Nguyễn Hưng Quốc - Lực lượng nào sẽ làm thay đổi Việt Nam?

  • Bởi Admin
    15/11/2014
    7 phản hồi

    Nguyễn Hưng Quốc

    Rất nhiều người có chung một nỗi băn khoăn: Bao giờ thì Việt Nam được dân chủ hoá? Để trả lời câu hỏi ấy, hầu như ai cũng biết một cuộc cách mạng dân chủ ở Việt Nam chỉ có thể xảy ra với một trong hai tình huống: Một, từ trên xuống; và hai, từ dưới lên.

    Dân chủ hoá từ trên xuống là một cuộc cách mạng lý tưởng nhất bởi nó nhanh nhất và ít bị trả giá nhất: Đó là các cuộc cách mạng đã diễn ra tại Liên Xô và Đông Âu vào cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, khi giới lãnh đạo ý thức là không thể kéo dài nguyên trạng và chấp nhận thay đổi chế độ ngay cả khi biết với sự thay đổi ấy họ sẽ mất tất cả quyền lực.

    Theo tôi, một cuộc cách mạng loại này rất khó xảy ra ở Việt Nam. Có hai lý do chính.

    Thứ nhất, ở Việt Nam không có, và sẽ không có một nhà lãnh đạo nào, dù sáng suốt đến đâu, có quyền lực để tự mình quyết định những sự thay đổi lớn lao liên quan đến số phận của cả chế độ. Kết cấu quyền lực ở Việt Nam khác hẳn ở các quốc gia cộng sản khác trước đây cũng như hiện nay: Ở các nước ấy, chủ tịch đảng cũng đồng thời là chủ tịch nước. Khi nắm trong tay cả hai chức vụ ấy, người ta dễ dàng trở thành kẻ quyết định cuối cùng. Ở Việt Nam, ngược lại, người lãnh đạo đảng và người lãnh đạo nhà nước và chính phủ khác nhau, do đó, không ai thực sự có quyền quyết định những vấn đề lớn cả. Tất cả đều phải thông qua ý kiến tập thể, ít nhất của Bộ Chính trị. Để cả tập thể ấy thống nhất với nhau về việc thay đổi chế độ để dân chủ hoá là một không tưởng.

    Thứ hai, chắc chắn Trung Quốc sẽ không thể chấp nhận Việt Nam được dân chủ hoá trước. Khi thấy Việt Nam có dấu hiệu rục rịch từ bỏ chủ nghĩa cộng sản, chắc chắn Trung Quốc sẽ can thiệp ngay. Trong tình hình hiện nay, khi Việt Nam bị lệ thuộc vào Trung Quốc trong rất nhiều lãnh vực, từ kinh tế đến chính trị, những sự can thiệp ấy rất dễ thực hiện.

    Bởi vậy, triển vọng lớn nhất của xu hướng dân chủ hoá ở Việt Nam là từ dưới lên. Tuy nhiên, ở đây lại có một vấn đề lớn: Lực lượng nào sẽ đảm nhiệm công việc thay đổi theo chiều hướng dân chủ ấy? Để trả lời câu hỏi ấy, các nhà bình luận chính trị và xã hội có thói quen nhìn vấn đề từ góc độ kinh tế - xã hội với những thành phần giai cấp khác nhau.

    Trước hết, đông đảo nhất ở Việt Nam là các nông dân. Trong nhiều năm qua, những kẻ bị áp bức và bóc lột nhiều nhất ở Việt Nam cũng là các nông dân. Những cuộc biểu tình đông đảo và gây chú ý trong dư luận nhất cũng gắn liền với nông dân. Lý do dễ hiểu: một trong những yếu tố quan trọng nhất bị giới lãnh đạo Việt Nam khai thác để làm giàu và phân phối lợi nhuận để mua chuộc sự trung thành của các đảng viên chính là đất đai. Việc cướp đất ấy dẫn đến sự bất mãn của nông dân ở nhiều địa phương khác nhau. Lâu nay, rải rác đây đó, có các cuộc biểu tình của nông dân nhằm chống lại lệnh cưỡng chế của chính quyền.

