Nguyễn Xuân Hoàng - Nhà Văn và Thời Gian

  • Bởi Cát Bụi
    14/09/2014
    4 phản hồi

    Nguyễn Xuân Hoàng

    Trích tuyển tập "Nguyễn Xuân Hoàng, trong và ngoài văn chương," Da Màu xuất bản 2014


    Ảnh minh họa cho bài viết.

    Trên vách tường trong căn phòng nhỏ của Mai Thảo ở hẻm Song Long, Quận Cam, treo một số ảnh. Những bức ảnh của Mai Thảo thời trẻ. Một bức ảnh do nhiếp ảnh gia Lê Phúc chụp Mai Thảo mấy năm sau này, trước ngày anh mất sức. Một khuôn mặt trầm tư, lạnh. Những nếp nhăn của thời gian ở đuôi mắt. Chiếc khăn quàng cổ dầy. Mái tóc đã thưa nhưng không có sợi bạc. Đôi mắt ngó xuống, cái nhìn như phóng vào khoảng không. Mai Thảo vững chắc. Rất đàn ông. Nhiều bức ảnh đời thường của anh rất đẹp. Tôi hiểu vẻ đẹp ngoại hình của một người đàn ông không nhất thiết phải có khuôn mặt của Alain Delon, càng không cần cái thân xác vạm vỡ nhưng thiếu bộ óc của Mike Tyson. Chính cái sần sùi của một làn da khô nứt, cái dáng cao mà vững, sóng mũi thẳng. cái cằm bạnh, cái lạnh của mắt nhìn, cái say mê khi nói về chữ nghĩa, cái phong thái sống ung dung, cái tấm lòng ở với bạn bè đã làm cho Mai Thảo trở thành một người đàn ông quyến rũ.

    Một bức ảnh khác – đen trắng - Mai Thảo chụp với thi sĩ Vũ Hoàng Chương. Tôi nhớ hình như cả hai ông ngồi trên thềm nhà. Nhiều lần Mai Thảo cho tôi biết anh rất thích tấm ảnh này. Lẽ ra tôi đã hỏi tại sao. Nhưng tôi đã không hỏi. Năm 1985, Mai Thảo cho in tập Chân Dung Mười Lăm Nhà Văn Nhà Thơ Việt Nam. Mười lăm chân dung “đã được minh họa từ những chất liệu của kỷ niệm và trí nhớ” của Mai Thảo, chứ không phải được viết bằng tác phẩm hay tài liệu văn học. Trong 15 chân dung ấy, Vũ Hoàng Chương là chân dung thứ nhất với tựa bài “Mấy Tháng Cuối Cùng Với Vũ Hoàng Chương.” Bài viết chiếm gần 40 trang trong tập sách chỉ dày 190 trang. Có thể nói đó là một bài viết tràn ngập tình bạn và cuồng nộ trước số phận mong manh của nhà thơ Vũ Hoàng Chương trong những ngày tháng Năm 1975.

    Mai Thảo viết:

    “Một buổi tối, đến thăm Vũ Hoàng Chương, được ông cho coi những thư từ bạn bè ngày trước của ông từ Hà Nội gửi vào. Thư của Lưu Trọng Lư, Hoàng Lập Ngôn, Hoàng Cầm. Nhưng lá thư ngắn nhất là của Nguyễn Tuân. Chỉ vỏn vẹn hai câu: ‘Mấy lời hỏi thăm cố nhân. Thư bất tận ngôn.’ Vũ Hoàng Chương cười: ‘Thằng Tuân ngày xưa với tao thân lắm. Khâm Thiên, bàn đèn, tao đâu nó đó, mà nó sợ. Chỉ dám dùng bốn chữ thư bất tận ngôn.’ ‘Mày có trả lời bọn họ không?’…”

    “Mày có trả lời bọn họ không?” Đó là câu Mai Thảo hỏi Vũ Hoàng Chương. Tại sao mày tao? Tôi ngạc nhiên cách xưng hô của Mai Thảo với Vũ Hoàng Chương. Thi sĩ Vũ lớn tuổi hơn Mai Thảo nhiều. Ông Vũ có thể mày-tao với Mai Thảo, nhưng chẳng lẽ Mai Thảo cũng mày-tao với họ Vũ?

