Đinh Bá Anh - Bảo hiểm xã hội

  • Bởi Trà Mạn
    04/04/2015
    4 phản hồi

    Đinh Bá Anh

    bhxh.jpg

    Các nhà nước hiện đại đều buộc công dân phải đóng bảo hiểm xã hội vì hai lí do.

    Thứ nhất, nhà nước cho rằng xã hội luôn có những người thiển cận, buông thả, thích phung phí, hưởng lạc. Khi còn trẻ khỏe, làm ra bao nhiêu ăn tiêu hết, lúc ốm đau hoặc khi về già trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Bảo hiểm xã hội là cách nhà nước cưỡng bức công dân phải tiết kiệm để lo cho tuổi già hoặc khi sa cơ lỡ vận. (Ở các xã hội trước đây, khi không có bảo hiểm xã hội, việc nuôi người già cơ bản là trách nhiệm của con cháu. Con cháu chính là sổ hưu của các cụ ngày xưa.)

    Thứ hai, bảo hiểm xã hội cùng các chính sách thuế là những công cụ để nhà nước thực hiện chức năng „xã hội“, mà bản chất là tái phân phối thu nhập, san sẻ một phần tài sản của nhóm người có thu nhập cao sang nhóm người có thu nhập thấp, hoặc từ những nhóm có lợi thế về thu nhập (đàn ông, người độc thân) sang những nhóm có ít lợi thế hơn (phụ nữ, người có gia đình, người tàn tật...).

    Trên thực tế, mô hình nhà nước xã hội, vốn hình thành ở Đức thời Bismarck, hiện là mô hình phổ biến khắp thế giới. Có thể nói, tất cả các nhà nước trên thế giới hiện nay đều là nhà nước xã hội.

    Hai khuynh hướng chính trị lớn là Dân chủ Tự do (liberal demoracy) và Dân chủ Xã hội (social democracy) suy cho cùng cũng chỉ là những cách trả lời khác nhau cho những câu hỏi về Quan hệ giữa Nhà nước và Công dân. Nhà nước được quyền (nên hay không nên) can thiệp đến đâu vào các hoạt động của công dân? Xét về tư tưởng thì khuynh hướng Tự do (cánh hữu) cho rằng nhà nước càng ít can thiệp càng tốt, đặc biệt không nên can thiệp vào các hoạt động kinh tế, còn khuynh hướng Xã hội (cánh tả) lại cho rằng nhà nước nên can thiệp nhiều hơn, thậm chí nên giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động kinh tế thông qua các công ty nhà nước. Về lí thuyết thì như vậy, nhưng trên thực tế, càng ngày các biên giới giữa Tả và Hữu càng nhập vào nhau. Có nơi, các đảng cánh tả trên thực tế lại đưa ra những chính sách chẳng khác gì một đảng cánh hữu - và ngược lại.

    Trở lại vấn đề bảo hiểm xã hội đang tranh cãi ở Việt Nam. Nếu xét trên mục đích của bảo hiểm xã hội là đảm bảo an sinh cho người lao động khi về già hoặc khi gặp cảnh ốm đau, thất nghiệp, thì việc cho phép người lao động lĩnh tiền một cục sau vài năm làm việc sẽ khiến cho mục đích đó hoàn toàn không đạt được. Giả sử một công nhân đi làm 3 năm, lĩnh bảo hiểm xã hội một lần được 20 triệu đồng, thì anh ta hoàn toàn có thể phung phí hết số tiền đó, và nếu anh ta cứ làm việc thời gian ngắn lại bỏ việc, lĩnh bảo hiểm xã hội một cục, thì đến tuổi hưu, anh ta hoàn toàn không có lương hưu. Thế thì bảo hiểm xã hội để làm gì? Nếu thế thì thà cứ miễn cho anh ta khỏi đóng bảo hiểm xã hội ngay từ đầu còn hơn. Cứ trả lương đầy đủ cho anh ta rồi để anh ta tự tiết kiệm! Song nếu con người ai cũng có khả năng tự lo cho bản thân như thế thì chúng ta đâu cần bảo hiểm xã hội làm chi?

    Chính sách cho lĩnh tiền bảo hiểm xã hội một cục là một chính sách nửa vời. Luật bảo hiểm xã hội mới dự thảo thực ra là hợp lý hơn rất nhiều. Người mất việc có thể được trợ cấp thất nghiệp một thời gian (do anh ta đóng bảo hiểm thất nghiệp) cho đến khi tìm được việc làm, còn bảo hiểm hưu trí thì chỉ khi nào đến tuổi hưu anh ta mới được lãnh, trừ những trường hợp đặc biệt như người lao động mắc bệnh hiểm nghèo, ra nước ngoài sinh sống v.v. Có như thế thì bảo hiểm xã hội mới có ý nghĩa.

