Ngô Nhân Dụng - Giới thiệu "ÐÈN CÙ, Số Phận Việt Nam Dưới Chế Ðộ Cộng Sản" của TRẦN ÐĨNH

  • Bởi Mắt Bão
    11/08/2014
    99 phản hồi

    Ngô Nhân Dụng

    Quý vị phải lắng yên nghe bài Đèn Cù. Tự mình hát lên, hát cho thấm thía vào lòng, cho những câu dân ca văng vẳng trong đầu trong khi đọc Đèn Cù của Trần Đĩnh. Khen ai khéo vẽ (ối a) đèn cù. Voi giấy (ối a) ngựa giấy, tít mù nó chạy vòng quanh… Voi giấy (ối a) ngựa giấy, vòng quanh nó chạy tít mù. Đèn Cù, cũng gọi là đèn kéo quân, là một trong số đèn Trung Thu, đồ chơi cho trẻ em và cho cả người lớn. Quý vị sẽ dần dần nhìn thấy hoạt cảnh xã hội Việt Nam những hình nhân voi giấy, ngựa giấy tít mù nó chạy vòng quanh trên màn ảnh đèn cù trong hơn nửa thế kỷ. Trong đó có Trần Đĩnh. Một nhân chứng, một người tham dự trong đám Voi giấy (ối a) ngựa giấy lần lần hồi tưởng lại những cảnh cùng nhau chạy vòng quanh (ối a) tít mù. Nhiều tác giả đã viết về xã hội miền Bắc Việt Nam dưới chế độ cộng sản, dưới dạng hồi ký, tiểu thuyết, biện thuyết và lý luận, vân vân. Đèn Cù nổi bật lên trong tủ sách đó. Nếu không phải là kho chứng liệu quan trọng và đầy đủ nhất thì đây là cuốn sách đọc lý thú nhất. Rất nhiều chuyện mới nghe lần đầu. Rất nhiều chuyện cũ được nhìn dưới con mắt khác, thấy những khía cạnh chưa ai từng thấy. Quý vị sẽ cười, sẽ khóc, sẽ thắc mắc, sẽ dằn vặt, thao thức, kinh tởm, giận dữ, sót thương, khi bị cuốn theo những Voi giấy (ối a) ngựa giấy chạy quanh trong cái đèn cù.

    Dưới cái tựa Đèn Cù, Trần Đĩnh gọi cuốn sách này là “truyện tôi.” Đọc xong thì hiểu tại sao tác giả không gọi nó là một “hồi ký” hay “tự truyện,” những loại văn quen thuộc khi người ta kể chuyện cuộc đời mình đã sống. Cuốn sách không viết theo phong cách hồi ký hay tự truyện, khi người viết có sẵn một bản đồ để viết theo, một mục tiêu muốn đạt tới. Đây cũng không phải là tiểu thuyết, tác giả không kể những chuyện mình tưởng tượng ra. “Truyện tôi” là một thể loại văn suôi mới, do Trần Đĩnh tạo ra. Mai mốt có thể sẽ không còn ai viết “truyện tôi” nữa. Mà có ai viết thì chăc chắn cũng không viết giống như Trần Đĩnh. Đèn Cù là một cuốn sách độc đáo.


    Trần Ðĩnh, 1998, Trần Ðộ chụp - (hình: tác giả cung cấp)

    Trần Đĩnh vốn là một thi sĩ, loại người thích sáng tạo ngôn ngữ, bầy đặt, đùa rỡn, vui chơi với ngôn ngữ. Đẽo gọt, mài rũa, “như thiết như tha, như trác như ma,” rùng mình sảng khoái hay quằn quại đau khổ với ngôn ngữ. Trước khi gia nhập tòa soạn báo Sự Thật, ở chiến khu Việt Bắc vào năm 1949, tuổi 19, ông đã viết báo rồi. Nhưng cuốn sách này tuyệt nhiên không dùng lối văn viết báo. Nhà báo không ai mở đầu một bài bằng mấy chữ: “Viết này vất vả,” rồi chấm câu. “Lười là rõ,” lại chấm câu. Cái khí văn đó tràn suốt tác phẩm. Có thể gọi đó là Khí văn Trần Đĩnh. Cũng như chúng ta có thể nhận ra Khí văn Phùng Quán, Khí văn Thanh Tâm Tuyền, vân vân, các thi sĩ có lúc viết văn suôi. Nó riêng biệt, văn đó đúng là người, mỗi người một vẻ.

    Nhưng Trần Đĩnh vẫn giữ nguyên cái đức của người viết báo, là kể sự thật, kể những chuyện thật. Ông dùng một lối viết mà đọc tới đâu người ta cũng cảm thấy ngay: Đây là những chuyện thật, sự thật được bày ra, sự thật ròng, như thịt xương còn sống, tàu lá còn xanh, như gỗ mộc không sơn phết. Những suy tư, thao thức của tác giả được trình bày riêng, bên ngoài các sự kiện. Người viết không thêm thắt tình cảm, suy tư, phê phán, như thêm mắm muối, tiêu, hành, vào cho món ăn thêm mùi vị. Như khi ông thuật lời nhà báo Tiêu Lang đã chứng kiến cảnh mấy anh du kích đặt cái xác bà Nguyễn Thị Năm vào áo quan, áo quan nhỏ quá không vừa. Mấy anh bèn đứng lên trên xác bà đẩy cho lọt xuống. “Nghe xương kêu răng rắc mà tớ không dám chạy, sợ bị quy là thương địa chủ.” Hay khi ông kể chuyện về họa sĩ Phan Kế An, một trong bốn năm người cùng phụ trách báo Sự Thật lúc đầu. “Một dạo Phan Kế An ngày ngày đến vẽ Cụ Hồ. Một chiều về sớm hơn, An nói: À, cái Z. tự nhiên mang ba lô, chăn chiếu đến chỗ Ông Cụ, tớ được xua về sớm. Vài tháng sau, An lại về muộn. Hỏi vì sao thì An nói không thấy Z. đến nữa. Chắc ‘máy’ cụ yếu, giải đáp thuần túy sinh học. Không tính đến sở thích, ‘gu’ của cụ.” Trần Đĩnh cũng nhớ trong lớp học “chuẩn bị cải cách ruộng đất” tháng Bảy năm 1953, “Cụ Hồ đến giảng cách nhật, có lúc cụ đùa hô lên trong hội trường Hồ Chí Minh Muốn Nằm!” “Rồi tay chỉ vào đầu [nói]: Từ đây thì Bác già, nhưng từ đây (tay chỉ vào bụng) thì Bác trẻ.”

    Trần Đĩnh kể chuyện vợ nhà thơ Lê Đạt, ông bị đưa đi lao động “cải tạo” vì tham gia nhóm Nhân Văn Giai Phẩm. Người đàn bà mang tội là “vợ Nhân Văn”... bị “cơ quan, tập thể liên tục ép bỏ chồng” nhưng bà không bỏ…” [N]hững đêm giá buốt Thúy diễn kịch ở Hải Phòng, Đạt từ chỗ lao động cải tạo xuống tìm vợ. Không có giấy chứng minh nhân dân, Đạt không thuê được nhà trọ, hai đứa ngồi ghế vườn hoa suốt đêm nghe còi tàu thủy hú thi với gió biển.” Một câu văn ngắn cho chúng ta sống cả một đêm dài nghe tiếng tầu thủy vang vọng trong tiếng gió hú. Tác giả đóng vai một nhân chứng, một người quan sát, chỉ thuật lại những gì mình nghe, mình thấy. Thời sau chiến tranh, báo Nhân Dân có cuộc họp năm sáu chục người “ôn lại thành tích tuyên truyền chiến tranh chống Mỹ. Nguyễn Sinh, xưa phóng viên thường trú Vĩnh Linh, Vĩnh Mốc lên nói. Lại tố cáo những chiến công giả người ta gán cho Mẹ Suốt, Trần Thị Lý sông Lấp Quảng Bình. Sông đã lấp thành tên [tên Sông Lấp] mà nhà báo cứ ca ngợi cô Lý oằn lưng chèo lái… Hầu hết nghe đều cười. Tự giễu và rộng lượng. Nhưng khi Sinh nói ở Vĩnh Linh, anh đã chứng kiến người bên kia bị ta bắt sang chôn sống kêu rất lâu dưới huyệt, tôi lại thấy mọi người mặt lạnh tanh.” Thêm một chuyện ngôi nhà của bà Lợi Quyền, một nhà tư sản đã nổi tiếng đóng góp nhiều vàng cùng với nhà cửa trong “Tuần Lễ Vàng” thời trước kháng chiến. Sau chiến tranh bà Lợi Quyền vẫn còn một ngôi nhà tại Hà Nội. Đầu thập niên 1980 “được ban Tuyên Huấn Trung ương đến hỏi. Chê đắt [không mua]. Đùng một hôm xe tuyên huấn chở mấy bao tải tiền đến mua, đắt cũng được. Ba ngày sau đổi tiền.” Tác giả ghi thêm: “Tố Hữu [phó thủ tướng đổi tiền], nguyên trưởng ban tuyên huấn đã hạ thời cơ tuyệt hảo...” Và ông nhắc lại bài Quốc Tế Ca hát rằng: “Bao nhiêu lợi quyền tất qua tay mình!” Phê: “Quá giỏi!”


