển đấy chứ. Làm gì thì làm họ cũng vẫn tôn thờ nhà vua - Nhất nguyên chứ lỵ.

    Phản hồi: 

    HUNG: " Phai co da dang moi co da nguyen ? ban nen xem lai, ban noi lon nguoc roi do, phai biet da nguyen la gi".
    Tôi cũng thường nghe nói nhiều đến "đa nguyên", nhưng tôi và nhiều người bạn cũng chẳng hiểu đa nguyên là cái quái gì mà sao người ta cứ đòi đa nguyên.
    Bác HUNG cũng hoạnh lại người nêu lên vấn đề này. Vậy có thể bác HUNG giải thích cho nhiều người hiểu xem sao. Hay bác HUNG cũng tịt vấn đề này?
    Có bấc lại đi xa xôi hơn, đưa cả những kiến thức cao siêu Anh Xtanh ra tranh luận, tôi cũng chẳng hiểu các bác nói gì và người mình có bao nhiêu người hiểu Anh xtanh?
    Trong thực tế nghề nghiệp thì tôi đã được những người thày dạy rằng không phải cái gì trên lý thuyết đúng thì cũng được chứng minh trong phòng thí nghiệm và thực tế là đúng, rồi thầy nêu thí dụ là tính tốc độ của chiến xe hay viên đạn tên lý thuyết là bao nhiêu km đấy, nhưng không phải là đưa ra thực tế sản xuất thì nó cũng thế?
    Người học hỏi thầy trên giảng đường thì thầy giải thích là Anh xtanh đã giải thích tương đối bằng thời gian và không gian gì gì đó, đó là do môi trường, tốc độ trên lý thuyết là tốc độ biểu kiến, còn trong thực tế thì còn phụ thuộc môi trường, làm gì có con đường lý tưởng mà thí nghiệm (con đường lý tửng không phải theo ý nghiã xã hội đâu, mà là con đường theo ý nghĩa khoa học đấy, nó phụ thuộc chất lượng lý tưởng và cả thời tiết, khí hậu). Học xạ kích cũng thế thôi, trên lý thuyết súng bộ binh thì đạn đi thế này, thế kia, nhưng trên chiến trường thì có bao giờ khí hậu như lý thuyết nêu ra đâu, hôm nay bão, ngày mai mưa... Chỉ có súng bộ binh của Ixraen là khắc phục được môi trường tốt nhất, nhưng ta làm gì có.
    Liên hệ với xã hội thì phức tạp hơn nhiều, nhưng có người đã liên hệ và thấy ông Anh xtanh đúng vì ông xét nhiều mặt của vấn đề, có cái đúng trong phạm vi hẹp nhưng sai trong phạm vi rộng, có cái đúng hôm nay nhưng ngày mai thì sai, cái đúng, sai cũng thuộc tương đối đấy.
    Những điều trên tôi học thì lâu lắm rồi, trước cả ngày giải phóng miền Nam cơ. Tưởng rằng sau chiến tranh thì tiếng súng đạn bom rơi làm quên hết và cũng phải tự mình quên đi. Ai ngờ vẫn có người bàn. Tương đối cả thôi. Tôi cũng chẳng biết mình nói đúng hay sai. Nhớ đâu nói đấy, chỉ góp chút vui mà thôi.

    Phản hồi: 

    "Hãy bỏ qua cái nhất nguyên tốt hay đa nguyên tốt hơn, mà công bằng nhận định: Nếu bản chất tự nhiên là đa nguyên thì nhất nguyên cũng tự nhiên tồn tại như đa nguyên vậy. Vì vậy mới có Singapore bé tý, độc đảng mà giàu có vào bậc nhất thế giới."(CÔNG CÔC).
    Bản chất vấn đề là ở chỗ Singapore không có điều 4 HP để độc đảng chủ quan làm bậy biến thành một "tập đoàn lợi ích nhóm ý thức hệ" để đến nỗi cả một "đàn con sâu vào nồi" (ĐCSVN) như ở VN - một nước dành độc lập trước hàng 20 năm mà vãn còn lạc hậu hơn nhiều!

