Nhật ký mở lần thứ 141: Xin bái phục dân làng văn lại giỏi võ hơn dân "nghệ" mà lại "sĩ" một cục!

  • Bởi Khách
    21/05/2015
    3 phản hồi

    Nhạc sĩ Tô Hải

    Đã mấy năm nay, mình ôm mấy cục thắc mắc lớn với “phe ta” mà không biết nên làm gì, viết gì để giữ được tinh thần “đoàn kết nội bộ”. Đó là:

    1- Chẳng hiểu nổi vì sao có khá đông các vị đảng viên có tên tuổi, đã ba lần chín lượt hết “kiến nghị” đến “kính gửi” cho các bác lãnh đạo cao nhất của đảng họ để yêu cầu:

    a- Từ bỏ ngay cái mục đích xa vời “chủ nghĩa xã hội đi không bao giờ đến” mà họ đang kiên trì dắt dẫn toàn dân vào con đường bế tắc, thua kém cả Lào và Căm đến nơi rồi đấy!

    b- Nên đổi tên đảng, đổi luôn tên nước mà dùng những cái tên mà bác Hồ đã đặt khi khai sinh đất nước!

    Tóm lại là phủ nhận con đường mà đảng các vị ấy đã đi vì đã sai bét và CẦN PHẢI THAY ĐỔI NGAY nếu muốn lấy lại uy tín trong dân chúng!

    Có điều, không một vị nào dám đi tiên phong “xin rút lui khỏi cái đảng mà các vị ấy đã phủ nhận để làm gương lôi kéo cả trăm, ngàn, vạn….đảng viên khác” rút lui theo….như mình mơ ước!

    2- Chẳng hiểu nổi tại sao một số nhà văn mình rất thân quen đã dám đứng ra vận động thành lập “Văn đoàn độc lập” mà lại có chủ trương “cùng song song tồn tại, cùng thi đua cạnh tranh lành mạnh với “Hội Nhà Văn của đảng” mà cái đảng toàn trị này lại có thể “cho phép” được sống sót để cùng “song song tồn tại” Một “chiến thuật” mà, cho đến hôm nay thì đã rõ: A25 đã “bắt bài” ngay từ đầu?

    Nhưng cuối cùng, cơ hội giải tỏa một trong hai nỗi ưu tư của mình (trước khi giã từ cuộc đời gần cả thế kỷ làm “văn nghệ nhi nhô” này) đã đến: 20 nhà văn thứ thiệt (tất cả đều gần như vào loại cả nước biết tên, thế giới biết mặt), đã thẳng thừng tuyên bố: Giã từ vĩnh viễn cái tổ chức “chính trị và nghề nghiệp”của Đảng vô sản nhưng lại đòi làm nghệ thuật như người có ăn học tử tế!


    Những vị văn sỹ lão thành đi tiên phong trong việc "không chấp nhận" sự lãnh đạo của "Hội Nhà văn sọt rác"

    Cái tổ chức được nuôi sống bằng tiền của dân để… suốt đời không có được lấy một mẩu “tác phẩm xứng tầm thời đại” dù hàng năm chi cả núi tiền treo giải “leo cột mỡ” hoặc… ”liếm chảo” (như thời còn ông Tây Phú-Lãng-Sa treo giải cho dân chết đói may ra kiếm được bát cháo mỗi năm đến ngày quốc khánh Tây cát-tó-gi-giê-14/7)!

    Kèm với việc khen thưởng ba vạ hàng năm gây kiện cáo, là việc.., phân phát bạt mạng đủ thứ danh hiệu (cũng kèm tiền) để rồi… có dịp nội bộ lại vạch mặt nhau, lộ ra đủ kiểu bộ mặt vô lại bất tài, thậm chí tỷ phú cơ hội muốn mang danh “nhà văn” như Hoàng Quang Thuận!

    Nghĩa là cái hội mà nhiều người quá kinh tởm đã (hơi quá lời) khi gọi nó là “cái hội sọt rác!”

    Vậy mà, những kẻ có quyền lực văn nghệ trong tay cứ vung tay làm liều theo đúng chỉ đạo của những kẻ chẳng viết nổi một câu văn nào bao giờ!

    Cú đánh đầu tiên vào chân, thiện, mỹ…. vào sự vùng lên “không chịu uốn cong ngòi bút” là việc phủ nhận sự đổi mới… giả vờ của lãnh tụ cả đời hy sinh cho kách mệnh” nên có hơi… ít học bậc nhất, nhì… Nguyễn văn Linh. Đó là việc phủ nhận toàn bộ nhũng tác phẩm được đánh giá cao cái thời chính ông Lĩnh văn Nguyên hô hào mọi văn nghệ sỹ “Hãy tự cứu mình trước khi… trời cứu”.