    Ở văn phòng mới dọn đến của Tổng bí thư mùa thu 1949. Hàng đầu toàn ngồi xổm, từ trái qua, vợ Hà Xuân Trường, Lê Ðạt, Hồ Chí Minh. Ngoài cùng bên phải là Trường Chinh, áo blu dông Mỹ trắng. Hàng sau đứng đầu bên trái là Hà Xuân Trường, thư ký tòa soạn báo - (hình do tác giả Trần Đĩnh cung cấp)

    Đèn Cù đầy rẫy những “đoạn phim” ngắn như vậy. Rất nhiều “clip” chợt hiện trên màn ảnh trong nửa phút, rồi chuyển ngay sang cảnh khác, liên tiếp chạy nhanh qua não bộ. Đoạn phim lưu đọng trong óc mình mãi mãi, trộn lẫn cùng những đoạn phim ngắn khác, không theo thứ tự thời gian, cũng không theo một dòng lý luận nào. Tất cả cho người đọc một toàn cảnh sống động về xã hội nước Việt Nam trong hơn nửa thế kỷ, trước và sau khi tác giả đặt bút viết cuốn sách để đời này. Tất cả là “truyện tôi.” Nếu không có cái tôi sống, tôi quan sát, tôi rung động, tôi ghi nhớ, tôi suy nghĩ, thì không có “truyện tôi.” Trong trí não con người đời sống vốn không có trật tự, nó chợt hiện, chợt tắt, ngổn ngang, chắp nối, không xếp đặt theo không gian cũng không theo dòng thời gian đơn tuyến và trực tuyến. Đời sống thật vẫn như vậy. Đó là cảnh Voi giấy (ối a) ngựa giấy, tít mù nó chạy vòng quanh. Cho nên Đèn Cù là một tác phẩm nghệ thuật. Đây là một sáng tác văn nghệ. Thử tưởng tượng có một người trước khi đọc không hề biết gì về bối cảnh lịch sử ở nước Việt Nam, chưa bao giờ nghe tên những nhân vật như Nguyễn Tư Nghiêm, Văn Cao, Lê Đức Thọ, Hồng Linh, Thép Mới, Lê Trọng Nghĩa, Hồ Chí Minh, Lê Đạt, Tô Hoài, Hồng Hà, vân vân; khi đọc Đèn Cù người đó cứ nghĩ đây là những nhân vật hoàn toàn do tác giả bịa ra. Độc giả nghĩ Trần Đĩnh sáng tác một cuốn truyện, sẽ thấy Đèn Cù là một thể loại tiểu thuyết mới, rất mới.


    Tại tòa soạn báo Sự Thật: (từ trái) Diên Hồng, Nguyễn Địch Dũng, Kỳ Vân, Lê Quang Đạo, Trần Đĩnh, Trường Chinh, Lê Xuân Kỳ, Thép Mới, Hồng Vũ (sau này tự tử ở bệnh viện Nam Ninh, Trung Quốc)- (hình do tác giả Trần Đĩnh cung cấp)

    Suốt cuộc đời cầm bút (ông mới tập dùng máy vi tính khi đã về già), Trần Đĩnh nói, “Tôi vẫn mong rồi có một quyển sách thật sự của tôi, của chính tôi.” Bởi vì, gần suốt cuộc đời viết, lách “tôi đã tự nguyện làm thủ phạm tàn phá trước hết vào chính ngay mình. Tôi vốn yêu viết. Nhưng đã không viết nổi. Đứa thủ phạm là tôi bắt tôi viết dưới bóng tối của Thù Hằn và Dối Trá...”

    Trần Đĩnh biết rất nhiều chuyện. Trần Đĩnh coi Trường Chinh là thầy trong nghề báo, được ông tổng biên tập báo Sự Thật (Trường Chinh) dậy từng chữ khi anh nhà văn 19 tuổi mới vào trong A Tê Ka (An Toàn Khu), năm 1949. Anh ngủ chung lều với Lê Quang Đạo, nhiều lần phải hất tay Lê Quang Đạo ra, và nghe lời xin lỗi, “Chúng tớ ở tù lâu ngày sinh hư.” Anh ngồi sau lưng Hồ Chí Minh trong buổi lễ truy điệu Stalin chết; nhìn cảnh Tố Hữu diễn vai đau khổ ôm bức hình Stalin đặt lên ban thờ, sau nay nghĩ có lẽ ông ta khóc Stalin là khóc thật. Rồi nhìn thấy hộp thuốc lá Trung Hoa Bài do Hồ Chí Minh bỏ quên trên ghế bên cạnh, anh cầm lấy mang đến tận phòng, “Dạ, thưa bác, Bác để quên ạ!” Và nhìn thấy “Mặt cụ xưng lên, đầm đìa nước mắt, hai mắt húp lại... Cụ ngơ ngẩn nhìn tôi, nhìn hộp thuốc lá như không hiểu tôi vào làm gì...” Trong lớp chỉnh huấn chuẩn bị cải cách ruộng đất năm 1953, một hôm “Cụ Hồ nói: Các chú các cô không sợ người ta kêu mình kém trí thức, ít lý luận. Họ kêu thì bảo họ rằng tôi lú nhưng chú tôi khôn. Chú tôi là Stalin, Mao Trạch Đông…” Trần Đĩnh chắc là người đầu tiên tiết lộ Hồ Chí Minh đã tới quan sát cuộc đấu tố đầu tiên ở Đồng Bẩm, hóa trang che bộ râu để không ai nhận ra. Và Trường Chinh thì đeo kính đen tới dự, để rút kinh nghiệm mà rèn luyện các đội cải cách đấu tố cho đúng tiêu chuẩn thù ghét. Xưa nay nhiều người vẫn kể rằng Hồ Chí Minh không muốn giết bà Nguyễn Thị Năm, nhưng bị cố vấn Trung Cộng ép buộc nên phải giết. Trần Đĩnh đưa ra một bài báo ngắn do Hồ Chí Minh viết kết tội đích danh bà Năm đồng thời đả kích cả giai cấp địa chủ. Bài báo này, được dẫn chứng đầy đủ, dùng một bút hiệu, ký tắt, cho nên chỉ người bên trong tòa báo mới biết người viết là Hồ Chí Minh. Trần Đĩnh cũng là tác giả đầu tiên đã gặp cô Xuân (nhân vật đã được Vũ Thư Hiên kể trong Đêm Giữa Ban Ngày) ở trên chiến khu từ năm 1953, cô là “Con nuôi Bác.” Có lúc Trần Đĩnh đã nắm tay cô Xuân, khoe đã lấy tên cô làm bút hiệu viết trên báo. Ông cũng kể chuyện đi theo Hồ Chí Minh dự mít tinh rồi “đi lượn phố, thăm trường học” ở Móng Cái, năm 1960. Hồ viết lên bảng một chữ Hán “nhân,” rồi hỏi: “Trây sấn mà chề” nghĩa là “Đây là chữ gì?” nói bằng tiếng Khách Gia, Hakka, miền Nam gọi là tiếng Hẹ; là thổ ngữ của người gốc Hoa ở địa phương này. Tác giả thắc mắc, “tại sao đến đây Cụ đi chơi phố nhiều như thế? Khéo [cụ] đã ở đây thật?” Và có lúc đi trong phố “Cụ chỉ vào một ngôi nhà phía bên kia đường nói với tôi, đi bên cạnh: Ở nhà này ngày xưa có một chị bí thư chi bộ. Tôi ngợ ngay. Có quan hệ tình cảm gì [giữa cô đó] với Bác?” Trần Đĩnh là người đầu tiên cho biết đã nghe Hồ Chí Minh nói thông thạo tiếng Hẹ, và đoán rằng ông đã hoạt động cùng các đảng viên cộng sản ở Móng Cái từ thời trước. Chưa có một tác giả hay một người nghiên cứu lịch sử nào biết đến chi tiết này. Độc giả sẽ không ngạc nhiên khi đọc những tình cảm thân mến của tác giả với nhân vật Hồ Chí Minh; vì đã sống rất gần gũi trong nhiều năm. Trong lần đi thăm khu gang thép Thái Nguyên, “Sau bữa cơm trưa, thấy Cụ quần áo cánh nâu đi vòng ra sau dẫy nhà tranh đến rặng chuối thay hàng rào, tôi đi theo. … Thấy tôi gần như ở ngay bên, cụ quay ngoắt lại hỏi, điếu thuốc khẽ lật bật ở môi: ‘Người ta đái cũng theo à?’ ‘Không ạ, cháu …!’ ‘Thế đứng sát vào người ta nhòm gì?’” Rồi Trần Đĩnh kể tiếp, “Chiều ấy, khoảng bốn giờ về tới chủ tịch phủ, tha thẩn ở sân chờ lấy xe đạp … bất thần chợt nhớ đến Xuân, cô con gái nuôi của Bác. Hỏi mấy người đứng tuổi nom có vẻ quen từ trên rừng. A, cô Xuân ấy hả? Lấy chồng rồi. Chồng lái xe. Nhưng chết rồi. … bị ô tô đè …” Trong chương chót, Trần Đĩnh nêu một nhận định chung về Hồ Chí Minh: Lòng trung của Hồ Chí Minh đối với Lê Nin, Stalin, Mao Trạch Đông là vô bờ. Cho nên lòng trung với nước Việt, dân Việt vơi đi.

