Trần Văn Tuấn - Hàng chục ngàn giáo sư, tiến sĩ Việt... đang làm gì?

  • Bởi Mắt Bão
    28/11/2014
    6 phản hồi

    Trần Văn Tuấn

    Cái quan trọng nhất không phải chúng ta không muốn sử dụng nhân tài mà là chúng ta không có khả năng sử dụng họ.

    Tôi có một người bạn lấy bằng Tiến Sĩ tại một trường ĐH có tên tuổi ở xứ Cờ Hoa. Khi về nước anh chỉ có một ước mơ rất đơn giản - làm việc và sống được bằng nghiên cứu khoa học! Khi đó anh rất tự tin vào những gì mình đã học được có thể đóng góp và tạo ra những thay đổi tích cực cho khoa học nước nhà.

    Sau hơn một năm bắt tay vào thực hiện các đề tài khoa học cấp Bộ, cấp Nhà nước, bên tách cafe đắng, anh chia sẻ: "Tôi thấy người nước mình thực sự không trọng dân trí thức.".

    Dù đã có ít nhiều trải nghiệm thực tế, nhưng câu nói của một người bạn có bằng TS lúc đó làm tôi có phần cảm thấy chua xót. Đồng ý rằng các ngành khoa học của chúng ta sinh sau, đẻ muộn và không nhất thiết phải bắt đầu từ con số 0. Thế nhưng, kể cả muốn đi trước đón đầu, chúng ta cũng cần phải học để biết cần đón ở đâu và đi đến đâu. Một khi nền tảng khoa học không có thì mọi thứ chúng ta tiếp thu và ứng dụng được chỉ đều là phần nổi, phần ngọn và cũng chính vì vậy mà đất nước luôn tụt lại phía sau và mãi mãi chạy theo người khác.

    Khi nhìn lại các sự kiện gần đây, tôi mới thấm thía những điều mà anh bạn tôi bộc bạch. Ngân sách hàng năm dành cho nghiên cứu khoa học vốn đã rất khiêm tốn (chỉ chiếm 0,5% GDP) nhưng luôn bị cắt xén và thất thoát tại mỗi cấp. Nếu muốn được duyệt một đề tài nghiên cứu có sử dụng ngân sách nhà nước thì chi phí lobby đôi lúc lên đến vài chục phần trăm ngân sách đề tài. Công sức bỏ ra để hợp thức hóa số tiền bị cắt xén này hầu như chiếm gần hết thời gian của đơn vị nghiên cứu, khiến cho các sản phẩm đầu ra đều không đáng tin cậy hoặc ở dạng nửa vời.

    Thật đáng buồn khi nhiều nhà nghiên cứu bỗng nhiên trở thành những nhà "chạy dự án" chuyên nghiệp. Việc xem các đề tại Nhà nước như là một chiếc bánh cho nhiều cá nhân và đơn vị để cải thiện thu nhập khiến cho đất nước ta luôn vắng bóng những công trình tầm cỡ. Sự thiếu hụt các cơ chế giám sát, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong nghiên cứu khoa học được xem như nguyên nhân chính khiến cho phần lớn các kết quả đề tài không có tính ứng dụng trong thực tiễn nhưng vẫn được phê duyệt và nằm yên, bám bụi trên các giá sách vốn đã rất bụi tại các cơ quan nhà nước. Dù có thế nào thì cũng không ai phải chịu trách nhiệm.

    Những người làm khoa học không chuyên thì sao? Sự cứng nhắc, rập khuôn và giáo điều của các cơ quan chức năng cộng với tính sính ngoại và tự coi thường khả năng, trí tuệ của chính người nhà mình đã khiến cho bao nhiêu nông dân và kể cả doanh nhân phải ngửa mặt kêu Trời.

    Sự kiện hai cha con ông Hải phải tìm đường sang Campuchia để thỏa mãn khát vọng được cống hiến cho khoa học liệu có khiến cho những người có trách nhiệm thấy chua xót ít nhiều? Hay phải chăng sức ép dư luận trong những ngày qua cũng chỉ là một vài hòn đá ném xuống cái ao bèo, để rồi nhanh chóng bị những cánh bèo dày đặc kia khỏa lấp?