    Nhưng những sự bất mãn và các cuộc biểu tình ấy có thể dẫn đến việc làm thay đổi chế độ hay không? Câu trả lời hầu như chắc chắn: Không. Lý do đầu tiên là hầu hết nông dân thường chỉ nghĩ đến những cái lợi cụ thể trước mắt: khi chính quyền cướp đất của mình thì mình vùng lên tranh đấu, nhưng khi chính quyền cướp đất của người khác thì người ta dễ khoanh tay đứng ngó, hoặc, khi tình hình căng thẳng quá, chính quyền chỉ cần nhân nhượng một tí, họ cũng dễ dàng thoả mãn và từ bỏ mọi toan tính chống đối. Lý do thứ hai là tuy nông dân chiếm một phần lớn dân số nhưng họ bị cô lập về phương diện địa lý: làng này xuống đường tranh đấu, làng khách chưa chắc đã biết. Từ việc cô lập về địa lý dẫn đến sự cô lập về truyền thông và hậu quả là không có nhiều người biết. Điều này dẫn đến hai hậu quả khác: Một, ít người ủng hộ; và hai, khó phát triển thành những cuộc xuống đường rầm rộ để có thể uy hiếp được chính quyền.

    Còn lực lượng công nhân? Ở Việt Nam, giai cấp công nhân càng ngày càng lớn và đời sống kinh tế của họ cũng gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, sự bất mãn của họ, nếu có, thường nhắm vào chủ nhân của xí nghiệp hơn là vào chính quyền. Chủ nhân của các công ty lớn lại thường gắn liền với người ngoại quốc, do đó, thù hận của họ cũng hướng ra bên ngoài. Đó là lý do tại sao cho đến nay, hầu hết các cuộc đình công hay biểu tình thường diễn ra trong các xí nghiệp và công ty do người ngoại quốc làm chủ.

    Giới thanh niên và trí thức Việt Nam hiện nay có thể được xem là thành phần “tiến bộ” nhất: Nhiều người trong họ thấy được những sự bất lực và bế tắc của nhà cầm quyền cũng như có khát vọng được tự do. Tuy nhiên, “nhiều” không có nghĩa là đa số. Khác với ở Ai Cập và các quốc gia Trung Đông trong cách mạng mùa xuân đầu năm 2011, nơi tỉ lệ thanh niên, dù đã tốt nghiệp đại học, thất nghiệp rất cao, ở Việt Nam, về phương diện kinh tế, thanh niên không đến nổi quá khó khăn, do đó, rất khó hy vọng họ sẽ kết tập lại thành một trận chung để đấu tranh cho dân chủ.

    Một thành phần khác có khả năng đương đầu với chính quyền là các tôn giáo. Ở tôn giáo nào cũng có những người phản kháng, nổi bật nhất là Cao Đài, Hoà Hảo, Phật giáo và Công giáo. Hai tôn giáo đầu chỉ giới hạn ở các tỉnh phía Nam; Phật giáo thì bị quá phân tán; chỉ có Công giáo là tương đối thống nhất, và do đó, khá mạnh, nhưng dù mạnh đến mấy thì, một mặt, Công giáo cũng chỉ chiếm khoảng 10 phần trăm dân số; mặt khác, do chỉ là một thiểu số, họ khó trở thành những nhà lãnh đạo cho phong trào dân chủ trong cả nước.

    Nói tóm lại, từ góc độ kinh tế và xã hội, sẽ không có lực lượng nào đủ sức để chống lại chính quyền, thậm chí, gây sức ép để chính quyền phải thay đổi chế độ.

