Tony Buổi Sáng - Cô bán hàng mỹ phẩm ở Seoul

  • Bởi Admin
    24/10/2014
    4 phản hồi

    Tony Buổi Sáng

    Thập niên 60, Hàn Quốc là một trong những nước nghèo đói nhất châu Á. Năm 1968, người Hàn quyết định mang sách giáo khoa của người Nhật về dịch sang tiếng Hàn và giảng dạy, ngoại trừ các môn xã hội như địa lý, lịch sử và văn học. Lúc đó cũng có nhiều người chỉ trích vì tính sĩ diện của người Hàn Quốc rất cao, lẽ nào lại không tự soạn được một bộ sách giáo khoa. Nhưng họ vẫn quyết tâm thực hiện, vì để có chương trình giáo dục đó, người Nhật đã mất cả trăm năm cải biên từ cách đào tạo của giáo dục phương Tây phù hợp với đặc trưng châu Á, bắt đầu từ thời Minh Trị Thiên Hoàng. Để rút ngắn khoảng cách, chẳng có cách nào ngoài việc lấy kinh nghiệm của người đã thành công, thời gian thay vì mày mò tìm hiểu, mình dùng để lo việc khác, hay hơn. Vì Hàn Quốc muốn trở thành một bản sao mới của Nhật, nền kinh tế dựa trên lòng tự hào dân tộc, tính kỷ luật và đạo đức của toàn thể xã hội.

    Đúng 20 năm, đến 1988, Hàn Quốc đăng cai Olympic Seoul, cả thế giới không ai tin vào mắt mình khi thấy kỳ tích bên bờ sông Hàn lại khủng khiếp như thế. Ô-tô, xe máy, dệt nhuộm, hoá chất, đóng tàu, điện tử, bánh kẹo... bên Nhật có cái gì thì bên này có cái đó, dù dân số chỉ bằng 1/3. Không ai biết trong 20 năm đó, cả dân tộc Hàn Quốc đã nắm chặt tay với quyết tâm thoát nghèo như thế nào. Trên tivi chỉ có 2 chương trình là "dạy làm người" và "dạy làm ăn", từ cái văn minh nhỏ xíu như nụ cười của một nhân viên bán hàng, đến cách quản lý chi phí của một quán cà phê, đến cách tạo dựng một nhà máy. Từ một dân tộc "xin việc", tức các doanh nghiệp nước ngoài đến đặt nhà máy và thuê lao động Hàn, Hàn Quốc bắt đầu khan hiếm lao động và trở thành dân tộc đi "cho việc", tức xây dựng các nhà máy ở nước ngoài và hàng triệu người Trung Quốc, Thái Lan, Philippines đứng xếp hàng xin các ông chủ Hàn Quốc cho họ việc làm. Hàn Quốc đã thành công trong việc tiếp nối Nhật Bản thành dân tộc đi cho việc người khác.

    Năm 1988, pháo hoa thắp sáng 2 bờ sông Hàn, người Hàn Quốc ôm nhau và cười trong nước mắt, Hàn Quốc giờ đây đã bước chân vào nhóm 24 quốc gia thịnh vượng nhất loài người. Nhưng thách thức mới lại xuất hiện, vì bây giờ không phải là Nhật Bản nữa, mà là Hồng Công và Singapore, 2 cực hút nam châm của cả châu Á về tài chính, thương mại và giải trí. Phim Hồng Công tràn ngập thị trường và không có đối thủ. Người Hàn tuyển chọn ngay 2000 sinh viên ưu tú nhất, cử sang Holywood, điên cuồng học hành, từ đạo diễn, diễn viên, phục trang đạo cụ... 4 năm sau tốt nghiệp, năm 1992, những bộ phim Hàn Quốc đầu tiên ra đời như Cảm xúc, mối tình đầu, hoa cúc... với một thế hệ diễn viên đẹp từng milimet và hợp nhãn người châu Á. Ngành làm phim phối hợp với ngành thời trang, mỹ phẩm và hàng tiêu dùng, bắt đầu xâm nhập vào các thị trường. Đại sứ quán Hàn Quốc tại các nước có nhiệm vụ dịch thuật ra tiếng địa phương và tặng không cho các đài truyền hình, tạo ra làn sóng Hallyu nổi tiếng. Người Nhật quay ngược lại hâm mộ tài tử Hàn Quốc một cách điên cuồng, người Trung Quốc điên đảo, thậm chí phim cổ trang Trung Quốc tụi trẻ chê không xem, chỉ xem phim Hàn, các nước Đông Nam Á thì chỉ biết ụ pa ơi, ụ pa hỡi. Phim Hồng Công bị đá văng ra khỏi thị trường cho thuê băng đĩa.