    Con số khoảng 9.000 GS, PGS tại nước ta đang làm gì và được dùng vào việc gì?

    Theo số liệu thống kê, trên tổng số hơn 90 triệu dân hiện thời, VN có tới hơn 100 nghìn người có bằng Thạc sĩ (trình độ được xem là nghiên cứu viên) và hơn 25 nghìn người có bằng Tiến sĩ. Những con số ấn tượng này khiến tôi nghi ngờ nhận định của anh bạn mình khi cho rằng "Trí thức Việt không được trọng dụng và chỉ dùng để trang trí mà thôi!" Nếu thực sự chỉ dùng để trang trí thì quả thực đất nước ta có thể xếp vào loại xa xỉ nhất thế giới khi sử dụng một nguồn lực khổng lồ như vậy chỉ để mà chơi và trang hoàng cho đẹp mắt.

    Vậy nếu không chỉ để mà chơi hay cho vui mắt thì tại sao trung bình hàng năm Việt Nam có số lượng ấn phẩm khoa học được duyệt và đăng trên các tạp chí khoa học Quốc tế chỉ bằng 1/5 của Thái Lan và 1/10 của Singapore. Riêng trên tạp chí Nature, thì trong mười năm qua chúng ta chỉ có 5 ấn phẩm khoa học trong nước được đăng trên tạp chí hàng đầu thế giới này. Đồng ý rằng, dân ta có nhiều người học TS chỉ để cho oai, vậy con số khoảng 9.000 GS, PGS với phân nửa số lượng TS đang là giảng viên ĐH hay nghiên cứu viên tại nước ta đang làm gì và được dùng vào việc gì? Hay lại là để cho đẹp đội hình?

    Thời Hoàng Đế Lê Thánh Tông, nước Đại Việt của chúng ta có thể được xem là hùng cường bậc nhất trong lịch sử Phong kiến. Có lẽ ý thức được nguyên tắc "hiền tài là nguyên khí Quốc gia" nên nhà Vua đã tạo dựng được một triều đại huy hoàng đến vậy. Tuy đời sau ít nhiều thấm nhuần tư tưởng này nhưng chưa ai làm được những gì mà "Vị Hoàng Đế mở cõi" này đã làm. Nguyên nhân thì có nhiều, nhưng theo tôi cũng giống như ngày nay, cái quan trọng nhất không phải chúng ta không muốn sử dụng nhân tài mà là chúng ta không có khả năng sử dụng họ.

    Chúng ta hiện vẫn còn thiếu rất nhiều thứ để có được một nền khoa học tiên tiến. Cơ sở hạ tầng phục vụ nghiên cứu, thiết bị và kể cả ngân sách rồi cũng có thể có được. Cái quan trong hơn, cấp thiết hơn lúc này chính là cần phải xác định được mình thực sự mong đợi gì? Muốn làm gì và cần ưu tiên cái gì? Chỉ đến khi những người có trách nhiệm thấu hiểu được khoa học chính là con đường then chốt để thay đổi vị thế đất nước, rằng đất nước ta không thiếu vắng nhân tài và rằng phải có tinh thần cầu thị, dám chịu trách nhiệm, đức tính bao dung, không đố kị cùng một tấm lòng vì đại cục, thì ngày đó đất nước ta sẽ có thể cất cánh bay cao.

    Hơn hết, dụng nhân như dụng mộc, hãy trả mọi người về đúng vai trò của họ, nơi họ có thể sống, làm việc và cống hiến theo đúng khả năng của mình. Hãy tạo dựng một môi trường phù hợp, khơi dậy sức sáng tạo của mỗi công dân và sẵn sàng lắng nghe cũng như hành động, nhằm khích lệ kịp thời, giúp tập hợp nguồn "nguyên khí Quốc gia" cho phát triển đất nước. Khi đó nhiều cái tử tế sẽ theo về và tách cafe mỗi lần tôi uống với anh bạn Tiến sĩ kia cũng sẽ đậm, ngọt hơn.