    Phản hồi: 

    - Tại sao lại có câu:
    " Một cây làm chẳng nên non,
    Ba cây chụm lại thành hòn núi cao!"?
    - Tại sao năm 1946 HCM lại phải giải tán đảng cs VN?
    - Tại sao Nguyễn Phú Trọng đến thăm Mỹ, phải vào thăm bảo tàng TT Mỹ đời thứ 3 để thấm nhuần câu nói bất hủ của cố TT Mỹ là"Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc".(năm 1776 ), mà sau đó HCM mang về đọc tại VN năm 1945 có thêm đoạn đuôi suy luận thiếu tính khoa học của một người ít học? Nét mặt của Nguyễn Phú Trọng lúc này có khác khi còn ở VN hay không?
    -Tại sao nói:
    " ở nhà nhất mẹ nhì con,
    Ra ngoài còn lắm kẻ dòn hơn ta!"?

    Phản hồi: 

    Dân Luận cần nhiều những bài viết thế này.

    [quote="TUAN344"]tình trạng một thực thể có tới hai, ba hay nhiều trạng thái khác nhau và vô định chẳng có ăn nhập gì đến duy tâm, duy vật và đa nguyên cả. [/quote]

    Nên nhớ là Nguyễn Đại vận dụng phương pháp Rosetta Stone liên hệ bản chất đa nguyên của thế giới vật chất đến các thực thể xã hội.

    Phản hồi: 

    [quote="Lya Sự Cùn (khách viếng thăm)"]
    cách đây 1 giờ 35 phút
    Hôm nay đọc thấy thích hơn, có chất xám nhiều hơn. Thú vị nhất là "nhất nguyên vẫn có quyền tồn tại". Thế mới là trí tuệ chứ, tranh luận như thế thấy tâm hồn thư thái và thấy thực sự khách quan khi xem xét một vấn đề. Hãy bỏ qua cái nhất nguyên tốt hay đa nguyên tốt hơn, mà công bằng nhận định: Nếu bản chất tự nhiên là đa nguyên thì nhất nguyên cũng tự nhiên tồn tại như đa nguyên vậy. Vì vậy mới có Singapore bé tý, độc đảng mà giàu có vào bậc nhất thế giới. Tranh luận như hôm nay vui vẻ hơn. Tôi quá chán ghét cái việc chửi ông nọ ông kia, chửi cả ông chết rồi, chửi tục chửi tĩu trêm một tờ báo mà muốn đòi hỏi trí thức tham gia. Chửi bới cũng là một kiểu phê bình nhưng có lẽ là hình thức phê bình nguyên thủy nhất nên bỏ. Dân bây giờ họ cũng không tục tĩu nữa đâu nhất là lúc ở chỗ thanh thiên bạch nhật như thế này. Hy vọng dân luận sẽ là một diễn đàn xả stress văn minh lịch sự và hấp dẫn.[/quote]
    Đảng ta vừa mới ra nghị quyết chống nói tục chắc không phải tại vì dân ta bây giờ không tục tĩu nữa. Cái chiện bác mang Singapur ra để biện minh cho cái gọi là nhất nguyên ngùời ta cũng đã bàn nhiểu rồi. Một chính quyền tự cho là "của dân, do dân và vì dân" thì đương nhiên phải chấp nhận đa nguyên, còn nếu không chỉ là một đám lưu manh lừa đảo chứ đâu còn phải là của dân nữa. Ở đây chưa bàn chuyện tốt xấu, tốt hay xấu người dân sẽ nhận ra.

    Phản hồi: 

    @ bác LoomXXIV:
    Tại sao Einstein lại đúng? Vả lại, "thuyết" trường thống nhất chẳng phải là lỗi lầm lớn nhất đời của ổng (chứ không phải cái vụ Einstein táy máy với cái hằng số vũ trụ) đó sao ? Đã bỏ ra gần nửa cuộc đời còn lại của mình, phí công sức và tài năng để tìm cách chứng minh cái "thuyết" ấy, cho đến lúc trút hơi thở cuối cùng vẫn không làm xong chuyện.