    Năm 1988, ngoài số người đi Holywood để xây dựng công nghiệp điện ảnh, ngần ấy người được khuyến khích đi Milan và Paris để học về thời trang, mỹ phẩm. Các tập đoàn như xe Kia, Samsung, Hyundai còn thuê cả ê-kip thiết kế của các hãng xe Đức như Mercedes, BMW làm việc cho họ, với tham vọng xuất khẩu xe sang Mỹ và châu Âu. Muốn bán cho Tây thì bao bì nhãn mác phải có óc thẩm mỹ của Tây, chứ kiểu "tròn tròn xinh xinh" của dân châu Á, tụi Tây không thích, không bán được. Có những năm, những mẫu xe của Hyundai bán chạy nhất ở Bắc Mỹ và châu Âu. Người Mỹ bắt đầu nhìn người Hàn với ánh mắt khác, ngưỡng mộ và ngạc nhiên, thích thú.

    Ngoài ra, những sinh viên giỏi toán nhất được hướng theo ngành tài chính ở các đại học lớn trên thế giới, với tham vọng biến Seoul thành trung tâm tài chính như London, New York. Họ học ngày học đêm và kéo rầm rập về đất nước khởi nghiệp. Mọi người góp tiền vào nhau và các quỹ đầu tư ra đời, tự đi tìm kiếm các nhà máy mới khởi nghiệp be bé để rót tiền vào, tham gia vào quản trị. Không chỉ trích, đổ lỗi, mỗi cá nhân chỉ góp sức góp trí để xây dựng các doanh nghiệp lớn mạnh hơn, với tinh thần "giúp cho một người Hàn giàu có là cả dân tộc Hàn thêm giàu có". Hệ thống bán lẻ Lotte phải có nghĩa vụ mang hàng hoá Hàn đi khắp nơi, Samsung bắt đầu tuyển dụng những sinh viên giỏi nhất châu Á về cho học bổng thạc sĩ miễn phí với điều kiện tốt nghiệp xong phải mấy năm phục vụ cho họ. Họ gom trí tuệ của cả châu Á để chinh phục thị trường điện thoại thông minh và máy tính bảng, cạnh tranh đối đầu với Apple, đối đầu với cả một tập thể trí tuệ thung lũng Silicone, cứ như Airbus của châu Âu cạnh tranh với Boeing vậy.

    Người Hàn Quốc, dù dân thường hay sếp lớn, tất tần tật mọi thứ họ dùng phải Made in Korea, dù lúc sản phẩm kém cỏi còn xấu xí và đầy lỗi của thập niên bảy mươi hay hiện đại như bây giờ. Mỗi cá nhân chịu thiệt thòi một chút thì đã sao. Nếu người tiêu dùng không ủng hộ sản phẩm nhem nhuốc của thời khởi nghiệp, thì doanh nghiệp còn tồn tại đâu mà có sản phẩm tinh xảo sau này?