    Người thứ hai mà Trần Đĩnh có lòng cảm mến là Trường Chinh. Năm 1962 Trường Chinh đã nhờ Trần Đĩnh viết hồi ký, nhắc lại từ những ngày đi họp ở Pắc Bó năm 1941, với ý định dùng quá khứ vinh quang “phất một ngọn cờ tập hợp” phe mình. Nhưng sau đó tập hồi ký không dùng đến vì biết mình đã thua hẳn phe cánh Lê Duẩn, Lê Đức Thọ, Nguyễn Chí Thanh rồi. Nhiều người cũng muốn nhờ, vì Trần Đĩnh nổi tiếng khi viết hồi ký giúp cho người khác. Anh kể chuyện những người tù Côn Đảo, văn sống và khích động, như chính anh đã trải qua các gian khổ đó. Cuốn Bất Khuất (viết năm 1965) kể chuyện Nguyễn Đức Thuận, một người tù Côn Đảo tranh đấu trong tù, được đưa ra ngoài Bắc. Lê Đức Thọ, Tố Hữu, Hoàng Tùng chủ trương dùng câu chuyện Nguyễn Đức Thuận để tuyên truyền khích động cho người miền Bắc ủng hộ cuộc tấn công vào miền Nam. Viết Bất Khuất, cái tên do Tố Hữu đặt, Trần Đĩnh không ký tên, tiền nhuận bút cũng nhường cho Thuận. “Vì không thích nói dối.” Nhưng được những độc giả như Trần Dần khen thì vẫn thích: “Mày viết cái Bất Khuất ấy, tao thích cái grammaire.” Nguyên Hồng thì bậm môi, vuốt râu nói: “Mày, Trần Đĩnh à, mày có tâm hồn, mày có nghệ thuật nên mày viết cái ấy cho Thuận hay.” Một lần năm 1960 gặp Vũ Kỳ (thư ký riêng của Hồ Chí Minh): “Vũ Kỳ bảo tôi sẽ cộng tác với anh viết hồi ký về Bác ‘khi Bác hai năm mươi.’ Viết xong tiểu sử, tôi (Trần Đĩnh) gửi lên cho Cụ một bản để duyệt. Cụ chữa từng trang. Có những đoạn viết ra ngoài lề: Xem lại? Hỏi lại? Bản thảo này tôi giữ.” Sau đó sách in ra, “Mừng tiểu sử chính thức đầu tiên của Hồ chủ tịch ra đời, Tố Hữu khao một bữa thịt chó thịnh soạn tại nhà” (Tố Hữu được lãnh nhuận bút 200 đồng vì có công đọc và kiểm duyệt, người viết chỉ được 400 đồng; còn “Huy Tưởng, Hoài Thanh chả [được] tẹo nào).

    Trần Đĩnh cũng viết hồi ký cho Phạm Hùng, Lê Văn Lương, Bùi Lâm (một trong vài ba đảng viên cộng sản đầu tiên). Lê Đức Thọ cũng có lúc muốn nhờ. “Cậu viết giỏi lắm, tớ rất thích. Không ở tù mà viết y như thằng đã ở tù… Tớ sẽ nhờ cậu viết hồi ký cái đoạn tớ chuẩn bị tổng khởi nghĩa rất hay.” Và Thọ hứa hẹn sẽ đem Trần Đĩnh theo phái đoàn sang Paris đàm phán. Sau Trần Đĩnh không viết, “Hú vía!” Lê Thanh Nghị, Nguyễn Duy Trinh nhờ viết hồi ký, đều từ chối. Trần Đĩnh làm việc gần với các lãnh tụ cộng sản Việt Nam từ năm 19 tuổi, cho nên biết nhiều chuyện. Như đến nhà Sáu Thọ, ngồi ngoài sân bên cạnh cái hầm tránh bom, thì nhận ra cái hầm này sâu 10 mét, trong khi cái hầm nhà Lê Thanh Nghị (anh đã nhiều lần xuống ẩn trong hầm này), chỉ sâu có tám mét, dù cả hai đều trong Bộ Chính Trị. Gần gũi họ, cho nên mới biết cảnh trong nhà Lê Đức Thọ một ông tướng chào Sáu Thọ xong, bước ra về mà cứ thế đi giật lùi, đến nửa cái sân mới dám quay lưng rồi tiến ra cổng. Nhìn mặt, thì ra Lê Đức Anh.


    Tô Hoài (phải) và Trần Ðĩnh (hình do tác giả Trần Đĩnh cung cấp)

    Trần Đĩnh sống trong cái đèn cù đó, trong lòng không yên. Anh bắt đầu nẩy mối bất nhẫn trong lòng khi chứng kiến những tội ác trong cuộc cải cách ruộng đất. Nhưng anh vẫn tin tưởng vào đảng, tin vào những động cơ tốt của các lãnh tụ. Chuyển biến tâm lý mạnh nhất phát sinh trong năm năm du học ở Bắc Kinh, sống qua thời kỳ các phong trào bước nhảy vọt, đánh hữu phái, công xã nhân dân, vân vân, từ 1955 đến 1959. Trong thư viện Đại học Bắc Kinh, một góc bày các sách cũ tiếng ngoại quốc, anh được đọc cuốn “Từ số không đến vô định” của Arthur Koestler; câu chuyện một người bị Stalin bỏ tù. Anh cũng được đọc báo Le Monde trong thư viện đại học, và biết chuyện tố cáo tội ác của Stalin trong đại hội thứ 20 đảng Cộng sản Liên xô. Nhưng ảnh hưởng quan trọng nhất là do anh sống bên người Trung Hoa, anh trực tiếp gặp nhiều sinh viên cùng tuổi, được nghe, được thấy, để biết chế độ Mao Trạch Đông giả dối, tàn bạo và coi khinh mạng sống dân chúng như thế nào. Khi Mao Trạch Đông cho phép “trăm hoa đua nở” báo Nhân Dân (Bắc Kinh) cũng đăng những bài phê phán đích đáng, mở mắt anh du học sinh người Việt “được thấy trí thức Trung Quốc sôi sục chống đảng.” Quan sát thực tế, lại thấy “dân Trung Quốc khốn khổ vì đảng.” Cho nên, “Tôi bắt đầu ‘hư hỏng’ (nghi ngờ đảng) vì đã nhận ra chân tướng đại bịp. Người ta lừa bịp đại trà được là nhờ khai thác những bản năng thấp kém của con người: Sợ và tham.” Từ đó, Trần Đĩnh chống Mao, kinh tởm Mao, sau khi về nước vẫn tiếp tục. Vì thế anh là đối thủ của đám các đồng nghiệp thần phục Mao trong báo Nhân Dân, mà anh gọi là bọn “Mao nhều.” Kiểu như Hồng Hà, người từng nghẹn ngào nói như mếu: “Tôi xin cảm ơn Mao Chủ tịch vĩ đại đã mở mắt ra cho tôi thấy Liên xô, Kroutchev là phản bội, đầu hàng, xét lại…”

    Trần Đĩnh ghê sợ âm mưu lợi dụng của Mao Trạch Đông, vì nhớ mãi câu ông ta nói: “Thiên hạ đại loạn, Trung Quốc được nhờ.” Chủ trương này dẫn đến cuộc chiến tranh Việt Nam. Mao chấp nhận chiến tranh nguyên tử. Tại Bắc Kinh, Trần Đĩnh được hai người bạn Trung Hoa làm báo tiết lộ về cuộc họp chi bộ trong Văn Nghệ Báo để nghe chỉ thị tối quan trọng. Hai anh kể, chỉ thị được ban xuống cho dân Trung Quốc thấu triệt là họ không phải sợ bom nguyên tử. “Vì dù Mỹ có ném xuống một nghìn quả bom nguyên tử, dẫu trái đất có bị tàn hoang đi nữa thì ít nhất cũng còn sót lại một huyện dân Trung Quốc, huyện ấy sẽ ương lại giống người trên trái đất này.” Thiên hạ đại loạn, Trung Quốc được nhờ. Cho nên Mao muốn phát động chiến tranh, “đánh Mỹ tới người Việt cuối cùng.” Mao cũng muốn đứng đầu phong trào cộng sản thế giới, sau khi thần tượng Stalin bị đàn em lật đổ. Lê Duẩn ngả theo chủ trương Mao; ghét những người muốn theo Cộng sản Nga muốn chung sống hòa bình với Mỹ và giảm bớt ách độc tài trong nước. Lê Duẩn từng ca ngợi Mao Trạch Đông là “Lê Nin của thời đại ba dòng thác cách mạng châu Á, châu Phi và châu Mỹ La Tinh.”

