Nguyễn Thị Từ Huy - Cho ngày ba mươi tháng tư : nỗi đau và tình yêu

  • Bởi Gió Nghịch Mùa
    01/05/2015
    10 phản hồi

    Nguyễn Thị Từ Huy

    Nếu một cộng đồng có một ngày mà trong ngày đó một nửa số người cảm thấy hạnh phúc và một nửa số người cảm thấy đau khổ thì ta nên đứng về nửa nào ?

    Những người có hiểu biết và lương tri sẽ chọn đứng về phía nỗi đau.

    Tôi chưa bao giờ dám nói gì về ngày ba mươi tháng tư. Bởi vì thực tế quá phức tạp và những gì tôi biết là quá ít ỏi và rất có thể là không chính xác so với sự thật của cuộc chiến, một cuộc chiến mà chỉ tên gọi của nó thôi cũng đã có thể gây ra cả một cuộc chiến khác.

    Nhưng hôm nay, tình cờ tôi đọc một tập sách của Václav Havel có tựa đề : « Tình yêu và sự thật cần phải chiến thắng hận thù và dối trá ». Cuốn sách tập hợp một số diễn từ của Havel trong hai năm 1989-1990, trong thời gian ông đứng ra tranh cử và được bầu làm tổng thống của nước Tiệp Khắc, một nước Tiệp Khắc dân chủ ở thời điểm vừa thoát khỏi đêm trường cộng sản chủ nghĩa.

    Câu nói trên đây của Havel và tư tưởng của ông khiến tôi có đủ can đảm để muốn viết một vài lời vào dịp này, vào dịp bốn mươi năm kết thúc cuộc nội chiến hay cuộc chiến tranh chống Mỹ giành độc lập hay cuộc chiến tranh giữa hai phe xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa. Phân định bản chất của cuộc chiến là công việc khó khăn của những người có chuyên môn về khoa học lịch sử, nó đòi hỏi sử gia phải có cả bản lĩnh khoa học lẫn sự can đảm của người trí thức. Việc phân định ấy không thuộc chuyên môn của tôi và tôi cũng không định làm ở đây. Tôi chỉ muốn nói rằng tôi ý thức được tính chất phức tạp của cuộc chiến.

    Độc giả đừng quan tâm tôi sinh ra lớn lên ở đâu hay được dạy dỗ như thế nào. Dù tôi sinh ra và lớn lên ở đâu, dù tôi nhìn lịch sử ra sao, dù tôi đánh giá cuộc chiến như thế nào, thì tôi cũng lựa chọn đứng về phía những người mang nỗi đau đã bốn mươi năm nay chưa được hóa giải. Những nỗi đau cũ vẫn còn nguyên và những nỗi đau mới. Những người mang nỗi đau có thể là người miền Nam, có thể là người miền Trung, cũng có thể là người miền Bắc.

    Nhiều người cho rằng, người Mỹ rút khỏi Việt Nam đã bốn mươi năm, nhưng từ đó đến nay cuộc chiến giữa những người Việt với nhau vẫn chưa kết thúc. Những người này không phải là không có lý của họ. Cái lý đó không chỉ được chứng minh bởi hiện tượng di tản vẫn tiếp tục tồn tại cho đến ngày nay, mà còn được chứng minh bởi các vụ bắt bớ những người bất đồng với chính quyền không ngừng tăng lên trong những năm vừa qua.

    Vì thế hòa hợp hòa giải được đặt ra như một vấn đề quan trọng đối với dân tộc.

    Có những người nghĩ rằng chỉ khi nào chủ nghĩa cộng sản sụp đổ ở Việt Nam lúc đó mới có hòa hợp hòa giải dân tộc. Những người ấy chắc chắn có lý riêng của mình.

    Tuy nhiên, liệu ta có thể nghĩ theo một cách khác : chỉ khi nào những người dân hòa hợp hòa giải với nhau, kết hợp lại với nhau để tạo nên sức mạnh chung, thì lúc đó chủ nghĩa cộng sản mới có thể bị sụp đổ ở Việt Nam ?

    Tôi là một trong những người nghĩ theo hướng này, và cho rằng tình trạng nghi kỵ, chia rẽ, ly tán hiện nay của người Việt dẫn tới sự suy yếu nội lực của dân tộc, và trở thành điều kiện tốt cho chủ nghĩa cộng sản tiếp tục duy trì và phát triển.

    Có những người nghĩ rằng chỉ khi nào chính quyền tiến hành các động thái cần thiết thì mới có thể tiến hành hòa hợp hòa giải dân tộc, và dĩ nhiên họ có lý của họ, đồng thời những gợi ý, những đề xuất mà họ đưa ra đều thuyết phục.

    Tuy nhiên, người ta không thể nào tiến hành hòa hợp hòa giải dân tộc một khi còn lấy nỗi đau của người khác làm niềm vui của mình, nhất là khi họ lấy nỗi đau của anh em trong nhà làm niềm tự hào của họ.

    Trước niềm vui mà chính quyền đang lộ liễu phô trương (như đã không ngừng phô trương suốt từ bốn mươi năm nay với một sự kiêu ngạo thái quá), chúng ta không thể hy vọng rằng bộ máy chính quyền đương nhiệm có thể thực hiện việc hòa giải hòa hợp dân tộc.

    Vì vậy, tôi nghĩ rằng chỉ còn hy vọng vào chính chúng ta, những người dân bình thường, những thường dân trong xã hội, của cả hai miền. Cần hy vọng rằng những thường dân chúng ta có thể vượt lên trên (chứ không phải là xóa đi hay quên đi) vết thương lòng của chính mình, để có thể hiểu nhau và từ đó mà tìm lại niềm tin đối với nhau, để có thể kết hợp lại với nhau mà tạo thành sức mạnh chung.

    Làm thế nào để có thể vượt lên vết thương lòng của mỗi chúng ta ? Tôi sẽ nói hai ý, đó chính là hai ý tưởng mà Havel đã đề cập đến : tình yêu và sự thật. Tôi đảo ngược trật tự hai cụm từ này của Havel để nói về vấn đề sự thật trước.