    Tony nhớ lần đi Hàn đầu tiên, mùa thu năm 2005, bà chị ở VN ghi tên mấy nhãn hiệu mỹ phẩm nhờ mình mua giùm. Ở cửa hàng, cô bán hàng mặc bộ váy veston đen, chạy như bay lấy hết sản phẩm này đến sản phẩm khác cho Tony xem mấy tiếng đồng hồ, đều là mỹ phẩm của Hàn cả. Do tiếng Anh không tốt nên cô cứ giải thích bằng tiếng Hàn đến lúc giọng khàn đặc. Đến lúc Tony lấy tay chỉ hộp phấn Lancom, thì cô thất vọng và bật khóc. Cô khóc vì tình yêu nước của cô không thuyết phục được khách hàng, cô khóc vì đã không làm tròn nhiệm vụ tổ quốc giao phó. Mỗi người trong xã hội Hàn Quốc được ngầm phân công cụ thể, ai đi học thì phải học chăm chỉ, ai sản xuất thì sản xuất cho tốt, ai bán hàng thì phải bán cho được hàng, ai tiêu dùng thì phải mua đồ Hàn Quốc. Nghĩa vụ của một công dân đối với nền kinh tế đất nước chỉ có vậy thôi, âm thầm làm và làm, không nhìn ngó và chỉ trích. Giọt nước mắt nóng bỏng của lòng tự hào dân tộc khiến Tony sững sờ. Cô chỉ là 1 người bán hàng bình thường trong muôn ngàn người bán hàng ở xứ sở kim chi biết tự giác làm hết khả năng của mình vì cái lớn lao hơn là lợi nhuận. Vì kính phục, Tony bèn mua mấy hộp mỹ phẩm của Hàn, dù chẳng biết có tốt không. Lúc bước ra khỏi cửa hàng, ngoái lại Tony vẫn thấy cổ gập đầu cung kính.

    Ngoài phố, gió bắt đầu lạnh, từng tốp học sinh chạy tập thể dục rầm rập trên vỉa hè, những chiếc áo khoác thêu cờ quốc gia ở sau lưng. Và Tony biết, sau lưng của mỗi công dân luôn là tổ quốc.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Cứ viết ca tụng Đại Hàn nào là giàu có, giỏi kỹ thuật, sinh viên Hàn giỏi toán, nào là xuất cảng hàng hoá và phim ảnh tràn ngập, vậy mà chẳng thấy anh Hàn nào đoạt giải Nobel về khoa học, giải Fields toán học, khoa học gia/triết gia nào có tiếng tăm lẫy lừng, để lại kho tàng tri thức nào đáng kể cho thế giới, hay đóng vai chủ động trong các phong trào đấu tranh về nhân quyền hay các biến cố chính trị quan trọng trên thế giới.
    Đó là cái khác giữa Đại Hàn (hay Singapore, Hồng Kông) và Thuỵ Sĩ (hay Áo, Phần Lan, Bỉ).

    Khách mn viết:

    Theo đánh giá chủ quan của tôi, một yếu tố lớn quyết định cho sự thành công của hai quốc gia Nhật Bản và Nam Hàn, đó là kỷ luật. Hiếm có xã hội nào mà tinh thần kỷ luật của người dân, và cả chính quyền, lại cao độ như ở hai quốc gia này.

    Còn VN ngày nay? Vô kỷ luật ở mọi lãnh vực, mọi khung cảnh, mọi giai tầng, từ trong lớp học ra ngoài xã hội. Vô kỷ luật là một hình ảnh phổ quát ở VN.

    Cái chế độ này, hệ thống này, đã phá nát tất cả những kỷ cuơng, phá nát những giá trị cao đẹp, của xã hội VN. Đã tạo ra một tầng lớp đảng viên, con ông cháu cha, những kẻ quyền thế, đứng trên mọi luật lệ, đứng trên mọi chế tài của luật pháp.

    Kết quả là: VN, cho dù vài chục năm sau, hay một trăm năm nữa, nếu vẫn vô kỷ luật, cũng sẽ không thể nào thực hiện được giấc mơ "dân giàu nuớc mạnh, hùng cuờng văn minh" như Hàn quốc đã làm trong một thời gian ngắn. Chắc chắn là như thế!

    Tất cả là do giáo dục mà ra.

    Nguyễn Jung

    Bài viết ngắn gọn nhưng hay quá. Đầy cảm xúc chuyển từ người viết sang người đọc. Cái đọan tả cô bán hàng khóc, cái hồn của bài viết, quả là một lời kể tuợng hình đầy xúc động.

    Tuy cũng biết "chút đỉnh" về Hàn quốc nhưng được nhắc lại vẫn không thừa. Đọc cũng thấy nhiều thông tin mới, lạ, và nhất là một số nhận định rất thuyết phục (dù tôi không chắc mọi điều kể ra có chính xác hết không).