    Đối nội, Duẩn tạo ra vụ án “xét lại, chống đảng;” đánh vào những người bị coi là thân Liên Xô. Lần đầu chỉ đánh giằn mặt bằng phê bình, kiểm thảo. Năm sau Chu Ân Lai sang Hà Nội phổ biến tin tức Mao đánh các đồng chí lãnh tụ trong đảng của ông ta rồi, Duẩn mở chiến dịch thứ hai, tống giam hết cả đám. Giống như đem họ ra làm vật “thế chấp” để được Mao ủng hộ. Trần Đĩnh cũng bị nghi ngờ, bị hạ tầng công tác, bị bắt giam và hỏi cung. Có lúc anh hãnh diện kéo chiếc xe hai bánh “diễu hành giữa thanh thiên bạch nhật, ở trung tâm Hà Nội, tươi tỉnh đi trình đường phố, nhận minh bạch đường hoàng mình chống đảng.” Lê Đức Thọ gọi Trần Đĩnh tới, kể tội đám xét lại cho nghe: “Vừa ở Paris về nghe an ninh nó nói cậu dính vào vụ chúng nó tớ... tiếc lắm... Tớ đã nói là tớ mến cậu vì cậu trẻ, cậu có tài...”

    Đối với bên ngoài, Lê Duẩn bám sát chủ trương của Mao gây cuộc chiến tranh xâm chiếm miền Nam. Theo Trần Đỉnh thì Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp không muốn đánh, nhưng không chiếm được đa số nên chịu phục tùng. Khi cuộc Cách mạng Văn hóa gây lo lắng Trung Quốc sẽ loạn lớn, Lê Duẩn thấy phải đánh ngay, đánh trước khi Bắc Kinh tan vỡ không còn chỗ dựa. Cho nên mở cuộc tấn công Tết Mậu Thân. Sau này, Lê Duẩn theo Nga, chống Trung Cộng, thì lại hết lời mạt sát từ Mao Trạch Đông tới Đặng Tiểu Bình.

    Đèn Cù đưa chúng ta vào một xã hội điên đảo, “sáng đúng, chiều sai, mai lại đúng.” Voi giấy (ối a) ngựa giấy, tít mù nó chạy vòng quanh…. Những đoạn phim thú vị nhất rút ra từ cuộc sống của những con người bình thường, các nhà văn, nhà báo, các cán bộ, những người qua đường.


    Ở nhà Trần Đĩnh, trong khu văn công Cầu Giấy.
    Từ trái sang: vợ chồng Đoàn Viết Hoạt, Trần Đĩnh, Mây, con gái TĐ và Thiếu Khanh, con út vợ chồng Hoạt. (hình do tác giả Trần Đĩnh cung cấp)

    Nhà báo Minh Tường từ Hà Nội, theo đoàn quân chiến thắng vào Sài Gòn. Anh tìm được đến nhà mẹ mình, bấm chuông. Bà mẹ mở cửa ra, chấp hai tay vái lạy: “Thôi, tôi xin anh, anh đi với các đồng chí của anh đi cho mẹ con tôi yên.” Trần Đĩnh đứng với Tô Hoài trên lề đường nhìn toán tù binh Mỹ bị đưa diễn trên đường phố Hà Nội cho dân chửi rủa, ném đá. Khi người phi công cuối cùng qua trước mặt, bỗng Tô Hoài chạy ra với tay đấm vào mặt (đấm hụt). Tô Hoài giải thích, mình phải bày tỏ lập trường; nếu không có đứa nào nó báo cáo mình đứng ngoài coi trong lúc “nhân dân căm thù” thì nguy. Có ai được nghe lời Trần Độ tâm sự, sau khi đã tỉnh ngộ, viết Nhật Ký Rồng Rắn: “Này, nói thật chứ bây giờ... hễ nghe thấy cái gì là sự thật thì trong người sướng ghê lắm ấy!” Có ai được nghe một nữ nhân viên báo Nhân Dân đã về hưu bày tỏ nỗi oán hận: “Ông cha đổ bao xương máu giành được độc lập nhưng nô lệ vẫn hoàn nô lệ!” Trần Đĩnh rất gần Lê Đạt. “Một hôm Lê Đạt bảo tôi: Nhà thơ có lẽ là người yêu nước nhất. Họ chăm lo nhất đến tiếng mẹ đẻ…. Đạt nhiều lần giục tôi viết: Tiểu thuyết về mày, gia đình mày – Tôi im lặng. Biết viết là cực kỳ cô đơn. Và quả tình tôi đã thật sự cô đơn – đúng ta là bí mật – trong bao nhiêu năm với cuốn sách này.”

    Sống hầu hết cuộc đời trong một xã hội mà Đảng Cộng sản và lãnh tụ chiếm “đặc quyền viết, đặc quyền nói;” chỉ dùng các nhà văn làm đầy tớ, “Ôi đã làm đầy tớ thì có đời thuở nào còn dám sáng tạo?” Bây giờ Trần Đĩnh đã viết. Lúc đầu, ông chỉ định viết để “tố cáo tội gây nội chiến Nam Bắc là sai lầm;” trong khi viết thì đổi ra hướng “phê phán toàn diện.”

    “Vâng, tôi xin đối mặt với công luận đây. Tôi ăn gian nói dối thì các ông cứ việc vạch ra.” Đó là lời Trần Đĩnh, tác giả Đèn Cù. Xin mời quý vị bước vào, cùng sống trong cảnh Voi giấy (ối a) ngựa giấy, vòng quanh (ối a) nó tít mù.

    Ngô Nhân Dụng

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    99 phản hồi

    ( tiếp bài ngay trước )
    Đền Cù-T Đ

    Trích dẫn:
    .... ...
    Lúc ấy thật tình tôi không biết đảng có phương án, kế hoạch cài cán bộ và quân lính ở lại miền Nam cũng như tiến hành nghiên cứu ngay từ đầu hình thế bờ biển để sau này lập 'đội thuyền không số' có cơ sở ở huyện Thuỷ Nguyên ...
    ... ... ...
    Nhưng LX, uỷ viên thường trực Hội đồng bảo an LHQ và là nước ký vào hiệp địn Geneve lại đổ hết trách nhiệm cho Ngô Đình Diệm, và quyết giữ hình tháihai bên Quốc-Cộng trùm chăn đánh nhau chết thôi bên trong lãnh thổ miền Nam theo đúng ý đồ miền Bắc.

    Thành thật mà nói, giả như không có hiện tượng Khroutchev muốn LX phát triển hoà bình để rồi bị TQ lợi dụng đổ tiếng 'xét lại' thì dĩ nhiên cũng chăng có 'tụi xét lại VN', và mọi chuyện sẽ vẫn là sự nối tiếp những gì trích dẫn bên trên. Vậy có một thắc mắc là thế thì tình cảnh VN có sẽ khác hiện nay ?

    ( viết tiếp phần còm cho bài mới gửi )
    Đên Cù-T Đ
    Còm:
    Mặc dù không hề hoài nghi tấm lòng nhân ái đôn hậu của tác giả Trần Đĩnh, nhưng vẫn có chút thắc mắc đặt ra cho những người cộng sản 'xét lại' mà ông Đĩnh gọi là 'cộng sản trong sáng', rằng nêu như không có hiện tượng Khroutchev hướng LX theo con đường hoà bình, tức là không có 'xét lại LX' thì cũng mặc nhiên không có 'xét lại VN' tức 'CS trong sáng'. Thế thì với những ý đồ dã tâm của cả csvn lẫn cslx như trong bài trích dẫn, mn VN chắc chắn vẫn sẽ bị miền Bác tiến đánh.

    Đèn Cù-T Đ

    Trích dẫn:
    ( T Đ đang ở TQ ) Bữa ấy tôi đang doc báo chữ to. Một anh sinh viên TQ đến bên tôi, nhờ tôi chuyển cho Sứ quán VN một thư đề nghj Bắc VN tôn trọng Hiêp định Genève, đinfh chỉ đưa quân và vũ khí vào Nam cũng như rút lực lượng phi pháp đã cài lại từ 1954.
    - Làm gì có chuyện ấy nhỉ.
    - Có, đài nước ngoài thường xuyên lên án, tố cáo Bắc VN.

    Từ hôm ấy tôi cứ lởn vởn nghĩ ta có vi phạm hiệp định Geneve thật không? Chả lẽ ta chính nghĩa lại bội uớc, bản chất ta hoà bình lại thích chiến tranh ? ...