    Sự thật :

    Có lẽ chúng ta đều đồng ý với Havel rằng chỉ có sự thật mới có thể chiến thắng sự dối trá. Chúng ta cũng biết rằng bộ máy tuyên truyền khổng lồ của chính quyền độc tài, độc đảng chỉ tuyên truyền những gì có lợi cho chính chính quyền và cho đảng, và như thế tất yếu họ phải tạo ra những dối trá, hoặc tránh không đề cập đến những sự thật bất lợi cho họ.

    Các sử gia là những người lẽ ra phải giúp dân chúng nhận thức sự thật lịch sử. Nhưng chúng ta đều biết, trong chế độ toàn trị, sử gia (và không riêng gì sử gia) bị sử dụng như một công cụ phục vụ cho bộ máy tuyên truyền. Vì thế chính họ, chứ không phải ai khác, đã biến lịch sử thành những chuyện kể có lợi cho chính quyền và cho đảng.

    Vậy thì, câu hỏi đặt ra là: những ai có thể và phải làm gì để có thể trả lại sự thật cho lịch sử ?

    Tôi không có câu trả lời cụ thể. Có lẽ nhìn một cách khái quát thì đó là công việc của những người có trách nhiệm và lương tri, nghĩa là những ai cảm thấy bị thôi thúc bởi trách nhiệm và lương tâm thì cần phải lên tiếng.

    Ở đây, tôi muốn nói tới một điểm, một khó khăn thì đúng hơn : thế nào là sự thật?

    Có lẽ chúng ta ai cũng muốn mình nói lên tiếng nói của sự thật, ai cũng muốn mình là đại diện cho sự thật. Nhưng khó khăn là ở chỗ : chúng ta chỉ có thể xuất phát từ điểm nhìn của riêng mình, trong khi thực tế là : nếu ta xuất phát từ điểm nhìn riêng mình thì người khác cũng sẽ xuất phát từ điểm nhìn riêng của họ. Nghĩa là 90 triệu người sẽ có 90 triệu điểm nhìn khác nhau, tùy thuộc vào nghiệm sinh và hiểu biết của mỗi người. Nghĩa là sự thật của mỗi người chúng ta chỉ là một trong muôn vàn sự thật của muôn người. Điều này cũng có nghĩa : để có thể tiếp cận với sự thật, chúng ta cần phải đặt sự thật của mình trong quy chiếu với sự thật của muôn người. Nếu ta khăng khăng rằng chỉ có sự thật của ta mới là sự thật, thì lúc đó có thể ta sẽ ở rất xa sự thật.

    Toàn bộ đoạn văn trên của tôi (mà độc giả có thể cảm thấy nó rất lằng nhằng) nhằm nói lên điều này : chúng ta rất có thể tự đẩy mình vào tình trạng bị giam cầm trong chính cái điều mà ta tin là sự thật. Lúc đó, dù rằng đúng là ta nắm giữ sự thật ta vẫn sẽ đánh mất sự sáng suốt, cùng với việc đánh mất sự sáng suốt, ta đánh mất khả năng kết hợp với người khác, và như thế đánh mất luôn sức mạnh của mình.

    Bao giờ ta thừa nhận rằng trên đời này không chỉ có một sự thật duy nhất của một mình ta, trái lại, có rất nhiều sự thật khác nhau, lúc đó ta mới có thể tìm cách để nhìn sự thật như nó vốn tồn tại, trong toàn bộ tính chất phức tạp và khó nắm bắt của nó.

    Bao giờ trong đầu óc của mình, ta chừa chỗ cho những suy nghĩ, cảm xúc, nhận thức của người khác, lúc đó ta mới mong có thể thoát ra khỏi vị thế hạn hẹp của mình để nhìn thực tế từ những góc độ khác, lúc đó ta mới mong có thể giải thoát được chính mình, để ra khỏi không gian riêng của mình và đi đến với người khác, mở rộng trái tim và chìa bàn tay của ta cho họ.

    2. Tình yêu và nỗi đau

    Có lẽ chúng ta sẽ đồng ý với Havel rằng chỉ có tình yêu mới chiến thắng được thù hận.

    Bao giờ chúng ta suy nghĩ và hành động theo hướng tích cực, không còn bị giam cầm trong thù hận, trong ghét bỏ, nghĩa là không còn bị ràng buộc trong những xúc cảm tiêu cực nữa, thì lúc đó hành động của chúng ta mới có thể có hiệu quả như chúng ta mong muốn.

    Bằng thù hận, chúng ta không thể thắng được những kẻ đang nhân danh chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa xã hội để « làm nghèo đất nước, làm khổ nhân dân » (cảm ơn nghệ sĩ Kim Chi về cụm từ này). Chúng ta chỉ có thể thắng họ bằng « tình yêu và sự thật » (chữ của Havel), và bằng trí tuệ của chúng ta. Đất nước của chúng ta đang bị tàn phá bởi lòng tham và sự mù quáng của lãnh đạo.

    Chúng ta chỉ có thể chống lại lòng tham và sự mù quáng của họ bằng chính tình yêu và sự sáng suốt của chúng ta. Như một nhóm người Hà Nội ít ỏi đang chống lại lòng tham và sự mù quáng của những kẻ tàn phá cây bằng chính tình yêu cây và tình yêu môi trường sống của họ.

    Hận thù không giúp chúng ta trở nên sáng suốt, trái lại, hận thù sẽ đẩy chúng ta vào tình trạng mù quáng. Chúng ta có thể nào lấy sự mù quáng để chống lại sự mù quáng ?

    Chúng ta chỉ có thể thuyết phục cùng với bằng chứng và lý lẽ, lý lẽ của trí tuệ và lý lẽ của tình yêu. Hơn nữa, chúng ta cũng không thể giải thoát khỏi nỗi đau của mình, nếu chỉ bằng cách dùng những lời lẽ thô bạo và cay nghiệt. Những lời lẽ ấy có thể giúp giải tỏa cho tâm lý của ta trong chốc lát, trong một giây phút ngắn ngủi khi ta nói ra hoặc viết ra những lời đó. Nhưng khi giây phút đó qua đi, ta sẽ phải tiếp tục đối diện với một thực tế vẫn còn y nguyên trước mắt, thậm chí thực tế ấy ngày càng tồi tệ hơn, ngày càng tuyệt vọng hơn, bởi thực tế ấy được tạo ra từ lòng tham và sự mù quáng của những người đang nắm các vị trí lãnh đạo.