    Tôi đọc lại bài Mai Thảo viết về Vũ Hoàng Chương thêm một lần nữa. Tôi ngừng lại ở đoạn: “Tôi đến thăm Gác Bút thường ngày [như vậy] và thường vào buổi chiều. Thường, vì muốn, vì cầu, với tôi. Hai mươi năm sinh hoạt thơ văn của miền Nam, được ông nhận cho kết giao, rồi thân thiết mày tao và được ông xem như một tấm lòng tri kỷ, dù tuổi tôi thua tuổi ông đúng một Giáp mười hai năm, tôi đã đến thăm mọi chỗ ở của thi sĩ rất nhiều lần.”

    Chẳng hạn đọc lại một thư đề ngày 12 tháng Bảy, 1995, nhà văn Nguyễn Đình Toàn [lúc đó còn ở Sài Gòn] gửi cho Mai Thảo, qua Duy Trác, nhân dịp thi sĩ Du Tử Lê tổ chức Đêm Mai Thảo, có đoạn viết:

    “… Ông Lý [Lý Hoàng Phong] vừa tới chơi. Nghe tao định viết thư cho mày, ổng gửi lời thăm. Vẫn chưa chừa bệnh văn chương. Ổng bảo viết về Mai Thảo thật khó. Tao có bảo với ổng, coi như mỗi thằng viết văn có một mảnh đất, chữ nghĩa của nó là cỏ. Hễ nó lấp đầy được mãnh đất thành một cái bãi xanh cỏ đủ, mặc mẹ những chỗ lồi lõm. Cái hay của Mai Thảo là nó viết một chữ cũng Mai Thảo, một câu cũng Mai Thảo. Thế là quá đủ rồi…”

    Tôi chợt hiểu.

    Và tôi hiểu tại sao Phạm Công Thiện – suýt soát tuổi tôi, nghĩa là thua Mai Thảo đến một con Giáp – mà cứ mày-mày-tao-tao với tác giả Sống Chỉ Một Lần, trong khi đó thì tôi lúc nào cũng cứ anh-anh-tôi-tôi với Mai Thảo. Tôi hiểu tại sao nhà văn Nguyễn Tuân – cùng lứa tuổi với bố tôi đã nhất định không cho tôi uống ly rượu ông vừa rót ra cho mọi người. Chỉ vì tôi gọi ông bằng bác.

    Phải chăng nhà văn không có tuổi. Nhà văn chỉ có già đi và chết. Nhà văn không đếm cái khoảng thời gian sống. Thời gian của một nhà văn là ý nghĩa những dòng chữ họ viết ra. Là cái khả năng thể hiện sáng tạo. Là chính chữ nghĩa từ những trang sách họ mang đến cho đời sống.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Phản hồi: 

    Người miền Nam, quen thuộc với những cái tên trong văn giới Saigon xưa.

    Vừa đọc xong bài của Nguyễn xuân Hoàng, lòng còn nhuốm lên hoài niệm chưa kịp vui, định dõi xuống phần phản hồi xem các bác "cựu Saigon" có ai chia sẻ gì chưa đặng mình góp vui với.

    Nào dè, lại gặp bài "cáo phó" buồn thiu do bác NGT còm.

    Người trong nước, những ai "dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng" với nền văn nghệ Saigon một thuở, như tôi, thấy tin Nguyễn xuân Hoàng mất, tự nhiên lòng thấy se buồn.

    Thơ Vũ Hoàng Chương, văn Mai Thảo ...và ...