    Một vấn đề có thể được đặt ra: Tại sao tất cả các thành phần trên không thể kết hợp lại với nhau để thành một lực lượng duy nhất và mạnh mẽ? Dĩ nhiên, điều đó có thể xảy ra, và trong hoàn cảnh Việt Nam hiện nay, đó là niềm hy vọng duy nhất để có dân chủ. Có điều: khi nào, và với điều kiện nào, tất cả các thành phần trên có thể đứng lại được với nhau? Câu trả lời: Tinh thần dân tộc hay chủ nghĩa quốc gia (nationalism). Người Việt Nam, bất kể thành phần kinh tế, xã hội và tôn giáo, sẽ đoàn kết lại khi đất nước bị uy hiếp và khi chính quyền bất lực, thậm chí, đầu hàng trước những sự uy hiếp ấy. Tất cả những sự uy hiếp ấy chỉ đến từ một nguồn: Trung Quốc.

    Nói cách khác, theo tôi, lực lượng đấu tranh cho dân chủ tại Việt Nam chỉ đoàn kết và trở thành mạnh mẽ khi Trung Quốc gia tăng mức độ lấn chiếm biển đảo và khi chính quyền Việt Nam càng lộ rõ bản chất nhu nhược của họ trong thế trận đối đầu với tham vọng bành trướng ấy.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    7 phản hồi

    Tôi mong muốn đừng viết các bài nhận định tình hình
    1/ Nếu là phe nhân dân, viết ra chẳng khác nào vẽ đường cho Đảng CS đề phòng thì cái trí của NH Quốc thật quá tệ. Ko nên xem cho mất thời giờ.
    2/ Nếu là phe Đảng CS, viết ra chẳng khác nào nhờ người khác góp ý để Đảng CS đề phòng
    Túm lại, người khôn đừng comment

    Lê Văn Mọi viết:
    Tình hình hiện nay thì giới cầm quyền dựa vòa Trung quốc, còn lòng dân thì lại hướng vào Mỹ. Như vậy đã hình thành hai khối đối lập là nhà cầm quyền tức Đảng CS và người dân. Thế cái gì quyết định chính quyền này? Rõ ràng là kinh tế. Nền kinh tế cuả ta đang trên đà sa sút và có lẽ gần chạm đáy. Nếu không cứu vớt được nền kinh tế thì chính quyền sụp đổ. Vậy thì ai có thể cứu vãn được nền kinh tế? Rõ ràng từ ngày ta bắt tay với các nước tư bản thì nền kinh tế của ta được nâng lên một bước khả quan. Kinh tế nhiều thành phần thì tư tưởng không thể giữ khư khư một thành phần mãi được. Nay người dân làm trong các công ty nước ngoài thì đéo thèm phấn đấu vào Đảng. Đồng tiền trở thành một lực lượng thống trị thì lý tưởng CS chẳng còn giá trị đéo gì nữa.

    Hello đ/c Mọi ! Tình hình xem ra căng nhễ.

    Đối chiếu các diễn tiến tích cực gần đây trong quan hệ hữu nghị toàn đảng toàn quân giữa hai nước anh em TQ, VN thì thấy rằng nhân định của đ/c có tính 'biện chứng' cao. Tuy nhiên, vẫn có thể 'phản biện' quan điểm dựa Mỹ của đ/c. Chớ mong có thể rước Mỹ cứu nước thành công như ngày xưa từng oánh Mỹ cứu nước thắng lợi :)

    Oánh cộng sản bằng Đô La thì không tranh được với Tàu cộng, bởi chúng đang có rất nhiều Đô La.

    Oánh cộng sản bằng súng cũng không lại nổi liên minh Tàu Việt. Súng đạn chúng vô biên, và nhất là thịt người chúng vô giá, nghĩa là chẳng có giá đáng một xu, miễn phí, sẵn sàng thí không cho đ/c !

    Mục tiêu của việc đấu tranh chống Trung Quốc là bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ. Để đạt mục tiêu này, chính quyền CS cần được hậu thuẫn của toàn dân và hỗ trợ của quốc tế. Phưong tiện chống đối có thể là luật pháp, ngoại giao, áp lực kinh tế và chính trị, kể cà sử dụng truyền thông và nội gián, v.v...