    Chúng ta lựa chọn điều gì giữa hai mong muốn : mong muốn giải thoát khỏi nỗi đau đớn của cá nhân mình, và mong muốn toàn bộ đất nước được giải thoát khỏi sự kìm kẹp của chế độ cộng sản, để có thể phát triển một cách lành mạnh, đảm bảo công bằng và nhân quyền cho tất cả mọi người ?

    Liệu chúng ta có thể để cho các dân tộc khác nhận thấy vẻ đẹp nhân văn của tình yêu và sự hy sinh trong những nỗ lực bền bỉ, không mệt mỏi của chúng ta nhằm chống lại hệ thống toàn trị ? Liệu chúng ta có thể để lại cho nhân loại những kinh nghiệm quý giá riêng của dân tộc chúng ta, những kinh nghiệm nhân bản dù chúng ta phải trả giá đắt, trong nỗ lực bảo vệ quyền con người và bảo vệ các giá trị người phổ quát ?

    Liệu sẽ có một ngày chúng ta có thể nói về chính chúng ta như Václav Havel từng nói về dân tộc Tiệp Khắc: « Khắp nơi trên thế giới, người ta ngạc nhiên tự hỏi ở đâu ra cái sức mạnh to lớn của các công dân Tiệp Khắc, những người vốn cho tới lúc này vẫn phục tùng, chịu tủi nhục, hoài nghi và tưởng chừng như chẳng còn tin gì nữa, nhưng trong vài tuần lễ, một cách chính trực và hòa bình họ đã thành công trong việc tự giải thoát khỏi hệ thống toàn trị. » (L'amour et la vérité doivent triompher de la haine et du mensonge, Václav Havel, Editions de l'Aube, tr.28)

    Nếu ngày 30/4 còn có thể cho chúng ta một hy vọng, thì tôi sẽ nói : chúng ta có thể làm được điều đó nếu mỗi người chúng ta có thể vượt lên trên nỗi đau riêng của mình.

    Tôi nói điều này trong khi hoàn toàn ý thức được rằng nỗi đau của mỗi người cần được tôn trọng, cần được hiểu và cần được chia sẻ. Và tôi cũng hiểu rằng khi chúng ta vượt khỏi nỗi đau của mình để nhìn thấy nỗi đau của người khác thì lúc đó nỗi đau của chúng ta sẽ mang một chiều kích khác.

    Chúng ta có nên thử gộp nỗi đau của cả hai miền lại với nhau, biết đâu chúng ta sẽ đỡ đau hơn, và biết đâu chừng ta có thể tin nhau ?

    Có thể chính là trong ánh sáng của nỗi đau, chính là trong khi người này nhìn thấy nỗi đau của người kia, mà chúng ta có thể xóa bỏ thù hận, xóa bỏ bức tường dựng lên giữa hai chiến tuyến; cái bức tường vô hình vẫn tồn tại trong lòng mỗi người từ bốn mươi năm nay; cái bức tường khiến chúng ta người này không thể tin ở người kia, khiến chúng ta nghi kỵ và chia rẽ; cái bức tường khiến cho cờ đỏ và cờ vàng thành ra những vật trở ngại, ngăn cản chúng ta xích lại gần nhau, ngăn cản chúng ta cùng nhìn về tương lai và cùng tạo dựng một tương lai chung.

    Những nỗi đau cộng hưởng với nhau có thể tạo thành sức mạnh, và đến lượt nó, sức mạnh này có thể hóa giải nỗi đau, và có thể biến nỗi đau thành tình yêu…

    Paris, 29/4/2015

    Nguyễn Thị Từ Huy

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    10 phản hồi

    Sống trong thế giới hiện tượng này, con người cũng là một hiện tượng. Vậy còn thế giới bản chất ở đâu?
    Không thể biết được!
    Cái sự thật mà chúng ta tham luận ở đây, mới chỉ là khái niệm về sự thật chứ chưa phải là tự thân sự thật. Con người có óc não, vậy óc não cũng chỉ là hiện tượng. Hiện tượng óc não ghi nhận và nhận thức mọi hiện tượng khác và ngay cả chính nó, bằng phương tiện bắt buộc không thể khác, đó là phân đôi thành 2 mặt đối lập để tỉ giảo mà biết điều này trên cơ sở của điều kia.
    Không thể nhận thức 1 hiện tượng (trừu tượng lẫn cụ thể) mà không qua lộ trình so sánh đối chiếu, tức là phải dựa trên cái đã biết để biết cái chưa biết. Biết, chính nó là sự phân biệt giữa A và phi A.
    Do tính tương đối của hiện tượng giới, bắt nguồn từ óc tương đối ý thức. Chính óc tương đối (mà ngay cấu trúc cơ sở cũng phải 2 bán cầu não) nhận thức mọi hiện tượng theo ý của nó. Óc người khác óc con khác, nên có cái óc người thấy đẹp thấy thơm mà óc chó chẳng hạn không thấy cùng như thế. Sông núi của người, chắc gì với con khác cũng là sông núi? Một anh A trong nhận thức của người sở hữu con mắt 1 đồng tử, chắc gì là một (anh A) trong nhận thức của con chuồn chuồn có đôi mắt kép 16.000 đơn vị đồng tử?
    Ngay cả danh từ "sự thật'' cũng là sản phẩm tự óc não con người, nên đương nhiên nó chỉ là sự thật tương đối.
    Và, chúng ta phải chấp nhận hiện tượng "sự thật" này! Trừ Phật hay Chúa, các ngài "thấy" "sự thật bản chất" ra sao, ai mà biết được, nó nằm ngoài khả năng của óc người vốn hằng dính mắc phân biệt đối đãi. Chắc là Phật, Chúa không "nhìn" sự thật bằng mắt thịt, không "nhận thức" sự thật bằng óc lưỡng lập như chúng ta, nên các ngài mới nói đến Niết bàn, Thiên đàng tuyệt đối - bản chất- và không điều kiện. Từ bi và Bác ái của các ngài là "tìnhthương" không cần điều kiện và không phân đối tượng.
    Nhưng 7 tỉ phàm nhân trên thế giới, đâu có phải siêu việt như vậy. Tình thương của con người là thứ tình thương có điều kiện! Có điều kiện, dĩ nhiên lập tức nó phân biệt các đối tượng đáp ứng điều kiện tới mức nào, hay hoàn toàn không đáp ứng?
    Con người chỉ thương yêu đối tượng với điều kiện đối tượng phải ít nhiều đáp ứng yêu cầu vui thích sướng khoái cho cái tôi chính mình. Còn nếu đối tượng luôn làm tôi đau đớn thể xác lẫn đau khổ tinh thần, lại triền miên mấy đời cha ông tới con cháu tôi, tôi yêu thế nào được?