    Hậu quả là…. Tổng Biên Tập báo Văn Nghệ bị cách chức do cho đăng hàng loạt những bài “có hại cho đường lối văn nghệ của đảng”…??? Nào là: “Cái đêm hôm ấy đêm gì” của Phùng Gia Lộc, “Phẩm Tiết” của Nguyễn Huy Thiệp và nguy hiểm hơn cả là “Nỗi Buồn Chiến Tranh” của Bảo Ninh mà chính Tổng Biên Tập Nguyên Ngọc gọi là: “Thành tựu cao nhất của thời kỳ đổi mới” để rồi chịu trả giá bởi cái quyết định mồm “cách chức Tổng Biên Tập”…

    Tiếng tăm của NỖI BUỒN CHIẾN TRANH” bay xa ngay từ những năm mới ra đời (1981) đến mức thế giới tư bản cũng hùa theo gọi “Đó là tác phẩm viết về chiến tranh hay nhất” của cả thế giới”! Và Viện Hàn Lâm Thụy Điển thì đã đề nghị trao giải Nobel về văn chương!

    Ngay sau đó là hàng loạt nhà xuất bản nước ngoài đều cùng nhau, chẳng ai báo ai dịch và giới thiệu “Một phía Tây không có gì lạ” (*) mới! Nổi bật là bản dịch “The sorrow of war” của của Frank Palmos…!


    Và đây, nhân vật có công mở đầu cho một tư duy sáng tác tự do mà đáng lẽ một văn nghệ sỹ chân chính của bất cứ thời đại nào cũng phải có: Bảo Ninh

    Đến đây thì A25 không thể chịu được nữa rồi... Anh Trung tướng Dương Thông và thiếu tướng Khổng Minh Dụ phải vào cuộc thôi! Phải dập tắt mọi luận điểm khác biệt với “ý trên”: Không có đổi mới, đổi cũ gì về văn nghệ xất! Chính ông Võ văn Kiệt, người có tiếng là cởi..mở (tí ti) đã nói: “Dù kinh tế có 4, 5 thành phần nhưng văn hóa-văn nghệ chỉ có một mà thôi!”

    Còn ông chỉ đường “to” nhất và nắm quyền sinh sát cả từ tác phẩm đến sinh mệnh mọi văn nghệ sỹ thì vội uốn nắn:
    “Thời đại là thế nào hè?...Thực tế của ta bây chừ là rất đẹp, có thể nói là…tuyệt diệu.Tại sao các đồng chí ngại ghi chép hở? Thậm chí sao chép cũng đẹp!” (ghi chép của nhà văn Đào xuân Quý lời của Tố Hữu tại cuộc họp các nhà văn đảng viên tháng 6/1979)

    Còn Tống Biên tập báo Lao Động Tống văn Công, ngay khi chưa “bị” mất chức và ra khỏi đảng cũng đã từng viết ngay trên báo đảng:

    “Cỗ xe báo chí trên con đường tự do, cần bao nhiêu tay lái?
    Câu hỏi này chắc sẽ làm cho các quốc gia có nền báo chí tự do vô cùng kinh ngạc!

    Anh Nguyên Ngọc cũng vấp bước trên con đường tự do ấy, chuyện báo Văn Nghệ chỉ là giọt nước tràn ly. Sau ngày đất nước thống nhất, nhà văn đã hy sinh cả tuổi trẻ, ấp ủ “Đề dẫn tự do sáng tạo những tác phẩm xứng tầm thời đại” nghĩ rằng, đã đến lúc nói to ước mơ cao cả đó với đồng nghiệp. Anh đã nhầm! Tiếng nói của quyền lực lập tức át giọng anh!