    Trần Văn Tuấn

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    Chuyện dài Giáo Sư Tiến sĩ ở Việt Nam nói hoài không bao giờ hết. Chủ đề hôm nay (bài này): "Ông ơi, bây giờ ông ở đâu?" (nhại một bài hát của nhạc sĩ Hoàng thi Thơ (?)).
    1. Ông đã lên bờ an toàn.
    2. Ông đang làm lãnh đạo ở cương vị cấp thứ trưởng, cấp chủ tịch tỉnh,....(Tiến Sĩ Xây dựng đảng, Tiến Sĩ Lịch sử đảng, Tiến Sĩ luật...rừng)
    3. Ông đang làm Viện trưởng một viện nghiên cứu hoặc chủ một đề tài nghiên cứu cấp nhà nước. Thí dụ: Làm thế nào để phân bổ ngân sách xuống các viện nghiên cứu, Trồng cây gì, nuôi con gì trên đất mới ...lấy từ nhà Đoàn Văn Vương (Tham khảo tại Tiên Lãng.com)
    4. Ông đang làm Hiệu trưởng một trường ĐH nào đó.
    5. Phần còn lại "đứng lớp" tại các trường ĐH (đây là thành phần "mồ côi"), chạy cơm nuôi vợ con.
    Đại khái là như vậy. Việc nghiên cứu khoa học thực sự, việc viết sách cho SV xử dụng có tính chất đổi mới, giới thiệu những kiến thức, những kỹ thật tiên tiến đang còn được tranh cải nóng hổi trong các giảng đường hoặc phòng thí nghiệm trên thế giới còn rất rất xa. Tuy nhiên các ông vẫn ngồi chờ năm 2015, 2020 trường ĐH ta sẽ vào tốp "ten" thế giới.

    Tên tác giả viết:
    Cái quan trọng nhất không phải chúng ta không muốn sử dụng nhân tài mà là chúng ta không có khả năng sử dụng họ.

    Sai bét nhè.

    Khả năng nhà nước ta có dư. Cứ như chiến sĩ Việt tỏ bày, thì rõ "nà" nhà "lước" ta có dư khả năng (tham nhũng). Tiền thuế để đút dô túi riêng của các "nãnh" đạo, chứ đếk dùng để trả lương cho trí thức đủ sống, yên tâm mần việc. Các thầy cô giáo, đêk dạy thêm thì đói rã họng, cạp đất mà ăn.
    Chiến sĩ Tuấn tỏ tường chửa? Nguyên nhân của mọi nguyên nhân nà đây nhá.

    trần văn việt (khách viếng thăm) gửi lúc 09:48, 28/11/2014 - mã số 133936 viết:

    Nhân tiện bài về sử dụng nhà khoa học, xin kể lại chuyện dự án nhỏ ở bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội. Hồi ấy nghe tin BV Bạch Mai xây dựng hệ thống xử lý nước thải tốt nên tôi đến tìm hiểu, đề nghị BV giúp về tư liệu viết một bài khen ngợi. Sau khi làm việc với BV xong, tôi hỏi: Tổng kinh phí để xây dựng hệ thống này là bao nhiêu? Trả lời: 12,5 tỉ. Khoảng một tháng sau, ngẫu nhiên gặp đúng đơn vị thiết kế hệ thống xử lý nước thải ở BV Bạch Mai. Trò chuyện về những dự án thiết kế thành công, anh em khoe dự án ở Bạch Mai. Tôi hỏi: Hồi đó tổng giá tiền hết bao nhiêu? Trả lời: 2,5 tỉ. À, thế ra người ta dùng 10 tỉ vào việc uống bia rồi. Thời gian qua đã lâu, tôi không nhớ con số cụ thể là tỉ hay triệu, nhưng tỉ lệ thì là như vậy đấy: 2,5/12,5. Để một dự án hoạt động được, chi phí "phi sản xuất" mới là con số lớn.
    Posted by 117.0.185.100 via http://webwarper.net
    This is added while posting a message to avoid misusing the service

    Vấn đề là khi chủ nghĩa Mác-Lê được/bị xem là khoa học, những gì không đồng thuận, thậm chí có khuynh hướng phủ định chủ nghĩa sẽ được/bị xem là phản khoa học và được/bị Đảng và Chính phủ khinh thường hoặc không trọng dụng .