    Song vì sao chính sách đúng đắn đó lại gặp sự phản đối dữ dội của người lao động? Theo tôi có hai lý do. Lý do thứ nhất là sự thiếu niềm tin. Người lao động không tin rằng tiền của họ ở Quỹ bảo hiểm xã hội được quản lý hiệu quả, họ cũng không tin rằng sau 15-20-30 năm nữa họ sẽ có cơ hội nhận được số tiền hưu xứng đáng. Nói thẳng ra, từ các kinh nghiệm tồi tệ trong quá khứ, ví dụ như kinh nghiệm mua trái phiếu, nỗi sợ một ngày nào đó Quỹ bảo hiểm xã hội sẽ bị vỡ khiến người lao động không thể an tâm về tương lai của mình. Lý do thứ hai là những yếu kém về truyền thông và năng lực thuyết phục của chính quyền.

    Trong xã hội dân sự hiện đại, việc người dân phản đối một chính sách nào đó của chính quyền là bình thường. Đó là những hoạt động lành mạnh, cần được bảo vệ. Song một chính phủ tốt là một chính phủ không phải khi nào cũng chiều theo ý của số đông, bởi không phải khi nào số đông cũng đúng. Một chính phủ tốt là một chính phủ biết đưa ra những chính sách đúng và thuyết phục được số đông ủng hộ chính sách đó. Dĩ nhiên, thuyết phục không phải là dùng các biện pháp phi dân chủ để cưỡng bức, mà phải dựa trên truyền thông đúng đắn để số đông hiểu đúng về chính sách mới. Song trên hết, điều quan trọng nhất là bản thân chính phủ đó phải thể hiện ra được là họ nghiêm túc, trong sạch, thẳng thắn, đáng tin. Nếu không, nói gì dân cũng chẳng nghe, ngay cả nói đúng.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Bài viết , về lý thuyết , có phần hợp lý khi nói về mục đích, lợi ích của quỹ BHXH đối với người lao động (NLĐ) đóng BHXH. Nhưng chỉ đúng trong một chính phủ thực sự do dân bầu lên và phục vụ nhân dân theo HP và PL. Chính phủ đó phải minh bạch, trong sạch và có năng lực điều hành, trong đó có viêc quản lý, sử dụng và phân phối.Quỹ BHXH.. và nó chỉ đúng khi NLĐ làm việc trong một DN NN hoặc trong DN ổn định việc làm cho họ. Thực tế VN thì sao? BHXH Việt nam do Bộ LĐTB&XH quản lý, là một Bộ yếu kém năng lực và có bộ máy cồng kềnh, nuôi nhân lực quá đông đức . Khoảng 5 năm trước, BHXH VN đã dùng tiền kết dư quỹ BHXH để đầu tư CTy tài chính, Ngân hàng NN&PT NN .. đã mất cả vốn lẫn lời gần 12.000 tỉ đồng nhưng không ai chịu trách nhiệm?. Do Chính phủ kém yếu trong điều hành kinh tế, từ 2010 - 2014 đã gần 400.000 DN bị phá sản hoặc ngừng hoạt động, nguồn thu 15% cho quỹ BHXH từ đó bị mất trắng . Bộ máy tuyên huấn VN lớn nhất , chi phí nuôi nó hàng năm vô cùng lướn, nhưng nó chẳng đem lại lợi ích gì cho Nhân dân và NLĐ. Có chăng chỉ là những cái loa tô vẽ bộ mặt hát bội , cải lương cho đảng và chính quyền ... Nhân dân và NLĐ mất hết niềm tin vào đảng CSVN và nhà nước của nó, vì nhân dân đã bị đảng nhà nước lừa dối , hứa hão và phản bội. Sửa đổi điều 55 Luật BHXH hiện hành thay bằng điều 60 Luật BHXH mới là 1 trong những thủ đoạn chiếm dụng tiền của NLĐ bù khoản thâm hụt của Quỹ BHXH. Phản ứng của NLĐ ở Sài Gòn và các tỉnh Nam bộ là hợp pháp chính đáng. Đây là bài học về sức mạnh đoàn kết của NLĐ nói chung và công nhân trong các khu công nghiệp nói riêng. Đây là điều tất yếu sẽ diễn ra của thị trường lao động VN, trong một XH đầy mâu thuẫn gay gắt, sự vô trách nhiệm của bộ máy nhà nước đối với NLĐ và Công nhân ( g/c tiên phong c/m nhất của đảng, nhưng bị bóc lột nặng nế nhất) .