    Còn có thể kể ra nhiều điều “bất trị đáng yêu” khác của giới nhà văn chân chính và có lương tâm, biết tự trọng và tự ái nữa… mà các giới “sỹ” khác còn lâu mới có cái gan nói lên nỗi đau của cuộc đời làm văn nghẹ theo chỉ đạo của những kẻ… ”ngoại đạo”, thậm chí…. chuyên “phá đạo” bằng cách “tảng lờ” những hoạt động văn hóa gì mà họ cho là “vô thưởng vô phạt”, cố tình hay ngu dốt khuyến khích văn hóa-nghệ thuật đi vào những cái mà thế giới tư bản đã nôn ọe ra từ lâu, như “triển lãm lông và chim” của chính tác giả, như nghệ thuật…tự sắp đặt tác giả vừa đi ị vừa đọc sách cho khán giả thưởng ngoạn hoặc gần đây nhất một cuộc biểu diễn ca nhạc lấy tên vô cùng….bất cần đời… “PHÁ!” Tất cả đều… ”xong ngay” miễn là không dính gì đến… “chính trị”. (Họ đâu có biết những trò cởi truồng tự triển lãm, những thứ “destroy” (Phá!), “no future” (Không ngày mai) hoặc “vive sa majesté le bruit” (Hoan hô thánh thượng tiếng ồn) là sản phẩm của thời mồ ma những tay G.Morrisson, J. Hendrix, Osborn, N.T.M, các nhóm gangtarap… đã bị lên án và vứt vô sọt rác từ những thập kỷ, 70, 80 của thế kỷ trước rồi!

    Cái số đông im lặng “không nói chỉ làm” (majorité silencieuse) này, trong mọi giới không tồn tại bằng… chữ nghiã như các nhà văn, té ra nó lại đang có một ý nghĩa khá… bạt mạng: “Kệ mày muốn nói gì thì nói, việc tao, tao làm”! Kể ra thì cũng… là một chiêu võ khá độc…

    Chỉ tiếc rằng mọi sự “im lặng mà mần ăn” này nó đã cứ thế kéo dài và… thẳng tiến không có gì ngăn nổi! Hậu quả là hiện nay: Giá trị bị đảo lộn, hồn dân tộc đã dần biến mất… trên thị trường văn hóa-văn nghệ! Đẹp-Xấu, Giả-Thật, Đúng-Sai lẫn lộn đến mức người ta còn bào chữa cho sự tự do biểu lộ tình cảm khi khóc vì được nhìn thấy các ngôi sao Kpop hoặc hôn hít cái ghế mà các ngôi sao này vừa ngồi thì khác chi các cổ động viên bóng đá? Cũng vui buồn, cười khóc với cầu thủ mình yêu mến, vậy tại sao lại lên án lớp thanh niên của thời đại mới này??? (Thảo luận công khai trên báo T.Trẻ rồi… không kết luận sau cả tháng trời).

    Giữa cái tình hình ít chữ nghĩa để bảo vệ cho một nền văn nghệ tự do không bị ai giắt mũi, giữa cái tình hình mạnh ai tìm cách sống, cách tồn tại riêng, sáng tạo riêng mà không động chạm tới ai, một sự vùng lên của những nhà văn khi biết được ngón đòn chuyên chính đã được mang ra áp dụng trong cuộc gạch tên đi đại hội 9 lần này.

    Một số các nhà văn khả kính đã nổ những phát súng đầu tiên là công khai phủ nhận cái tổ chức vô lý, vô dụng và… vô duyên của cái “Hội chính trị và nghề nghiệp” mà họ đã trót chui đầu vào bấy lâu để rồi té ngửa ra rằng… “không phải là hội viên để viết cho hay như các thứ “phức tạp”, “thoái hóa” Bảo Ninh, Hoàng Minh Tường, Nguyễn Duy, Nguyễn Quang Lập,… mà chỉ cần viết sao cho vui lòng mấy tay không biết viết!

    Hoan hô! Hoan hô những nhà văn đã xóa đi cho tôi “Nỗi Buồn Hòa Bình”!

    Riêng đối với các vị “không thích tuyên bố”, “không thích ầm ĩ”, ”không thích xì-căng-đan” “kê-me-ít thứ thiệt”… thì mình chỉ mong sao:

    - Các vị cố gắng viết chim, hoa, lá, cá,… cái gì cũng được nhưng đừng làm gì có hại đến nhân cách, lối sống và tư tưởng tình cảm của lũ con cháu chúng ta!

    - Cũng đừng bắt chước bên Tầu, “phá thối cho nó thối đến mức phải vứt bỏ” (Vệ Vệ) bằng những thứ văn hóa “siêu tự do” kiểu loại sách ngôn tình như “Đồng lan cộng hôn” của Diệp Lạc Võ Tâm hay “Nở rộ” của Sói sám mọc cánh!..của nước bạn “đồng lý tưởng” đã được dịch và phổ biến ngon lành ở nước ta…

    Tốt nhất là: “CỨ YÊN TÂM SỐNG BẰNG SỔ HƯU CỦA MÌNH” Không cần hoặc không thèm tham gia bất cứ cái gì gọi là hoạt động của cái Hội chính trị và nghề nghiệp của mình nữa!