    Từ Huy bảo "Chúng ta chỉ có thể chống lại lòng tham và sự mù quáng của họ bằng chính tình yêu và sự sáng suốt của chúng ta."
    và "Liệu chúng ta có thể để cho các dân tộc khác nhận thấy vẻ đẹp nhân văn của tình yêu và sự hy sinh trong những nỗ lực bền bỉ, không mệt mỏi của chúng ta nhằm chống lại hệ thống toàn trị ?"
    Bài moral của t/g Từ Huy, nhưng sâu xa minh triết gấp lần hơn thế thì mấy ngàn năm xưa các đấng giáo chủ đã dạy rồi. Và hiện tại, các nhà chân tu vẫn ngày ngày quảng diễn tình yêu cao thượng ấy bằng một sự hi sinh cuộc sống thế thường, gương mẫu khép mình trong phạm hạnh. Nhưng cũng mấy ngàn năm rồi đến nay, thế giới này có cá nhân nào làm theo được lời khuyên ấy?

    Còn đối với phàm nhân, cũng ưa danh lợi, cũng thích sướng sợ khổ, cũng đủ 2 mặt ghét yêu có điều kiện, mà bản thân họ chưa từng nếm khổ đau, lại rất dễ lên tiếng khuyên bảo tha nhân. Họ đem cái lòng bình thản thư thái của cuộc đời may mắn mà suy tới bụng kẻ khốn khổ. Và vì vậy, nó nhạt, không lay động được tim người khốn khổ!

    Trích dẫn:
    Bao giờ ta thừa nhận rằng trên đời này không chỉ có một sự thật duy nhất của một mình ta, trái lại, có rất nhiều sự thật khác nhau, lúc đó ta mới có thể tìm cách để nhìn sự thật như nó vốn tồn tại, trong toàn bộ tính chất phức tạp và khó nắm bắt của nó.

    Có một 'lỗ đen' đâu đó trong vũ trụ là một sự thật, 40 năm sau 30/4/75 cái dải đất chữ S oằn mình trong khốn cùng cũng là sự thật, không một kẻ thiểu năng nào cho rằng sự khốn cùng là bởi cái 'lỗ đen'. Đừng ám ảnh bởi 'đa sự thật', cái đa fact được lựa chọn chỉ xác quyết thêm rằng có một sự thật duy nhất (trong trường hợp này là sự tan nát của một đất nước mà nguyên nhân là sự cai trị kiểu toàn tri CS), nếu bạn muốn quan tâm khảo cứu cái duy nhất đó, càng lúc càng nấc tầng cao hơn.

    Chẳng hạn, trái đất là hình 'cầu' quay quanh mặt trời, và do đó 'quỹ đạo' của trái đất là đường 'gần tròn' :) nếu xét trong hệ mạt trời, đấy là 'sự thật' ở nấc tầng 'một'. Nhưng hệ mặt trời lại quay quanh tâm của thiên hà, khi đó 'quỹ đạo' của trái đất không là đường 'gần tròn' nữa mà sẽ phức tạp hơn trong 'vũ trụ': có thể xem là 'sự thật' ở nấc tầng 'hai' etc...

    Về 'tình yêu & hận thù' sự phân tích của Nói thẳng (khách viếng thăm) khá là xác đáng: sự ảo tưởng bởi chưa đủ sâu sắc càng làm cho 'nhân loại' càng chìm đắm trong bể khổ.

    Tên tác giả viết:
    Sự thât là trái đất hình vuông và trung tâm vũ trụ, cho đến khi sự thật này được thay thế bằng một sự thật khác, trái đất chẳng hề là trung tâm vũ trụ, nó chỉ là một trong những vệ tinh của mặt trời mà thôi, nó cũng chẳng có hình vuông.

    Trái đất chưa bao giờ có hình vuông. Nó đã luôn tròn, luôn là vệ tinh của mặt trời. Một và chỉ một sự thật!
    Người ta đặt ra một lý thuyết cho là nó vuông, nhưng không chứng minh được, bắt buộc những người khác tin đó là đúng. Ai không tin, chống đối, tin khác sẽ bị giết, bị tù đày. Giống Cộng sản quá ha!
    Chỉ đến khi có người khác chứng minh được nó không vuông mà tròn, hơn thế nữa nó quay quanh mặt trời.
    Thì nhân loại mới vỡ lẽ ra, à ha.
    Quả đất không có sự thật thứ nhất: vuông. Rồi biến dạng thành tròn: Sự thật thứ hai!
    Kết luận: Sự thật không dựa trên cảm tính, không là lý thuyết, không là phỏng đoán, không là tư duy, sự thật chỉ dựa trên fact, fact và những gì đã xảy ra, có chứng minh.
    Rõ?

    Nhiều người dường như luôn nhìn người khác với thiện ý. Rất khó cho họ khi bắt buộc họ đối diện điều ác. Tâm hồn họ dường như không quen chịu được cú sốc như thế. Họ luôn tìm cách biện minh cho tội ác. Họ thích làm thế và khuyến khích người khác làm giống họ. Thật vô phước cho người nào tin và làm theo họ. Cuối đời nhìn lại thì đa phần loại người này chỉ được sự hối hận, cắn rứt trong lương tâm.

    Thấy điều thiện là quý nhưng không thấy được luôn có kẻ chờ chực lợi dụng nó để làm ác, thì gọi là ngây thơ. Sự ngây thơ này giúp cho cái ác mạnh lên nên sự ngây thơ này phải xác quyết là ác.