    * Nhắc tới thi bá Sàigòn VHC, tôi chợt nhớ một giai thoại về ông, được nghe kể lại, không rõ thực hư: Số là, sau khi vào Nam, cũng như nhiều văn thi sĩ xứ Bắc đã thành danh từ trước, VHC mau chóng được ngưỡng mộ. Một năm, có một tổ chức gì đó (tôi không nhớ) của Pháp, tổ chức cuộc gặp gỡ cho thi sĩ thế giới. Tổ chức này gửi thư đến các quốc gia, xin cử thi sĩ đại diện. Được mời, VHCH cử VHC. Cùng dịp đó, VNDCCH cử Tố Hữu.

    Tại Paris, trong đại hội, ban tổ chức đề nghị 2 nhà thơ đại biểu của 2 quốc gia Việt lên gặp gỡ. Vũ hoàng Chương khinh bỉ không bắt bàn tay của Tố Hữu chìa ra.

    Được chất vấn vì sao? VHC trả lời, đây là đại hội thi nhân thế giới nên tôi chỉ đến để hội ngộ và bắt tay với thi sĩ mà thôi!

    Ý Vũ Hoàng Chương không công nhận tư cách thi sĩ của Tố Hữu. Tôi(LNP) nghe nói, VHC còn bảo, ông ta (Tố Hữu) là vè sĩ!

    Chuyện nghe kể, kể lại làm vui thôi.

    Thơ Say, Hoa Đăng, Rừng Phong, Ta đợi em từ ba mươi năm..., nhiều người đã đọc. Nhưng có một bài lẻ làm năm 73, lúc ký HĐ Paris, nên không có trong các tập đó, tôi đọc trên báo xuân rồi thuộc luôn tới giờ. Bài Xuân Đối Diện, có lướt qua tính cách "say" của ông, xin chép một đoạn theo trí nhớ gửi các bác quan tâm đến Vũ thi bá:

    "Theo nắng trôi vàng bạc nổi mây
    Thương Xuân lìa cội Tết sa lầy
    Sông rồng bến nghé đêm trừ tịch
    Phá vỡ vòng sao tự giải vây.

    Mách cho Lã Vọng về đây
    Tha hồ câu, bến sông đầy tử thi
    Mách giùm luôn cả Bá Di
    Phương Nam còn ế rau vi ngút ngàn

    Thuyền men ngựa khói nẻo thời gian
    Chẳng gặp ai về chợ đã tan
    Mai Cúc vắng tanh đường Nguyễn Huệ
    Chờ ta chỉ một Túy Ông lan.

    Chói tai đàn chẳng ra đàn
    Trống không thành trống, hỏi giàn nhạc chi?
    Ta rằng, men trẩy khói phi
    Sẵn đây theo nhạc cùng đi tới nguồn..........."

    * Với Mai Thảo, làm báo viết văn, hình như ông về già mới làm thơ, tôi "xót" nhất bài này, nên thuộc và cũng xin chép lên đây:

    Ngồi lặng mình riêng một góc quầy
    Tiếng người: Kia, uống cái chi đây?
    Uống ư? Một ngụm chiều rơi lệ
    Và một bình đêm rót thật đầy!

    Thôi tôi nhớ SG xưa quá, không nhắc nữa...

    Phản hồi: 



    Nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng vừa mới ra đi

    Cali Today News - Được chị Trương Gia Vy gọi điện thoại thông báo cho biết nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng vừa mới từ trần vào lúc 10:50 sáng hôm nay, thứ Bảy 13/9/2014 tại nhà Dưỡng Lão (Nursing Home) Mission De La Casa trên đường Alvin, San Jose, California, hưởng thọ 74 tuổi, sau một thời gian dài lâm trọng bệnh. Anh sinh ngày 7 tháng 7, năm 1940 tại Nha Trang, Khánh Hòa. Cũng có nguồn tin rằng anh sinh vào năm 1937 (Theo nhà thơ Du Tử Lê)

    Dù bị bệnh nặng, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng vẫn cố ra quán tiếp anh em từ xa hay gần đến thăm viếng. Ảnh: Nguyễn Xuân Nam

    Theo chị Trương Gia Vy cho biết, anh Nguyễn Xuân Hoàng đã ra đi rất thanh thản trước sự chứng kiến của gia đinh gồm Chị Trương Gia Vy, con trai và 3 người con gái cùng các cháu nội ngoại từ xa về kịp. Lễ hoả thiêu sẽ được thực hiện theo ước nguyện của người quá cố.