    Trích:
    "nếu xét theo kiểu Á Đông nhìn thế giới theo thuyết "thiên địa nhân" có mầu sắc duy tâm thì Einstein đúng đấy chứ. Không phải đúng theo "Thuyết tương đối" mà đúng theo "Thuyết trường thống nhất" (champ uinité) cũng của Einstein"

    Phản hồi: 

    Hôm nay đọc thấy thích hơn, có chất xám nhiều hơn. Thú vị nhất là "nhất nguyên vẫn có quyền tồn tại". Thế mới là trí tuệ chứ, tranh luận như thế thấy tâm hồn thư thái và thấy thực sự khách quan khi xem xét một vấn đề. Hãy bỏ qua cái nhất nguyên tốt hay đa nguyên tốt hơn, mà công bằng nhận định: Nếu bản chất tự nhiên là đa nguyên thì nhất nguyên cũng tự nhiên tồn tại như đa nguyên vậy. Vì vậy mới có Singapore bé tý, độc đảng mà giàu có vào bậc nhất thế giới. Tranh luận như hôm nay vui vẻ hơn. Tôi quá chán ghét cái việc chửi ông nọ ông kia, chửi cả ông chết rồi, chửi tục chửi tĩu trêm một tờ báo mà muốn đòi hỏi trí thức tham gia. Chửi bới cũng là một kiểu phê bình nhưng có lẽ là hình thức phê bình nguyên thủy nhất nên bỏ. Dân bây giờ họ cũng không tục tĩu nữa đâu nhất là lúc ở chỗ thanh thiên bạch nhật như thế này. Hy vọng dân luận sẽ là một diễn đàn xả stress văn minh lịch sự và hấp dẫn.

    Phản hồi: 

    Tuãn 34 viết: "Nhân tiện, hình như tác giả NĐ hiểu về duy tâm, duy vật, và đa nguyên hơi lộn xộn, lủng củng, theo kiểu người Á Đông. Nên nhớ là sóng - tức là sóng điện từ - vẫn thuộc về phạm vi thế giới vật chất. Và, tình trạng một thực thể có tới hai, ba hay nhiều trạng thái khác nhau và vô định chẳng có ăn nhập gì đến duy tâm, duy vật và đa nguyên cả. "
    Nguyễn Đại so sánh hơi khập khiễng, nhưng nếu xét theo kiểu Á Đông nhìn thế giới theo thuyết "thiên địa nhân" có mầu sắc duy tâm thì Einstein đúng đấy chứ. Không phải đúng theo "Thuyết tương đối" mà đúng theo "Thuyết trường thống nhất" (champ uinité) cũng của Einstein, cũng rất nổi tiếng.
    Khi Einstein khen Charlot "Tôi rất khâm phục ông vì ông chẳng nói gì nhưng ai cũng hiểu" Bản thân cách nói của Einstein thì đúng như vua hề Charlot nói: "Tôi cũng rất khâm phục ông vì ông nói rất nhiều nhưng chẳng ai hiểu gì cả."
    Lỗi không phải ở Einstein. Đúng là bác tuan34 không hiểu hoặc hiểu nhầm rồi, cũng như lỗi không phải ở Nguyễn Đại. .

    Phản hồi: 

    [quote=LVM]
    Dạo này Dân luận hiếm bài hay và chất lượng. Trước đây để khuôn màn hình cũ, không thông báo nhuận bút hấp dẫn thì có nhiều bài hay và cả còm cũng phong phú và nhiều còm hay.
    Nay đổi khuôn màn hình có nhuận bút mà bài cũng kém, còm cũng vắng khách và ít còm hay. Nguyên nhan tại đâu? Tại khách hay tại BBT Dân luận? Khách nào thử trả lời cau hỏi này xem sao.[/quote]

    Không đúng đâu bác ạ, DL càng ngày càng hấp dẫn! Còm thì xưa nay lúc nào cũng vắng khách, nếu so với bên VOA (nhưng ở VOA, đa số chỉ là còm tào lao), chỉ có đề tài nào gây tranh cãi , tạo cơ hội để bênh cộng sản hay chửi CS thì mới đông người nhảy vào tía lia tía lịa. Bác ở VN sao không hiểu tâm lý người Việt: tính hiếu kỳ (để mở mang kiến thức) thì không bao nhiêu, nhưng cảm tính (liên quan đến chính trị và tôn giáo) lại bao la vô tận.

    Nhân tiện, hình như tác giả NĐ hiểu về duy tâm, duy vật, và đa nguyên hơi lộn xộn, lủng củng, theo kiểu người Á Đông. Nên nhớ là sóng - tức là sóng điện từ - vẫn thuộc về phạm vi thế giới vật chất. Và, tình trạng một thực thể có tới hai, ba hay nhiều trạng thái khác nhau và vô định chẳng có ăn nhập gì đến duy tâm, duy vật và đa nguyên cả.