    Chứng tỏ Tiến sĩ Mác-Lê làm đến tận Tổng bí thư, đại tá Trần Đăng Thanh nạt mấy giám đốc trường đại học như đám trẻ nít đấy!

    Muốn thấy Đảng và Chính phủ trọng dụng khoa học tới cỡ nào, cứ thi vào trường Đảng, tốt nghiệp môn Mác-Lê thì biết . Ở đây là chuyện mình có nghề mà Đảng và Chính phủ cần không, chứ không phải cứ Tiến Sĩ, mà Đảng và Chính phủ không cần thì vẫn chỉ là rác rưởi, thậm chí có hại để bị cấm không cho hành nghề nữa chứ lại.

    Trích dẫn:
    "Tôi thấy người nước mình thực sự không trọng dân trí thức.".

    Một câu nói rất sai !

    Người nước ta rất trọng dân trí thức, bằng chứng là người người nhà nhà VN xưa nay dẫu có chết đói cũng ráng cho con cháu học kiếm cái chữ đặng làm thầy giáo, bác sĩ, kỹ sư, cán bộ đảng viên, chứ không thèm làm thợ, làm nông, phải có học vị học hàm Giáo Sư, Viện Sĩ, Tiến Sĩ, Thạc Sĩ này nọ mới mong được thăng tiến lên cao, vinh thân phì gia.

    Phải nói cho đúng là, người nước ta rất trọng dân trí thức nhưng đa số không thấu hiểu trí thức thực sự phải là như thế nào, và nghiêm trọng nhất là, đa số dân trí thức VN cũng toàn là giả hình, năng lực yếu kém, chả làm ra được 'tri thức' gì nên hồn để gọi là sánh với thiên hạ !

    Có lẽ cũng do truyền thống lâu đời nó thế, nay hiện tình lại càng trầm trọng bởi 'con voi đang chình ình trong phòng' ! :)

    Chúng ta ở đây là ai?! Để đất nước phát triển, để nền kinh tế - xã hội đi lên thì tiên quyết phải sử dụng chất xám. Do đó, nhất quyết phải thay đổi cái “Chúng ta" này.

    Nhân tiện bài về sử dụng nhà khoa học, xin kể lại chuyện dự án nhỏ ở bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội. Hồi ấy nghe tin BV Bạch Mai xây dựng hệ thống xử lý nước thải tốt nên tôi đến tìm hiểu, đề nghị BV giúp về tư liệu viết một bài khen ngợi. Sau khi làm việc với BV xong, tôi hỏi: Tổng kinh phí để xây dựng hệ thống này là bao nhiêu? Trả lời: 12,5 tỉ. Khoảng một tháng sau, ngẫu nhiên gặp đúng đơn vị thiết kế hệ thống xử lý nước thải ở BV Bạch Mai. Trò chuyện về những dự án thiết kế thành công, anh em khoe dự án ở Bạch Mai. Tôi hỏi: Hồi đó tổng giá tiền hết bao nhiêu? Trả lời: 2,5 tỉ. À, thế ra người ta dùng 10 tỉ vào việc uống bia rồi. Thời gian qua đã lâu, tôi không nhớ con số cụ thể là tỉ hay triệu, nhưng tỉ lệ thì là như vậy đấy: 2,5/12,5. Để một dự án hoạt động được, chi phí "phi sản xuất" mới là con số lớn.
    Posted by 117.0.185.100 via http://webwarper.net
    This is added while posting a message to avoid misusing the service