    Thấy điều thiện là quý nhưng không biết rằng sống được và làm theo được điều thiện dài lâu sẽ là một thử thách lớn mà hầu hết người dân thường không thể làm theo nổi. Không làm nổi nhưng cứ hô hào người khác làm theo thì gọi là đạo đức giả. Đạo đức giả là rất ác vì nó khiến cho con người sống giả dối. Khi sống không còn thành thực với lòng mình thì con người mất phương hướng. Vì sao lại nói thế ?

    Vì mọi đạo nghĩa luân lý của con người đều xây dựng xưa nay trên một nền tảng duy nhất : sống thành thực với lòng mình. “Thành tính tồn tồn, đạo nghĩa chi môn” . Khi ấy, con người sống thành thực này sẽ lấy lòng mình để suy lòng người khác để họ biết đâu là việc thiện, đâu là việc ác. Do bị điều thiện tuyên truyền kích thích nên dân ngu thường làm những việc vượt quá tính thường của mình, họ mê mờ làm ác mà cứ tưởng là làm việc thiện. Vì sao như thế ? Vì họ bị kỷ thuật “đạo danh tự” tấn công vào cái ta của họ, thổi phồng cái tôi của họ nên họ đánh mất lòng thành thực trong lòng. Khi lòng thành không còn thì phán xét về thiện- ác trong lòng họ bị rối loạn. Vài ví dụ : (1) cho rằng bố thí cho người nghèo khổ là làm người khốn nạn tăng tính làm biếng, ỷ lại ; (2) Ngăn cản ông bà chăm sóc con cháu xuất phát từ tình thương ruột thịt vì cho rằng như thế là không khoa học, là ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của em bé ; (3) Cho rằng cần định mức nhiều bao nhiêu thì là ngưởng tiền bị kết tội tham nhũng ..v.v.

    Chúng ta hãy trở lại việc vài chục năm về trước. Vì sao lại có hiện tượng như : Albert Camus, Jane Fonda, giới sinh viên phản chiến Âu Mỹ, ..? Họ đã sai ở chỗ nào khi họ thật sự tin rằng họ đang cổ võ cho điều thiện – phong trào phản chiến ở VN hồi thập niên 70 thế kỷ trước ?

    Có . Tất cả bọn họ vì thiếu hiểu biết về số đông tính người thường nên họ cứ tưởng ai cũng giống họ. Nên từ ấy họ muốn đem những giá trị nhân bản cao đẹp- những thứ vốn chỉ sống được trong lĩnh vực tư tường- rồi kêu gọi số đông sống theo nó. Họ thật sự thiếu một sự thấu hiểu về lòng tham muốn ẩn sâu trong lòng số đông con người. Do vậy, khi họ áp các điều cao đẹp này vào số đông thì thất bại, vỡ mộng, cay đắng. Cách mạng Pháp 1789 ngốn ngấu những đứa con của nó, Mác Ăng ghen với lý thuyết cách mạng Vô sản bất cận nhân tình ở Liên Xô là các bài học đẫm máu đau đớn còn ghi trong lịch sử cận đại nhân loại.

    Cái loại bệnh ham muốn sự giáng sanh đột ngột một tư tưởng cao đẹp vào xã hội con người đã ngưng lại rồi chăng ? Không hề. Vì xưa nay giới trí thức mọi thời luôn thích sống với nó và họ tiếp tục còn muốn thử áp dụng cái thứ ấy vào xã hội mà họ đang sống. Căn bệnh này tùy thời mà thay đổi tên gọi, nhưng gốc bệnh đều giống nhau- đều thiếu hiểu biết lòng dạ sâu kín của con người kèm theo lòng tham muốn đốt giai đoạn. Vài ví dụ : “Cái đẹp rồi sẽ cứu rỗi thế gian- Dostovestky, Tình thương yêu và sự thật sẽ chiến thắng – Havel, Chỉ có tình thương mới xóa bỏ hận thù, kẻ cướp phải quỳ cầu xin tha thứ ..v.v.

    Ai đó sẽ tức giận mà hỏi lại rằng : Cổ võ và kêu gọi mọi người sống thiện thì có gì là xấu là sai ? Xin thưa : Việc ấy là không có gì xấu đối với anh nhưng rất xấu đối với mọi người đang sống dưới chế độ VC vốn luôn khuyến khích tính giả dối. Vì anh kêu gọi số đông con người thường- vốn chấp Ngã, ham muốn hưởng thụ,- để sống theo điều thiện rồi bị đám lưu manh cs đạo danh tự lợi dụng sự ngây thơ của họ trục lợi riêng cho chúng, thì đây chính là tội ác. Điều thiện trong con người cần phải tự mình nhận rõ và thực hành không nghỉ hàng ngày, mỗi giây phút, từ nhỏ trong gia đình. Liệu tất cả mọi người bây giờ và cả mai sau có thể làm được điều ấy không ? Liệu các người đang kêu gọi đã làm được điều mà mình kêu gọi người khác chưa ? Chắc chắn là sẽ chăng bao giờ thành công vì một sự thực đơn giản : hầu hết 7 tỷ con người trên thế giới này luôn nghĩ về họ 24 /7 với lòng tham sân si luôn điều khiển tâm họ.

    Thời đại ngày nay mọi chuyện càng thêm tệ hại. Chúng ta đang sống trong một xã hội khuyến khích sự ích lỷ, vô cảm. Các phương tiện truyền thông giải trí lôi cuốn tâm trí mọi người hàng giờ hàng phút giây. Chúng ta đang trở thành một loại sinh vật bị thuần hóa, rất sợ sống khác với người. Chúng ta thậm chí còn chẳng có thì giờ để lắng lòng mình trong vài giây phút mổi ngày. Vậy thì còn nói gì đến việc phân định đúng sai thiện ác, mà loại trí tuệ này chỉ có được khi con người sống tĩnh lặng, khi con người chấm dứt lối sống theo kiểu phóng tâm xa xĩ như hiện nay ? Vậy kết quả việc kêu gọi này chỉ là chuyện vô bổ. Vô bổ cho tất cả mọi người ư ? Không hẳn là như thế vì thực ra lời kêu gọi như thế đang giúp thêm lập luận cho bọn cs lưu manh đạo danh tự trong chiến dịch hòa hợp hòa giải với đô la của người khác. Việc này cũng từa tựa như việc bọn sinh viên Âu Mỹ hô hào phản chiến ngày trước rồi vô tình giúp sức cho bọn Việt cộng cướp thành công miền Nam VNCH hồi 40 năm về trước vậy.