    Mục tiêu của đấu tranh xây dựng dân chủ là thay đổi thể chế chính trị quốc nội mà tôn trọng luật pháp là chính. Đây là một tiến trình dị biệt khi so với vấn đề toàn vẹn lảnh thổ. Để đạt mục tiêu này, trước hết phải có sự thay đổi về nhận thức, chấp nhận là dân chủ là một giá trị mới cho xã hội Việt Nam hôm nay và mai sau và xem là một trò chơi chung cho tất cà mọi người dân tham gia. Đến nay, chính quyền VN (kể cả Trung Quốc) đều chưa chấp nhận giá trị dân chủ này, vì cho là chế độ độc đảng là thích hợp hơn và không quan tâm đến nguyện vọng người dân. Theo họ sự tồn vong của chế độ là quyền lợi cốt lõi, kể cả việc chấp nhận tiến trình Hán hoá.

    Đem mục tiêu đấu tranh dân chù hóa cho VN đang bị hiểm hoạ ngoại xâm kết hợp trong tinh thần chù nghĩa dân tộc là một cách đặt vấn đề sai lầm. VN không đủ sức để đạt hai mục tiêu trong cùng một lúc.

    Tiền đề mà tác giả đặt ra để thào luận cho vấn đề tương lai chính trị của Việt Nam là kinh nghiệm của các cuộc mang Đông Âu.

    Tác giả cho là Cách mạng Đông Âu là từ trên xuống dưới, khi lãnh đạo ý thức không thể duy trì nguyên trạng và tự họ chấp nhận thay đổi. Đúng ra phải nói là họ bị bắt buộc phải thay đổi vì áp lực từ bên dưới đi lên qúa mạnh đến đổi họ không có lối thoát nào khác. Tác giả quên một thực tế là hàng trăm ngàn người xuống đường hằng ngày và việc mở cửa biên giới Áo Hung góp phần sụp đổ chế độ Đông Đức. Và dĩ nhiên tất cả diễn biến này không phài là theo tinh thần tự nguyện từ trên xuống dưới. Thành công đặc sắc của Cách mạng Đông Âu là không có bạo động của người dân và không có biện pháp đẩm máu của chính quyền. Đó là một điều mà không ai tin là có thể xãy ra trong xã hội độc tài, kể cả chuyên gia chính trị học. Đến nay, cũng chưa có một sách vở nào kiểm chứng là các mạng Đông Âu là từ trên xuống trong tinh thần tự nguyện chấp nhận của nhà cầm quyền.

    Tôi thấy hơn nửa thế kỷ nay mọi diễn biến xảy ra ở nước ta đều do yếu tố nước ngoài chi phối. Trước kia thì Mỹ và Liên xô, Trung quốc. Nay còn có Mỹ và Trung quốc thôi.
    Tình hình hiện nay thì giới cầm quyền dựa vòa Trung quốc, còn lòng dân thì lại hướng vào Mỹ. Như vậy đã hình thành hai khối đối lập là nhà cầm quyền tức Đảng CS và người dân. Thế cái gì quyết định chính quyền này? Rõ ràng là kinh tế. Nền kinh tế cuả ta đang trên đà sa sút và có lẽ gần chạm đáy. Nếu không cứu vớt được nền kinh tế thì chính quyền sụp đổ. Vậy thì ai có thể cứu vãn được nền kinh tế? Rõ ràng từ ngày ta bắt tay với các nước tư bản thì nền kinh tế của ta được nâng lên một bước khả quan. Kinh tế nhiều thành phần thì tư tưởng không thể giữ khư khư một thành phần mãi được. Nay người dân làm trong các công ty nước ngoài thì đéo thèm phấn đấu vào Đảng. Đồng tiền trở thành một lực lượng thống trị thì lý tưởng CS chẳng còn giá trị đéo gì nữa.
    Nhà cầm quyền CS không thể cứ ngửa tay xin các nước tư bản viện trợ và đầu tư mãi được. Khi họ bỏ tiền ra thì họ sẽ đòi hỏi một điều kiện gì đó. Thì khối nhà đấu tranh cho dân chủ bị nhà nước CS cầm tù đã được trả tự do thì cũng do bàn tay của Mỹ can thiệp đấy thôi. Nhà cầm quyền chỉ còn chỗ dựa là quân đội và công an, cả hai lực lượng này lại bị Trung quốc mua chuộc hoặc chi phối, thì cứ xem nhiều lần các ông tướng của hai ngành này sang Trung quốc họp hành thì rõ. Thế nhưng trong thời đại hiện nay thì đồng đô la có sức mạnh hơn súng ống.
    Thế thì tình hình sẽ đi về đâu? Có lẽ phải chờ đến sau đại hội XII của Đảng thì mới rõ. Nhưng với tốc độ cổ phần hóa như hiện nay, giai cấp các nhà tư bản đang hình thành khá nhanh khi nền kinh tế lại do thành phần tư nhân chiếm ưu thế. Mặt khác sang năm 2015 khối Asean quan hệ chặt chẽ hơn thì Đảng CS không thể đứng vững với vai trò solo XHCN trong cả khối tư bản.
    Cả khối này lại ngả theo Mỹ, như vậy chính yếu tố nước ngoài lại tiếp tục chi phối tình hình chính trị nước ta và ánh sáng dân chủ dần dần được mở ra. Chứ trông chờ vào các lực lượng trong nước như các tổ chức tôn giáo hay công nông thì khó hy vọng.
    Thế thì vai trò cuả những người đấu tranh dân chủ có cần không? Rất cần, chính họ là lực lượng thúc đẩy các mối quan hệ với nước ngoài. Mối quan hệ này không phải là mối quan hệ giữa Đảng CS với Trung quốc mà là mối quan hệ có lợi cho tiền đồ đất nước. Thì cứ xem những nhà đấu tranh cho dân chủ tố cáo tội ác của CS như vi phạm nhân quyền với các tổ chức nước ngoài và kết quả hết người nọ đến người kia được trả tự do thì biết.