    Phản hồi: 

    Theo ý kiến của độc giả chúng tôi, nếu thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất đúng để kiểm nghiệm chân lý, thì BBT DL cũng cần phải thực hiện một cú "Đổi mới(cũ) hay là chết! " như VN đã tiến hành vào năm 1986.

    DL hiện nay quá nhiều hình ảnh màu sắc sặc sỡ, quá thời trang quy mô, có cảm giác chỉ thấy rừng mà không thấy cây, trông không khác gì bất kỳ một tờ báo mạng lá cải nào khác - làm mất đi bản sắc độc đáo của DL trước đây đúng nghĩa là nơi " Không gian mở để bày tỏ quan điểm". Giao diện cũ có thể khô khan hơn, ít màu mè hơn và tốn byte nhiều hơn nhưng rõ ràng là gợi bài hơn, gợi còm hơn và thu hút độc giả quan tâm đến tự do tư tưởng tự do ngôn luận hơn. Còn nhớ khi DL mới đổi giao diện vào hồi đầu năm, có còm sỹ đã nhận xét rất tinh và tiên tri " Cải tiến hay cải lùi đây? " và nay đã nghiệm. Vậy theo thiển ý của chúng tôi, DL nên quay trở lại giao diện cũ chỉ với một chút xíu tân trang thôi, vì nếu không sống bằng quảng cáo thì cũng chẳng cần phải chạy theo thời trang làm gì?!

    Phản hồi: 

    "Như vậy, khi các “thuyết” chưa được thí nghiệm, thì ai có quyền cho rằng chúng đúng hay sai?"
    Nếu cho phép dân đen phó thường dân dự khuyết được trả lời thì tôi xin trả lời như sau: THỰC TẾ CUỘC SỐNG VÀ THỜI GIAN LÀ PHÒNG THÍ NGHIỆM TRẢ LỜI ĐÚNG HAY SAI.
    Cái vấn đề đa nguyên (phải có đa đảng trước đã) thực chất là đơn giản mà tác giả Đại lại làm nó TO chuyện quá. Lấy cả những nhà bác học vĩ đại ra để cắt nghĩa, đâm ra khó hiểu. Chỉ cần đơn giản đưa ra cái câu nói chân lý của người xưa để lại từ hàng nghìn năm trước là hiểu ngay "Kỷ sở bất dục vậy thi ư nhân" (điều gì mình không muốn thì đừng làm cho người khác), như thế thể hiện sự công bàng và bình đẳng giữa mọi người. Anh muốn lập ra đảng của anh thì người khác cũng muốn lập ra đảng của người ta. Anh cấm người ta lạp ra đảng, vậy tại sao anh lại lập ra đảng của anh? Trả lời câu hỏi này thì phải tán thành đa nguyên, phải có đa đảng mới có đa nguyên.
    Dạo này Dân luận hiếm bài hay và chất lượng. Trước đây để khuôn màn hình cũ, không thông báo nhuận bút hấp dẫn thì có nhiều bài hay và cả còm cũng phong phú và nhiều còm hay.
    Nay đổi khuôn màn hình có nhuận bút mà bài cũng kém, còm cũng vắng khách và ít còm hay. Nguyên nhan tại đâu? Tại khách hay tại BBT Dân luận? Khách nào thử trả lời cau hỏi này xem sao.

    Phản hồi: 

    Người tuân theo quy luật chưa chắc đã thành công vì người ta có thể chế ngự quy luật này bằng quy luật khác. Ví dụ: muốn vô hiệu hóa quy luật đa nguyên ta dùng quy luật "lẽ phải thuộc về kẻ mạnh", bóp chết đứa nào bép xép nói khác ý mình, vậy là xong. Sống trong rừng cần mọi rợ mới đúng quy luật sinh tồn. Tội nghiệp Nguyễn Đại mất công sức viết bài!

    Phản hồi: 

    Quan niệm "Đa nguyên: Bản chất khách quan của thế giới" là nhất nguyên hay là đa nguyên. Thuyết "nhất nguyên" tồn tại cùng "thuyết đa nguyên" cũng chính là "bản chất đa nguyên" của thế giới; do đó thuyết "nhất nguyên" vẫn có quyền tồn tại.