    Vài suy nghĩ mong chia sẻ với mọi người.

    Trời, trái đất này hình tròn thiệt sao?
    Tui thấy nó hình bầu dục mà!

    Tên tác giả viết:
    Đọc bình luận của các bác ở đây tôi hiểu được tại sao trong truyền thống Việt Nam không có khoa học nói chung và triết học nói riêng.

    Trời, cha NJ và cha sóng thần đại diện cho truyền thống VN từ hồi nào dzậy? Mới có 2 mống phát biểu mà đã được nâng cấp dzữ dzằn. 2 cha nì hình như đêk có bằng tiến sỡi, đêk là học giả mờ ( tại hổng thấy 2 ông tự đeo mác tiến sĩ, học giả chứ tui hổng có dìm hàng à nghe). Nghe nói nhà sản có mấy vạn tiến sỡi, đã có ai có gì ngon chưng ra cho thiên hạ lác mắt ? Mấy vạn tiến sỡi nì đã có những thành tích khoa học, triết học đủ đô đá dzăng 2 cha nì?
    cbn, Lừa chỉ giỏi đổ thừa.

    Tên tác giả viết:
    Sự thât là trái đất hình vuông và trung tâm vũ trụ, cho đến khi sự thật này được thay thế bằng một sự thật khác, trái đất chẳng hề là trung tâm vũ trụ, nó chỉ là một trong những vệ tinh của mặt trời mà thôi, nó cũng chẳng có hình vuông. Vì sự thật này mà Bruno phải chết, và Galileo phải vào tù. Nếu chỉ có một sự thật thì chẳng ai chết chẳng ai vào tù và trái đất mãi mãi hình vuông mãi mãi là trung tâm vũ trụ.

    Niềm tin hay sự thật?
    Người ta đã tin là trái đất vuông, cho đến khi trái đất có hình quả cầu ,là vệ tinh của mặt trời được chứng minh là sự thật thì sự thật này là sự thật duy nhất!
    Ngày nay ai còn tin trái đất có hình vuông?

    Ai muốn tin điều gì thì cứ việc tin. Tin là không có trại cải tạo, không có CCRĐ, không có NVGP, không có vụ án xét lại, không có dân oan, không có dân chết trong đồn CA, không có bán bãi lấy vàng, không có tham nhũng..... Và VN đang phát triển cực độ, trong vòng 5 năm nữa sẽ bỏ rơi Nam Hàn.

    Rất ít người có đủ dũng cảm nói rằng, những gì tôi đã tin là những điều dối trá.

    Nguyễn Jung

    Đọc bình luận của các bác ở đây tôi hiểu được tại sao trong truyền thống Việt Nam không có khoa học nói chung và triết học nói riêng.

    Các bác nhìn mọi thứ quá đơn giản và một chiều.

    Sự thât là trái đất hình vuông và trung tâm vũ trụ, cho đến khi sự thật này được thay thế bằng một sự thật khác, trái đất chẳng hề là trung tâm vũ trụ, nó chỉ là một trong những vệ tinh của mặt trời mà thôi, nó cũng chẳng có hình vuông. Vì sự thật này mà Bruno phải chết, và Galileo phải vào tù. Nếu chỉ có một sự thật thì chẳng ai chết chẳng ai vào tù và trái đất mãi mãi hình vuông mãi mãi là trung tâm vũ trụ.

    Các bác cũng chứng minh là NTTH có lý khi chỉ ra người ta bị giam cầm trong cái mà người ta cứ khăng khăng cho là sự thật duy nhất.

    Ừ thì chỉ có các bác có sự thật, nhưng cũng vì thế mà các bác chẳng thể nào làm thay đổi được gì hết, và các bác cứ vẫn tiếp tục gặm một mối căm hờn trong cũi sắt. Cộng sản họ rất mừng khi thấy các bác suy nghĩ và lập luận như thế.

    Nguyễn Jung viết:
    Để hiểu, biết rõ sự thật của một vấn đề....
    Có một cái gì đó rất lấn cấn trong bài viết của nhà văn Nguyễn Thị Từ Huy. Nguyễn Jung

    Đồng ý hoàn toàn với Nguyễn Jung's commentary and critiques. Đặc biệt là nhận xét cuối. Tôi tìm hoài không nghĩ ra, nhưng từ "lấn cấn" ở đây rất hay và chính xác. Cám ơn.

    Từ Huy viết:
    Nếu một cộng đồng có một ngày mà trong ngày đó một nửa số người cảm thấy hạnh phúc và một nửa số người cảm thấy đau khổ thì ta nên đứng về nửa nào ?
    Những người có hiểu biết và lương tri sẽ chọn đứng về phía nỗi đau.

    Đây có lẽ là mệnh đề (premise) của ý chính trong essay. Nhưng không chắc chắn khẳng định này của Từ Huy là đúng. Không có căn cứ thực tế nào để khẳng định "những người có hiểu biết và lương tri sẽ chọn đứng về phía nỗi đau." Bởi vì nếu điều này là đúng thì thế giới này đã có rất nhiều Mother Teresa; việc làm của Oskar Schindler đã không được dựng thành film để vinh danh. Dân oan ở Vn đã được quan tâm, giúp đỡ nơi ăn chốn ở, chứ không phải cảnh màn trời, chiếu đất như hiện nay. Có lẽ Từ Huy đã lẫn lộn việc có rất nhiều người muốn nói là họ đứng về phía những nạn nhân của đau khổ, rất có thể là họ thực sự đồng cảm như thế, nhưng thực tế khi được lựa chọn, tuyệt đại đa số vẫn lựa chọn đứng ở những nơi "bóng mát," dễ thỡ hơn, và để "nói" hơn là "làm." Không thể đánh giá tất cả là thiếu hiểu biết, hoặc không có lương tri. Bởi thế nhân loại mới cần phải vinh danh những con người như Mother Teresa of Calcutta, hay Oskar Schindler... Họ là những con người cực kỳ "hiếm hoi," chứ không nhiều như Từ Huy khẳng định.