    Lúc ấy thật tình tôi không biết Đảng có phương án cài cán bộ và quân lính ở lại miền Nam, cũng như tiến hành nghiên cứu ngay từ đầu hình thế bờ biển để sau này lập 'đội thuyền không số' có cơ sở ở huyện Thuỷ Nguyên ...

    ... .... ...

    Trích dẫn:
    Anh Quốc quy trách nhiệm cho Hà Nội vi phạm hiệp định Geneve. Shihanouk thì yêu cầu mở hội nghị quốc tế giải quyết vấn đề mnVN đẻ đất nước ông được yên. Canada và Ấn Độ trong Uỷ ban kiểm soát
    Quốc tế đã ra nghị quyết lên án Hà Nội vi phạm hiệp định Geneve.
    Nhưng Liên Xô, Uỷ viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ và là nước ký vào Hiệp định Geneve, lại đổ hết trách nhiệm cho Nô Đình Diệm và quyết giữ hình thái hai bên Quốc-Cộng trùm chăn đánh nhau chêt thôi bên trong lãnh thổ miền Nam theo đúng ý đồ miền Bắc.

    Đen Cù-T Đ

    Trích dẫn:
    Tôi đến là Chế Lan Viên lại khiêng chiếc ghế mây dài ra kê ở sân cho tôi ngồi hay nằm thì tuỳ. Giữa lúc ngổn ngang thế sự 'ai giáo điều ai xét lại, trong trần ai ai dễ biết ai', chúng tôi có thề nói là giống nhau hoàn toàn : cự tuyệt thẳng thừng mọi tư tưởng Mao.

    Chiều tháng 11 năm 1963 ấy, khiêng ghế cho tôi xong anh ngồi xuống đặt tay lên đùi tôi im lặng ... Rồi anh nói : 'Này, hôm qua còn 'ôm hôn đông chí một trăm cái hôn', hôm nay đéo mẹ cha đồng chí rồi đấy!'.

    Cụ Hồ thuòng kết thúc các điện gửi Khroutchev bằng câu : ' Gửi đồng chí một trăm cái hôn '...

    Vậy Chế là người đầu tiên cho tôi biết Đảng đã theo Mao. Còn ngườiddaafu tiên cho biết Nghị quyết 9 đã ra đời là Kỳ Vân.

    Như vậy là, mặc dù bị tình cảm 'ngu trung' chi phối, ông Trần Đĩnh vẫn đủ lý trí để có cách kể lại việc thật, nhằm giúp người đọc nhìn ra sự thật.

    Đèn Cù-TDd

    Trích dẫn:
    Lê Đức Thọ trực tiếp làm việc với tôi về việc viết hồi ký. Có lúc tôi ngỡ tôi là một ngả đi lạ để ông tạt vào kiếm chút gì đó khác với những cái ông luôn tẩm mình ở trong. Ít ra ông còn nghe được cái giọng điệu ông ít nghe thấy ở quần thần quen thuộc. Ông hay chuyện phiếm, có hôm ông cả quyết: 'Thằng tù nào nói vào tù không khai là nói phét. Tớ nói đây coi như tổng kết, có bằng chứng, thằng nào cũng khai. Da thịt chứ sắt với đồng chó gì mà nó quạng vãi cứt vãi đái ra lại không đau, mà đau lại không khai. Vấn đề là khai làm hại nhiều hay ít mà thôi.'

    Hoàng Tùng hay hỏi tôi ông Sáu ( Sáu Thọ-Lê Đức Thọ ) nói gì. Rất hồn nhiên tôi kể lại, cả chuyện thằng tù nào cũng khai, bảo không là nói phét, và cả có lúc phởn lên tôi đã định hỏi :'Thế Bác nhà mình thì sao ?'

    Ông Sáu đã tổng kết như vậy rồi thì ông Đĩnh tính hỏi thêm làm gì nữa. Tuy nhiên, còn có thêm một kiểu khai khác rất bác : khai Phan Bội Châu, khai Tạ Thu Thâu ...

    Đèn Cù-T Đ

    'Ném chuột cẩn thận vỡ bình' là câu mà các tay em mượn lời Hồ Chí Minh (hcm) trong Đèn cù để mớm cho cả Trọng. Trong ĐC, có đoạn tác giả nhắc tới thời kỳ csvn chửi Khờ rút sốp LX rất nanh nọc tới mức làm hcm phát lo, mới nhắc đàn em rằng 'ném chuột cẩn thận vỡ bình'. Ý là chửi LX Khờ rút sốp xét lại chủ hoà, chứ không chửi LX Sít ta lin đồ tể. Như vậy, chính hcm cũng chống 'xét lại' chứ đâu phải vì hcm nghiêng về 'xét lại chủ hoà, không muốn đánh miền Nam nên bị phe Duẩn Thọ cho ra rìa. Phe Duẩn Thọ và phe Hồ Chinh Giáp chỉ mâu thuẫnnhau về cách thức, chứ luôn chung dã tâm đanh chiêm miền Nam.
    Hơn nữa, trước đó nhiều năm hcm đã đồng ý gọi Saigon là 'thành phố hcm' ( theo Nguyễn Minh Cần ).

    Như vậy, phải chăng vì chút lưu tình thuở đầu mà tác giả Đèn Cù đã có biểu hiện như mộ sự'phân trần' cho hcm ?. Điều này sẽ rất tai hại vì hiện tại đảng csvn mục ruỗng tới mức có thể chiu hy sinh phần lớn lãnh đạo chóp bu chỉ để đổi lấy cái phao hcm, dù là một cái phao mang trọng tội CCRĐ.

    Thêm vào đó, cũng cần nhớ một điều là ngoài thời kỳ Khờ rút sốp ngăn ngủi muốn hoà hoãn, còn tì Liên Xô luôn hết mình tài trơ vũ khí xúi cs miền Bắc xâm lược miền Nam.

    Đèn Cù-T Đ

    Trích dẫn:
    Viết 'Bất Khuất', cố nhiên tôi không kể chuyện Thuận nói trong khi đánh anh, nhiều cảnh sát gầm lên : 'Thế này cũng chưa ác bằng thằng Lý Bá Sơ của mày đâu. Những cái này là chúng tao học của thằng Sơ đây ...

    Tôi cũng không viết như Thuận nói rằng trừ khi địch tra tấn ra, còn cơm ăn nước uống của tù nói chung rất khá, Mỹ cho mỗi tù mỗi ngày một Đô La ăn uống cơ mà. Thuận đã so sánh cụ thể rằng ra đây tôi thấy cơm Vụ trưởng không bằng cơm tù chúng tôi những ngày không bị đánh đập. Lại còn nhà báo Mỹ vào thăm tù xong viết bài lên án chính phủ Diệm

    .

    Trong 'Bất Khuất' có một chi tiết miêu tả rùng mình : tù nhân Thuận gom vẩy ghẻ lở vào được tới nửa lon sữa bò.

    Phải chăng nay tác giả TĐ nhận thấy đã đến lúc phải nói lên mặt thật của sự thật quá khứ, dể phần nào trả lại được sự công bằng cho lịch sử.

    Đèn Cù-T Đ

    Trích dẫn:
    Viết Bất Khuất, cố nhiên tôi không kể chuyện Nguyễn Đức Thuận nói trong khi đánh anh, nhiều cảnh sát gầm lên :'Thế này cũng chưa ác băng thằng Lý Bá Sơ của mày đâu. Những cái này là chúng tao học của thằng Sơ đây ...'
    Tôi cũng không viết như Thuận nói, rằng trừ khi lúc tra tấn ra, còn nói chung cơm ăn nước uống của tù rất khá. Mỹ cho mỗi tù mỗi ngày một Đô La ( 1962 ) ăn uống cơ mà. Thuận đã so sánh cụ thể rằng, ra đây tôi thấy cơm Vụ trưởng không bằng cơm tù chúng tôi những ngày không bị đánh đâp. Lại còn nhà báo Mỹ vào thăm tù xong viết bài lên án chính phủ Diệm

    .

    Nếu viết lời bàn thêm, chắc phải cả trang giấy

    Đên Cù-T Đ ( sự thật về người hùng Trỗi )

    Trích dẫn:
    Một đồng đội quan trọng của Nguyễn Đức Thuận trong chuồng cọp là Phan Trọng Bình, anh rất ngay thẳng. Anh bảo trong tù bọn anh đèu để râu tóc bờm xờm, bù xù che kín cả mặt, thậm chí có cả anh bôi cứt đái lên người cho chúng sợ bẩn không đến đánh. Nhưng khi anh xem kịch Nguyễn Van Trỗi về, đã bị mất ngủ cả đêm. Anh nói ọn các anh làm cho mình xấu xí bẩn thỉu cho khỏi bị đòn là đúng, hay hiên ngang quăc mắt chửi lại địch đôm đốp như Trỗi trên sân khấu là đúng ? Sau những giây phút hiên ngang anh hùng ban đầu rồi đầu hàng, thương tâm lắm ...