    Được thế cũng là ủng hộ cho các nhà văn đi đầu trong cuộc đấu tranh thoát khỏi sự cai quản toàn diện của cái gọi là đảng cộng sản VN lắm rồi!

    Một lần nữa xin mở mũ cúi chào các nhà văn dũng cảm, khẳng khái đáng kính của tôi! Mong sao sau số 20 sẽ có thêm một con số 0 nữa thôi thì… chắc… những người chỉ huy tối cao mấy cái hội hè của họ, dù muốn hay không cũng phải xét lại cái sự tồn tại hay không tồn tại của những tổ chức vô tích sự mà chính họ đã sai lầm tạo ra và bao cấp nó đến tận ngày nay giữa lúc chính họ cũng đang loay hoay “đổi mới cơ chế” nhưng đang bí rì rì về lý luận lẫn thực tế của một xã hội nửa dơi nửa chuột này./.

    ___________________________

    [*] Admin chú thích: phía Tây không có gì lạ là cách mà những "văn sỡi" (tôi không nhớ tên gì) của chế độ Hà Nội sau 1975 đã dịch Title cuốn: "All Quiet On The Western Front" của nhà văn người Đức Erich Maria Remarque (1898 - 1958). Ở miền Nam Việt Nam, cuốn tiểu thuyết này đã được Tâm Nguyễn dịch sang Việt ngữ với tựa: Mặt Trận Miền Tây Vẫn Yên Tĩnh, do NXB Kinh Thi xuất bản, Saigon 1973.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    3 phản hồi

    Im Westen nicht Neues.

    All Quiet On The Western Fron
    Mặt trận miền Tây vẫn yên tĩnh.

    Not new in the West.
    Nicht neu im Westen , Im Westen nicht Neues
    Phía Tây không có gì mới.
    phía Tây không có gì lạ
    to the West are not uncommon
    im Westen sind keine Seltenheit

    He he, văn chương lùn, văn chương bay bổng khác nhau wá nhể.

    Remarque viết tiểu thuyết này bằng tiếng Đức "Im Westen nichts neues",
    Cả thế giới dịch, mỗi nuớc theo một kiểu. Cho nên dịch theo gốc tiếng Đức thì "Phía Tây không có gì mới" sẽ là sát nghĩa nhất (Giống như ông Lú nào đó đã phát biểu: tình hình Biển Đông không có gì mới )

    Giả sử người Anh dịch từ tiếng Đức, nguời Nga dịch từ tiếng Anh, người Việt dịch từ tiếng Nga thì cuối cùng có thể sẽ là: "Mặt trận phía Tây im tiếng súng" chẳng hạn ? He he!

    Admin chú thích: phía Tây không có gì lạ là cách mà những "văn sỡi" (tôi không nhớ tên gì) của chế độ Hà Nội sau 1975 đã dịch Title cuốn: "All Quiet On The Western Front" của nhà văn người Đức Erich Maria Remarque (1898 - 1958). Ở miền Nam Việt Nam, cuốn tiểu thuyết này đã được Tâm Nguyễn dịch sang Việt ngữ với tựa: Mặt Trận Miền Tây Vẫn Yên Tĩnh, do NXB Kinh Thi xuất bản, Saigon 1973.
    Mấy bác văn sĩ dịch giả sau 1975, dịch lại 1 số tác phẩm mà Miền Nam "Ngụy" đã dịch rối , mấy bác này cho là không đúng, không "nột" được ý nghĩa thâm sâu của tác phẩm.
    Dù từ nguyên bản Đức ngữ hay Anh ngữ thì dịch sang Việt ngữ nó cũng vẫn rất Đẹp và chính xác " Mặt trận miền Tây ( hay phía Tây) vẫn yên tĩnh" , về mặt semantic, không thể hay hơn được nữa.
    Khi phải lộn ngược lại ý tiếng Việt trong trong "phía Tây không có gì lạ" chuyển sang Anh ngữ thì có lẽ lựa chọn ít ngu xuẩn nhất phải là " Nothing strange on west side" chẳng dính dáng gì đến Tiểu thuyết nổi tiếng này.
    Dịch được sát nghĩa, sát từ mà vẫn giữ được âm điệu văn chương thì phải là Bậc Thày, dịch giả Tâm Nguyễn đã làm được việc này.