Nguyễn Thị Hậu - Quá khứ nào đang trở lại?

  • Bởi Trà Mạn
    09/03/2015
    2 phản hồi

    Có nên làm “sống dậy” những giá trị văn hóa của quá khứ nhưng không còn hợp thời, thậm chí “giá trị” ấy còn dung dưỡng, khuyến khích những hành vi tâm lý xấu trong xã hội hiện nay?

    Từ năm 2010, nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra lễ khai ấn đền Trần và nhiều lễ hội khác đã không còn giữ đúng hình thức và nội dung đã được lưu truyền hay ghi chép trong sử sách. Thế nhưng vì sao mỗi năm các lễ hội này lại càng phát triển hoành tráng, lãng phí thời giờ, tiền bạc, công sức của xã hội, biến chất về ý nghĩa, mang nặng yếu tố tiêu cực hơn?

    “Công bộc của dân” làm ảnh hưởng tâm lý toàn xã hội

    Hiện nay tâm lý truyền thống “tháng Giêng là tháng ăn chơi” đã sống lại và phát triển nhờ hàng loạt lễ hội mở ra với mật độ dày đặc trong một thời gian không dài, quy mô tổ chức ngày càng lớn, ngoài phạm vi làng xã. Hầu hết lễ hội đều do các cấp chính quyền nhà nước tổ chức và cử hành nên phần nghi lễ trước đây trang nghiêm, giản dị, vừa phải thì nay trở thành phần chính, được cử hành một cách chính thức. Ý nghĩa của nghi lễ đã thể hiện, đáp ứng những nhu cầu “chính thống” của xã hội. Do đó không lạ khi lễ khai ấn đền Trần lại trở thành lễ cầu xin thăng quan tiến chức. Đây là tâm lý của một bộ phận không nhỏ công chức nhà nước nên có ảnh hưởng lớn đến tâm lý xã hội nói chung. Người xưa nói “ấn tín” là để chỉ đạo đức, trách nhiệm của người giữ ấn. Nhưng nay những “công bộc của dân” mấy ai quan tâm đến việc tạo dựng và gìn giữ uy tín, đạo đức?

    Mặt khác, việc các công chức nhà nước bỏ nhiệm sở đổ xô đi dự lễ khai ấn và nhiều lễ hội khác cho thấy mặc dù chúng ta luôn nói đến công nghiệp hóa - hiện đại hóa nhưng không biết đến bao giờ tác phong văn minh công nghiệp mới trở thành nếp sống của xã hội ta?

    7-chot_ykby.jpg


    Các giá trị tinh thần tốt đẹp của truyền thống mất đi, con người sẽ phải tìm đến và tin vào những giá trị “ảo”, dần dần sẽ làm băng hoại xã hội!

    Đánh mất các di sản văn hóa, xô con người vào chỗ vô đạo đức

    Những lễ hội có các hành vi chém giết động vật, tranh cướp “lộc thánh”… nếu trước đây mang tính biểu trưng văn hóa thì nay lại mang tính thực dụng. Việc nhúng tiền vào máu động vật bị giết hay rải tiền lẻ ở đền, chùa để cầu may; việc để cho con trẻ chứng kiến, người lớn thì reo hò nhìn con vật chết dần không thể hiện sự “thiêng liêng” như ý nghĩa vốn có. Nếu nhìn rộng hơn ra xã hội, ta không khó để nhận ra những hành vi “buôn thần bán thánh”, coi thường đạo đức luật pháp, dửng dưng, trơ lỳ cảm xúc trước bất công, trước hành vi bạo lực của con người với con người, như những vụ “mất chó, giết người đền mạng” xảy ra gần đây.

    Nếu cứ tiếp tục tổ chức rầm rộ lễ khai ấn và những lễ hội thế này thì việc hằng năm người dân ùn ùn kéo đến lễ hội sẽ không chỉ làm cho ý nghĩa của lễ hội tiếp tục biến dạng mà thực chất nó phản ánh thực trạng và những “nhu cầu” xã hội hiện nay. Đó là: Các lễ hội truyền thống không còn giá trị đích thực, chúng ta đang làm mất di sản văn hóa của chính chúng ta. Các giá trị tinh thần tốt đẹp của truyền thống mất đi, con người sẽ phải tìm đến và tin vào những giá trị “ảo”, dần dần sẽ làm băng hoại xã hội! Và Nhà nước đã cho thấy không thể quản lý được các lễ hội nếu cứ tổ chức tràn lan và tùy tiện như vậy. Những tệ nạn đã xuất hiện trong các lễ hội sẽ rất khó bị dẹp bỏ, chưa kể nó sẽ biến tướng và xuất hiện thêm những tệ nạn mới.

    Quá khứ phải là nguồn mạch trong lành để nuôi dưỡng tâm hồn con người hiện tại và tương lai. Chúng ta không thể thải những rác rưởi vào đó để biến quá khứ thành “ao tù nước đọng”, bởi vì chúng ta đang sống trong thời đại toàn cầu chứ không phải sống trong một cái làng tù túng ngày xưa.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Phản hồi: 

    [quote="Tên tác giả"]Các giá trị tinh thần tốt đẹp của truyền thống mất đi, con người sẽ phải tìm đến và tin vào những giá trị “ảo”, dần dần làm băng hoại xã hội![/quote]

    Ai đã tiếp tay, cố tình phá hoại các giá trị tinh thần tốt đẹp của truyền thống để con người phải tìm đến và tin vào những giá trị “ảo”, và dần dần đã, đang, sẽ tiếp tục làm băng hoại xã hội.
    Nhiều nhà văn chỉ dám viết về một hậu quả, nhưng sợ không dám bàn đến nguyên nhân.

    Phản hồi: 

    Cái nhà nước CS méo mó này hay đánh tráo khái niệm để lừa dân, "vui chơi giải trí " thì bảo là lễ hội, trước kia "tấm" thì bắt buộc dân phải gọi là "gạo gẫy" vì hồi đó mậu dịch quốc doanh bán tấm thay gạo cho dân theo sổ hay tem gạo. Rồi "thất nghiệp" thì gọi là "thiếu việc làm". "quan chức" thì đổi là "công bộc", "độc tài" thì gọi là "chuyên chính", "cướp của giết người" thì gọi là "CCRĐ"...
    Ngày nay lại còn có thứ đánh tráo khái niệm bỉ ổi, lộ liễu đến kinh tởm "cướp đất" của dân thì gọi là "thu hồi", "cướp" ngân hàng thì gọi là "mua với giá không đồng".
    Hiện nay thì đang có hiện tượng "tư nhân hóa" thì gọi là "xã hội hóa" , điều này thì khác hẳn bản chất của hai khái niệm, tức là nói một đảng phải hiểu một nẻo, "tư nhân hóa" thì ai cũng hiểu là làm ra cái gì đó của công thì thành của công (ví dụ nhà của nhà nước thì quan chức ấy làm của riêng), còn "xã hội hóa" là ngược lại" cái gì của ai đó nay làm của chung thì mới gọi là "xã hội hóa", "xã hội hóa" thực chất là một hình thức sở hữu của nhà nước. Ví dụ cụ thể để dễ hiểu: ông A có một mảnh đất ở trước cửa nhà ông, nay đùng làm chỗ chơi chung cho trẻ con, tức là không thuộc quyền sở hữu của ông nữa mà là của chung của những người chung quanh, tức thuộc sở hữu của một địa phương nào đó, cũng là thuộc chính quyền địa phương hay của nhà nước.
    Nay cái san ba, con đường của toàn dân cũng là của nhà nước, nay chính phủ chia ra cho mỗi người đấu thầu một ít, tức là "tư nhân hóa" thì lại gọi là "xã hội hóa". Nhà nước CS chỉ có hai hình thức sở hữu là nhà nước (toàn dân) và hợp tác xã (tập thể) chứ không thừa nhân quyền sở hữu tư nhân, nay nhà nước giao cho tư nhân nhưng lại sợ dùng từ tư nhân thì sai nguyên tắc của CN CS nên đổi thành "xã hôi hóa" . Điều này cũng dễ thấy kkhi bọn CS đưa ra cái khái niệm "kinh tế thị trường định hướng XHCN". Kinh tế thị trương thực chất là kinh tế tư bản.(ý này dã có người nói rồi). Đã tư bản thì không XHCN (cụ trung tướng Trần Độ đã nói cách đây từ cuối thế kỷ trước).
    Nhà nước ta có hẳn một cái viện Ngôn ngữ to tổ bố mà không thấy lên tiếng về tình trạng người Việt dùng sai tiếng mẹ đẻ. Sao thế? Do trình độ trí thức của ta kém cỏi hay do nhà nước CS áp đặt một cách ngu xuẩn? Có điều dễ nhận thấy là dân ta thấy ai nói sao thì nghe vậy, chấp nhận vậy chứ chẳng mấy ai chịu suy nghĩ. Hay là lo ăn hai bữa còn chẳng đủ thì hơi sức đâu lo đến chữ với nghĩa?