    Chúng tôi sẽ cập nhật thêm tin tức về tang lễ sau.

    Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, Nguyễn Xuân Hoàng (nhà văn) tốt nghiệp Đại học Sư phạm Đà Lạt, viết nhiều tác phẩm mà tác phẩm nổi bật là “Ý nghĩ trên cỏ”.

    Nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng trong những ngày tháng cuối. Ảnh: Nguyễn Xuân Nam

    Theo Wikipedia, “Thời niên thiếu, ông học ở trường Võ Tánh (Nha Trang), trường Petrus Ký (Sài Gòn).

    Ông tốt nghiệp Đại học Sư phạm Đà Lạt, khoa Triết (1958-1961), rồi giảng dạy môn Triết tại trường trung học Ngô Quyền ở Biên Hoà (1961-1962), tại trường Pétrus Ký ở Sài Gòn (1962-1975). Ngoài ra, ông còn làm thư ký tòa soạn tạp chí Văn ở Sài Gòn (1972-1974).

    Năm 1985, ông đến Hoa Kỳ và định cư tại San Jose.

    Năm 1986-1997, ông làm tổng thư ký báo Người Việt Daily News (California).

    Năm 1989- 1994, ông còn là tổng thư ký tạp chí Thế kỷ 21 (California) thuộc công ty Người Việt.

    Năm 1994, ông làm trong ban chủ biên tạp chí Văn Học. Tháng 9 năm 1996, ông làm chủ nhiệm kiêm chủ bút tạp chí Văn [2], đồng thời ông làm tổng thư ký cho báo Việt Mercury trực thuộc nhật báo San Jose Mercury News của Hoa Kỳ từ tháng 11 năm 1998 đến tháng 11 năm 2005.

    Nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng và nhà văn Huy Phương. Ảnh: Nguyễn Xuân Nam

    Ngoài ra, ông cũng từng là giảng viên (lecturer) giảng dạy môn Văn học Việt Nam đương đại tại Đại học California-Berkeley.

    Tác phẩm của Nguyễn Xuân Hoàng đã xuất bản gồm:

    Tập truyện ngắn:
    Mù sương (1966)
    Sinh nhật (1968)

    Truyện dài:
    Bụi và rác (1996)
    Khu rừng hực lửa (1972)
    Kẻ tà đạo (1973)
    Người đi trên mây (1987)
    Sa mạc (1989)

    Các thể loại khác:
    Ý nghĩ trên cỏ (tiểu luận, 1971)
    Bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu (tùy bút, 1974)
    Căn nhà ngói đỏ (tạp ghi, 1989)

    Ngoài ra, ông còn một số tác phẩm chưa xuất bản, đó là: Lửa (truyện dài), Ai cũng cần phải có một bà mẹ (tùy bút), Sổ tay văn học...”

    Trong đời sống, anh là một người hiền lành, dễ mến, và trọng bạn bè, nên anh được rất nhiều người yêu men.

    Anh ra đi, để lại một khoảng trống lớn cho giới văn chương và báo chí hải ngoại.

    Phạm Bằng Tường và Nguyễn Dương

    http://www.baocalitoday.com/vn/tin-tuc/cong-dong/nha-van-nguyen-xuan-hoa...

    Phản hồi: 

    [quote=Hanh Dao]Vĩnh biệt Người đi trên mây. Mong ông yên nghỉ trên đám mây của mình.[/quote]

    Ông Nguyễn Xuân Hoàng đã qua đời rồi sao?

    Nguyễn Jung