    Về Sài Gòn sau 1975, Phan Trọng Bình đã xin ra đảng. Anh bảo : 'Tôi không thể ở thêm dẫu chỉ một ngày

    Đên Cù-T Đ ( nói về 'chuyên gi lật đổ HCM )

    Trích dẫn:
    Nguyễn Đức Quỳ, thứ trưởng Van hoá từng là đại diện VN tại Thái Lan biết tôi viết tiểu sử cụ Hồ, anh cho hay 1928_29, Nguyễn Ái Quốc đã đến Băng Cốc rồi đi bộ sáu tháng lên Hà Khon vận động Cách mạng, sau đó rời Thái. NAQ đi rồi, Việt kiều lập đảng Cộng sản Thái Lan, tông bí thư là Việt kiều tên Thung, kiểu như Kaysỏn tổng bí thư Lào là con một bưu tá Việt nam ...

    Năm 1976 gặp Nguyễn Đức Quỳ. Lúc này anh mới bình luận, Thái là nươc trọng nhất vua mà mình lại đi lập Cộng sản và đưa anh thợ, mà lại là thợ An nam lên đả đảo đòi lật đổ vua người ta thì người ta phải dẹp đi thôi chứ ... Tôi hỏi Quỳ có phải lập đảng Cộng sản ở Thái Lan là theo chỉ thị của Cụ không thì Quỳ im, mắt chớp chớp, bậm miệng lại. Tôi nghĩ ông bạn ngổn ngang lắm đây ...

    Như vậy, trong quá khứ những thời gian NAQ biến mất la để làm những chuyện đâm sau lưng, tổ chức lật đổ chinh quyền nước người ta như thê này. Đây mới thực là chuyên gia lật đổ.

    Có một chế độ kiểm soát, bưng bít chặt chẽ thông tin, nơi mà 'lệnh' cao hơn Luật và 'lệnh miệng' lại cao hơn 'lệnh viết'. Duói chế độ này mà đòi hỏi mọi thông tin thuộc 'lề dân' phải luôn dẫn nguồn cụ thể thì e rằng quá may móc, tự dối mình và làm khó người.

    Lấy ví dụ ( như đã từng nêu ) thông tin về vụ ccrđ đẫm máu : 'Sau khi sửa sai, Bộ Chính trị lệnh miệng, cấm tuyệt đối nhắc lạ sựi việc này'. Quả nhiên mọi người im re, sau đó nhà văn HM Tuân, người vi phạm 'lệnh miệng' đã lãnh đủ hậu quả.

    Như vậy, dù không có ( không thể có ) bằng chứng cụ thể, nhưng với bằng chứng thực tế thì cần khẳng định rằng cái 'lệnh miên' của Bộ Chín trị là có thật.

    Như một lẽ thường tình, Đèn Cù cũng có những điểm ... chưa được. Nhưng nên để xét sau.

    Dèn Cù-T Đ
    .

    Trích dẫn:
    ... Bốn ngày đêm ngược Trung Hoa.
    Lụt Hồ Nam, Vũ Hán phải đi ngả Hàng Châu, Giang Tô ...
    Những dòng sông xanh, mà nhìn vào bờ vẫn ngỡ thấy các hòn đá Tây Thi giặt lụa ...

    Tây Thi, giờ nàng ở đâu ? Và mười búp măng đang vò lụa hay lướt phím .

    Tôi không biết cho Đèn cù là tác phẩm văn học thì dựa vào cái gì (vì tôi là dan ngoại đạo văn chương), nhưng đọc vài sách báo thì thấy người ta bảo tác phảm văn học phải có hai yếu tố về hình thức (tức ngoài tư tưởng) là phải HƯ CẤU (BỊA) hai là phải xây dựng ĐIỂN HÌNH.

    Còn Đèn Cù thì là một cuốn chuyện kể có thật, chẳng biết có hư cấu (hay bịa) không và có nhân vậy nào điển hình không? Còn về thế nào là ĐIỂN HÌNH thì tôi hiểu lơ mơ, không chắc lắm.

    Tran Thi Ngự viết:
    Tôi mới đọc xong cuốn Đèn Cù cách đây mấy ngày, đọc chậm rãi, mỗi tối mấy chương trước khi . . . đi ngủ. Mới đây lại được nghe/xem chương trình thảo luận của một số nhà văn VN vể tác phẩm Đèn Cù ở BBC Tiếng Việt. Tôi đồng ý với quan điểm của các nhà văn xem Đèn Cù là một tác phẩm văn học. Tôi thật sự trân trọng quan điểm nhân văn của tác giả hơn là các chi tiết về các đấu đá trong nội bộ của chính quyền VN qua các thời kỳ. Nhửng đoạn văn tả cảnh làng mạc nên thơ, núi sông hùng vĩ cộng với tâm trạng não nề, băn khoăn làm tôi nhớ lại giọng văn trong các tác phẩm của Tự Lực Văn Đoàn khi xưa.

    Phần đem lại cho tôi nhiều ấn tượng nhất là chương cuối, khi tác giả bộc bạch tâm sự (confession), đưa ra nhận định về chính sách và đường lối của đảng CSVN, và bày tỏ niềm tin vào các thay đổi tích cực cho VN trong tương lai. Cuốn sách được viết vào đầu những năm 1990s, khi VN bước vào thời kỳ được gọi là "đổi mới" (renovation) lúc đang chuẩn bị bang giao với Hoa Kỳ. Có lẽ sự kiện "đổi mới" và triển vọng bang giao với Hoa Kỳ gây cảm hứng cho tác giả viết về quá khứ với niềm hy vọng vào tương lai: Thay đổi hay là chết.

    Hai mươi năm trôi qua đủ cho thấy niềm hy vọng của tác giả đã không trở thành hiện thực (đảng CSVN vẫn tiếp tục đường lối độc tài toàn trị và tiếp tục chiu ảnh hưởng của đảng CSTQ). Vì thế, tôi không ngạc nhiên khi được biết Đèn Cù cuốn thứ hai sẽ được ra mắt vào cuối năm nay hay đầu năm tới để tác giả tiếp tục kể về những chuyện xảy ra kể từ khi VN thực hiện chính sách "mở cửa" và có bang giao với Hoa Kỳ.

    Tôi đồng ý với quan điểm của các nhà văn xem Đèn Cù là một tác phẩm văn học

    Câu này chung chung quá! Văn học bao gồm nhiều lĩnh vực về chữ nghĩa. Một cuốn sách viết ra đã là một tác phẩm văn học, hay dở có giá trị hay vô bổ tuỳ quan điểm và nhận thức của người đọc.

    Đèn Cù- T Đ ( trở mặt )

    Trích dẫn:
    Từ nủa sau năm 1963, VN ngày càng theo Mao đả Liên Xô. Trưởng ban ý hệ Panomariev và Andropop ( lúc đó chưa là tổng bí thư ) đã sang vn tìm hiểu hy vọng có thể níu VN lại. Nhân Dân, tờ báo xưa ca ngợi Khroutchev nhung bây giờ nín bặt. Hoàng Tùng và bảy tám người trong đó có tôi ra tiếp đón. Hoàng Tùng tỏ ra khá hơ hững.

    Chuyện rời rạc chừng mươi phút, Hoàng Tùng giọng ê ẩm chỉ thiếu cái ngáp, nói to : ' Thôi, còn cái gì cho các đồng chí xem nhỉ? À, ngoài vườn có con bò cái săp đẻ, các đồng chí có thích xem bò cái sắp đẻ thì mời ra! '

    Còn gì đểu cáng hơn cách trở mặt này! Không những người VN cần đọc Đèn Cù, mà mọi nuớc bang giao với nước VNCS nên đọc.

    Tôi mới đọc xong cuốn Đèn Cù cách đây mấy ngày, đọc chậm rãi, mỗi tối mấy chương trước khi . . . đi ngủ. Mới đây lại được nghe/xem chương trình thảo luận của một số nhà văn VN vể tác phẩm Đèn Cù ở BBC Tiếng Việt. Tôi đồng ý với quan điểm của các nhà văn xem Đèn Cù là một tác phẩm văn học. Tôi thật sự trân trọng quan điểm nhân văn của tác giả hơn là các chi tiết về các đấu đá trong nội bộ của chính quyền VN qua các thời kỳ. Nhửng đoạn văn tả cảnh làng mạc nên thơ, núi sông hùng vĩ cộng với tâm trạng não nề, băn khoăn làm tôi nhớ lại giọng văn trong các tác phẩm của Tự Lực Văn Đoàn khi xưa.

    Phần đem lại cho tôi nhiều ấn tượng nhất là chương cuối, khi tác giả bộc bạch tâm sự (confession), đưa ra nhận định về chính sách và đường lối của đảng CSVN, và bày tỏ niềm tin vào các thay đổi tích cực cho VN trong tương lai. Cuốn sách được viết vào đầu những năm 1990s, khi VN bước vào thời kỳ được gọi là "đổi mới" (renovation) lúc đang chuẩn bị bang giao với Hoa Kỳ. Có lẽ sự kiện "đổi mới" và triển vọng bang giao với Hoa Kỳ gây cảm hứng cho tác giả viết về quá khứ với niềm hy vọng vào tương lai: Thay đổi hay là chết.

