Tuấn Khanh - Bài toán con cừu và ông thuyền trưởng - Lời xin lỗi dù muộn màng

  • Bởi Mắt Bão
    10/08/2014
    4 phản hồi

    Ns Tuấn Khanh

    Bài toán như sau “Trên tàu có 45 con cừu, 5 con bị rơi xuống nước. Hỏi ông thuyền trưởng bao nhiêu tuổi?”. Rất nhiều tranh cãi diễn ra quanh bài toán này, thậm chí có cả một làn sóng cười cợt, mỉa mai chê bai sự dốt nát của ông thầy nào đã ra đề bài ấy.

    Chỉ sau vài ngày, khi câu chuyện bài toán “cừu và thuyền trưởng” này gây nên cơn sốt, tác giả của bài toán là giáo sư Phạm Đình Thực – nguyên Trưởng Bộ môn phương pháp dạy Toán Tiểu học của Trường ĐH Sài Gòn đã cho biết đó là một trong những bài toán cố ý nhằm tạo nên tính phản biện của học sinh, tránh cách học máy móc và lối mòn.

    Và ông rất buồn rằng sự phi lý của đề bài đã hầu như không có một học trò nào phản ứng điều đó chứng minh rằng tư duy phản biện trong nhà trường đang bị triệt tiêu. Đây là một cảnh báo rất nghiêm túc của một nhà sư phạm có tâm huyết.


    Giáo sư Phạm Đình Thực đã đưa ra bài toán "Con cừu và thuyền trưởng" nhằm tạo nên tính phản biện của học sinh - Ảnh: TL

    Khác với giai đoạn bùng nổ cười cợt, miệt thị vì đề toán này, sau sự tường trình “à ra thế” của người ra đề bài thì có một sự thật không kém đau lòng “bục” ra đó là như sự yên lặng và quên lãng với câu chuyện mà nhiều người vừa ào ào thịnh nộ.

    Trên các mạng xã hội rất ít phản hồi về cái sự thật mới được đưa ra thậm chí là một lời tâm tình xin lỗi tác giả, khi biết được sự thật chỉ được giới thiệu một phân nửa cũng hầu như vắng bóng.

    Câu chuyện đơn giản này đang phác họa một xã hội Việt Nam rõ nét trong thời kỳ hiện đại: Con người đang dễ dàng chỉ trích, hạ thấp một ai đó, nhưng khi tìm ra điều đó là một sai lầm trong phản biện của mình thì dễ dàng né tránh bỏ qua.

    Con người đang hời hợt trong cuộc sống, nhanh nhạy tham gia những phong trào miệt thị đồng loại để chứng minh mình có lẽ phải, nhưng rồi quay mặt rất nhanh khi nhận ra là mình đã bước hụt chân.

    Có phải con người Việt Nam hôm nay đã ích kỷ hơn, đã thiếu đi sự tử tế, chân thành khi không biết cất lên lời xin lỗi cho những gì mình gây ra?

    Trong vô số những lời miệt thị công việc lặng lẽ của vị giáo sư, sau đó, khi mọi chuyện được lý giải, hầu như tôi không tìm thấy một sự ân hận nào. Dĩ nhiên, trong muôn vàn cách nói, có thể lý giải rằng do việc bài toán “cừu và thuyền trưởng” đã được đưa ra thiếu một nửa sự thật ở phía sau khiến gây hiểu lầm, nhưng rõ ràng là có một sự thật hoàn hảo là đám đông chúng ta đã không buồn cất công tìm hiểu, và cũng rất sợ trễ chuyến tàu xu thời, nên vội góp ngay một bình luận cay độc, trước khi nhận biết đủ.


    Sự phi lý của đề bài đã hầu như không có một học trò nào phản ứng - Ảnh:TL

    Giữa một xã hội lâu nay chỉ nhìn thấy vô số những sai lầm của sách giáo khoa, của phát ngôn từ ngành giáo dục… Con người Việt Nam có thể đã chai lì và quá ngán ngẩm trước hiện thực của đời mình, con cháu mình, thì chuyện giữa mênh mông hiện tại những điều đáng vứt đi, việc tìm thấy một tư duy tốt đẹp cho con người như vậy, dù nhỏ bé, điều đó cũng xứng đáng được cúi đầu kính trọng.

    Lâu nay trên báo chí, truyền hình… người ta thấy không ít người Việt trở nên tầm thường, tranh ăn giữa sảnh thượng lưu, cướp giật giữa phố khi gặp cảnh đánh rơi, thậm chí đền đài, thờ phượng cũng tràn ngập tiền bạc và mua vui.

    Giữa biển cả xuống cấp đó, bài toán lặng lẽ giải ước mơ, cho trẻ con có tính phản biện và logic của cuộc sống, quả là một món quà ẩn giấu kỳ diệu, khó tin trong một thời đại đầy công thức và chỉ biết lo bảo toàn bản thân ích kỉ. Tác giả bài toán đó lẽ ra phải được nhận một lời xin lỗi

    Tôi muốn gửi đến giáo sư Phạm Đình Thực một lời xin lỗi. Vì tôi cũng đã cười khi nhìn bài toán đó, đã vô tâm không đi tìm lý do vì sao nó lại được in ra. Dĩ nhiên, tôi cũng giống như rất nhiều người đã mệt mỏi và ngao ngán trước nền giáo dục Việt Nam bấy lâu nay, nhưng đó không thể là lý do nếu tôi đánh đồng sai lầm với sự tận tụy – dù nhỏ bé – của một nhà giáo có lương tâm.