    Tác giả bài này nói hệt như tuyên huấn cộng sản "Lý do thứ hai là những yếu kém về truyền thông và năng lực thuyết phục của chính quyền.". 800 báo, đài, truyền thanh, truyền hình, một lực lượng tuyên truyền khổng lồ như thế mà còn nói là chưa đủ sao? Vấn đề là toàn nói láo, nói xạo, dựng chuyện, nói trắng thành đen, từ hằng 70 năm nay thì còn ai tin nữa...
    Ở các nước tự do dân chủ, người công nhân có quyền chọn lựa các công ty giữ tiền BHXH của họ. Ở bất cứ quốc gia dân chủ tự do nào, cũng đều có nhiều công ty giữ tiền BHXH cho công nhân và công nhân có toàn quyền quyết định chọn công ty nào mà họ tin tưởng nhất. Công nhân cũng có toàn quyền chuyển đổi số tiền tiết kiệm của họ từ một công ty này sang một công ty khác (có điều kiện và lãi xuất tốt hơn). Thường thì các công ty này dùng tiền ký thác của công nhân để đầu tư sinh lợi, và sau khi trừ chi phí (rất ít - khoảng 0.5%), thì chia số tiền lời cho công nhân hội viên (thường có mức lời 9 -10%/năm). Số tiền lời của năm trước sẽ cộng chung với tiền vốn để tiếp tục như thế đầu tư tăng lời hằng năm cho đến tuổi về hưu. Vì thế nếu bạn làm việc khoảng 40 năm với mức lương trung bình, khi về hưu, bạn sẽ lãnh số tiền trọn gói rất lớn. Cũng có người chỉ rút ra một phần tiền mua một ngôi nhà mới tiện nghi để dưỡng già, số còn lại để đó và chỉ lãnh tiền lời + tiền hưu = đủ để chi tiêu hàng tháng và dư làm một cuộc du lịch over sea (về việt nam chẳng hạn). Số tiền gửi vào quĩ BHXH + tiền lời, khi lấy ra không bị chính phủ đánh thuế. Những quĩ BHXH được nhà nước bảo trợ, nên nếu giả dụ có công ty nào đó phá sản (hay vỡ nợ) thì nhà nước sẽ đứng ra chịu trách nhiệm việc hoàn trả - do đó công nhân không hề sợ bị mất số tiền BHXH của mình.
    Trái hẳn với Việt Nam chỉ có độc nhất một quĩ BHXH do nhà nước quản lý. Mà nhà nước cộng sản làm gì lỗ đó, tham nhũng ăn bòn ăn rút, không ai chịu trách nhiệm thì ai mà tin nổi, nên người dân đòi trả tiền tiết kiệm một lần là khôn ngoan và chính đáng.

    Làm sao mà tiền BHXH bị chốt lại đến tuổi hưu mới được hưởng gọi là đúng ? Đúng ra là có sự lựa chọn, tuỳ theo nghề nghiệp của mổi người. Ví như cán bộ nhà nước, giáo viên, bác sĩ, y tá, kỹ sư,...là những người đi theo nghề của mình đến tuổi hưu, đa số còn lại họ làm việc bấp bênh, sổ bị kết sớm, thì chính đối tượng này không thể chờ dến tuổi hưu.
    Họ biểu tình phản đối với ý nghỉ đơn giản là nhà nước chiếm dụng tiền của họ, đến khi họ được lảnh, nếu không có chuyện đổi tiền, ăn một bát phở mất toi 1 triệu đồng, nó đơn giản mà công nhân học không hết bậc trung học củng hiểu, và vì sao cả bao nhiêu nghị sĩ của VN không hiểu ? hay là họ là quân sư đểu, phá đảng cộng sản ? Từ bây giờ phải xem nghị nào là nghị gật thì đích danh là bọn phản động thôi.

    Tác giả bài viết nói đúng nhưng chưa nói hết về phần lý do tại sao người dân phản đối mà trong đó vấn đề thừa hưởng cũng đủ gây choáng cho người dân và cũng đã rất nhiều bài viết phân tích mà có lẽ tác giả bài viết này chưa kịp đọc.

    Bảo hiểm hưu trí mà khi mất thì chồng (vợ) hay con người đó không được hưởng (nếu trên 18 tuổi) là vô lý. Theo tui biết thì ở châu âu số tiền hưu sẽ được chia theo tỉ lệ. Thí dụ như 1 chồng (vợ) và 2 con thì số tiền hưu sẽ được quỹ bảo hiểm chia làm 4 phần. Người chồng (vợ) sẽ nhận 2 phần, 2 phần còn lại cho 2 đứa con.

    Đóng tiền vào mà cơ hội nhận lại quá mờ mịt, và rủi ro mình die thì chồng con mình không được hưởng thì "chỉ có bị điên" mới đồng ý.
    Và với bọn cọng sản chuyên dối gạt thì ai dám tin. Chẳng qua bắt buộc người ta thì người ta phải bóp bụng mà đóng. Giờ tính chơi màn quịt nữa thì người dân lên tiếng là quá đúng.

    "...mình phải sao...thì người ta mới thế chứ!". Đó là lời tổng Trọng.