    Tôi thấy Nguyễn Hưng Quốc có những phân tích rất chính xác. Việt Nam chỉ có thể có những thay đổi rất mạnh mẽ khi Trung Quốc gây chiến - Nhưng gây chiến với Việt Nam là điều cuối cùng Trung Quốc thực sự muốn làm.

    Điều TQ thực sự muốn ở Biển Đông chỉ là những lợi ích thiết thân với nền kinh tế đang lên của họ: an ninh và những nguồn lợi dầu mỏ. Với tàu sân bay và các hòn đảo được mở rộng tôn tạo thành những pháo đài, vấn đề an ninh đã được giải quyết mà không cần chiếm thêm bất cứ đảo nào; với các công nghệ khai thác dầu nước sâu, sẽ không ai có thể ngăn cản TQ khai thác dầu ở những nơi ít tranh chấp trên biển Đông.

    TQ dĩ nhiên muốn chiếm hết những vùng biển đảo tranh chấp nếu như những việc làm này không gây ảnh hưởng quá lớn. Tuy nhiên, việc Việt Nam đầu tư vũ khí hiện đại cho quân đội, cũng như phản ứng mạnh mẽ hồi tháng 5 vừa qua đã gửi đến TQ một thông điệp khá rõ ràng là: TQ không thể dùng vũ lực để tranh giành quyền kiểm soát biển đảo với VN mà không gây nên những ảnh hưởng trầm trọng.

    Ngoài hai cách thay đổi như NHQ đề cập, còn cách thay đổi thứ ba: đó sự thay đổi về nhận thức của mọi người Việt Nam, mà cuối cùng sẽ dẫn đến những thay đổi tiến bộ về mọi mặt. Đó thực sự mới là sự thay đổi quan trọng nhất, cơ bản nhất đảm bảo sự hình thành và duy trì nền dân chủ thực sự. Hai cách thay đổi như NHQ đề xuất thực sự chứa đựng rất nhiều hiểm nguy, dễ làm suy yếu đất nước.

    Thể chế VN thay đổi chỉ ở hai sự kiện:
    - Đảng CS TQ bị banh chành.
    - QD NDVN làm cách mạng truất phế Thủ tướng và QH, chính quyền về tay Quân đội, tiến hành bầu cử Dân chủ.

    Quân đội bắt trói 16 cán bộ BCT không phải là chuyện khó khăn.