    Hai mươi năm trôi qua đủ cho thấy niềm hy vọng của tác giả đã không trở thành hiện thực (đảng CSVN vẫn tiếp tục đường lối độc tài toàn trị và tiếp tục chiu ảnh hưởng của đảng CSTQ). Vì thế, tôi không ngạc nhiên khi được biết Đèn Cù cuốn thứ hai sẽ được ra mắt vào cuối năm nay hay đầu năm tới để tác giả tiếp tục kể về những chuyện xảy ra kể từ khi VN thực hiện chính sách "mở cửa" và có bang giao với Hoa Kỳ.

    Đèn Cu-T Đ (tử hình ân nhân )

    Trích dẫn:
    Sau NT Năm một tháng, đến lượt xử Cử Cáp. Tôi đến dự buổi thi hành án : bắn !

    Vài trăm con người vây kín một khoảng đât trống.

    Cử Cáp hơn bảy mươi tuổi, nguyên Huấn đạo uỷ viên mặt trận Liên Việt, cũng địa chủ kháng chiến như ng Năm. Cạnh cụ là bí thư chi bộ nhưng nay bỗng nhiên thành 'quốc dân đảng thông đòng với Cử Cáp phá hoại kháng chiến'.

    Chánh án Lê Giản tuyên bố : Chủ tịch nước ( Hồ Chí Minh ) bác đơn xin ân xá. Lim lệt xệt đôi ủng ra hô : 'giải chúng đi ! '

    Vọt ra năm sáu người lính đẩy hai người quay lại. Họ vừa mới quay người, tốp lính đã quỳ rộp một cái xuống bóp cò. Lửa lằng nhằng, hai cái thân dổ vật, Lim đến bên tùng người bắn vào thái dương phát súng ân huệ ...Quả tim bật ra như một chồi thịt nhầy nhuạ, thon thót trên ngực người chết

    Tại sao cs rắp tâm giết ân nhân ? Bởi ngoài thủ đoạn 'diệt tiềm lực', cs còn là ông tổ của tráo trở vô ơn. Giết ân nhân là để tảy xoá quá khứ tầm thường khi còn đang phải nhờ cậy người ta, để dễ bề biến những thành công khuất tát thành huyền thoại

    Đèn Cù-T Đ

    Trích dẫn:
    Khoảng cuối những năm 90, một hôm đến Sơn Tùng tôi đã nhờ Tùng sang tai cho Vũ Kỳ ( thư ký riêng của hcm ) : là trong hồi ký Vũ Kỳ đăng ở Nhân Dân hôm kia có chỗ viết Bác Hồ ăn cơm thuờng bảo Vũ Kỳ xuống xin chú Cần cho Bác thêm hai quả cà thì Trần Đĩnh nói Vũ Kỳ đề cao gương tiết kiệm như thế là có hại. Ai đời, chỉ vì hai quả cà ăn thêm mà phải huy động cả một dây chuyền nhân viên, tất cả lương chắc phải rất to ...

    Ở trên rừng những năm 1949 ..., Lang Bách thường kỳ chế thuốc cho Bác uống. Một lần chúng tôi hỏi anh : 'bao nhiêu tiền bốn chai này?. Anh nói : Bằng sinh hoạt phí mấy thằng chúng ta ngồi đây. Thuốc Bắc quý thì đắt mà lại phải mua trong Hà Nội. Có khi người mang ra bị Tây phục kích chết ở Đường số 5 nữa ấy chứ !

    Có lẽ không cần bình luận gì thêm.
    Mỗi quả cà, mỗi hớp rượu quý rồi sau đó lung linh thành những đầu lâu vũng máu oan khuất của ccrđ

    Đèn Cù-T Đ

    Trích dẫn:
    Tả khuynh duy ý chí là bệnh gốc của Cộng sản, đặc biệt là cs kiểu Mao. Cải Cách Ruộng Đất là lần tả khuynh duy ý chí ở mức độ kinh hoàng tại Việt Nam. Thế nhưng chúng ta đã không rút ra kinh nghiệm,.năm 1963_64, Lê Duẩn viết cuốn ' Mấy vấn đề quốc tế và Đảng ta , coi Mao là Lê Nin của thời kỳ ba dòng thác cách mạng Á-Phi-La, toàn thế giới tiến thẳng lên CNXH ...

    Như vậy mà vẫn trơ tráo bày trò triển lãm CCRĐ. Vô cùng gian ác.

    Đèn Cù- T Đ ( T Đ đang học ở TQ và đi dạo cùng Thép Mới )

    Trích dẫn:
    ...Tôi hỏi anh tại sao 'đùng một cái ta lại công nhận và hoan nghênh TQ thu ồi HS ?.
    - Mày ấu trĩ bỏ mẹ. Theo hiệp định Geneve thì hỗ ấy dưới vĩ tuyến 17 phải lf của Diệm ( VNCH ). Để ho ông anh TQ chứ không để cho Mỹ nó xây căn cứ hri quân sát nách à ?

    Mỹ đã có Cam Ranh. Hơn nữa, năm 1974 thì Mỹ đã rút quân.

    Trích dẫn:
    ...Sau lần gặp Thép Mới ít lâu tôi đã hỏi Lê Phú Hào, phóng viên TTXVN tại TQ. Hào nói lúc đó TQ và ta không ở trong LHQ nên TQ tuyên bố một mình ( dơn phương ) vầt ủng hộ. Do đó đại sứ Nguyễn Khang có trình công hàm o BNG TQ và ông Đồng cũng cs công hàm gửi Chu Ân Lai ...

    Vậy là có những hai công hàm. Một cổ hai tròng. Hết cãi, mẹ Việt Nam ơi !

    Đèn Cù-Trần Đĩnh

    Trích dẫn:
    1942 -Tàu Tưởng bắt cụ Hồ chỉ cốt để báo cho biết nó chả ngọng cụ là Cộng sản, cụ muốn hoạt động thì hãy chịu sự cương toả của nó ...Nhờ tập thơ giãi bày tâm sự với Tàu Tuỏng 'tôi đây yêu nước chứ không cs', rồi nhờ có thêm Hồ Học Lãm nói với Trương Phát Khuê, cụ đã được ra tù và cùng với Nguyễn Hải Thần lãnh đạo 'Việt nam cách mạng đồng minh hội'

    Nhu vậy là đã thêm một tư liệu xác nhận chuyện ông Hồ ở trong năm 1942 đã chôm tập thơ 'Nhật ký trong tù' in năm 1932 của một người trước đó. Nhưng ở đâ có tình tiết mới là để 'giãi bày mong được tha' chứ chẳng phải thiên liêng gì như tuyentruyeefn.
    Thế mới biết, khi được bạch hoá thì nhiều thứ tuỏng vàng, hoá ra chỉ là cứt !

    Đèn Cù-Trần Đĩnh ( học tập chỉnh huấn ).

    Trích dẫn:
    ....Mỗl người đều phải khai hết sai lầm, khuyết điểm ra với đảng dù nghiêm trọng đến đâu. Lòng thành khẩn tự phanh phui bản thân là thước đo lòng trung thành với đảng. Xin nói thêm là : khai cả tội ác của bố mẹ, vợ con, bạn bè nếu họ có. Như vậy chẳng khác gì có một tên chỉ điểm vô hình được cài vào trong từng người. Và khi tên chỉ điểm ấy đã an vị trong anh thì từ đây cái bóng lù lù của nó, một thằng Javert của đảng đã trùm khắp người anh

    Nười Việt chia rẽ phản bội, căm thù nhau cũng vì chính sách này.

    Tức là đảng đã nắm chuôi anh rồi, anh không còn đuơc là minh nữa mà chỉ là một công cụ của đảng, một thứ con tin của chính mình. Nếu anh có biểu hiện' ngọ nguậy thì đảng chỉ cần móc tên 'chỉ điẻm' trong người anh ra để chụp mũ là anh ... Alê Hấp!

    Đèn Cù-Trần Đĩnh

    Trích dẫn:
    Trường Chinh chỉ thị báo Nhân Dân tuờng thuậtj vụ đấu Nguyễn Thị Năm và bảo tôi viết bài nêu bật khung cảnh sôi sục của cộc đấu tố, còn tội ác thì cứ theo tài liệu, cáo trạng của đội. Nếu cần biết thêm thì khai thác Văn, người cấp dưỡng theo Trường Chinh tới tận Đồng Bẩm và đã chứng kiến các buổi đấu tố. Sởdix báo chí khong dự đấu vì phải giữ bí mật, ngại Pháp có thể nhảy dù xuống đó. Cụ Hồ bịt râu đén dự một buổi và Truòng Chinh thì đeo kính râm suốt...