    Đất nước đã ngàn năm tuổi, vì vậy người Việt cũng cần lớn lên để thoát khỏi trạng thái ích kỷ trẻ con, có thể vì một vấn nạn giáo dục nào đó đã hằn vào não nhiều thế hệ trên đất nước này, khiến đang ngày càng bùng lên như một khối u đau nhức.

    Lời xin lỗi trong suy nghĩ của người Việt cần phải được dựng lại từ hôm nay, vì xin lỗi một bài toán nhỏ có thể là khởi đầu cho những phục hưng lớn lao hơn. Để một lúc nào đó, chúng ta có thể mạnh dạn xin lỗi lịch sử, xin lỗi hiện tại và xin lỗi lẫn nhau... vì chúng ta đã vui cười, tận hưởng trong vô tâm...

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Phản hồi: 

    [quote=Khách hôm nay]Thôi đi xừ TK ạ. Ông nhân định về xã hội VN hiện nay thì có nhiều cái đúng. Nhưng lồng vào bào chữa cho ông Thực thì không nên vì đó là cách giải thích ăn gian. Ông gì Thưc đó hay nhà XB nên xin lỗi vì sai sót trong biên tâp hay do cẩu thả . Toán này cho lớp mấy mà đòi HS phản biện? Đây đâu phải là đường lên đỉnh Olympia của VTV.[/quote]

    Đồng ý với bác khách hôm nay. Có lẽ NS Tuấn Khanh quá mong ước sự suy nghĩ độc lập nên ông đã áp dụng phản biện một cách sai lầm và sai đối tượng.

    Câu hỏi toán đó có thể tạm chấp nhận được nếu được soạn theo kiểu multiple choice question, theo đó có đó câu hỏi và nhiều câu trả lời để học sinh chọn, trong đó phải có một câu trả lới: "không thể trả lời." Đằng này, người ra câu hỏi cẩu thả, không theo đúng kỹ thuật đặt câu hỏi thì dù có ý muốn thử thách phản biện của học sinh tiểu học cũng không thể chấp nhận được. Người phải xin lỗi các em học sinh chính là người ra câu hỏi, tức là GS Phạm Đình Thực và bộ trưởng giáo dục và đào tạo.

    Phản hồi: 

    Thoạt tiên đọc đầu đề bài Toán đố, tôi nghĩ là lỗi in sai, cũng là thông thường xảy ra, không có gì to tát. Nhưng đọc xong hoá ra đây là cố ý của người ra đề thi. Nếu đây là đề thi nghiêm túc, thi ông thầy Thục ra đề đã trật lất, đáng bị chê trách. Và nếu đây là đề thi cho bậc Tiểu học, thì lại càng trật. Không đúng nơi, đúng lúc, và đúng đối tượng. Làm sao mà những đứa bé từ 5-10 tuổi biết cái gì là "tính phản biện," nhất là khi tâm lý đang là lo lắng, sợ hãi trong cuộc thi kiểm tra. Những câu hỏi theo kiểu "đánh đố" hay tiếng Em gọi là, "trick question," như thế này đang có khuynh hướng dần bị loại bỏ ở những bậc Trung, Đại học ở những nước phát triển. Nay ông thầy Thục lại mang ra "làm khó" đám trẻ con thì cũng...hơi trẻ con.

    Nhưng tôi cũng đồng ý với ông Tuấn Khanh ở một điểm, trong lời nói tiếp xúc thông thường giữa người Việt tại Việtnam, hai câu nói "cám ơn," và "xin lỗi" khá là thiếu vắng. Có, nhưng có vẻ không thông dụng. Không biết tại sao?

    Phản hồi: 

    Bài "toán" này xuất hiện trong mục vui cười hay xả "xì trét" gì đó thì thích hợp hơn. Trí tuệ quá hóa ra "đần". Einstein có nuôi hai con chó trong nhà, một con lớn và một con nhỏ. Ông ta làm hai cái "cửa", một cái lớn, một cái cửa nhỏ, để ban đêm chúng ra ngoài đi "phóng uế". Có người hỏi tại sao hai cửa? Nhà thông thái thản nhiên trả lời: "Cái lớn cho con lớn, cái nhỏ cho con nhỏ".
    Nếu vì bài "toán" này mà có người xúc phạm đến vị "đại giáo sư" kia thì ...cũng chẳng có gì lạ. Cái lạ nhất ở đây là "lời xin lỗi muộn màng" của nhạc sĩ Tuấn Khanh. Không biết do tính dễ xúc động của một nghệ sĩ hay do tình cảm cá nhân của ông nhạc sĩ mà có lời xin lỗi ấy,không rõ. Nhưng dầu gì đi nữa thì, vì chỗ riêng tư, lời xin lỗi ấy không nên có mặt trên trang này.
    Nhân đây xin hỏi: có phải nhạc sĩ Tuấn Khanh này là nhạc sĩ của những "Hoa Soan Bên Thềm Cũ" đầy kỹ niệm của tôi không vậy?

    Phản hồi: 

    Thôi đi xừ TK ạ. Ông nhân định về xã hội VN hiện nay thì có nhiều cái đúng. Nhưng lồng vào bào chữa cho ông Thực thì không nên vì đó là cách giải thích ăn gian. Ông gì Thưc đó hay nhà XB nên xin lỗi vì sai sót trong biên tâp hay do cẩu thả . Toán này cho lớp mấy mà đòi HS phản biện? Đây đâu phải là đường lên đỉnh Olympia của VTV.