Trí Đan - Quốc hội có vô can?

  • Bởi Trà Mạn
    10/04/2015
    0 phản hồi

    Quang cảnh một phiên họp của Quốc hội

    Đến hết tháng 2-2015, Chính phủ, bộ và các cơ quan ngang bộ vẫn còn nợ 85 văn bản quy định chi tiết 23 luật, pháp lệnh đã có hiệu lực từ ngày 1-1-2015, theo thống kê của Bộ Tư pháp. Tại sao luật của Quốc hội Việt Nam ban hành xong rồi lại phải chờ văn bản hướng dẫn; trong khi luật của nghị viện các nước đi thẳng vào cuộc sống, mà hầu như không cần tới các văn bản hướng dẫn của Chính phủ, các bộ?

    Tại vì các điều, khoản trong các đạo luật của Quốc hội rất chung chung hoặc mâu thuẫn hoặc khó hiểu hoặc thiếu chế tài, nên cần phải hướng dẫn, giải thích. Thế tại sao Quốc hội dễ dãi bấm nút biểu quyết thông qua những đạo luật khung, luật ống, những đạo luật thiếu chất lượng trong khi nhiệm vụ “làm luật” là của Quốc hội, theo điều 70, khoản 1, Hiến pháp?

    So với pháp luật hiện hành, dự thảo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi (dự thảo) không đưa ra chế tài mới nào, hay chế tài cụ thể hơn để khắc phục thủ thuật làm luật “một túi chia ba” phổ biến hiện nay. Đây là thủ thuật chia tổng các quy phạm cần có để điều chỉnh một vấn đề xã hội làm ba nhóm, thể hiện trong ba dạng văn bản khác nhau (luật, nghị định, thông tư), để dành các quy định mang lại lợi ích cục bộ cho bộ, ngành trong thông tư - là loại văn bản không phải thảo luận tại Quốc hội.

    Điều 10 dự thảo luật này quy định:

    “1. Văn bản quy phạm pháp luật phải được quy định cụ thể để khi có hiệu lực thì thi hành được ngay.

    Trường hợp trong văn bản có điều, khoản, điểm mà nội dung liên quan đến quy trình, quy chuẩn kỹ thuật, những vấn đề chưa có tính ổn định cao thì ngay tại điều, khoản, điểm đó có thể giao cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định chi tiết.
    Cơ quan được giao ban hành văn bản quy định chi tiết không được ủy quyền tiếp.
    Dự thảo văn bản quy định chi tiết phải được chuẩn bị và trình đồng thời với dự án luật, pháp lệnh”.

    Thế nhưng, toàn bộ dự thảo đã trả lời như thế nào cho hai câu hỏi sau:

    Thứ nhất, nếu văn bản quy phạm pháp luật không được quy định cụ thể để khi có hiệu lực thì thi hành được ngay thì Quốc hội có bấm nút không?

    Thứ hai, nếu dự thảo văn bản quy định chi tiết không được chuẩn bị và trình đồng thời với dự án luật, pháp lệnh thì sao?

    Chúng ta có thể đoán được câu trả lời này khi đọc điều 53, 58 của dự thảo: hồ sơ trình hoàn toàn không kể tên tài liệu nào là “dự thảo văn bản quy định chi tiết”!

    Có nghĩa rằng Quốc hội vẫn bấm nút như hàng chục năm qua, Chính phủ vẫn tiếp tục nợ đọng văn bản hướng dẫn như hàng chục năm qua.

    Để chặt đứt thủ thuật “một túi chia ba”, các quốc gia trên thế giới áp dụng kỹ thuật vô cùng đơn giản. Họ quy định: “Chỉ tại điều khoản nào mà luật của nghị viện nêu rõ Chính phủ và các cơ quan nhà nước ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết, thì Chính phủ hoặc cơ quan nhà nước tương ứng phải ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết và chỉ được ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết tại điều khoản đó”.

    Để chấm dứt nợ đọng văn bản hướng dẫn và khống chế thủ thuật “một túi thành ba”, cần sửa lại điều 10 của dự thảo như sau:

    “Văn bản quy phạm pháp luật phải chứa đựng các quy tắc xử sự cụ thể, để các chủ thể liên quan có thể thực hiện các quyền và nghĩa vụ mà không cần thêm văn bản hướng dẫn nào.

    Trường hợp đặc biệt, trong văn bản có điều, khoản, điểm mà nội dung liên quan đến quy trình, quy chuẩn kỹ thuật, những vấn đề chưa có tính ổn định cao thì ngay tại điều, khoản, điểm đó, có thể giao cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định chi tiết. Chỉ cơ quan nhà nước được giao mới có quyền quy định chi tiết và chỉ đối với điều, khoản, điểm được giao. Cơ quan được giao ban hành văn bản quy định chi tiết không được ủy quyền tiếp. Trong trường hợp này, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ tiến hành xem xét khi hồ sơ trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có kèm theo dự thảo văn bản quy định chi tiết”.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi