Trần Văn Tuấn - Vì đâu nhiều thứ ở Việt Nam... đi ngược thế giới

  • Bởi Trà Mạn
    26/02/2015
    5 phản hồi

    Trần Văn Tuấn

    Nhìn ra các nước láng giềng trong cộng đồng ASEAN, có thể nói là người Việt bận rộn hơn rất nhiều. Ra đường ai cũng vội vàng và hình như người nào cũng thấy là mình bận bịu và vội hơn kẻ khác.

    Ai cũng thấy mình phải được ưu tiên

    Người nước ngoài khi ghé thăm Việt Nam, nếu không ở lại lâu hay tìm hiểu kỹ một chút chắc sẽ nghĩ với những con người vội vã và nhiệt tình đi lại trên các con phố đông đúc kia, giấc mơ thành một con rồng châu Á của nước Việt chắc sẽ sớm thành hiện thực.
    Nhìn ra các nước láng giềng trong cộng đồng ASEAN, có thể nói là người Việt bận rộn hơn rất nhiều. Ra đường ai cũng vội vàng và thấy mình bận bịu hơn kẻ khác nên ai cũng muốn chiếm thế thượng phong trong các điểm nút giao thông. Không phải thời chiến nhưng ai cũng luôn trong trạng thái xông lên phía trước. Nếu bạn chậm trễ một chút mà chưa kịp di chuyển khi đèn xanh xuất hiện thì hàng chục tiếng còi sẽ vang lên để nhắc bạn rằng thời gian quan trọng như thế nào và rằng bạn đang lãng phí "vàng bạc" của chính mình cũng như của nhiều người khác.


    Nếu xét về các rủi ro có thể gặp phải so với thời gian tiết kiệm được nhờ vượt đèn đỏ thì có thể khẳng định giá trị tuyệt đối trên một đơn vị thời gian của người Việt thuộc diện cao nhất thế giới. Ảnh: VTC

    Nhiều người không chỉ vội vã khi ra đường mà còn tất bật ở tất cả những nơi, những sự kiện có đông người tham gia. Vậy là chen lấn, xô đẩy, cướp giật (nhất là trong các lễ hội đầu xuân). Khi đó ai cũng thấy là mình quan trọng hơn, đáng được ưu tiên hơn do mình đang vội hơn người khác.
    Ở các TP lớn, sẽ không lấy gì làm lạ khi một cô gái trẻ hay một chàng thanh niên thản nhiên cắt ngang một dòng người đang xếp hàng hay đề nghị người đứng trước cho mình làm thủ tục trước vì ”tôi đang rất vội” trong khi chẳng quan tâm người được đề nghị kia có vội như mình không!
    Nơi công cộng thì ai nấy vội vã như vậy, song khi kết thúc hành trình thì mọi người có hồ hởi và khẩn trương bắt tay ngay vào công việc không?
    Buổi sáng, đa phần vội vã phóng xe đến công sở để chậm rãi ăn sáng, nhâm nhi trà đá, café ngay cổng cơ quan trước khi đun nước, pha trà và tán gẫu tại nơi làm việc.

    Chiều về, khi hòa vào dòng người giao thông, họ thay nhau bấm còi inh ỏi để vượt lên trước. Có rất nhiều người ăn vận lịch sự nhưng sẵn sàng vượt đèn đỏ nếu vắng bóng CSGT. Khi thấy họ tất bật trên đường hẳn nhiều người phải thốt lên rằng: “có lẽ đây là một người cha thương con, một người chồng yêu vợ và một người đàn ông có trách nhiệm đang vội vã về với gia đình!”.

    Trên thực tế điểm đến của nhiều người đang vội vã phóng xe kia lại là những quán bia nơi họ có thể ngồi lỳ hàng mấy tiếng đồng hồ cùng những bầu tâm sự không bao giờ cạn(!)

    Vì 'đi chậm thì mất miếng'?

    Có thể ai đó thấy chuyện này là bình thường và “thường ngày ở huyện”, nhưng nếu nhìn nhận nó với một lăng kính khác – hiệu suất lao động thì đây lại là một điểm yếu chết người của chúng ta.

    Tại sao? Bởi vì chúng ta đang làm ngược và đi ngược lại những gì được cho là nguyên tắc của Quản trị nhân lực. Trong giao thông cần phải từ tốn thì chúng ta lại vội vã, trong khi đó nơi công sở cần phải làm việc hăng say thì chúng ta lại cứ đủng đỉnh. Dân ta cũng dành quá nhiều thời gian cho các cuộc nhậu vốn gây lãng phí và ảnh hưởng tiêu cực cả về thể chất lẫn tinh thần!

    Nguyên nhân thực sự có rất nhiều, từ vấn đề thế chế, giáo dục cho đến văn hóa, tất cả cộng hưởng để tạo nên một xã hội ồn ào, vội vã với hiệu suất lao động tương đối thấp – nếu không muốn nói là quá thấp.

    Về góc độ văn hóa, nhiều ý kiến cho rằng chuyện người Việt luôn vội vã có nguồn gốc từ quá khứ nghèo khó của đa phần dân chúng. Khi đại bộ phận người dân còn sinh sống chủ yếu dựa vào nông nghiệp – vốn rất bấp bênh do phụ thuộc vào thời tiết và thiên nhiên, thì chuyện thiếu thốn lương thực trong giai đoạn từng được gọi là “tháng 3 ngày 8” (giáp hạt) có lẽ thường xuyên xảy ra, đặc biệt là tại các cộng đồng Miền Bắc và Miền Trung nơi thiên nhiên khắc nghiệt hơn.

    Thiếu thốn lâu ngày đã tạo nên một tâm lý trong các thành viên cộng đồng, đó là luôn có cảm giác bấp bênh và lo lắng cho tương lai. Do không được dư giả lắm nên mỗi khi có các hoạt động cộng đồng, thường xảy ra hiện tượng hàng hóa không đủ chia cho tất cả. Ví dụ khi hội làng thì con lợn quá bé lại gầy; sân đình làng quá nhỏ khiến mọi người phải chen chúc.

    Thiếu thốn về nhiều mặt trong đời sống xã hội đã khiến cho mọi người luôn cần phải khẩn trương nếu không muốn thiệt thòi. Muốn xem hát chèo thì phải vội vàng đi sớm kẻo sẽ hết chỗ; muốn có cân thịt ngon thì cần phải dậy từ mờ sáng.

    Khi Hà Nội còn thưa dân, phương tiện giao thông ít thì hầu hết cư dân nơi đây luôn sống khoan thai, chậm rãi và không quá lo lắng. Ngày nay xe cộ đã nhiều lên bội phần nhưng đường xá vẫn chẳng mở mang là bao nên dân chúng bỗng trở nên vội vã vì nỗi sợ “thiếu thốn”.

    Buổi sáng cuối tuần, ta có thể bắt gặp tại những quán café đông đúc (có vị trí thoáng, đẹp) nhiều người trong bộ dạng thư thái đang đọc báo và nhâm nhi ly café. Nhìn sự chậm rãi và đủng đỉnh của họ khi ngồi đợi những giọt café tí tách rơi, ít ai biết rằng họ vừa trải qua một hành trình vất vả, và phải phóng nhanh vượt ẩu hòng đến sớm để có được một chỗ ngồi ưa thích tại đây!

    Chuyện phải vội vã di chuyển, không chịu nhường nhịn, thậm chí ganh đua của nhiều người sẽ không cần bàn nếu như họ phải làm vậy do sức ép công việc hoặc vì một mục tiêu lớn lao ích nước lợi nhà. Rất tiếc là phần lớn trong chúng ta ganh đua và không nhường nhịn nhau khi tham gia giao thông chỉ vì để nhanh chóng được thưởng thức một tô phở ngon với chỗ ngồi chật chội hay một ly café ở một góc phố yên tĩnh. Như vậy chúng ta chỉ thực sự vội vã khi phải hoặc cho rằng mình đang ganh đua với ai đó và nếu mình không nhanh thì chắc sẽ bị thiệt thòi.

    Tư tưởng sợ thiếu, sợ hết phần này nếu như được vận dụng vào công việc để giúp chúng ta khẩn trương hơn trong thế giới đang cạnh tranh mạnh mẽ ngày hôm nay thì quả là hay biết mấy! Nếu cái sự ganh đua này mà mang ra thi thố ở tầm quốc tế thì có lẽ vị thế của nước Việt đã khác lắm rồi.
    Tiếc là đa phần người Việt chỉ thích ganh đua trong một phạm vi hẹp, cụ thể là ở cấp độ làng, xã hoặc cấp độ tương đương, nơi họ chứng tỏ được vị thế và cái tôi của mình đối với những người xung quanh – phần lớn là biết nhau, thế là đủ. Đây có thể xem là một nguyên nhân khiến cho nhiều thứ ở xứ ta luôn khác hoặc ngược với thế giới.

    Từ khóa: văn hóa

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    5 phản hồi

    Nếu xét về các rủi ro có thể gặp phải so với thời gian tiết kiệm được nhờ vượt đèn đỏ thì có thể khẳng định giá trị tuyệt đối trên một đơn vị thời gian của người Việt thuộc diện cao nhất thế giới. Ảnh: VTC
    Ngưng trích

    Bạn đã có lần thử qua cách diễn đạt BÌNH THƯỜNG và RÕ NGHĨA khác ,trước khi ghi chú câu dài lê thê ,không chấm phẩy và rất tối nghĩa này chưa ? Hay bạn cho rằng nếu ghi chú rõ nghĩa và bình thường thì..ít có vẻ Hàn lâm ?

    Tôi xin mạn phép đặt câu hỏi nhỏ tới tác giả câu ghi chú dưới tấm hình : Có thể, có lẽ, phải chăng đây là cũng là một điểm cần nhắc tới khi viết bài có tựa đề như trên ,trong phần "" Người Việt xấu xí "" ?!

    Nói đến những cái trái khoáy hay tai ác hoặc ngu dốt của cáí nhà nước này thì kể cả năm chẳng hết vì hết cái này thì lại nẩy sinh cái tai ngược khác. Cũng chẳng biết những "bộ óc lớn" , "đỉnh cao trí tuệ" của Đảng tức của các đảng viên thì có khác gì "bộ óc LỢN" không, chứ xem việc làm của họ thì "chẳng giống ai", nhà cho người sống thì thiếu, thế nhưng nhà cho người chết thì quá hoành tráng, to đẹp, "nhà" lại không phải để ở như lẽ thường mà nhà để ngắm, đó là cái Lăng chủ tịch HCM nămg chềnh ễnh ở Ba Đình gần nửa thế kỷ nay, chướng tai gai mắt mà chẳng thấy trí thức nào lên tiếng. Sao lại thế? Không thấy hay không nghĩ?
    Chỉ có chế độ phong kiến mới ướp xác chứ, còn ta là nước XHCN xóa sạch tàn dư phong kiến để xây dựng nhà nước công nông do giai cấp công nhân lãnh đạo, sao lại nếm phải cứt của chế độ phong kiến thế?
    Còn cái điều ngược chiều diễn ra ngay trong dịp tết này trước mắt bàn dân thiên hạ là đưa lên ti vi, đó là việc làm thì thiếu, thế nhưng đài truyền hình thì cho ra đời bao nhiêu "sáng kiến" giải trí, hết trò chơi "Người xuyên qua tường" lại đên "Chết cười", toàn tạo công ăn việc làm cho những người thích chơi, thích đú đởn. Nói chung vui chơi giải trí cũng là nhu cầu không thể thiếu được, thế nhưng phải xem tình hình kinh tế như thế nào để điều chỉnh cho hợp lý chứ. Ăn thì thiếu mà chơi thì nhiều, liệu có hợp lý không? Lại có những con người vô duyên thì thành diễn viên hài, mà hài một cách lố bịch, ngớ ngẩn. Cứ tưởng máy móc cái gì ngược với cái bình thường là gây cười, "sáng tạo ra cái "sân khấu nghiêng" để gây cười. Thử xem những vở hài kịch của Molière có diễn trên sân khấu nghiêng không mà gây cười vỡ bụng. Còn cái sân khấu nghiêng thì toàn những cảnh ngớ ngẩn.
    Trong hoàn cảnh đất nước tụt hậu thì không nghĩ đến hướng về tương lai, lại cố "ăn mày dĩ vãng", bày ra những trò "giai điệu tự hào". Người ta thì tự hào đất nước yên bình để làm ăn, mình thì toàn nêu lên cảnh chiến tranh khói lửa, đầu rơi máu chảy để tự hào (!!!) Thử in những chương trình này lên đĩa bán xem có ai mua không? Thế mà cứ tự bình bầu với nhau, khen lấy khen để, tự sướng với nhau.
    Muốn tìm những cảnh hài hước ở đất nước này thì thiếu gì hề, cứ đem máy quay đến các cuộc họp của những quan chức cấp cao mà quay rồi chiếu lên cho dân xem, buồn cưới đáo để, Trọng Lú thì khóc trước hội nghị, tuyên bố xây dựng nước ta thành nước công nghiệp tiên tiến hiên dại nhưng làm cái ốc vít không thành thân, lại còn có nghịch cảnh, vừa có bộ phận thăm dó dư luận, vừa bịp mồm dư luận bằng tường lửa, chặn các trang fb trên internet. Sao không xem ý dân có gì trên các trang fb?
    Một mặt thì chống ùn tắc trên đường phố, mặt khác thì chỉ tạp trung xây dựng ở các thành phố lớn để dân nông thôn và các tỉnh lẻ ùn ùn kéo nhau về thành phố để kiếm sống.
    Nói thì như thánh như tướng, làm thì như cái "con tự do", vừa ném bình, vừa sợ vỡ bình; vừa cứu hỏa, vừa sợ tốn nước. Toàn những nghịch cảnh sát bên nhau thì phải phì cười chứ sao.

    Lại mắc điệp khúc rồi, chỗ "Lời bình mới nhất" thì giới thiệu ý của Phương Cầm, chỗ "chia sẻ suy nghĩ của bạn" thì "0 phản hồi". Chẳng hiểu lỗi của máy hay lỗi của người.? Lỗi của máy thì có người sửa. Còn lỗi của người thì ai sửa?? Tôi viết còm này để nhắc thì có lẽ lại hiển thị lời bình cũng nên.

    Ở bên Tây thì người ta nhận xét về người Việt Nam nhu sau:
    Những ai ít nói hay cười,
    Ăn nhanh đi chậm là người Việt Nam.
    Nay GS Nguyễn Văn Tuấn lại đưa ra nhận xét người lại là người Việt Nam vội vàng, chen lấn nhau. Điều này thì dễ thấy vì nó hiện ra hàng ngày. Có điều là các trí thức thì thường hô hào "tôn trọng sự khác biệt", người mình "khác biệt" thế thì GS Tuấn lại phê phán.
    Cái khác biệt trông thấy được thì GS Tuấn nêu ra, nhưng còn có nhiều (rất nhiều ) cái khác biệt phải suy nghĩ mà lại gây tác hại lớn hơn nhiều thì không thấy mấy người nêu ra.
    Xin nêu một vài khác biệt:
    - Các nước khác thì người ta chỉ tôn thờ tổ tiên của người ta, còn cái khác biệt của ta là ta (Đảng ta) lại tôn thờ hai ông Tây ngoại bang dị tộc mà chính người đồng hương với các ông ấy cũng dã quẳng các ông ấy vào sọt rác rồi. Chẳng có nước nào để ngoại bang trong hiến pháp như ta. Ở các nước khác thì anh Lú vào nhà hương điên, còn ở ta anh Lú lại làm lãnh đạo cao nhất.
    - Một khác biệt thứ hai tương đối điển hình là người các nước khác thì người ta nghiên cứu tìm tòi ra những lý thuyết, chủ nghiã này chủ nghĩa nọ để nhằm phục vụ cho sự phát triển của đan tộc người ta. Tức là ngời ta coi chủ nghĩa này chủ nghĩa nọ chỉ là phương tiện thôi, nếu theo nó mà có lợi thì theo, theo nó mà không có lợi thì cũng lại quẳng nó vào sọt rác. Còn ta thì không tìm ra chủ nghĩa nào cả mà đi rước cái CNCS vào để tôn thờ và phấn đấu cho được cái chủ nghĩa đó, coi tiến lên theo cái chủ nghiã đó là mục đích, là cứu cánh. Ta hô hào "Vì CNXH, thanh niên anh dũng tiến lên" (trích lời trong một bài hát). Đáng lẽ phải nói "XNXH phải vì ta" thì mới đúng chứ. Hay là ta cố tình tìm ra sự khác biệt và đề nghị thế giới phải tôn trọng và bắt nhân dân ta phải theo, dĩ nhiên là phải tôn trọng?
    - Cái khác biệt thứ ba là các nước khác họ có nhiều đảng phái và các đảng phái phải hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, hiến pháp do quốc hội đề ra. Còn ta thì khác biẹt ở chỗ đảng đứng trên cả pháp luật, hiến pháp cụ thể hóa cương lĩnh của Đảng. Thế nhưng lại vãn rêu rao: Quốc hội là cơ quan quyền lực tối cao". Đảng lãnh đạo quốc hội, dĩ nhiên Đảng có trên quốc hội thì mới lãnh đạo được quốc hội, tức là trên tối cao, thế thì gọi là gì cao? Đảng trên tối cao tức Đảng là ĐÊM CAO. Trên tối thì là đêm.
    Vì đêm tối lãnh đạo nên mọi thứ đều đổi ngược, đổi ngược cả thành ra kẻ lưu manh vô đạo đức, dốt nát thì lãnh đạo, kẻ làm thì đói, nói thì no. Người có công thì trị tội, kẻ có tội thì được tâng công.
    - Các nước khác thì người ta chống chiến tranh, còn ta thì lại "chống diễn biến hòa bình". Thời chiến thì ít tướng, thời bình thì phong tướng như mưa. Tướng không đánh giặc mà cướp của dân.
    Chỉ đưa vài cái "khác biệt" của ta cũng đã ớn, khó mà tôn trọng được. Lúc khác lại nêu tiếp. Chẳng biết các quan lớn có thấy "khác biệt" mà sửa để hội nhập hay không? Hay lại đưa cái điều luật 258 nhằm bịt mồm dân.

    VÉT NIÊU SIÊU BẾP
    Con chim xanh đậu cành chanh thanh thoát
    Cái sếu đỏ lủi đặc cỏ bó tay
    Gốc cây đảng cấy bắp cầy
    Trâu bò vò vẽ đắng cay nhịn thèm
    Trung ương thím sực thực thêm ăn sương nhạn lẻ đi đêm ẩm thừa
    Cánh CAM không quản nắng mưa
    Tiền chưa đầy túi còn lừa thuế dân
    Trưởng ban nội chứng buông cần thằng nào kế vị răng nanh giũa mòn
    Ba Đình mũi nhọn Đồ Sơn quan tham chỉ đạo không hơn đồ nhà
    Ba năm tận tụy nhập nha
    Mạnh vương trọc phú đại gia ngai vàng
    Căm hờn phủ chúa loa vang con Hồ như thế miễn bàn cháu heo
    Thanh tra giảm đói tăng nghèo giời ơi! cẩu tử chồn cheo xơi giùm
    Bốn mươi năm vẫn chùm hum
    Ngụy lòi mặt thớt tùm lum thiên triều
    Mì tôm khuyết tật vét niêu bữa cơm thiếu thịt bếp siêu Mường Tày
    TÂM THANH