    Từ Huy viết:
    Tôi chưa bao giờ dám nói gì về ngày ba mươi tháng tư. Bởi vì thực tế quá phức tạp và những gì tôi biết là quá ít ỏi và rất có thể là không chính xác so với sự thật của cuộc chiến, một cuộc chiến mà chỉ tên gọi của nó thôi cũng đã có thể gây ra cả một cuộc chiến khác.

    Có dịp đọc vài bài viết gần đây của Ms. Nguyễn T. Từ Huy, tôi có cảm nghĩ như là Từ Huy cố gắng quá mức để quan trọng hoá, làm phức tạp những việc, hoặc vấn đề khá đơn giản. Cỏ vẻ như Từ Huy muốn chứng tỏ mình là một người có suy nghĩ về chiều sâu, một "deep thinker." Nhưng đôi khi cố gắng quá lại là phản tác dụng. Thực tế của cuộc chiến dẫn đến ngày 30 tháng 4 không có gì là phức tạp. Một nhóm người, có thể gọi là một băng đảng, trong đó nhóm cầm đầu mang một cuồng vọng khát khao quyền lực thống trị; họ không cho phép ai khác làm, và cũng không cho ai làm khác. Họ áp dụng chủ trương ai theo thì sống, mà ai không theo thì phải chết. Những kẻ này sẳn sàng giết, hoặc cầm tù bỏ đói, những ai không theo, hoặc chống lại họ; chúng lúc nào sẵn sàng dùng máu và tính mạng của những người bị chúng cai trị để trả giá cho lòng tham quyền lực, và quyền lợi đi kèm. Thực lực không đủ, chúng đi vay muợn thế lực ngoài. Và tất nhiên những người chống lại, để tự vệ cũng phải dựa vào thế lực ngoài. Đến đây thì bên nào "hăng" chém giết hơn, được ngoại bang "bơm hơi" dài hơn thì sẽ thắng. Không có gì là "quá phức tạp" như Từ Huy nghĩ.
    Mọi người có thể sẽ không đồng thuận với tên gọi cho cuộc chiến. Nhưng những ai có hiểu biết và lương tri như Từ Huy chắc chắn sẽ đồng thuận một điều: cuộc chiến đó chắc chắn KHÔNG PHẢI là một cuộc "giải phóng" dưới bất kỳ định nghĩa nào. Một kẻ khố rách áo ôm, mơ ước lớn nhất là chiếc xe đạp Phượng Hoàng, không thể nào "giải phóng" cho những người mặc dù không giàu có gì, nhưng chiếc xe đạp thì ai cũng có, và xe máy bắt đầu phổ biến. Một xã hội bán khai với những con người dốt đặc cán mai, cán thuổng, dối trá, lừa lọc từ quan đến dân không thể nào "giải phóng" cho một xã hội tuy lạc hậu, nhưng vẫn có chút ánh sáng văn minh nhân loại chiếu tới. Đến đây có lẽ Từ Huy phải đồng ý mà không sợ sai, là có thể loại bỏ hoàn toàn, không nhưng, không nhị, cụm từ "chiến tranh giải phóng" làm tên gọi của cuộc chiến.

    Từ Huy viết:
    Vậy thì, câu hỏi đặt ra là: những ai có thể và phải làm gì để có thể trả lại sự thật cho lịch sử ?
    Tôi không có câu trả lời cụ thể. Có lẽ nhìn một cách khái quát thì đó là công việc của những người có trách nhiệm và lương tri, nghĩa là những ai cảm thấy bị thôi thúc bởi trách nhiệm và lương tâm thì cần phải lên tiếng.

    Nói lên sự thật, trả lại sự thật của lịch sử không phải là trách nhiệm của một người, hay một nhóm người bị lương tri thôi thúc. Đây là một cách đùn đẩy trách nhiệm, tránh né. Một xã hội muốn phát triển, tiến bộ thì ai cũng phải có trách nhiệm tôn trọng sự thật, nói lên những gì xảy ra một cách trung thực. Có thể bắt đầu từ sống thực với chính bản thân, với những người xung quanh. Đừng để như ông đại tá nhà văn Nguyễn Khải, đến chết rồi mới dám nói thật một lần trong đời. Một xã hội không thể nào tiến bộ đi lên nếu vẫn còn những kẻ như tay "giáo sư sử học" Vũ Quang Hiển vừa rồi trả lời BBC.

    Từ Huy viết:
    Ở đây, tôi muốn nói tới một điểm, một khó khăn thì đúng hơn : thế nào là sự thật?
    Có lẽ chúng ta ai cũng muốn mình nói lên tiếng nói của sự thật, ai cũng muốn mình là đại diện cho sự thật. Nhưng khó khăn là ở chỗ : chúng ta chỉ có thể xuất phát từ điểm nhìn của riêng mình, trong khi thực tế là : nếu ta xuất phát từ điểm nhìn riêng mình thì người khác cũng sẽ xuất phát từ điểm nhìn riêng của họ. Nghĩa là 90 triệu người sẽ có 90 triệu điểm nhìn khác nhau, tùy thuộc vào nghiệm sinh và hiểu biết của mỗi người. Nghĩa là sự thật của mỗi người chúng ta chỉ là một trong muôn vàn sự thật của muôn người. Điều này cũng có nghĩa : để có thể tiếp cận với sự thật, chúng ta cần phải đặt sự thật của mình trong quy chiếu với sự thật của muôn người. Nếu ta khăng khăng rằng chỉ có sự thật của ta mới là sự thật, thì lúc đó có thể ta sẽ ở rất xa sự thật.