    Có lẽ để phối hợp với bài báo của tôi, CB ( Bác Hồ ) gửi đến bài 'Địa chủ ác ghê'

    Quả đồi A 1 trong chiến dịch ĐBP thì được dân tự động đặt cho nó tên của một nạn nhânl lớn :Đồi Nguyễn Thị Năm

    - Như vậy, chi tiết 'cụ Hồ bịt râu ...' đã dược Trần Đĩnh 'khai thác Văn', người được Trường Chinh bao đảm về mặt tin cậy.
    - Ông Hồ Chí Minh là người giết bà NTNăm qua bài tố điêu 'Địa chủ ác ghê'.

    Khách Diệt tiềm lực: "Toán lính này tìm cách vượt ngục sang TQ. Phe 'cụ Hồ' gọi họ là phản động và báo cho Pháp biết. Vì vậy Kỳ Vân không phục".

    Hồ MInh Côông vẫn có thói ai không theo mình thì tìm cách diệt để mình độc quyền, dù họ cũng là người yêu nước chống Pháp. Trước kia thì chính phe Hồ Côông đã tố giác với cảnh sát Pháp bắt cụ Phan Bội Châu. Rồi Côông còn diệt cả chính người phe CS nhưng đường lối có khác, đó chính là phe Côông diệt Tạ Thu Thâu, một CS có hạng. Rồi sau này Công lại mượn tay Pháp diệt quân của Trương Tử Anh, TTA là một lãnh đạo cuả Quốc đân Đảng chống Pháp.

    Sau khi đã nám chính quyền sau 1954, chính Côông nói: "Đừng gọi ông Dieemj là 'thằng', người ta già rồi, ôn ta có cách yêu nước của ông ta." Biết ông Diệm yêu nước, nhưng Côông vẫn "đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào". Ông Diệm là người lãnh đạo nhà nước mà Côông gọi là "ngụy".

    Đèn Cù
    ( Tóm tắt phần trích đầu ): Có một toán lính Khố đỏ theo Nhật chống lại Pháp. Sau khi thua quân Đồng minh, trước khi rút khỏi vn thì Nhật ra vài điều kiện với Pháp. Đổi lại Pháp đòi Nhật trao trả tóan linh khố đỏ rồi bỏ tù họ. Toán lính này tìm cách vượt ngục sang TQ. Phe 'cụ Hồ' gọi họ là phản động và báo cho Pháp biết. Vì vậy Kỳ Vân không phục ).

    Trích dẫn:

    Kỳ Vân :
    " Phản động mà chống Pháp ?! Đã mắc lừa Nhật cú vừa rồi thi lẽ nào vượt ngục ra họ lại tự đem mình nộp cho Nhật nữa ? Vậy vươt ngục là để họ chống cả Pháp và Nhật. Còn với ta thì lấy gì bảo họ chống ? Hay là vì đảng phải dẹp các đảng phái quốc gia để giành lấy độc quyền lãnh đạo ?. Trước khi hợp nhất, ba tổ chức cộng sản chẳng chửi nhau là phản động và đều muốn xơi tái nhau cả đấy thôi !"

    Đây vốn là chủ trương 'Diệt tiềm lực' của Hồ Chí Minh mà.

    Trích Đèn Cù

    Trích dẫn:
    Nghe tin ta và cố vấn TQ mâu thuẫn nhau. Cố vấn cho rằng ba ngày đánh Cốc Xá là nướng quân, nhưng Giáp quyết diệt quân Charton đóng trên núi. Tự nhiên thấy khó chịu với các cố vấn, thấy như bị xúc phạm ".

    Còm thêm:
    Chỉ qua đoạn hồi ký ngắn trên cũng đủ thấy Trung Cộng xót quân hơn tướng Giáp. Ngược hẳn lại vói tuyên truyền của csvn từ trước tớii giờ là ướng Giáp luôn coi trọng mạng sống bnh lính nhưng bị cố vấn TQ ép đánh theo lối 'biển người'.

    ( Cái giỏi của TĐ là ở chỗ đó )

    ( Đoạn hay trong Đèn Cù- Trần Đĩnh viết về bạn thân Kỳ Vân ):

    " Nhưng trên hét, tôi muốn cho anh hiện lên như tiêu biểu một lớp người không hiếm trong đảng Cs. Ông nội tri phủ, ông ngoại tri huyện, bố mẹ chủ nhà đất và ruộng nhưng anh khao khát tự do. Đọc thấy con đường mang biển dẫn tới tự do, thế là hăm hở đi vào. Rồi nhận thấy rằng tự do này là nhằm cho loài người, do đó nó phải giam tự do của cá nhân anh vào trong cái lồng đúc bằng kỷ luật thép mang tên 'chế độ tập trung dân chủ'. Thế là cả cuộc đòi bị giằng xé giữa hai thứ tự do, đối chọi nhau vô cùng nước lửa, để không chóng thì chầy đi tới chống đảng, cái tổ chức độc quyền tất cả : bao cấp toàn bộ Độc lập, Tự do, Chính nghĩa, Đạo đức, Nhân dân, Đất nước, Chân lý, Quy luật, rồi miếng ăn, chỗ ở, hôn nhân, ma chay, quyền sống, phận chết ... đã được đảng thiết kế cho mỗi hạng người, mỗi con người ...".

    Đúng là : Không có người Cộng sản tốt, chỉ có người tốt lỡ theo Cộng sản

    Quê Choa 22.9.2014

    Trích doạn cuộc trò chuyện của RFA với nhà văn Trần Mạnh Hảo, một nạn nhân sống của ccrđ.
    ( Ông TMH cho biết con cháu những gười tố điêu gia đình ông thời ccr đ đã nhắn thư xin ông ngưng kể lại tội lối của cha chú họ. Ông nói rằng cũng hẳng muốn nhắc tới những chuyện quá xấu xa tàn ác đó nhưng vì ... ):
    " Tự nhiên ông nhà nước triển lãm ccr đ, mà rất là dối trá như vậy thì bắt buộc tôi phải lên tiếng để công luận biết những gì tiển lãm kia không phải thực chất của ccrđ. Thực ra nếu tôi muốn viết về ccr đ, ít nhất phải 500 trang sách vì riêng chuyện gia đình tôi cũng khủng khiếp lắm. Hồi đó mới 10 tuổi và tôi đã ừng đi xem bắn người, những người tốt nhất trong làng xã tôi bị quy là địa chủ và bị đem bắn rất tàn bạo. Tôi cũng từng chứng kiến thảm cành gia đình nhà tôi từ đầu chí cuối thì tôi phải nói là Cải cách ruộng đất không khác Polpot bao nhiêu.

    Triển lãm, bạch hoá nhưng lại chối tội, gian dối. Bắn giết hành hạ người oan. Bắn hàng vạn người như vậy rồi ngồi khóc là xong tội à ?!. Ccrđ thật sự là một vết nhơ xấu xa nhất của Cộng sản.

    http://bolapquechoa.blogspot.jp/2014/09/tro-chuyen-voi-mot-nhan-chung-song-cua.html

    Ông Bùi Tín từng nhận xét 'cuốn 'Bên Thắng Cuộc' mới nói được 1/3 sự thật'. Nay nhân Đèn Cù đangtoar sáng, ông bật luôn ngọn Đèn Pha với 2/3 sự thật còn lại cho cả nước sáng chưng lên thì tuyệt !.

    Mời đọc thêm:
    http://Danlambaovn.blogspot.com/2014/10/tac-phong-cua-bac.html
    Tác phong của bác
    DLB-2.10.2014

    http://Danlambaovn.blogspot.com/2014/08/nhung-nu-hon-vuot-bien-gioi-cua-bac.html
    Những nụ hôn ...
    DLB-21.8.2014

    Uổng quá, ông Vũ Thư Hiên đã bỏ qua thêm một bằng chứng nữa về tính "ham đóng kịch" của đại diễn viên Hồ chí minh!!! Chả thế mà sau này, chính Vũ thư Hiên cùng phải công nhận: Dưới chế độ CSVN, tìm ra chứng cớ bằng giấy tờ hình ảnh là "cực khó". Tất cả đều là "lệnh miệng" của bác (CB), anh Ba, chị Tư, anh Sáu, chú Vẩu nào đó. Có khi chỉ là một mẩu giấy viết nguệch ngoạc kèm trong công ăn vì người viết học chưa hết lớp 1 trường làng. Cho đến năm 1975, bọn V+ còn chưa biết xài đến hóa đơn, giấy tờ chứng từ xuất nhập kho, hay một toa thuốc như thế nào, phải nhờ vào sự "huớng dẫn" của đám tay sai vốn đã sống ở miền Nam trước 1975 chỉ cho. Do đó, ai còn lớn tiếng đòi hỏi những sách vở, bài viết kể về "thâm cung bí sử của Hồ chí minh và đảng CSVN" như Đèn Cù phải liệt kê tài liệu chứng cứ hình ảnh, đều hoặc là không hiểu biết chút nào về bọn CSVN, hoặc là muốn bao che chạy tội cho bọn chúng mà thôi.

    Pages