    Về phim tập Hàn quốc thì câu chuyện tôi sắp kể là một thí dụ rất ... đáng tin :) Nghĩ lại, không thể tuởng tuợng là cách nay khỏang hơn 10 năm, lần đầu làm quen với phim tập của Hàn quốc: "Bản tình ca mùa Đông" (Winter Sonata), tôi đã phải vói lấy hộp khăn giấy ... lau nuớc mắt. Những tình cảnh éo le, rất Á Đông, rất VN (miền Nam ngày truớc), rất thực, không guợng ép giả tạo, hay cải luơng quá lố, như phim bộ Hồng Kông, đã kéo mình về thời tuổi trẻ mê đắm, uớt át, bi lụy (?) - đã xa lắm rồi - để phải rơi lệ. Họ đã thành công trong một lãnh vực không dễ dàng. Và cả K-Pop ngày nay xâm nhập vào hầu hết các nuớc, kể cả các nuớc phuơng Tây.

    Mà giửa thập niên 1960 họ có hơn gì miền Nam VNCH đâu? Trừ không phải chịu đựng một cuộc chiến tranh phá hoại.

    Theo đánh giá chủ quan của tôi, một yếu tố lớn quyết định cho sự thành công của hai quốc gia Nhật Bản và Nam Hàn, đó là kỷ luật. Hiếm có xã hội nào mà tinh thần kỷ luật của người dân, và cả chính quyền, lại cao độ như ở hai quốc gia này.

    Còn VN ngày nay? Vô kỷ luật ở mọi lãnh vực, mọi khung cảnh, mọi giai tầng, từ trong lớp học ra ngoài xã hội. Vô kỷ luật là một hình ảnh phổ quát ở VN.

    Cái chế độ này, hệ thống này, đã phá nát tất cả những kỷ cuơng, phá nát những giá trị cao đẹp, của xã hội VN. Đã tạo ra một tầng lớp đảng viên, con ông cháu cha, những kẻ quyền thế, đứng trên mọi luật lệ, đứng trên mọi chế tài của luật pháp.

    Kết quả là: VN, cho dù vài chục năm sau, hay một trăm năm nữa, nếu vẫn vô kỷ luật, cũng sẽ không thể nào thực hiện được giấc mơ "dân giàu nuớc mạnh, hùng cuờng văn minh" như Hàn quốc đã làm trong một thời gian ngắn. Chắc chắn là như thế!

    Bác Tô Nỳ này hay vớ vẩn nhể.
    Vn mình có thua gì chứ? Người dân Vn mình cũng iu nước đến nồng nàn đó thôi. Thí dụ nhá: Ông thủ tướng Triết nhà mình ra nước ngoài vẫn không quên quảng cáo " Hãy đến Vn, con gái Vn đẹp lắm....."
    Như vậy là đem cả hình ảnh tươi đẹp và tiêu biểu của Vn ra tận nước ngoài. Ngay cả thủ tướng còn kiêm thêm công việc PR nữa là...

    Bác muốn so sánh Vn với Hàn? Vậy bác hãy so sánh việc đánh lộn xem sao. Vn mình uýnh lộn hay nhất Châu Á. Pháp? Nhật? Mỹ? Không là cái "đinh" gì cả. Vn uýnh cho chạy mất quần hết.
    Ở Hàn thì bọn lính Mỹ vẫn chiếm đóng, vẫn nghênh ngang. Ở Vn mình chỉ có toàn là "bạn" Tàu phù. Bạn đem công việc vào Vn, so với việc lính Mỹ chiếm đóng nước Hàn thì cái nào tốt hơn?

    Có cái đất nước nào mà quan chức thì giàu nứt đố đổ vách, nhưng chuyến công du nào cũng nghe than: Đất nước chúng tôi còn nghèo...còn cần sự giúp đở của quốc tế...vv và vv...
    Ở xứ Kim Chi thì quan chức khi thất bại hay có lổi thì tự sát là từ chức. Ở Vn thì.."tui tính đến năm nay là 51 năm theo đảng...đảng tín nhiệm và giao nhiệm vụ thì tui làm, chứ tui đéo xin nên tui cũng đéo từ chức..."vv và vv.