    Ở đây Từ Huy đã rất lủng củng, lúng túng, có vẻ như cố gắng quá mức để chứng tỏ "chiều sâu" của suy nghĩ. Sự thật là sự thật là sự thật. Chỉ có một sự thật. Nhìn từ góc cạnh nào thì nó cũng vẫn như thế. Quả bóng túc cầu là tròn thì nhìn từ phía khán giả, hay cầu thủ của cả hai đội nó vẫn là tròn, không thể nào là vuông được. Nếu sự thật thay đổi theo góc cạnh thì nó lại không còn là sự thật. Một người được xem như là hiểu biết, cố thượng nghị sĩ HK Daniel Patrick Moynihan đã từng nói một câu nổi tiếng, "Everyone is entitled to his own opinion, but not his own facts." Tác giả Từ Huy đã lẫn lộn giữa tình cảm, nhận thức, nhận định của cá nhân với sự thật. Nếu có một anh "giáo sư sử học" VC nào đó bi bô cuộc chiến 1954-1975 là cuộc "giải phóng" thì theo Từ Huy mọi người phải gật gù, "Oh, đó cũng là một sự thật!" theo cách nhìn của anh ta? Không lẽ như tay Vũ Quang Hiển nói các trại tù tập trung lao động khổ sai là nơi các tù nhân đi nghĩ, dạo chơi, học tập thì các cựu tù nhân phải gật đầu, "oh, đó chỉ là góc nhìn khác của sự thật" mà mỗi người có điểm nhìn riêng? Tất nhiên, không thể chấp nhận "sự thật" kiểu như Từ Huy suy diễn.

    Nguyễn Jung đã nói về phần II "Tình yêu" trong essay của Từ Huy. Không còn gì để nói thêm. Chỉ một nhận xét nhỏ nếu dùng "tình yêu" xoá bỏ "hận thù" như Từ Huy đề nghị thì hoá ra dân Việt phải có tới vài chục triệu hoá thân ông Thích Ca Mâu Ni, ông Jesus Christo giáng thế. Hehehe...chuyện này...hmm có thể xảy ra không nhỉ? Có, trong giấc mơ của một dúm người ở Paris, London, Munich, Vancouver, Sydney, Los Angeles, chứ chắc không thể xảy ra trong giấc mơ dân oan Dương Nội, số ít ỏi thương phế binh VNCH còn sống sót.

    Tên tác giả viết:
    Bao giờ ta thừa nhận rằng trên đời này không chỉ có một sự thật duy nhất của một mình ta, trái lại, có rất nhiều sự thật khác nhau, lúc đó ta mới có thể tìm cách để nhìn sự thật như nó vốn tồn tại, trong toàn bộ tính chất phức tạp và khó nắm bắt của nó.

    Để hiểu, biết rõ sự thật của một vấn đề, người ta phải tìm hiểu nguyên nhân, điểm bắt đầu, quá trình xẩy ra, kết thúc, hậu quả gần, xa của vấn đề.
    Một vấn đề chỉ có một sự thật, không thể có hai.
    Một vấn đề có 2 sự thật thì sự thật kia là sự thật đã được bóp méo, tuyên truyền. Một vấn đề đã bị bóp méo cho mục đích tuyên truyền chỉ mang một nửa sự thật.
    Chỉ nói, viết về một nửa sự thật là viết láo, nói láo.

    Về ngày 30.4.
    Tại sao có ngày 30 tháng 4? Đó là ngày kết thúc cuộc chiến 54-75.
    Tại sao có cuộc chiến 54-75? Sự thật về cuộc chiến này là gì?
    Dù Tg không muốn nói đến cái tên của cuộc chiến, thì sự thật về cuộc chiến đã là cái tên.

    Tôi không bàn thêm, vì như Tg đã viết:

    Tên tác giả viết:
    Các sử gia là những người lẽ ra phải giúp dân chúng nhận thức sự thật lịch sử. Nhưng chúng ta đều biết, trong chế độ toàn trị, sử gia (và không riêng gì sử gia) bị sử dụng như một công cụ phục vụ cho bộ máy tuyên truyền. Vì thế chính họ, chứ không phải ai khác, đã biến lịch sử thành những chuyện kể có lợi cho chính quyền và cho đảng.

    Khi sự thật lịch sử đã biến thành những chuyện kể có lợi cho chính quyền và cho đảng (CS) thì sự thật do đảng (CS) nhào nắn, không phải là sự thật.

    Tên tác giả viết:
    Chúng ta chỉ có thể thắng họ bằng « tình yêu và sự thật » (chữ của Havel), và bằng trí tuệ của chúng ta. Đất nước của chúng ta đang bị tàn phá bởi lòng tham và sự mù quáng của lãnh đạo.

    Người ta có thể tha thứ, chứ không thể yêu kẻ đã gây ra tội ác cho mình, gia đình mình.

    Nói như vậy có khác nào kêu gọi nạn nhân của các tay đồ tể như Stalin, Hitler, Mao, Hồ Chí Minh hãy yêu Stalin, Hitler, Mao, Hồ. Nói trắng ra, nạn nhân của các đảng Cộng Sản hãy yêu đảng Cộng Sản đi.

    Có bao nhiêu nạn nhân trên tg yêu kẻ đã gây tội ác cho mình, cho gia đình mình?

    Nói ra, nhắc lại tội ác đảng Cộng sản gây ra từ 70 năm nay, không chỉ đơn giản là thù hận mà cần phải nhắc lại để mọi người biết rằng đó là tội ác, nên xa lánh kẻ đã gây ra nó, và đừng làm ác nữa. Có hiểu được như vậy thì "chúng ta" sẽ không kết án nạn nhân sao mà thù dai thế! Sao không đem tình yêu xóa bỏ hận thù (sic)

    Để thắng được CS, không chỉ có trí tuệ mà phải có cả lòng dũng cảm. Hai yếu tố này còn thiếu nhiều ở VN, đặc biệt là ở một số trí thức XHCN, như nhà văn Tưởng Năng Tiến đã viết:

    Tưởng Năng Tiến viết:
    Khi mà giới người này vẫn chưa nhận diện được kẻ thù của dân tộc, vẫn tiếp tục gửi “đề nghị,” với hy vọng “được” chúng “xem xét” thì đất nước – tất nhiên – còn lắm gian truân.

    Có một cái gì đó rất lấn cấn trong bài viết của nhà văn Nguyễn Thị Từ Huy.

    Nguyễn Jung

    Ps: Cám ơn nhà văn NTTH đã đứng về phía những người mang nỗi đau, những người này chắc chắn không chỉ là những người tỵ nạn 30 hay 40 năm trước mà còn là những người dân trong nước như dân oan, những người có người thân đột tử trong đồn Công an, những tù nhân lương tâm, những bà Mẹ VN (anh hùng) và còn những ai nữa?